VI KS 5/17

Sąd Najwyższy2017-10-24
SNKarnepostępowanie dyscyplinarneŚrednianajwyższy
prokuratorodpowiedzialność dyscyplinarnauchylenie orzeczeniasąd odwoławczysąd najwyższyprawo o prokuraturzekodeks postępowania karnego

Sąd Najwyższy oddalił skargę prokuratora na postanowienie Odwoławczego Sądu Dyscyplinarnego, które uchyliło orzeczenie uniewinniające prokuratora od zarzutu uchybienia godności urzędu.

Prokurator M.W. został uniewinniony od zarzutu uchybienia godności urzędu prokuratorskiego przez pomówienie innego prokuratora. Od orzeczenia uniewinniającego odwołali się Prokurator Generalny i Zastępca Rzecznika Dyscyplinarnego. Odwoławczy Sąd Dyscyplinarny uchylił orzeczenie i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania. Obwiniony złożył skargę na to postanowienie, zarzucając naruszenie art. 437 § 1 k.p.k. Sąd Najwyższy oddalił skargę, wskazując, że sąd odwoławczy, w sytuacji uniewinnienia w pierwszej instancji, nie mógł wydać orzeczenia reformatoryjnego i był zobligowany do uchylenia orzeczenia i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania.

Sprawa dotyczyła skargi prokuratora M.W. na postanowienie Odwoławczego Sądu Dyscyplinarnego przy Prokuratorze Generalnym. Prokurator M.W. został pierwotnie uniewinniony od zarzutu popełnienia przewinienia dyscyplinarnego, polegającego na uchybieniu godności urzędu poprzez pomówienie innego prokuratora. Od tego orzeczenia odwołali się Prokurator Generalny oraz Zastępca Rzecznika Dyscyplinarnego, zarzucając m.in. obrazę przepisów postępowania i błędy w ustaleniach faktycznych. Odwoławczy Sąd Dyscyplinarny uchylił orzeczenie uniewinniające i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania. Obwiniony złożył skargę na to postanowienie, podnosząc zarzut obrazy art. 437 § 1 k.p.k., argumentując, że sąd odwoławczy błędnie przyjął konieczność uchylenia orzeczenia. Sąd Najwyższy oddalił skargę, wyjaśniając, że zgodnie z art. 454 § 1 k.p.k. (stosowanym odpowiednio), sąd odwoławczy nie może skazać oskarżonego, który został uniewinniony w pierwszej instancji. W takiej sytuacji sąd odwoławczy jest zobligowany do uchylenia orzeczenia i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania, co koresponduje z art. 437 § 2 k.p.k. Sąd Najwyższy nie stwierdził również uchybień z art. 439 § 1 k.p.k. Kosztami postępowania obciążono Skarb Państwa.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (1)

Odpowiedź sądu

Sąd odwoławczy nie może skazać oskarżonego, który został uniewinniony w pierwszej instancji. W takiej sytuacji, w przypadku uznania zasadności odwołań wniesionych na niekorzyść obwinionego, sąd odwoławczy jest zobligowany do uchylenia orzeczenia sądu pierwszej instancji i przekazania sprawy temu sądowi do ponownego rozpoznania.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy powołał się na art. 454 § 1 k.p.k. (stosowany odpowiednio w postępowaniu dyscyplinarnym), który stanowi, że sąd odwoławczy nie może skazać oskarżonego uniewinnionego w pierwszej instancji. W związku z tym, nawet jeśli odwołanie na niekorzyść obwinionego jest zasadne, sąd odwoławczy może jedynie uchylić orzeczenie i przekazać sprawę do ponownego rozpoznania, co jest zgodne z art. 437 § 2 k.p.k.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalenie skargi

Strona wygrywająca

Sąd Najwyższy

Strony

NazwaTypRola
M. W.osoba_fizycznaobwiniony
Prokurator Generalnyorgan_państwowystrona wnosząca odwołanie
Zastępca Rzecznika Dyscyplinarnego Prokuratora Generalnegoorgan_państwowystrona wnosząca odwołanie
Skarb Państwaorgan_państwowyobciążony kosztami

Przepisy (11)

Główne

Prawo o prokuraturze art. 137 § § 1

Ustawa Prawo o prokuraturze

Pomocnicze

Prawo o prokuraturze art. 171 § pkt 1

Ustawa Prawo o prokuraturze

stosowany odpowiednio w postępowaniu dyscyplinarnym w sprawach prokuratorów

k.p.k. art. 437 § § 1

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 437 § § 2

Kodeks postępowania karnego

dopuszcza wydanie rozstrzygnięcia o charakterze kasatoryjnym w wypadku zaistnienia okoliczności wskazanych m.in. w art. 454 k.p.k.

k.p.k. art. 439 § § 1

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 454 § § 1

Kodeks postępowania karnego

Sąd odwoławczy nie może skazać oskarżonego, który został uniewinniony w pierwszej instancji lub co do którego w pierwszej instancji umorzono lub warunkowo umorzono postępowanie.

k.p.k. art. 7

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 410

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 424 § § 1

Kodeks postępowania karnego

k.k. art. 4 § § 1

Kodeks karny

Ustawa o prokuraturze art. 44 § ust. 1

Ustawa o prokuraturze

Argumenty

Skuteczne argumenty

Sąd odwoławczy, w sytuacji uniewinnienia w pierwszej instancji, jest zobligowany do uchylenia orzeczenia i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania, zgodnie z art. 454 § 1 k.p.k.

Odrzucone argumenty

Zarzut obrazy art. 437 § 1 k.p.k. przez błędne przyjęcie konieczności uchylenia orzeczenia i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania.

Godne uwagi sformułowania

Sąd odwoławczy nie może skazać oskarżonego, który został uniewinniony w pierwszej instancji Taki sposób postępowania koresponduje z treścią art. 437 § 2 k.p.k., który dopuszcza wydanie rozstrzygnięcia o charakterze kasatoryjnych w wypadku zaistnienia okoliczności wskazanych m.in. w art. 454 k.p.k.

Skład orzekający

Andrzej Siuchniński

sędzia

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "interpretacja przepisów dotyczących postępowania odwoławczego w sprawach dyscyplinarnych prokuratorów, w szczególności zasady ne peius."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznego postępowania dyscyplinarnego prokuratorów, ale zasady procesowe mogą mieć szersze zastosowanie.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa dotyczy procedury dyscyplinarnej wobec prokuratora i interpretacji przepisów k.p.k. przez Sąd Najwyższy, co jest interesujące dla prawników specjalizujących się w prawie karnym i dyscyplinarnym.

Sąd Najwyższy wyjaśnia: kiedy sąd odwoławczy musi uchylić wyrok uniewinniający?

Sektor

praca

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygn. akt VI KS 5/17
POSTANOWIENIE
Dnia 24 października 2017 r.
Sąd Najwyższy w składzie:
SSN Andrzej Siuchniński
w sprawie prokuratora
M. W.
obwinionego z art. 137 § 1 ustawy z dnia 28 stycznia 2016 r. Prawo o prokuraturze (t.j. Dz.U. z 2017 r., poz. 1767 ze zm.)
po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu
w dniu 24 października 2017 r.
skargi na orzeczenie Odwoławczego Sądu Dyscyplinarnego przy Prokuratorze Generalnym z dnia 6 czerwca 2017 r., sygn. akt PK I OSD […],
uchylające orzeczenie Sądu Dyscyplinarnego przy Prokuratorze Generalnym
‎
z dnia 23 lutego 2017 r., sygn. akt PK I SD
[…]
postanowił:
1. oddalić skargę;
2. kosztami sądowymi postępowania w przedmiocie skargi obciążyć Skarb Państwa.
UZASADNIENIE
M. W. – prokurator byłej Prokuratury Apelacyjnej w […], przeniesiony do Prokuratury Rejonowej w K., delegowany do Prokuratury Rejonowej w C., orzeczeniem Sądu Dyscyplinarnego przy Prokuratorze Generalnym z dnia 23 lutego 2017 r., sygn. akt PK I SD […], został uniewinniony od zarzutu popełnienia przewinienia dyscyplinarnego, polegającego na tym, że „jako prokurator Prokuratury Apelacyjnej w […] uchybił godności urzędu prokuratorskiego w ten sposób, iż wbrew normom wskazanym w art. 44 ust. 1 ustawy z dnia 20 czerwca 1985 roku o prokuraturze składając w dniu 18 lutego 2013 roku w W. zeznania jako świadek w śledztwie nr V Ds […] Prokuratury Okręgowej w W. opierając się na niesprawdzonych informacjach pomówił R. T., że jako Dyrektor Biura Prokuratora Generalnego nadużył posiadanych uprawnień, stwierdzając, że wyżej wymieniony będąc „sędzią w swojej sprawie" wyznaczył Prokuratora Apelacyjnego w […] do przeprowadzenia wobec niego postępowania służbowego za złożenie fałszywych zeznań w procesie cywilnym i zażądał prowadzenia takiego postępowania, co mogło narazić prokuratora R. T. na utratę zaufania potrzebnego do wykonywania pełnionej przez niego funkcji, tj. czynu z art. 137 § 1 ustawy Prawo o prokuraturze.
Od tego orzeczenia odwołanie na niekorzyść obwinionego wnieśli: Prokurator Generalny oraz Zastępca Rzecznika Dyscyplinarnego Prokuratora Generalnego dla […] okręgu regionalnego.
Prokurator Generalny podniósł zarzut obrazy art. 4 § 1 k.k. oraz zarzuty błędów w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia i wniósł o jego uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi dyscyplinarnemu pierwszej instancji.
Zastępca Rzecznika Dyscyplinarnego podniósł zarzuty obrazy przepisów postępowania, mającej wpływ na treść orzeczenia – art. 7 k.p.k., art. 410 k.p.k. oraz art. 424 § 1 k.p.k. i wniósł o uchylenie zaskarżonego orzeczenia i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi dyscyplinarnemu
meriti
.
Odwoławczy Sąd Dyscyplinarny przy Prokuratorze Generalnym orzeczeniem z dnia 6 czerwca 2017 r., sygn. akt PK I OSD […], uchylił orzeczenie Sądu Dyscyplinarnego przy Prokuratorze Generalnym z dnia 23 lutego 2017 r., sygn. akt PK I SD […] i przekazał sprawę temu Sądowi do ponownego rozpoznania.
Orzeczenie Sądu odwoławczego zostało zaskarżone przez obwinionego skargą w trybie przepisów rozdziału 55a k.p.k. Podniósł on zarzut obrazy przepisu art. 437 § 1 k.p.k., przez błędne przyjęcie, iż w niniejszej sprawie zachodzi konieczność uchylenia orzeczenia i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania, z powodu dowolnej oceny dowodów dokonanej przez Sąd Dyscyplinarny przy Prokuratorze Generalnym, podczas gdy – zdaniem skarżącego - prawidłowa analiza orzeczenia oraz jego uzasadnienia wskazuje, iż zapadło ono na podstawie prawidłowo zgromadzonego materiału dowodowego oraz ocenionego swobodnie, z uwzględnieniem zasad prawidłowego rozumowania oraz wskazań wiedzy i doświadczenia życiowego. Obwiniony wniósł o uchylenie orzeczenia Odwoławczego Sądu Dyscyplinarnego przy Prokuratorze Generalnym i przekazanie sprawy temu Sądowi do ponownego rozpoznania w postępowaniu odwoławczym.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje.
Skarga nie jest zasadna.
Zgodnie z art. 437 § 2 k.p.k., stosowanym odpowiednio w postępowaniu dyscyplinarnym w sprawach prokuratorów (art. 171 pkt 1 ustawy Prawo o prokuraturze), sąd odwoławczy zmienia zaskarżone orzeczenie, orzekając odmiennie co do istoty, lub uchyla je i umarza postępowanie; w innych wypadkach uchyla orzeczenie i przekazuje sprawę sądowi pierwszej instancji do ponownego rozpoznania. Uchylenie orzeczenia i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania może nastąpić wyłącznie w wypadkach wskazanych w art. 439 § 1 k.p.k., art. 454 k.p.k. lub jeżeli jest konieczne przeprowadzenie na nowo przewodu w całości.
Skarżący, koncentrując się na merytorycznych przyczynach wydania orzeczenia kasatoryjnego przez Sąd drugiej instancji, nie dostrzegł ograniczenia w rodzajach dopuszczalnych rozstrzygnięć tego Sądu, determinowanego przez treść orzeczenia Sądu pierwszej instancji, tj. reguły
ne peius
określonej w art. 454 § 1 k.p.k. Zgodnie z brzmieniem tego przepisu, Sąd odwoławczy nie może skazać oskarżonego, który został uniewinniony w pierwszej instancji lub co do którego w pierwszej instancji umorzono lub warunkowo umorzono postępowanie. W rozpoznawanej sprawie wobec obwinionego zapadło w pierwszej instancji orzeczenie uniewinniające, a zatem w wypadku uznania przez Sąd
ad quem
zasadności odwołań wniesionych na niekorzyść obwinionego nie mógł on wydać orzeczenia reformatoryjnego, lecz zobligowany był do uchylenia orzeczenia Sądu
meriti
i przekazania sprawy temu Sądowi do ponownego rozpoznania. Taki sposób postępowania koresponduje z treścią art. 437 § 2 k.p.k., który dopuszcza wydanie rozstrzygnięcia o charakterze kasatoryjnych w wypadku zaistnienia okoliczności wskazanych m.in. w art. 454 k.p.k.
W rozpoznawanej sprawie nie doszło zatem do naruszenia art. 437 k.p.k. Sąd Najwyższy nie stwierdził też uchybień, o których mowa w art. 439 § 1 k.p.k. Na koniec warto na marginesie zaznaczyć, że w trybie rozpoznawania skargi na wyrok uchylający Sądu odwoławczego nie bada się prawidłowości kontroli odwoławczej w zakresie weryfikacji oceny dowodów.
Z tych względów należało orzec jak w postanowieniu, o kosztach sądowych postępowania w przedmiocie skargi orzekając na podstawie art. 166 ustawy Prawo o Prokuraturze.
aw

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI