VI KO 96/23

Sąd Okręgowy w Jeleniej GórzeJelenia Góra2023-11-24
SAOSKarnewykroczeniaŚredniaokręgowy
wznowienie postępowanianiepoczytalnośćwykroczenieobrona z urzęduschizofreniakodeks wykroczeńkodeks postępowania karnego

Sąd Okręgowy wznowił postępowanie w sprawie wykroczenia, uchylił prawomocny wyrok nakazowy i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania z powodu uzasadnionej wątpliwości co do poczytalności oskarżonej.

Sąd Okręgowy w Jeleniej Górze wznowił postępowanie w sprawie wykroczenia z art. 119 § 1 k.w., zakończone prawomocnym wyrokiem nakazowym Sądu Rejonowego w Kamiennej Górze. Decyzja ta została podjęta z urzędu, ponieważ w innej, równoległej sprawie dotyczącej tej samej osoby, biegli psychiatrzy stwierdzili u niej schizofrenię paranoidalną, co skutkowało całkowitym zniesieniem zdolności rozpoznania znaczenia czynów. Sąd Okręgowy uznał, że uzasadniona wątpliwość co do poczytalności stanowi bezwzględną przyczynę odwoławczą, obligującą do uchylenia wyroku i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania, z zapewnieniem obligatoryjnej obrony.

Sąd Okręgowy w Jeleniej Górze, działając w trybie wznowienia postępowania, uchylił prawomocny wyrok nakazowy Sądu Rejonowego w Kamiennej Górze z dnia 18 sierpnia 2023 r. (sygn. akt II W 201/23), którym R. J. została ukarana grzywną 500 zł za czyn z art. 119 § 1 k.w. Wznowienie postępowania nastąpiło z urzędu, na podstawie art. 542 § 1 i 3 k.p.k. w zw. z art. 113 § 1 k.p.w., z uwagi na ujawnienie się bezwzględnej przyczyny odwoławczej określonej w art. 104 § 1 pkt 6 k.p.w. Podstawą do wznowienia była opinia sądowo-psychiatryczna z innej sprawy (II K 503/22) dotyczącej tej samej osoby, w której biegli stwierdzili u niej schizofrenię paranoidalną, skutkującą całkowitym zniesieniem zdolności rozpoznania znaczenia czynów i pokierowania swoim postępowaniem w rozumieniu art. 31 § 1 k.k. Sąd Okręgowy uznał, że wątpliwość co do poczytalności obwinionej w momencie popełnienia wykroczenia, w sytuacji braku badania psychiatrycznego i obrońcy w postępowaniu pierwotnym, stanowiła obligatoryjną przesłankę obrony i uzasadniała uchylenie wyroku nakazowego. Sprawa została przekazana do ponownego rozpoznania Sądowi Rejonowemu w Kamiennej Górze, który ma przeprowadzić postępowanie z udziałem obrońcy z urzędu i dopuścić dowód z opinii biegłego psychiatry.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (1)

Odpowiedź sądu

Tak, uzasadniona wątpliwość co do poczytalności obwinionego, stwierdzona przez biegłych psychiatrów w innej sprawie dotyczącej zbliżonego okresu, stanowi bezwzględną przyczynę odwoławczą, skutkującą koniecznością uchylenia wyroku i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania, szczególnie w sytuacji braku obligatoryjnej obrony.

Uzasadnienie

Sąd Okręgowy powołał się na art. 542 § 1 i 3 k.p.k. w zw. z art. 113 § 1 k.p.w. oraz art. 104 § 1 pkt 6 k.p.w., wskazując, że brak obrońcy w sytuacji uzasadnionej wątpliwości co do poczytalności obwinionego jest bezwzględną przyczyną odwoławczą. Ustalenia biegłych psychiatrów w innej sprawie, dotyczące ciężkiej choroby psychicznej (schizofrenii paranoidalnej) skutkującej zniesieniem zdolności rozpoznania znaczenia czynów, stworzyły taką wątpliwość.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

wznowienie postępowania, uchylenie wyroku i przekazanie do ponownego rozpoznania

Strona wygrywająca

R. J.

Strony

NazwaTypRola
R. J.osoba_fizycznaukara(na)
Skarb Państwaorgan_państwowyobciążony kosztami
adw. G. A.inneobrońca z urzędu

Przepisy (10)

Główne

k.p.k. art. 542 § 1 i 3

Kodeks postępowania karnego

Podstawa do wznowienia postępowania o wykroczenie z urzędu w przypadku wystąpienia bezwzględnej przyczyny odwoławczej.

k.p.w. art. 113 § 1

Kodeks postępowania w sprawach o wykroczenia

Odniesienie do odpowiedniego stosowania przepisów k.p.k. w sprawach o wykroczenia, w tym art. 542 § 3 k.p.k. w miejsce art. 439 § 1 k.p.k.

k.p.w. art. 104 § 1 pkt 6

Kodeks postępowania w sprawach o wykroczenia

Bezwzględna przyczyna odwoławcza, gdy obwiniony nie miał obrońcy w wypadku określonym w art. 21 § 1 k.p.w., w tym gdy zachodzi uzasadniona wątpliwość co do poczytalności obwinionego.

k.p.k. art. 547 § 2

Kodeks postępowania karnego

Podstawa do uchylenia wyroku i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania w postępowaniu o wznowienie.

Pomocnicze

k.p.w. art. 21 § 1 pkt 2

Kodeks postępowania w sprawach o wykroczenia

Przesłanka obligatoryjnej obrony, obejmująca uzasadnioną wątpliwość co do poczytalności obwinionego.

k.k. art. 31 § 1

Kodeks karny

Określa skutki choroby psychicznej lub upośledzenia umysłowego dla poczytalności sprawcy.

u.p.a. art. 29 § 1

Ustawa Prawo o Adwokaturze

Podstawa do zasądzenia kosztów nieopłaconej obrony z urzędu od Skarbu Państwa.

k.p.k. art. 639

Kodeks postępowania karnego

Podstawa do obciążenia Skarbu Państwa kosztami postępowania.

k.p.w. art. 121 § 1

Kodeks postępowania w sprawach o wykroczenia

Podstawa do obciążenia Skarbu Państwa kosztami postępowania.

k.p.w. art. 42 § 2

Kodeks postępowania w sprawach o wykroczenia

Nakazuje dopuszczenie dowodu z opinii biegłego lekarza psychiatry na okoliczność stanu zdrowia psychicznego obwinionego tempore criminis.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Ujawnienie opinii psychiatrycznej wskazującej na ciężką chorobę psychiczną (schizofrenię paranoidalną) w innej sprawie, dotyczącej tego samego okresu. Brak obrońcy w postępowaniu pierwotnym, mimo uzasadnionej wątpliwości co do poczytalności. Zastosowanie art. 104 § 1 pkt 6 k.p.w. jako bezwzględnej przyczyny odwoławczej.

Godne uwagi sformułowania

uzasadniona wątpliwość co do poczytalności obwinionego bezwzględna przyczyna odwoławcza obligatoryjna obrona stan zdrowia psychicznego obwinionej tempore criminis

Skład orzekający

Andrzej Tekieli

przewodniczący

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Wskazanie na konieczność zapewnienia obrony z urzędu w sprawach o wykroczenia, gdy istnieje uzasadniona wątpliwość co do poczytalności sprawcy, nawet jeśli wątpliwość ta została ujawniona w innym postępowaniu."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji wznowienia postępowania w sprawie o wykroczenie, gdy ujawniono dowody dotyczące niepoczytalności z innej sprawy.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa pokazuje, jak ważne jest zapewnienie obrony i prawidłowe ustalenie poczytalności, nawet w sprawach o wykroczenia, a także jak różne postępowania mogą na siebie wpływać.

Czy choroba psychiczna z innej sprawy może unieważnić wyrok za wykroczenie?

Sektor

inne

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygn. akt VI Ko 96/23 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 24 listopada 2023 r. Sąd Okręgowy w Jeleniej Górze w VI Wydziale Karnym Odwoławczym w składzie : Przewodniczący – sędzia Andrzej Tekieli Protokolant Joanna Szmel po rozpoznaniu na posiedzeniu w dniu 24 listopada 2023 r. sprawy R. J. ur. (...) w K. c. P. , M. z domu S. ukaranej z art. 119 § 1 kw z urzędu w przedmiocie wznowienia postępowania w sprawie Sądu Rejonowego w Kamiennej Górze sygn. akt II W 201/23 na podstawie art. 542 § 1 i 3 k.p.k. w zw. z art. 113 § 1 k.p.w. wznawia postępowanie zakończone prawomocnym wyrokiem nakazowym Sądu Rejonowego w Kamiennej Górze z dnia 18 sierpnia 2023r. w sprawie II W 201/23; na podstawie art. 547 § 2 k.p.k. w zw. z art. 113 § 1 k.p.w. w zw. z art. 104 § 1 pkt 6 k.p.w. uchyla wyrok nakazowy Sądu Rejonowego w Kamiennej Górze z dnia 18 sierpnia 2023r. wobec R. J. w sprawie II W 201/23 i sprawę przekazuje do ponownego rozpoznania Sądowi Rejonowemu w Kamiennej Górze; zasądza od Skarbu Państwa na rzecz adw. G. A. kwotę 840 złotych w tym podatek od towarów i usług tytułem nieopłaconej obrony ukaranej z urzędu w postępowaniu o wznowienie postępowania; kosztami postepowania wznowieniowego obciąża Skarb Państwa. Sygn. akt VI Ko 96/23 UZASADNIENIE R. J. ukarana została w sprawie II W 201/23 Sądu Rejonowego w Kamiennej Górze prawomocnym wyrokiem nakazowym z dnia 18 sierpnia 2023 r. za czyn z art. 119 § 1 k.w., wymierzono jej karę 500 zł. grzywny, orzeczono również wobec niej obowiązek zapłaty równowartości ukradzionego mienia na podstawie art. 119 § 4 k.w., zasądzono także zryczałtowane koszty postępowania i wymierzono opłatę sądową. ( dowód: akta II W 201/23 Sądu Rejonowego w Kamiennej Górze ). W toczącej się w tym samym czasie w tym samym Sądzie sprawie II K 503/22 dotyczącej R. J. , o czyny zabronione z art. 207 § 1 k.k. , art. 157 § 1 k.k. , art. 62 ust. 1 ustawy o przeciwdziałaniu narkomanii wydana została opinia sądowo - psychiatryczna przez dwóch biegłych lekarzy – psychiatrów W. D. i P. M. zgodnie z którą odnośnie czynów z art. 207 § 1 k.k. i art. 157 § 1 k.k. R. J. miała całkowicie zniesioną zdolność rozpoznania znaczenia czynów i pokierowania swoim postępowaniem w rozumieniu art. 31 § 1 k.k. z powodu choroby psychicznej – schizofrenii paranoidalnej. ( dowód: kserokopia opinii sądowo – psychiatrycznej wydana w dniu 12 czerwca 2023 r. przez dwóch biegłych lekarzy – psychiatrów W. D. i P. M. – k. 2 – 5 ) Sąd Okręgowy zważył co następuje : Zgodnie z art. 542 § 1 i 3 k.p.k. w zw. z art. 113 § 1 k.p.w. postępowanie o wykroczenie wznawia się z urzędu w przypadku wystąpienia bezwzględnej przyczyny odwoławczej z art. 104 § 1 k.p.w. skutkującej koniecznością uchylenia orzeczenia i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania ( przewidziane w art. 113 § 1 k.p.w. "odpowiednie” stosowanie art. 542 § 3 k.p.k. oznacza odwołanie się do art. 104 § 1 k.p.w. w miejsce art. 439 § 1 k.p.k. ). Zgodnie z art. 104 § 1 pkt 6 k.p.w. bezwzględną przyczyną odwoławczą jest sytuacja gdy obwiniony nie miał obrońcy w wypadku określonym w art. 21 § 1 k.p.w. lub obrońca nie brał udziału w czynnościach w których jego udział był obowiązkowy. Jedną z przesłanek obligatoryjnej obrony z art. 21 § 1 pkt 2 k.p.w. jest uzasadniona wątpliwość co do poczytalności obwinionego. W przypadku obwinionej ( ukaranej ) R. J. niewątpliwie uzasadniona wątpliwość co do poczytalności zachodzi, skoro biegli psychiatrzy stwierdzili u niej w innej sprawie dotyczącej jednak zbliżonego okresu w którym czyny zostały popełnione, ciężką chorobę psychiczną – schizofrenię paranoidalną skutkującą wyłączeniem zdolności rozpoznania znaczenia czynu i pokierowania swoim postępowaniem. W niniejszej sprawie wykroczeniowej R. J. nie była badana przez lekarza – psychiatrę, nie miała także obrońcy. W tym stanie rzeczy Sąd Okręgowy na podstawie art. 542 § 1 i 3 k.p.k. w zw. z art. 113 § 1 k.p.w. wznowił postępowanie zakończone prawomocnym wyrokiem nakazowym Sądu Rejonowego w Kamiennej Górze z dnia 18 sierpnia 2023 r. w sprawie II W 201/23 i na podstawie art. 547 § 2 k.p.k. w zw. z art. 113 § 1 k.p.w. w zw. z art. 104 § 1 pkt 6 k.p.w. uchylił wyrok nakazowy Sądu Rejonowego w Kamiennej Górze z dnia 18 sierpnia 2023 r. w sprawie II W 201/23 i sprawę przekazał do ponownego rozpoznania Sądowi Rejonowemu w Kamiennej Górze. Na podstawie art. 29 ust 1 Ustawy Prawo o Adwokaturze Sąd Okręgowy zasądził od Skarbu Państwa na rzecz adw. G. A. kwotę 840 zł. w tym podatek od towarów i usług tytułem nieopłaconej obrony ukaranej z urzędu w postępowaniu o wznowienie postępowania. Na podstawie art. 639 k.p.k. w zw. z art. 121 § 1 k.p.w. Sąd Okręgowy kosztami postępowania wznowieniowego obciążył Skarb Państwa. Ponownie rozpoznając sprawę Sąd Rejonowy dopuści dowód z opinii biegłego lekarza – psychiatry na okoliczność stanu zdrowia psychicznego obwinionej R. J. tempore criminis ( art. 42 § 2 k.p.w. ) i w zależności od treści opinii wyda rozstrzygnięcie w sprawie. Całe postępowanie w sprawie Sąd Rejonowy przeprowadzi z udziałem obrońcy z urzędu, o ile obwiniona nie ustanowi obrońcy z wyboru.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI