Orzeczenie · 2023-10-31

VI Ko 97/23

Sąd
Sąd Okręgowy w Jeleniej Górze
Miejsce
Jelenia Góra
Data
2023-10-31
SAOSKarnepostępowanie karneŚredniaokręgowy
wznowienie postępowaniaobrońca z urzędustan zdrowia psychicznegouchylenie wyrokuponowne rozpoznaniekpkart. 439 k.p.k.art. 79 k.p.k.

Sąd Okręgowy w Jeleniej Górze, działając w Wydziale VI Karnym Odwoławczym, na posiedzeniu w dniu 31 października 2023 r. rozpoznał sprawę dotyczącą R. J., skazanej za czyn z art. 278 § 1 k.k. Sprawa została zainicjowana z urzędu w przedmiocie wznowienia postępowania, które wcześniej zakończyło się prawomocnym wyrokiem Sądu Rejonowego w Kamiennej Górze z dnia 28 września 2023 r. (sygn. akt II K 227/23). Sąd Okręgowy, na podstawie art. 542 § 1 i 3 k.p.k., postanowił wznowić postępowanie. Główną przyczyną wznowienia było stwierdzenie bezwzględnej przyczyny uchylenia orzeczenia, określonej w art. 439 § 1 pkt 10 k.p.k. w związku z art. 79 § 1 pkt 3 i § 4 k.p.k. Stwierdzono, że R. J. w postępowaniu przed Sądem Rejonowym nie miała ustanowionego obrońcy z urzędu, mimo iż opinie biegłych psychiatrów wskazywały, że ze względu na jej stan zdrowia psychicznego nie była ona w stanie samodzielnie prowadzić obrony. Choć opinia ta została sporządzona w innym, równolegle prowadzonym postępowaniu, jej wnioski były jednoznaczne i wskazywały na konieczność zapewnienia obrony. Uchybienie temu obowiązkowi stanowiło podstawę do uchylenia wyroku. W konsekwencji, na podstawie art. 547 § 2 k.p.k. w zw. z art. 439 § 1 pkt 10 k.p.k., Sąd Okręgowy uchylił wyrok Sądu Rejonowego w Kamiennej Górze z dnia 28 września 2023 r. i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania Sądowi Rejonowemu jako sądowi pierwszej instancji. Sąd wskazał, że przy ponownym rozpoznaniu sprawy należy zastosować tryb przewidziany w art. 343 § 7 k.p.k., przeprowadzić dowód z opinii biegłych psychiatrów (a w razie potrzeby psychologa), wyznaczyć obrońcę z urzędu oraz rozważyć inne niezbędne dowody, w tym dotyczące ewentualnych uzależnień. Kosztami postępowania wznowieniowego obciążono Skarb Państwa.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Średnia
Do czego można powołać

Wskazanie na konieczność zapewnienia obrony z urzędu w przypadku wątpliwości co do poczytalności oskarżonego oraz konsekwencje procesowe braku takiego działania.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy specyficznej sytuacji procesowej związanej z wznowieniem postępowania karnego z powodu naruszenia prawa do obrony.

Zagadnienia prawne (1)

Czy brak obrońcy z urzędu dla oskarżonego, którego stan zdrowia psychicznego uniemożliwia samodzielną obronę, stanowi bezwzględną przyczynę uchylenia orzeczenia?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, brak obrońcy z urzędu w sytuacji, gdy stan zdrowia psychicznego oskarżonego wymaga takiej pomocy, jest bezwzględną przyczyną uchylenia orzeczenia na podstawie art. 439 § 1 pkt 10 k.p.k.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że opinia biegłych psychiatrów jednoznacznie wskazywała na konieczność zapewnienia obrony R. J. ze względu na jej stan psychiczny. Uchybienie temu obowiązkowi przez sąd pierwszej instancji stanowiło rażące naruszenie przepisów procesowych, skutkujące koniecznością wznowienia postępowania i uchylenia wyroku.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Wznowienie postępowania, uchylenie wyroku i przekazanie do ponownego rozpoznania
Strona wygrywająca
R. J. (w sensie procesowym, poprzez uchylenie wyroku)

Strony

NazwaTypRola
R. J.osoba_fizycznaoskarżona

Przepisy (8)

Główne

k.p.k. art. 542 § 1 i 3

Kodeks postępowania karnego

Podstawa do wznowienia postępowania z urzędu w przypadku ujawnienia się uchybień wymienionych w art. 439 § 1 k.p.k., które nie były przedmiotem rozpoznania w trybie kasacji.

k.p.k. art. 547 § 2

Kodeks postępowania karnego

Podstawa do uchylenia orzeczenia i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania w związku z bezwzględną przyczyną uchylenia.

k.p.k. art. 439 § 1

Kodeks postępowania karnego

Określa bezwzględne przyczyny uchylenia orzeczenia, w tym pkt 10 dotyczący braku udziału obowiązkowego obrońcy.

Pomocnicze

k.p.k. art. 79 § 1 pkt 3 i 4

Kodeks postępowania karnego

Określa przypadki, w których udział obrońcy jest obowiązkowy, w tym gdy istnieje uzasadniona wątpliwość co do poczytalności oskarżonego.

k.k. art. 278 § 1

Kodeks karny

Przepis określający czyn, za który została skazana R. J. (kradzież).

k.p.k. art. 343 § 7

Kodeks postępowania karnego

Tryb postępowania przy ponownym rozpoznaniu sprawy, gdy wina lub okoliczności popełnienia przestępstwa budzą wątpliwości.

k.p.k. art. 639

Kodeks postępowania karnego

Podstawa do orzekania o kosztach postępowania wznowieniowego.

k.p.k. art. 636 § 1

Kodeks postępowania karnego

Podstawa do orzekania o kosztach postępowania w sprawach nieuregulowanych szczegółowo.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Brak obrońcy z urzędu dla oskarżonej, której stan zdrowia psychicznego wymagał takiej pomocy, stanowi bezwzględną przyczynę uchylenia orzeczenia (art. 439 § 1 pkt 10 k.p.k.).

Godne uwagi sformułowania

bez względu na to, czy były one dotąd przedmiotem rozpoznania w trybie kasacji • bezsprzecznie zachodzi wobec skazanej bezwzględna przyczyna uchylenia orzeczenia • nie była on w stanie bez pomocy obrońcy prowadzić rozsądnej obrony • konieczność ustanowienia jej obrońcy z urzędu [...] było w realiach przedmiotowej sprawy niezbędne

Skład orzekający

Robert Bednarczyk

przewodniczący-sprawozdawca

Andrzej Żuk

sędzia

Waldemar Masłowski

sędzia

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Wskazanie na konieczność zapewnienia obrony z urzędu w przypadku wątpliwości co do poczytalności oskarżonego oraz konsekwencje procesowe braku takiego działania."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji procesowej związanej z wznowieniem postępowania karnego z powodu naruszenia prawa do obrony.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa pokazuje, jak fundamentalne znaczenie ma prawo do obrony w polskim procesie karnym i jakie są konsekwencje jego naruszenia, nawet w przypadku prawomocnego wyroku. Podkreśla wagę oceny stanu psychicznego oskarżonego.

Nawet prawomocny wyrok można uchylić! Sąd Okręgowy wznowił postępowanie z powodu braku obrońcy dla oskarżonej.

Sektor

inne

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst