VI P 395/24
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuPowód, sędzia M. J., domagał się zasądzenia od Sądu Okręgowego w Warszawie kwoty 23.444,89 zł brutto tytułem wyrównania wynagrodzenia za lata 2021-2022 oraz dodatkowego wynagrodzenia rocznego, a także odsetek ustawowych za opóźnienie w wypłacie wynagrodzenia za rok 2023. Podstawą roszczenia było twierdzenie, że ustawy okołobudżetowe na lata 2021 i 2022, które modyfikowały zasady ustalania wynagrodzeń sędziów, naruszały Konstytucję RP, w szczególności art. 178 ust. 2, art. 2 i art. 32. Powód argumentował, że mechanizm wynagradzania sędziów powinien być stabilny i oparty na obiektywnych przesłankach, a nie uznaniowych decyzjach ustawodawcy, zwłaszcza gdy inne grupy zawodowe otrzymywały podwyżki. Pozwany Sąd Okręgowy wnosił o oddalenie powództwa, wskazując na ważny interes publiczny i sytuację budżetową państwa jako uzasadnienie dla "zamrożenia" wynagrodzeń. Sąd Rejonowy uznał powództwo za zasadne. Odwołując się do orzecznictwa Trybunału Konstytucyjnego (w tym wyroku K 1/23 dotyczącego ustawy okołobudżetowej na 2023 r.) oraz Sądu Najwyższego, sąd stwierdził, że przepisy ustaw okołobudżetowych na lata 2021 i 2022, które zastąpiły art. 91 § 1c Prawa o ustroju sądów powszechnych, naruszają konstytucyjne gwarancje wynagrodzenia sędziowskiego. Sąd zastosował "rozproszoną kontrolę konstytucyjności", odmawiając zastosowania przepisów ustaw okołobudżetowych jako sprzecznych z Konstytucją RP i ustalił wynagrodzenie powoda w oparciu o art. 91 § 1c Prawa o ustroju sądów powszechnych. W konsekwencji zasądzono na rzecz powoda wyrównanie wynagrodzenia za lata 2021-2022 wraz z odsetkami, a także odsetki za opóźnienie w wypłacie wynagrodzenia za rok 2023. Sąd oddalił powództwo w pozostałym zakresie, nadał wyrokowi rygor natychmiastowej wykonalności do kwoty 21.017,28 zł, wzajemnie zniósł koszty procesu i nie obciążył pozwanego obowiązkiem zwrotu opłaty sądowej.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaUzasadnienie dla odmowy zastosowania przepisów ustaw okołobudżetowych w sprawach dotyczących wynagrodzeń sędziów, powołując się na ich niekonstytucyjność.
Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji prawnej sędziów i interpretacji przepisów dotyczących ich wynagrodzeń w kontekście ustaw okołobudżetowych. Może mieć znaczenie dla innych grup zawodowych, których wynagrodzenia były regulowane w podobny sposób.
Zagadnienia prawne (3)
Czy przepisy ustaw okołobudżetowych ograniczające wynagrodzenia sędziów są zgodne z Konstytucją RP, w szczególności z art. 178 ust. 2?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, przepisy ustaw okołobudżetowych na lata 2021 i 2022, które modyfikowały zasady ustalania wynagrodzeń sędziów, są niezgodne z Konstytucją RP.
Uzasadnienie
Sąd zastosował "rozproszoną kontrolę konstytucyjności", uznając, że ustawy okołobudżetowe naruszają konstytucyjne gwarancje wynagrodzenia sędziowskiego, które powinno być stabilne, obiektywne i niepodatne na uznaniowe decyzje ustawodawcy, zwłaszcza gdy inne grupy zawodowe otrzymywały podwyżki. Brak było uzasadnienia dla "zamrożenia" wynagrodzeń sędziów w sytuacji, gdy finanse państwa nie były w stanie drastycznego załamania.
Czy sędzia może dochodzić wyrównania wynagrodzenia na podstawie przepisów Prawa o ustroju sądów powszechnych, odmawiając zastosowania przepisów ustaw okołobudżetowych?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, w sytuacji gdy przepisy ustaw okołobudżetowych są niezgodne z Konstytucją RP, sąd może odmówić ich zastosowania i ustalić wynagrodzenie na podstawie Prawa o ustroju sądów powszechnych.
Uzasadnienie
Sąd, powołując się na orzecznictwo Trybunału Konstytucyjnego i Sądu Najwyższego, dopuścił możliwość odmowy zastosowania przepisu ustawy sprzecznego z Konstytucją (tzw. rozproszona kontrola konstytucyjności), jeśli norma konstytucyjna jest precyzyjna i umożliwia bezpośrednie zastosowanie.
Czy pracodawca (sąd) jest właściwym pozwanym w sprawie o wyrównanie wynagrodzenia sędziego?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, pracodawcą sędziego jest sąd, a nie Skarb Państwa.
Uzasadnienie
Sąd wskazał, że na gruncie prawa pracy pracodawcą sędziego jest sąd, a nie Skarb Państwa, co wyklucza stosowanie przepisów dotyczących odpowiedzialności Skarbu Państwa za szkody wyrządzone przez akty normatywne.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| M. J. | osoba_fizyczna | powód |
| Sąd Okręgowy w Warszawie | instytucja | pozwany |
Przepisy (11)
Główne
PrUSP art. 91 § § 1c
Ustawa - Prawo o ustroju sądów powszechnych
Podstawa ustalenia wynagrodzenia zasadniczego sędziego w danym roku stanowi przeciętne wynagrodzenie w drugim kwartale roku poprzedniego. Przepis ten został uznany za podstawę prawną do ustalenia wynagrodzenia w niniejszej sprawie po odmowie zastosowania ustaw okołobudżetowych.
Konstytucja RP art. 178 § ust. 2
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Przepis ten stanowi, że sędziom zapewnia się warunki pracy i wynagrodzenie odpowiadające godności urzędu oraz zakresowi ich obowiązków. Został uznany za wzorzec kontroli dla ustaw okołobudżetowych.
Pomocnicze
Konstytucja RP art. 2
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Zasada demokratycznego państwa prawnego urzeczywistniającego zasady sprawiedliwości społecznej.
Konstytucja RP art. 32
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Zasada równości wobec prawa i niedyskryminacji.
ustawa okołobudżetowa na rok 2021 art. 12 § ust. 1
Ustawa o szczególnych rozwiązaniach służących realizacji ustawy budżetowej na rok 2021
Przepis ten, określający podstawę wynagrodzenia sędziów w 2021 r., został uznany za niezgodny z Konstytucją RP.
ustawa okołobudżetowa na rok 2022 art. 8 § ust. 1 i 2
Ustawa o szczególnych rozwiązaniach służących realizacji ustawy budżetowej na rok 2022
Przepisy te, określające podstawę wynagrodzenia sędziów w 2022 r., zostały uznane za niezgodne z Konstytucją RP.
ustawa okołobudżetowa na rok 2023 art. 8 § ust. 1
Ustawa o szczególnych rozwiązaniach służących realizacji ustawy budżetowej na rok 2023
Przepis ten został uznany za niezgodny z Konstytucją RP wyrokiem TK K 1/23, co ma zastosowanie również do lat wcześniejszych.
k.c. art. 481
Kodeks cywilny
Podstawa do zasądzenia odsetek ustawowych za opóźnienie.
k.p.c. art. 100
Kodeks postępowania cywilnego
Podstawa do orzekania o kosztach procesu.
k.p.c. art. 477 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Podstawa do nadania wyrokowi rygoru natychmiastowej wykonalności.
ustawa o dodatkowym wynagrodzeniu rocznym
Ustawa o dodatkowym wynagrodzeniu rocznym dla pracowników jednostek sfery budżetowej
Argumenty
Skuteczne argumenty
Niezgodność ustaw okołobudżetowych z Konstytucją RP w zakresie dotyczącym sędziów. • Prawo sędziego do wynagrodzenia zgodnego z Prawem o ustroju sądów powszechnych, w sytuacji gdy ustawy okołobudżetowe są niekonstytucyjne. • Brak uzasadnienia dla "zamrożenia" wynagrodzeń sędziów w latach 2021-2022 w kontekście sytuacji budżetowej państwa i podwyżek dla innych grup zawodowych.
Odrzucone argumenty
Argumentacja pozwanego o ważnym interesie publicznym i sytuacji budżetowej jako uzasadnieniu dla "zamrożenia" wynagrodzeń sędziów. • Argumentacja pozwanego o konieczności stosowania ustaw okołobudżetowych jako obowiązującego prawa.
Godne uwagi sformułowania
"zamrożenie" wynagrodzenia sędziów miało oparcie w obowiązujących przepisach • rozproszona kontrola konstytucyjności przepisów • przepisy aktów prawnych niższego rzędu niż przepis z art. 178 ust. 2 Konstytucji RP naruszają uprawnienia przyznane sędziemu w Konstytucji • brak podstaw dla zastąpienia obiektywnego mechanizmu waloryzacji płac sędziowskich uznaniowymi decyzjami o wysokości wynagrodzeń
Skład orzekający
Iwona Krawczyk
przewodnicząca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Uzasadnienie dla odmowy zastosowania przepisów ustaw okołobudżetowych w sprawach dotyczących wynagrodzeń sędziów, powołując się na ich niekonstytucyjność."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji prawnej sędziów i interpretacji przepisów dotyczących ich wynagrodzeń w kontekście ustaw okołobudżetowych. Może mieć znaczenie dla innych grup zawodowych, których wynagrodzenia były regulowane w podobny sposób.
Wartość merytoryczna
Ocena: 8/10
Sprawa dotyczy wynagrodzeń sędziów i ich konstytucyjnych gwarancji, co jest tematem o dużym znaczeniu dla wymiaru sprawiedliwości i opinii publicznej. Interpretacja przepisów okołobudżetowych przez pryzmat Konstytucji jest zawsze interesująca.
“Sędzia wygrał z sądem! Ustawy okołobudżetowe niekonstytucyjne dla sędziów?”
Dane finansowe
WPS: 23 444,89 PLN
wyrównanie wynagrodzenia: 23 405,53 PLN
Sektor
praca
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.