VI P 119/16
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła powództwa E. P. przeciwko J. R. o ustalenie istnienia stosunku pracy. Powódka twierdziła, że od 28 czerwca 2015 r. wykonywała pracę w sklepie pozwanej na podstawie ustnej umowy o pracę, z narzuconym harmonogramem i pod nadzorem matki pozwanej. Pozwana utrzymywała, że powódka współpracowała na podstawie umowy cywilnoprawnej, z której odprowadzano składki. Sąd Rejonowy dla Warszawy Pragi-Północ, po analizie materiału dowodowego, w tym zeznań świadków i stron, ustalił, że między stronami istniał stosunek pracy od 1 lipca 2015 r. do 23 listopada 2015 r. Sąd uznał, że kluczowe cechy pracy świadczonej przez powódkę – osobiste wykonywanie pracy, podporządkowanie, wykonywanie pracy pod kierownictwem i w wyznaczonym czasie i miejscu – odpowiadają definicji stosunku pracy zawartej w art. 22 Kodeksu pracy, niezależnie od pozornej umowy cywilnoprawnej. Sąd podkreślił, że faktyczne warunki wykonywania pracy mają decydujące znaczenie dla oceny charakteru stosunku prawnego. Powództwo zostało oddalone w pozostałym zakresie, a pozwana została obciążona kosztami sądowymi.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: ŚredniaUstalanie istnienia stosunku pracy w sytuacji pozornej umowy cywilnoprawnej, znaczenie faktycznych warunków zatrudnienia nad pozorami formalnymi.
Dotyczy specyficznych okoliczności faktycznych, gdzie cechy pracy jednoznacznie wskazują na stosunek pracy.
Zagadnienia prawne (2)
Czy faktyczne warunki wykonywania pracy, w tym podporządkowanie, stałe godziny i miejsce pracy, mogą przesądzać o istnieniu stosunku pracy, nawet jeśli strony zawarły umowę cywilnoprawną?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, faktyczne warunki wykonywania pracy, które wykazują cechy podporządkowania pracodawcy, osobistego świadczenia pracy w określonym czasie i miejscu, przesądzają o istnieniu stosunku pracy, niezależnie od pozornej umowy cywilnoprawnej.
Uzasadnienie
Sąd ocenił, że cechy pracy świadczonej przez powódkę (podporządkowanie, osobiste świadczenie, stałe godziny i miejsce, wykonywanie czynności tożsamych z pracownikami zatrudnionymi na umowę o pracę) odpowiadają definicji stosunku pracy z art. 22 Kodeksu pracy, co czyni umowę cywilnoprawną pozorną lub niewłaściwą dla faktycznego charakteru współpracy.
Czy powódka posiadała interes prawny w ustaleniu istnienia stosunku pracy?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, powódka posiadała interes prawny, ponieważ ustalenie stosunku pracy miało bezpośredni wpływ na jej uprawnienia wynikające z prawa pracy i ubezpieczeń społecznych.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że ustalenie stosunku pracy jako umowy o pracę miało bezpośredni wpływ na szereg uprawnień powódki wynikających z przepisów prawa pracy i ubezpieczenia społecznego, co uzasadniało istnienie interesu prawnego w rozumieniu art. 189 k.p.c.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| E. P. | osoba_fizyczna | powódka |
| J. R. prowadząca działalność gospodarczą pod firmą (...) J. R. w W. | spółka | pozwana |
Przepisy (4)
Główne
k.p.c. art. 189
Kodeks postępowania cywilnego
Powód może żądać ustalenia przez sąd istnienia lub nieistnienia stosunku prawnego lub prawa, gdy ma w tym interes prawny. Interes prawny występuje, gdy istnieje niepewność stanu prawnego lub prawa, która wymaga ochrony prawnej.
k.p. art. 22 § § 1
Kodeks pracy
Przez nawiązanie stosunku pracy pracownik zobowiązuje się do wykonywania pracy określonego rodzaju na rzecz pracodawcy i pod jego kierownictwem, oraz w miejscu i czasie wyznaczonym przez pracodawcę, a pracodawca do zatrudniania pracownika za wynagrodzeniem. Stosunek pracy jest zatem dobrowolnym stosunkiem prawnym o charakterze zobowiązaniowym, zachodzącym między dwoma podmiotami, z których jeden, zwany pracownikiem, obowiązany jest świadczyć osobiście i w sposób ciągły, powtarzający się, na rzecz i pod kierownictwem drugiego podmiotu, zwanego pracodawcą, pracę określonego rodzaju oraz w miejscu i czasie wyznaczonym przez pracodawcę, a pracodawca zatrudniać pracownika za wynagrodzeniem.
Pomocnicze
k.p.c. art. 98
Kodeks postępowania cywilnego
Zasądzenie kosztów procesu od strony przegrywającej.
Dz.U.2016.623 art. 113 § ust. 1
Ustawa o kosztach sądowych w sprawach cywilnych
Obciążenie przeciwnika kosztami sądowymi, których strona nie miała obowiązku uiścić.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Faktyczne wykonywanie pracy pod kierownictwem i w określonym czasie/miejscu. • Osobiste świadczenie pracy. • Czynności wykonywane przez powódkę były tożsame z czynnościami innych pracowników zatrudnionych na umowę o pracę. • Istnienie interesu prawnego w ustaleniu stosunku pracy.
Odrzucone argumenty
Współpraca na podstawie umowy cywilnoprawnej. • Brak formalnej umowy o pracę.
Godne uwagi sformułowania
Dla prawidłowej oceny charakteru prawnego łączącego strony stosunku prawnego (...) decydujące znaczenie mają ustalenia faktyczne dotyczące okoliczności zawarcia umowy, jej celu i zamiaru stron. • Trzeba zatem uwzględnić okoliczność, jak faktycznie umowa była realizowana. • Oceniając charakter umów należy bowiem brać pod uwagę nie tylko postanowienia przyjęte przez strony (mogące celowo stwarzać pozór zawarcia innej umowy), lecz także faktyczne warunki ich wykonywania. • Istotą stosunku pracy jest zatem, aby m.in. praca odbywała się pod kierownictwem pracodawcy i by pracownik stosował się do jego poleceń związanych zwłaszcza z organizacją i przebiegiem pracy. • Kiedy stosunek pracy wykonywany jest w ramach art. 22 kodeksu pracy to nawet bez woli stron stosunek pracy istnieje. • Praca wykonywana w tych warunkach ma charakter priorytetowy.
Skład orzekający
Wioletta Jodłowska - Nowicka
przewodniczący
Barbara Gałązka
członek
Renata Borek
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Ustalanie istnienia stosunku pracy w sytuacji pozornej umowy cywilnoprawnej, znaczenie faktycznych warunków zatrudnienia nad pozorami formalnymi."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznych okoliczności faktycznych, gdzie cechy pracy jednoznacznie wskazują na stosunek pracy.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa ilustruje częsty problem pozornych umów cywilnoprawnych i pokazuje, jak sąd ocenia faktyczne warunki zatrudnienia, co jest istotne dla wielu pracowników i pracodawców.
“Czy umowa zlecenie to zawsze umowa cywilnoprawna? Sąd odpowiada: niekoniecznie!”
Dane finansowe
opłata sądowa: 412 PLN
Sektor
praca
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.