Orzeczenie · 2019-03-12

VI KZ 3/19

Sąd
Sąd Najwyższy
Data
2019-03-12
SNKarnerepresje polityczneWysokanajwyższy
represjehistoriapowojennesąd najwyższyustawa represyjnadezercjaniepodległość

Wniosek o unieważnienie wyroku Wojskowego Sądu Okręgowego w P. z dnia 15 stycznia 1947 r. wobec A. T., skazanego m.in. za dezercję i przestępstwa z art. 115 § 1 k.k.W.P. w zw. z art. 118 § 1 k.k.W.P., został częściowo uwzględniony przez Wojskowy Sąd Okręgowy w P. Sąd pierwszej instancji uznał wyrok za nieważny w części dotyczącej skazania za przestępstwo z art. 88 § 1 k.k.W.P. w zw. z art. 86 § 2 k.k.W.P., ale nie uwzględnił wniosku w zakresie przestępstwa z art. 115 § 1 k.k.W.P. w zw. z art. 118 § 1 k.k.W.P. Zarówno prokurator, jak i pełnomocnik wnioskodawcy zaskarżyli to postanowienie. Prokurator zarzucił błąd w ustaleniach faktycznych, wskazując na nieuwzględnienie przesłanek do unieważnienia wyroku. Pełnomocnik wnioskodawcy podniósł zarzuty naruszenia przepisów postępowania, w tym zasady interpretowania wątpliwości na korzyść wnioskodawcy i zasady pełnego uzasadnienia, a także błędy w ustaleniach faktycznych dotyczące motywacji A. T. do opuszczenia jednostki i jego udziału w "Oddziale K.". Sąd Najwyższy uchylił zaskarżone postanowienie, stwierdzając, że sąd pierwszej instancji dopuścił się uchybień przy rekonstrukcji stanu faktycznego, a uzasadnienie było niekompletne i nielogiczne. Sąd Najwyższy podkreślił, że konieczne jest ponowne, całościowe zweryfikowanie informacji dotyczących działalności A. T. i ocena, czy miały one charakter niepodległościowy, zgodnie z ustawą o uznaniu za nieważne orzeczeń wydanych wobec osób represjonowanych za działalność na rzecz niepodległego bytu Państwa Polskiego. Sprawa została przekazana do ponownego rozpoznania.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka
Do czego można powołać

Interpretacja przepisów ustawy o uznaniu za nieważne orzeczeń wydanych wobec osób represjonowanych za działalność na rzecz niepodległego bytu Państwa Polskiego, wymogi dotyczące ustaleń faktycznych i uzasadnienia w sprawach o stwierdzenie nieważności orzeczeń z okresu PRL.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy specyficznej kategorii spraw związanych z represjami politycznymi po II wojnie światowej.

Zagadnienia prawne (2)

Czy wyrok z 1947 r. wobec A. T. powinien zostać uznany za nieważny w całości, w tym w części dotyczącej skazania za przestępstwa z art. 115 § 1 k.k.W.P. w zw. z art. 118 § 1 k.k.W.P., w kontekście jego działalności na rzecz niepodległego bytu Państwa Polskiego?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Sąd Najwyższy uchylił postanowienie sądu pierwszej instancji i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania z powodu niewystarczających ustaleń faktycznych.

Uzasadnienie

Sąd pierwszej instancji dopuścił się uchybień przy rekonstrukcji stanu faktycznego, a uzasadnienie było niekompletne i nielogiczne. Konieczne jest ponowne, całościowe zweryfikowanie informacji dotyczących działalności A. T. i ocena, czy miały one charakter niepodległościowy, zgodnie z ustawą represyjną.

Czy opuszczenie jednostki wojskowej przez A. T. i jego udział w "Oddziale K." stanowiły wyraz sprzeciwu wobec reżimu politycznego i wojskowego, uzasadniający unieważnienie wyroku?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Sąd Najwyższy wskazał na potrzebę pogłębionej analizy motywacji A. T. i charakteru działalności "Oddziału K.".

Uzasadnienie

Uzasadnienie sądu pierwszej instancji nie wyjaśniło logicznie, dlaczego dezercja nie miała być wyrazem sprzeciwu wobec reżimu, skoro A. T. uczestniczył w działaniach grupy mającej na celu działanie na rzecz niepodległego bytu Państwa Polskiego. Konieczne jest ustalenie, czy działanie A. T. miało charakter świadomy i celowy na rzecz niepodległego bytu Państwa Polskiego.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Uchylenie i przekazanie do ponownego rozpoznania

Strony

NazwaTypRola
A. T.osoba_fizycznaoskarżony/wnioskodawca
W. T.osoba_fizycznapełnomocnik wnioskodawcy
Prokurator Prokuratury Okręgowej w P.organ_państwowyskarżący
Prokurator Prokuratury Krajowej Krzysztof Czajkaorgan_państwowyprokurator

Przepisy (9)

Główne

Ustawa o uznaniu za nieważne orzeczeń wydanych wobec osób represjonowanych za działalność na rzecz niepodległego bytu Państwa Polskiego

Ustawa z dnia 23 lutego 1991 r. (Dz. U. z 2018 r., poz. 2099) stanowi podstawę do unieważnienia orzeczeń wydanych wobec osób represjonowanych za działalność na rzecz niepodległego bytu Państwa Polskiego.

Pomocnicze

k.k.W.P. art. 115 § § 1

Kodeks karny Wojska Polskiego

k.k.W.P. art. 118 § § 1

Kodeks karny Wojska Polskiego

k.k.W.P. art. 88 § § 1

Kodeks karny Wojska Polskiego

k.k.W.P. art. 86 § § 1

Kodeks karny Wojska Polskiego

k.k.W.P. art. 88 § § 1

Kodeks karny Wojska Polskiego

k.k.W.P. art. 86 § § 2

Kodeks karny Wojska Polskiego

k.p.k. art. 5 § § 2

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 424 § § 1

Kodeks postępowania karnego

Argumenty

Skuteczne argumenty

Niewystarczające ustalenia faktyczne sądu pierwszej instancji. • Niekompletne i nielogiczne uzasadnienie orzeczenia sądu pierwszej instancji. • Potrzeba ponownej, całościowej weryfikacji informacji dotyczących działalności A. T. w kontekście ustawy represyjnej.

Godne uwagi sformułowania

Sąd pierwszej instancji rzeczywiście dopuścił się takiego uchybienia przy rekonstrukcji stanu faktycznego. • Uzasadnienie zaskarżonego postanowienia niewątpliwie jest skąpe i nie przynosi odpowiedzi na wiele pytań rodzących się w tej sprawie. • Prezentując w środku odwoławczym własny, alternatywny przebieg zdarzenia, skarżący nie polemizowali jedynie z Sądem niższej instancji w kwestii ustalonego przez ten organ stanu faktycznego. • Próżno bowiem szukać w uzasadnieniu postanowienia Wojskowego Sądu Okręgowego w P. przeprowadzenia analizy w kontekście wskazanym zarówno przez pełnomocnika wnioskodawcy, jak i prokuratora w ich zażaleniach. • W tym bowiem kontekście związek między przypisanymi wnioskodawcy czynami jest nierozerwalny i nie ma żadnych przesłanek do traktowania każdego z nich jako popełnionego z innych pobudek.

Skład orzekający

Andrzej Tomczyk

sędzia

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów ustawy o uznaniu za nieważne orzeczeń wydanych wobec osób represjonowanych za działalność na rzecz niepodległego bytu Państwa Polskiego, wymogi dotyczące ustaleń faktycznych i uzasadnienia w sprawach o stwierdzenie nieważności orzeczeń z okresu PRL."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej kategorii spraw związanych z represjami politycznymi po II wojnie światowej.

Wartość merytoryczna

Ocena: 8/10

Sprawa dotyczy unieważnienia wyroku z okresu stalinowskiego, co ma duży wymiar historyczny i społeczny, a także porusza kwestie interpretacji prawa represyjnego.

Czy wyrok z 1947 roku skazujący za dezercję i działalność na rzecz niepodległości może zostać unieważniony? Sąd Najwyższy bada sprawę A. T.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst