VI KO 133/24

Sąd Okręgowy w ElbląguElbląg2024-10-22
SAOSKarnewykroczeniaŚredniaokręgowy
wznowienie postępowaniawyrok nakazowyprawo do obronypoczytalnośćbiegły psychiatrauchylenie wyrokuponowne rozpoznaniekodeks postępowania karnegokodeks wykroczeń

Sąd Okręgowy wznowił postępowanie w sprawie wykroczenia, uchylił prawomocny wyrok nakazowy i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania z powodu rażących uchybień proceduralnych.

Sąd Okręgowy w Elblągu, działając z urzędu, wznowił postępowanie w sprawie zakończonej prawomocnym wyrokiem nakazowym Sądu Rejonowego w Braniewie. Powodem wznowienia była nowo ujawniona opinia sądowo-psychiatryczna, wskazująca na wątpliwości co do poczytalności ukaranego R. J. w chwili popełnienia czynu. Sąd Okręgowy uznał, że brak obrońcy z urzędu i nieprzeprowadzenie dowodu z opinii psychiatrycznej stanowiło rażące naruszenie prawa do obrony. W konsekwencji uchylono prawomocny wyrok i przekazano sprawę do ponownego rozpoznania Sądowi Rejonowemu.

Sąd Okręgowy w Elblągu, w VI Wydziale Karnym Odwoławczym, rozpoznał sprawę z urzędu dotyczącą wznowienia postępowania zakończonego prawomocnym wyrokiem nakazowym Sądu Rejonowego w Braniewie (sygn. akt II W 417/22). Sąd Okręgowy, na podstawie art. 542 § 3 k.p.k. w zw. z art. 113 § 1 k.p.w., postanowił wznowić postępowanie. Jako podstawę uchylenia prawomocnego wyroku i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania wskazano art. 547 § 2 k.p.k. w zw. z art. 113 § 1 k.p.w. Uzasadnienie wskazuje, że kluczową przyczyną wznowienia była treść opinii sądowo-psychiatrycznej, która nie była znana Sądowi Rejonowemu w chwili wydawania pierwotnego wyroku. Opinia ta wykazała cechy upośledzenia umysłowego u obwinionego R. J. oraz sugerowała działanie w warunkach art. 31 § 2 k.k. Sąd Okręgowy uznał, że istniały uzasadnione wątpliwości co do stanu zdrowia psychicznego i poczytalności obwinionego w czasie popełnienia czynu (kierowanie motocyklem bez uprawnień). Brak ustanowienia obrońcy z urzędu oraz niepowołanie biegłego psychiatry w pierwotnym postępowaniu zostało uznane za rażące uchybienie, stanowiące bezwzględną przyczynę odwoławczą z art. 104 § 1 pkt 6 k.p.w. W związku z tym, Sąd Okręgowy uchylił wyrok i przekazał sprawę Sądowi Rejonowemu w Braniewie do ponownego rozpoznania, wskazując, że sąd pierwszej instancji musi przeprowadzić postępowanie z udziałem obrońcy i dopuścić dowód z opinii biegłego psychiatry.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Tak, nowo ujawniona opinia sądowo-psychiatryczna, która nie była znana sądowi w chwili orzekania i wskazuje na uzasadnione wątpliwości co do stanu zdrowia psychicznego i poczytalności obwinionego, stanowi podstawę do wznowienia postępowania.

Uzasadnienie

Sąd Okręgowy uznał, że treść opinii sądowo-psychiatrycznej, wskazująca na cechy upośledzenia umysłowego i możliwość działania w warunkach ograniczonej poczytalności, która nie była znana sądowi pierwszej instancji, uzasadnia wznowienie postępowania. Brak obrońcy z urzędu i nieprzeprowadzenie dowodu z opinii biegłego psychiatry w pierwotnym postępowaniu stanowiło rażące naruszenie prawa do obrony.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylenie i przekazanie do ponownego rozpoznania

Strony

NazwaTypRola
R. J. (1)osoba_fizycznaobwiniony

Przepisy (5)

Główne

k.p.k. art. 542 § § 3

Kodeks postępowania karnego

Podstawa do wznowienia postępowania z urzędu w przypadku stwierdzenia rażącego naruszenia prawa.

k.p.w. art. 113 § § 1

Kodeks postępowania w sprawach o wykroczenia

Stosowanie przepisów k.p.k. do postępowań w sprawach o wykroczenia.

k.p.k. art. 547 § § 2

Kodeks postępowania karnego

Podstawa do uchylenia orzeczenia i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania po wznowieniu postępowania.

Pomocnicze

k.p.w. art. 104 § § 1

Kodeks postępowania w sprawach o wykroczenia

Wymienienie bezwzględnych przyczyn odwoławczych, w tym pkt 6 dotyczący rozpoznania sprawy bez udziału obrońcy, gdy jego udział był obowiązkowy.

k.k. art. 31 § § 2

Kodeks karny

Okoliczność ograniczająca poczytalność sprawcy.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Nowo ujawniona opinia sądowo-psychiatryczna wskazująca na wątpliwości co do poczytalności obwinionego. Brak obrońcy z urzędu w sytuacji, gdy jego udział był obowiązkowy z uwagi na wątpliwości co do poczytalności. Nierozpoznanie przez sąd pierwszej instancji kwestii poczytalności obwinionego.

Godne uwagi sformułowania

niewątpliwie powoduje powstanie uzasadnionych wątpliwości co do stanu zdrowia psychicznego R. J. (1) i jego poczytalności w czasie czynu brak wyznaczenia R. J. (1) obrońcy z urzędu w sprawie o sygn. akt II W 417/22 należało postrzegać jako rażące uchybienie polegające na rozpoznaniu sprawy bez udziału obrońcy w postępowaniu przed sądem, co spowodowało wystąpienie bezwzględnej przyczyny odwoławczej

Skład orzekający

Elżbieta Kosecka-Sobczak

przewodniczący

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Podkreślenie wagi prawa do obrony i obowiązkowego udziału obrońcy w sprawach, gdzie istnieją wątpliwości co do poczytalności oskarżonego, nawet w postępowaniu o wykroczenie."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji wznowienia postępowania z powodu nowo ujawnionych dowodów i rażących uchybień proceduralnych.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa pokazuje, jak kluczowe jest przestrzeganie prawa do obrony i jak nowo ujawnione dowody mogą wpłynąć na prawomocne orzeczenia, nawet w sprawach o wykroczenia.

Nawet wyrok nakazowy można wzruszyć: jak błąd proceduralny doprowadził do uchylenia prawomocnego orzeczenia.

Sektor

inne

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
1Sygn. akt VI Ko 133/24 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 22 października 2024 r. Sąd Okręgowy w Elblągu w VI Wydziale Karnym Odwoławczym w składzie: Przewodniczący: sędzia Elżbieta Kosecka-Sobczak Protokolant: sekr. sąd. Joanna Pietras po rozpoznaniu w dniu 22 października 2024 r. sprawy R. J. (1) s. J. i B. , ur. (...) w P. ukaranego za czyn z art. 94 § 1 k.w. z urzędu w przedmiocie wznowienia postępowania zakończonego prawomocnym wyrokiem nakazowym Sądu Rejonowego w Braniewie z dnia 9 grudnia 2022 r., sygn. akt II W 417/22 I. na podstawie art. 542 § 3 k.p.k. w zw. z art. 113 § 1 k.p.w. z urzędu wznawia postępowania sądowe zakończone prawomocnym wyrokiem Sądu Rejonowego w Braniewie z dnia 9 grudnia 2022 r., sygn. akt II W 417/22; II. na podstawie art. 547 § 2 k.p.k. w zw. z art. 113 § 1 k.p.w. uchyla prawomocny wyrok Sądu Rejonowego w Braniewie z dnia 9 grudnia 2022 r., sygn. akt II W 417/22 i powyższą sprawę przekazuje Sądowi Rejonowemu w Braniewie do ponownego rozpoznania. UZASADNIENIE Formularz UWP Sygnatura akt VI Ko 133/24 1. Oznaczenie orzeczenia sądu Wyrok Sądu Rejonowego w Braniewie z dnia 9 grudnia 2024 r. o sygn. akt II W 417/22 2. USTALENIE FAKTÓW 2.1. Fakty uznane za udowodnione Lp. Oskarżony Czyn przypisany lub zarzucany oskarżonemu 1 R. J. (1) W dniu 8 listopada 2022 r. o godz. 08:10 w M. na ul. (...) kierował motocyklem marki D. o pojemności 125 cm 3 o numerze rejestracyjny (...) 23m1, nie posiadając uprawnień do kierowania pojazdami, tj. czyn z art. 94 § 1 k.w. Przy każdym czynie wskazać fakty uznane za udowodnione Dowód Numer karty W toku sprawy prowadzonej przed Sądem Rejonowym w B. pod sygn. akt (...) , przeprowadzono dowód z opinii biegłych psychiatrów m.in. na okoliczność stanu zdrowia psychicznego i stopnia rozwoju intelektualnego R. J. (1) , w której biegli wskazali, że stwierdzają u niego cechy upośledzenia umysłowego oraz działanie w warunkach art. 31§2 kk . Opinia sądowo-psychiatryczna sporządzona na potrzeby sprawy Sądu Rejonowego w B. o sygn. akt (...) Załącznik do akt 2.2. Fakty uznane za nieudowodnione Lp. Oskarżony Czyn przypisany lub zarzucany oskarżonemu Przy każdym czynie wskazać fakty uznane za nieudowodnione. Dowód Numer karty 3. Ocena DOWODów 3.1. Dowody będące podstawą ustalenia faktów Lp. faktu z pkt 2.1 Dowód Zwięźle o powodach uznania dowodu 1 Opinia sądowo-psychiatryczna sporządzona na potrzeby sprawy Sądu Rejonowego w B. o sygn. akt (...) Wskazana opinia została sporządzona przez osoby posiadające odpowiednie kwalifikacje, a także jest wewnętrznie spójna, pełna, logiczna oraz właściwie umotywowana, stąd nie budzi wątpliwości co do jej wiarygodności. 3.2. Dowody nieuwzględnione przy ustaleniu faktów (dowody, które sąd uznał za niewiarygodne oraz niemające znaczenia dla ustalenia faktów) Lp. faktu z pkt 2.1 Dowód Zwięźle o powodach nieuwzględnienia dowodu 4. ROZSTRZYGNI ĘCIE SĄDU 0.14.1. Wznowienie postępowania Przyczyna i zakres wznowienia Podstawa prawna Sąd Okręgowy wznowił z urzędu postępowanie zakończone prawomocnym wyrokiem Sądu Rejonowego w Braniewie z dnia 9 grudnia 2024 r. o sygn. akt II W 417/22 dotyczącej R. J. (1) art. 542 § 3 k.p.k. w zw. z art.104§1 pkt. 6 k.p.w. w zw. z art. 113 § 1 k.p.w. Zwięźle o powodach wznowienia Treść opinii sądowo-psychiatrycznej sporządzonej na potrzeby sprawy Sądu Rejonowego w B. o sygn. akt (...) , dotyczącej R. J. (1) (a w szczególności wnioski w niej zawarte), która nie była znana Sądowi Rejonowemu w chwili orzekania w sprawie II W 417/22, niewątpliwie powoduje powstanie uzasadnionych wątpliwości co do stanu zdrowia psychicznego R. J. (1) i jego poczytalności w czasie czynu, co obligowało do ustanowienia dla niego obrońcy z urzędu oraz powołania biegłego psychiatry celem oceny czy w dacie popełnienia czynu zarzucanego w sprawie II W 417/22 R. J. (1) mógł pokierować swoim postępowaniem. W wypadku przesłanki obrony obligatoryjnej w postaci uzasadnionej wątpliwości co do poczytalności obwinionego w chwili czynu i stanu jego zdrowia w czasie postępowania, którą to wątpliwość umacnia treść wskazanej opinii, wystarczające do jej spełnienia jest jedynie uprawdopodobnienie, że poczytalność obwinionego mogła być co najmniej ograniczona. W niniejszej sprawie wątpliwość co do poczytalności obwinionego jest realna i opiera się na będącej w posiadaniu organu procesowego opinii biegłych psychiatrów sporządzonej na potrzeby innego postępowania. W takiej sytuacji niewyznaczenie R. J. (1) obrońcy z urzędu w sprawie o sygn. akt II W 417/22 należało postrzegać jako rażące uchybienie polegające na rozpoznaniu sprawy bez udziału obrońcy w postępowaniu przed sądem, co spowodowało wystąpienie bezwzględnej przyczyny odwoławczej z art. 104 §1 pkt.6 k.p.w. , która stanowi podstawę do wznowienia postępowania, o której mowa w art. 542 § 3 k.p.k. w zw. z art. 113 § 1 k.p.w. 0.14.2. Rodzaj rozstrzygnięcia na skutek wznowienia 0.14.2.1. Uchylenie orzeczenia i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Przyczyna i zakres Podstawa prawna W konsekwencji tych uchybień Sąd Okręgowy, stwierdzając wystąpienie podstawy z urzędu do wznowienia postępowania, uchylił w całości prawomocny wyrok Sądu Rejonowego w Braniewie z dnia 9 grudnia 2024 r. o sygn. akt II W 417/22 i powyższą sprawę przekazał Sądowi Rejonowemu w Braniewie do ponownego rozpoznania. art 547 § 2 k.p.k. w zw. z art. 113 § 1 k.p.w. Zwięźle o powodach uchylenia orzeczenia i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania - brak wyznaczenia obwinionemu obrońcy do obligatoryjnego reprezentowania go w sprawie, - brak opinii biegłego psychiatry oceniającego poczytalność obwinionego. Zapatrywania prawne i wskazania co do dalszego postępowania Ponownie rozpoznając sprawę Sąd Rejonowy musi ją prowadzić z udziałem obrońcy i dopuścić dowód z opinii biegłego psychiatry m.in. na okoliczność czy zdolność rozpoznania znaczenia zarzuconego R. J. czynu i pokierowania swoim postępowaniem nie było tempore criminis u niego wyłączona lub w znacznym stopniu ograniczona . Sąd ten ma za zadanie aby przeprowadzić postępowanie, w taki sposób, by nie naruszyć prawa do obrony oskarżonego i po dokonaniu kompleksowej oceny materiału dowodowego wydać orzeczenie, które w razie takiej potrzeby, prawidłowo uzasadni. 0.14.2.2. Uchylenie orzeczenia i uniewinnienie oskarżonego Przyczyna i zakres Podstawa prawna uchylenia orzeczenia Zwięźle o powodach uchylenia orzeczenia i uniewinnienia ze wskazaniem szczególnej podstawy prawnej uniewinnienia 0.14.2.3. Uchylenie orzeczenia i umorzenie postępowania Przyczyna i zakres Podstawa prawna uchylenia orzeczenia Zwięźle o powodach uchylenia orzeczenia i umorzenia ze wskazaniem szczególnej podstawy prawnej umorzenia 0.14.3. Inne rozstrzygnięcia zawarte w wyroku Punkt z wyroku Przytoczyć okoliczności 15. KOszty procesu Punkt z wyroku Przytoczyć okoliczności 16. PODPIS

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI