VI KO 112/22

Sąd Okręgowy w Jeleniej GórzeJelenia Góra2023-02-27
SAOSKarneinne przestępstwaWysokaokręgowy
wznowienie postępowaniaprawo do obronywyrok nakazowyupośledzenie umysłowepoczytalnośćbiegli psychiatrzykoszty sądowe

Sąd Okręgowy wznowił postępowanie zakończone wyrokiem nakazowym z powodu naruszenia prawa do obrony skazanego z lekkim upośledzeniem umysłowym i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania.

Sąd Okręgowy w Jeleniej Górze wznowił postępowanie w sprawie W. G., który został skazany wyrokiem nakazowym za pomocnictwo w oszustwie. Powodem wznowienia było naruszenie prawa do obrony skazanego, który jest osobą z lekkim upośledzeniem umysłowym, cierpi na padaczkę i zaburzenia osobowości, a nie miał obrońcy w postępowaniu przed sądem niższej instancji. Sąd uchylił wyrok nakazowy i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania Sądowi Rejonowemu, nakazując powołanie biegłych psychiatrów i psychologa.

Sąd Okręgowy w Jeleniej Górze, rozpoznając sprawę sygn. akt VI KO 112/22, postanowił wznowić postępowanie sądowe zakończone prawomocnym wyrokiem nakazowym Sądu Rejonowego w Lwówku Śląskim z dnia 28 stycznia 2022 r. (sygn. akt II K 908/21) wobec skazanego W. G. Podstawą wznowienia było naruszenie przepisów postępowania, w szczególności art. 439 § 1 pkt 10 k.p.k. w zw. z art. 542 § 3 k.p.k. Sąd ustalił, że skazany W. G. jest osobą z lekkim upośledzeniem umysłowym, cierpi na somnambulizm, organiczne zaburzenia osobowości i zachowania oraz padaczkę. Z uwagi na jego stan zdrowia psychicznego, sąd uznał, że istniała uzasadniona wątpliwość co do jego zdolności do samodzielnego i rozsądnego prowadzenia obrony w postępowaniu przed Sądem Rejonowym. Co więcej, w tamtym postępowaniu skazany nie miał ustanowionego obrońcy, co stanowi bezwzględną podstawę odwoławczą i uzasadnia wznowienie postępowania. W związku z tym, Sąd Okręgowy uchylił w całości prawomocny wyrok nakazowy i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania Sądowi Rejonowemu w Lwówku Śląskim. Wskazano, że sąd pierwszej instancji powinien przeprowadzić postępowanie od początku z udziałem obrońcy, uzupełnić materiał dowodowy o opinie biegłych psychiatrów i psychologa w celu oceny poczytalności skazanego w czasie popełnienia czynu oraz jego zdolności do udziału w postępowaniu. Sąd Rejonowy ma również ustalić, czy udzielone w postępowaniu wznowieniowym pełnomocnictwo dla adwokata rozciąga się na postępowanie przed sądem I instancji, a w przeciwnym razie wyznaczyć obrońcę z urzędu. Rozstrzygnięto również o kosztach postępowania o wznowienie, które ponosi Skarb Państwa, zarządzając zwrot opłaty od wniosku w kwocie 150 zł.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Tak, naruszenie prawa do obrony, gdy skazany jest osobą z upośledzeniem umysłowym i nie miał obrońcy, stanowi bezwzględną podstawę wznowienia postępowania.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że brak obrońcy u osoby z lekkim upośledzeniem umysłowym i innymi schorzeniami psychicznymi, które mogły wpływać na jej zdolność do obrony, stanowi naruszenie art. 79 § 1 pkt 4 k.p.k., co z kolei jest podstawą do wznowienia postępowania na podstawie art. 542 § 3 k.p.k. w zw. z art. 439 § 1 pkt 10 k.p.k.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

wznowienie postępowania, uchylenie wyroku nakazowego i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania

Strona wygrywająca

W. G.

Strony

NazwaTypRola
W. G.osoba_fizycznaoskarżony

Przepisy (9)

Główne

k.p.k. art. 542 § § 3

Kodeks postępowania karnego

Podstawa do wznowienia postępowania w przypadku zaistnienia bezwzględnych podstaw odwoławczych.

k.p.k. art. 439 § § 1 pkt 10

Kodeks postępowania karnego

Bezwzględna podstawa odwoławcza - naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć wpływ na treść orzeczenia (w tym przypadku naruszenie prawa do obrony).

k.p.k. art. 547 § § 2

Kodeks postępowania karnego

Uchylenie orzeczenia i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania w przypadku stwierdzenia naruszenia przepisów.

k.p.k. art. 639 § a contrario

Kodeks postępowania karnego

Koszty postępowania o wznowienie ponosi Skarb Państwa.

Pomocnicze

k.p.k. art. 79 § § 1 pkt 4

Kodeks postępowania karnego

Obowiązek ustanowienia obrońcy z urzędu, gdy oskarżony jest głuchy, niemy, niewidomy lub upośledzony umysłowo.

k.k. art. 18 § § 1

Kodeks karny

Karanie za pomocnictwo do popełnienia czynu zabronionego.

k.k. art. 286 § § 1

Kodeks karny

Oszustwo.

k.p.k. art. 501 § pkt 3

Kodeks postępowania karnego

Niedopuszczalność wydania wyroku nakazowego, gdy zachodzą okoliczności z art. 79 § 1 k.p.k.

k.p.k. art. 424 § § 1

Kodeks postępowania karnego

Wymogi formalne uzasadnienia orzeczenia.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Skazany W. G. jest osobą upośledzoną umysłowo i cierpi na inne schorzenia psychiczne, co uzasadniało potrzebę posiadania obrońcy. W postępowaniu przed Sądem Rejonowym skazany nie miał ustanowionego obrońcy, co stanowi naruszenie jego prawa do obrony. Naruszenie prawa do obrony jest bezwzględną podstawą wznowienia postępowania.

Godne uwagi sformułowania

ewidentnie powoduje uzasadnioną wątpliwość czy jego stan zdrowia pozwalał na prowadzenie obrony w sposób samodzielny oraz rozsądny skazany nie miał obrońcy wbrew wymaganiom art. 79 § 1 pkt 4 k.p.k., co powoduje zaistnienie bezwzględnej podstawy odwoławczej z art. 439 § 1 pkt 10 k.p.k. formalną przesłanką do uchylenia prawomocnego wyroku nakazowego był także fakt iż art. 501 pkt 3 k.p.k. stanowi, że niedopuszczalne jest wydanie wyroku nakazowego jeśli zachodzą okoliczności z art. 79 § 1 k.p.k.

Skład orzekający

Andrzej Tekieli

przewodniczący-sprawozdawca

Daniel Strzelecki

sędzia

Andrzej Żuk

sędzia

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Wskazuje na konieczność szczególnej ostrożności przy wydawaniu wyroków nakazowych wobec osób z zaburzeniami psychicznymi i podkreśla fundamentalne znaczenie prawa do obrony."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji wznowienia postępowania w przypadku wyroku nakazowego i stwierdzonego naruszenia prawa do obrony z powodu stanu psychicznego oskarżonego.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa pokazuje, jak sąd może naprawić błąd proceduralny, chroniąc prawa osoby z niepełnosprawnością intelektualną, co ma wymiar społeczny i edukacyjny.

Sąd Okręgowy chroni prawa osoby z upośledzeniem umysłowym: wznowiono postępowanie po wyroku nakazowym.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygn. akt VI Ko 112/22 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 27 lutego 2023 r. Sąd Okręgowy w Jeleniej Górze w VI Wydziale Karnym Odwoławczym w składzie: Przewodniczący – Sędzia Andrzej Tekieli (spr.) Sędziowie Daniel Strzelecki Andrzej Żuk Protokolant Jolanta Kopeć po rozpoznaniu w dniu 27 lutego 2023r. sprawy W. G. ur. (...) w D. s. S. i T. z domu S. skazanego z art. 18 § 1 kk w zw. z art. 286 § 1 kk z urzędu w przedmiocie wznowienia postępowania w sprawie sygn. akt II K 908/21 Sądu Rejonowego w Lwówku Śląskim zakończonej wyrokiem nakazowym z dnia 28 stycznia 2022r. I. na podstawie art. 542§3 kpk w zw. z art. 439§1 pkt 10 kpk z urzędu wznawia postępowanie sądowe zakończone prawomocnym wyrokiem nakazowym Sądu Rejonowego w Lwówku Śląskim z dnia 28 stycznia 2022r. w sprawie II K 908/21 dotyczącej skazanego W. G. ; II. na podstawie art. 547§2 kpk uchyla prawomocny wyrok nakazowy Sądu Rejonowego w Lwówku Śląskim z dnia 28 stycznia 2022r. w sprawie II K 908/21 i powyższą sprawę W. G. przekazuje Sądowi Rejonowemu w Lwówku Śląskim do ponownego rozpoznania; III. stwierdza, że koszty sądowe za postępowanie o wznowienie postępowania ponosi Skarb Państwa i zarządza zwrot W. G. opłaty w kwocie 150 złotych. Daniel Strzelecki Andrzej Tekieli Andrzej Żuk UZASADNIENIE Formularz UWP Sygnatura akt VI Ko 112/22 1. Oznaczenie orzeczenia sądu Wyrok nakazowy Sądu Rejonowego w Lwówku Śląskim z dnia 28 stycznia 2022 r. sygn. akt II K 908/21 2. USTALENIE FAKTÓW 2.1. Fakty uznane za udowodnione Lp. Oskarżony Czyn przypisany lub zarzucany oskarżonemu 1. W. G. w dniu 17 września 2020 r. ze skutkiem we W. w powiecie (...) przewidując i godząc się aby inna osoba dokonała czynu zabronionego ułatwił jej to, w ten sposób że udzielił pomocy nieustalonemu sprawcy, poprzez udostępnienie użytkowanego przez siebie łącza internetowego o adresie IP (...) w sieci (...) działającemu w celu osiągnięcia korzyści majątkowej , który wprowadził w błąd, poprzez ingerencję w system bankowości elektronicznej Banku (...) S.A. z siedzibą w W. dokonując transakcji na kwotę 15.742 zł. przy użyciu karty płatniczej do rachunku o numerze (...) użytkowanego przez W. B. na rzecz internetowej platformy wymiany kryptowalut (...) z siedzibą w Wielkiej Brytanii na który numer konta bankowego zostały uprzednio przelane środki w kwocie 15.999 zł. z rachunku bankowego pokrzywdzonej A. K. o numerze (...) w wyniku czego nieustalony sprawca doprowadził ją do niekorzystnego rozporządzenia mieniem tj. czyn z art. 18 § 1 k.k. w zw. z art. 286 § 1 k.k. Przy każdym czynie wskazać fakty uznane za udowodnione Dowód Numer karty 1.Skazany W. G. jest osobą upośledzoną umysłowo w stopniu lekkim, stwierdzono u niego somnambulizm, organiczne zaburzenia osobowości i zachowania oraz padaczkę. Skazanego zaliczono do osób z umiarkowanym stopniem niepełnosprawności, przy czym datuje się on od listopada 2009 r. Może on podejmować pracę w warunkach pracy chronionej; 2.Skazany był karany przez Sąd m.in. wyrokiem nakazowym Sądu Rejonowego w Szubinie z dn. 20.07.2022 r. w sprawie II K 332/22 za czyn z art. 18§ 1 k.k. w zw. z art. 286 § 1 k.k. , w dniu 31.08.2021 r. umorzono jednak wobec niego dochodzenie czyn z art. 13 § 1 k.k. w zw. z art. 286 § 1 k.k. postanowieniem KPP w Lublińcu, zatwierdzonym przez Prokuraturę Rejonową w Lublińcu na podstawie art. 17 § 1 pkt 1 k.p.k. Umorzono także śledztwo prowadzone przez KP Tarnów w którym W. G. był pokrzywdzonym m.in. czynami z art. 286 § 1 k.k. 1.Kserokopia orzeczenia o stopniu niepełnosprawności z dn.15.07.2021 r.; 2.Kserokopie zaświadczeń lekarskich z dn. 16.01.2020 r., 27.03.2020 r. 10.11.2022 r. 3.Kserokopia wyniku badania elektroencefalograficznego z dn. 27.03.2020 r. 4. Kserokopia opinii psychologicznej z dn. 19.03.2020 r. 5. Kserokopia postanowienia o umorzeniu śledztwa przez KP T. z dn. 4.03.2021 r. 6. Kserokopia postanowienia o umorzeniu dochodzenia przez KPP w L. z dn. 31.08.2021 r. 7. Karta karna skazanego W. G. i kserokopia wyroku nakazowego Sądu Rejonowego w Szubinie z dnia 20.07.2022 r. k.2 k. 5 – 7, k. 19 k. 9 – 17 k. 4, k. 18 k. 20 – 21 k. 25 -26 k. 23 – 24, k. 27 2.2. Fakty uznane za nieudowodnione Lp. Oskarżony Czyn przypisany lub zarzucany oskarżonemu ---------------------- -------------------------------------------------------------------------------------------------- Przy każdym czynie wskazać fakty uznane za nieudowodnione. Dowód Numer karty --------------------------------------------------------------------------------- -------------------------------- --------------- 3. Ocena DOWODów 3.1. Dowody będące podstawą ustalenia faktów Lp. faktu z pkt 2.1 Dowód Zwięźle o powodach uznania dowodu Ad. 1 – 7 Wymienione dowody z dokumentów przedłożone zostały przez obrońcę skazanego W. G. , zdaniem Sądu Okręgowego jednak nie zachodzą wątpliwości co do ich wiarygodności. 3.2. Dowody nieuwzględnione przy ustaleniu faktów (dowody, które sąd uznał za niewiarygodne oraz niemające znaczenia dla ustalenia faktów) Lp. faktu z pkt 2.1 albo 2.2 Dowód Zwięźle o powodach nieuwzględnienia dowodu ----------------- ------------------------------------- --------------------------------------------------------------------------- 4. ROZSTRZYGNIĘCIE SĄDU 4.1. Wznowienie postępowania Przyczyna i zakres wznowienia Podstawa prawna Sąd Okręgowy wznowił z urzędu postępowanie sądowe zakończone prawomocnym wyrokiem nakazowym Sądu Rejonowego w Lwówku Śląskim z dnia 28 stycznia 2022 r. w sprawie II K 908/21 dotyczącej skazanego W. G. . Art. 542 § 3 k.p.k. w zw. z art. 439 § 1 pkt 10 k.p.k. Zwięźle o powodach wznowienia Przeprowadzone w postępowaniu wznowieniowym dowody powołane powyżej, w szczególności ad. 1 – 4 jednoznacznie wskazują, że skazany W. G. jest osobą upośledzoną umysłowo, cierpi także m.in. na padaczkę. Powyższe ewidentnie powoduje uzasadnioną wątpliwość czy jego stan zdrowia pozwalał w sprawie II K 908/21 Sądu Rejonowego w Lwówku Śląskim na prowadzenie obrony w sposób samodzielny oraz rozsądny. W sprawie tej skazany nie miał obrońcy wbrew wymaganiom art. 79 § 1 pkt 4 k.p.k. , co powoduje zaistnienie bezwzględnej podstawy odwoławczej z art. 439 § 1 pkt 10 k.p.k. i stanowi podstawę do wznowienia postępowania o której mowa w art. 542 § 3 k.p.k. 4.2. Rodzaj rozstrzygnięcia na skutek wznowienia 4.2.1. Uchylenie orzeczenia i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Przyczyna i zakres Podstawa prawna Sąd Okręgowy wobec naruszenia prawa do obrony skazanego W. G. uchylił w całości prawomocny wyrok nakazowy Sądu Rejonowego w Lwówku Śląskim z dnia 28 stycznia 2022 r. w sprawie II K 908/21 i powyższą sprawę W. G. przekazał Sądowi Rejonowego w Lwówku Śląskim do ponownego rozpoznania Art. 547 § 2 k.p.k. Zwięźle o powodach uchylenia orzeczenia i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania Postępowanie sądowe w sprawie II K 908/21 Sądu Rejonowego w Lwówku Śląskim musi być przeprowadzone od początku z udziałem obrońcy W. G. , zachodzi konieczność uzupełnienia materiału dowodowego wskazanego w akcie oskarżenia o opinię dwóch biegłych lekarzy psychiatrów i ewentualnie biegłego psychologa na okoliczność czy zdolność oskarżonego rozpoznania znaczenia zarzucanego mu czynu i kierowania swoim postępowaniem nie była tempore criminis wyłączona lub w znacznym stopniu ograniczona i czy stan zdrowia psychicznego oskarżonego pozwala na jego udział w postępowaniu sądowym. Formalną przesłanką do uchylenia prawomocnego wyroku nakazowego był także fakt iż art. 501 pkt 3 k.p.k. stanowi, że niedopuszczalne jest wydanie wyroku nakazowego jeśli zachodzą okoliczności z art. 79 § 1 k.p.k. Zapatrywania prawne i wskazania co do dalszego postępowania Ponownie rozpoznając sprawę Sąd Rejonowy dopuści dowód z opinii dwóch biegłych lekarzy psychiatrów i ewentualnie biegłego psychologa na okoliczność stanu poczytalności W. G. tempore criminis oraz czy jego stan zdrowia psychicznego pozwala na udział w postępowaniu sądowym, ustalając jednocześnie czy pełnomocnictwo do obrony oskarżonego udzielone w postępowaniu wznowieniowym adw. M. B. rozciąga się na postępowanie przed Sądem I instancji po wznowieniu, w przeciwnym razie wyznaczy wyżej wymienionemu obrońcę z urzędu. W zależności od treści opinii sądowo – psychiatrycznej Sąd Rejonowy skieruje sprawę na rozprawę główną, przeprowadzi postępowanie dowodowe bacząc aby nie naruszać prawa do obrony oskarżonego, i po dokonaniu oceny materiału dowodowego wyda orzeczenie które prawidłowo uzasadni, zgodnie z wymogami art. 424 § 1 k.p.k. 4.2.2. Uchylenie orzeczenia i uniewinnienie oskarżonego Przyczyna i zakres Podstawa prawna uchylenia orzeczenia ----------------------------------------------------------------------------- ----------------------- Zwięźle o powodach uchylenia orzeczenia i uniewinnienia ze wskazaniem szczególnej podstawy prawnej uniewinnienia -------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------- 4.2.3. Uchylenie orzeczenia i umorzenie postępowania Przyczyna i zakres Podstawa prawna uchylenia orzeczenia ------------------------------------------------------------------------------------ ----------------------- Zwięźle o powodach uchylenia orzeczenia i umorzenia ze wskazaniem szczególnej podstawy prawnej umorzenia ------------------------------------------------------------------------------------------------------- 4.3. Inne rozstrzygnięcia zawarte w wyroku Punkt rozstrzygnięcia z wyroku Przytoczyć okoliczności ------------------ ------------------------------------------------------------------------------------------------------------------- 5. KOszty procesu Punkt rozstrzygnięcia z wyroku Przytoczyć okoliczności III Na podstawie art. 639 k.p.k. a contrario Sąd Okręgowy stwierdził, że koszty sądowe za postępowanie o wznowienie postępowania ponosi Skarb Państwa i zarządził zwrot W. G. opłaty w kwocie 150 złotych. 6. PODPIS Andrzej Żuk Andrzej Tekieli Daniel Strzelecki

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI