VI P 15/18
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuPowód G. K., prowadzący działalność gospodarczą, pozwał swojego byłego pracownika, J. P., o zapłatę odszkodowania w kwocie 6406,56 zł. Roszczenie wynikało z mandatu nałożonego na pozwanego przez szwajcarską policję za przekroczenie czasu pracy kierowcy, który to mandat powód zapłacił. Pozwany wniósł sprzeciw od wyroku zaocznego, twierdząc, że kara była wynikiem polecenia pracodawcy, który nakazywał jazdę z "magnesem" na tachografie, fałszującym czas pracy. Sąd ustalił, że pozwany był zatrudniony jako kierowca międzynarodowy i zapoznał się z regulaminem pracy, który nakazywał przestrzeganie czasu pracy i odpoczynku. W dniu 28 sierpnia 2013 roku pozwany został ukarany mandatem w wysokości 1800 CHF za przekroczenie czasu pracy, a pojazd został zabezpieczony do czasu zapłaty mandatu. Sąd ustalił również, na podstawie zeznań świadków, że powód nakazywał kierowcom stosowanie "magnesu" na tachografie, co było warunkiem zatrudnienia, i zobowiązywał się do zapłaty mandatów wynikających z tego procederu. Sąd rozważał odpowiedzialność pracownika na podstawie art. 114 KP, uznając, że pracownik naruszył obowiązki pracownicze, a pracodawca poniósł szkodę. Jednakże, sąd stwierdził, że naruszenie przepisów przez pozwanego wynikało bezpośrednio z polecenia pracodawcy, które było oczywiście sprzeczne z prawem. Powołując się na art. 8 KP, sąd uznał, że pracodawca nie może czynić ze swego prawa użytku sprzecznego z zasadami współżycia społecznego. Zasądzenie odszkodowania na rzecz pracodawcy, który sam nakazywał łamanie prawa, nie byłoby sprawiedliwe i prowadziłoby do aprobaty takiego procederu. Sąd podkreślił również, że powód nie był zobowiązany do zapłaty mandatu, a jego zapłata była dobrowolna. Wobec powyższego, sąd uchylił wyrok zaoczny i oddalił powództwo.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaOdmowa zasądzenia odszkodowania od pracownika, gdy pracodawca sam nakazywał łamanie przepisów i jego żądanie jest sprzeczne z zasadami współżycia społecznego.
Dotyczy sytuacji, gdy pracodawca aktywnie nakazywał łamanie prawa, a pracownik działał pod presją lub w obawie przed utratą pracy. Wymaga udowodnienia polecenia pracodawcy i jego bezprawności.
Zagadnienia prawne (3)
Czy pracodawca może dochodzić od pracownika odszkodowania za szkodę powstałą w wyniku wykonania polecenia pracodawcy, które było sprzeczne z prawem?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, pracodawca nie może dochodzić od pracownika odszkodowania w takiej sytuacji, jeśli wykonanie polecenia było bezpośrednią przyczyną szkody, a pracodawca sam nakazywał łamanie przepisów.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że choć pracownik naruszył obowiązki pracownicze, to szkoda powstała w wyniku wykonania bezprawnego polecenia pracodawcy. Zastosowanie art. 8 KP wyklucza możliwość dochodzenia przez pracodawcę odszkodowania, gdy jego działanie jest sprzeczne z zasadami współżycia społecznego.
Czy pracodawca, który zapłacił mandat nałożony na pracownika za naruszenie przepisów o czasie pracy kierowców, może dochodzić zwrotu tej kwoty od pracownika na podstawie przepisów Kodeksu cywilnego (art. 405 k.c.)?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, w sprawach dotyczących stosunku pracy należy stosować przepisy Kodeksu pracy, a nie Kodeksu cywilnego, zwłaszcza gdy pracodawca sam przyczynił się do powstania szkody.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że zastosowanie art. 405 k.c. byłoby obejściem przepisów Kodeksu pracy dotyczących odpowiedzialności materialnej pracownika. W tej sprawie, ze względu na specyfikę stosunku pracy i zachowanie pracodawcy, zastosowanie znalazły przepisy KP.
Czy pracownik ponosi odpowiedzialność materialną za szkodę wyrządzoną pracodawcy, jeśli działał na polecenie pracodawcy?
Odpowiedź sądu
Odpowiedzialność pracownika może być wyłączona, jeśli działał na polecenie pracodawcy, które było oczywiście sprzeczne z prawem, a pracownik mógł się domyślać jego bezprawności.
Uzasadnienie
Sąd wskazał, że bezkrytyczne wykonanie bezprawnych poleceń przełożonego nie zawsze wyłącza bezprawność zachowania pracownika, zwłaszcza gdy pracownik zdawał sobie sprawę z bezprawności polecenia. Jednak w kontekście odpowiedzialności pracodawcy, takie polecenie może stanowić podstawę do odmowy zasądzenia odszkodowania.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| G. K. | osoba_fizyczna | powód |
| J. P. | osoba_fizyczna | pozwany |
Przepisy (6)
Główne
k.p. art. 8
Kodeks pracy
Nie można czynić ze swego prawa użytku, który byłby sprzeczny ze społeczno-gospodarczym przeznaczeniem tego prawa lub zasadami współżycia społecznego. Takie działanie lub zaniechanie uprawnionego nie jest uważane za wykonywanie prawa i nie korzysta z ochrony.
KP art. 114
Kodeks pracy
Pracownik, który wskutek niewykonania lub nienależytego wykonania obowiązków pracowniczych ze swej winy wyrządził pracodawcy szkodę, ponosi odpowiedzialność materialną według zasad określonych w Kodeksie pracy.
Pomocnicze
k.c. art. 405
Kodeks cywilny
Kto bez podstawy prawnej uzyskał korzyść majątkową kosztem innej osoby, obowiązany jest do wydania tej korzyści w naturze, a jeżeli nie jest to możliwe, do zwrotu jej wartości.
k.p.c. art. 328 § § 2
Kodeks postępowania cywilnego
Uzasadnienie wyroku powinno zawierać wskazanie podstaw prawnych orzeczenia z przytoczeniem przepisów prawa.
k.p.c. art. 187 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Pozew powinien zawierać m.in. określenie żądania.
k.p.c. art. 321
Kodeks postępowania cywilnego
Sąd jest związany żądaniem powoda.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Polecenie pracodawcy nakazujące łamanie przepisów o czasie pracy kierowców. • Zastosowanie art. 8 KP ze względu na sprzeczność żądania pracodawcy z zasadami współżycia społecznego. • Dobrowolność zapłaty mandatu przez pracodawcę.
Odrzucone argumenty
Pracownik naruszył obowiązki pracownicze. • Pracownik ponosi odpowiedzialność materialną na podstawie art. 114 KP. • Pracodawca poniósł szkodę w postaci zapłaconego mandatu.
Godne uwagi sformułowania
nie można czynić ze swego prawa użytku, który byłby sprzeczny ze społeczno – gospodarczym przeznaczeniem tego prawa lub zasadami współżycia społecznego • nie każde polecenie pracodawcy będzie tę bezprawność wyłączać • bezprawność jego zachowania • nie zasługuje też ono na ochronę prawną • zasądzenie na rzecz pracodawcy odszkodowania nie mogłoby być uznane za sprawiedliwe
Skład orzekający
Maria Sałacińska
przewodniczący
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Odmowa zasądzenia odszkodowania od pracownika, gdy pracodawca sam nakazywał łamanie przepisów i jego żądanie jest sprzeczne z zasadami współżycia społecznego."
Ograniczenia: Dotyczy sytuacji, gdy pracodawca aktywnie nakazywał łamanie prawa, a pracownik działał pod presją lub w obawie przed utratą pracy. Wymaga udowodnienia polecenia pracodawcy i jego bezprawności.
Wartość merytoryczna
Ocena: 8/10
Sprawa pokazuje, jak sąd może stanąć po stronie pracownika, gdy pracodawca sam łamie prawo i próbuje przerzucić odpowiedzialność na podwładnego, powołując się na zasady współżycia społecznego. To historia o sprawiedliwości i nadużyciu władzy w miejscu pracy.
“Pracodawca kazał łamać prawo? Sąd nie pozwolił mu zarobić na własnym błędzie!”
Dane finansowe
WPS: 6406,56 PLN
Sektor
transport
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.