VI Ka 951/23

Warszawa, dnia 30 listopada 2023 r. Sygn. akt VI Ka 951/23 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Sąd Okręgowy Warszawa-Praga w Warszawie VI Wydział Karny Odwoławczy w składzie: Przewodniczący: SSO Agnieszka Wojciechowska-Langda protokolant: protokolant sądowy – stażysta Justyna Kutnikowska przy udziale prokuratora Mariusza Ejflera po rozpoznaniu dnia 30 listopada 2023 r. sprawy P. M. syna M. i H. , ur. (...) w O. oskarżonego o przestępstwo z art. 157 § 2 i 3 kk na skutek apelacji wniesionej przez prokuratora od wyroku Sądu Rejonowego w Otwocku z dnia 7 czerwca 2023 r. sygn. akt II K 871/20 uchyla zaskarżony wyrok i sprawę przekazuje do ponownego rozpoznania Sądowi Rejonowemu w Otwocku; zasądza od Skarbu Państwa – Sądu Rejonowego w Otwocku na rzecz adwokata A. K. kwotę 1033,20 zł obejmującą wynagrodzenie za pomoc prawną świadczoną z urzędu na rzecz nieletniej pokrzywdzonej A. D. w instancji odwoławczej oraz podatek VAT. UZASADNIENIE Formularz UK 2 Sygnatura akt VI Ka 951/23 Załącznik dołącza się w każdym przypadku. Podać liczbę załączników: 1 1.CZĘŚĆ WSTĘPNA Oznaczenie wyroku sądu pierwszej instancji Wyrok Sądu Rejonowego w Otwocku z dnia 7 czerwca 2023 roku, sygn. akt II K 871/20 Podmiot wnoszący apelację ☒ oskarżyciel publiczny albo prokurator w sprawie o wydanie wyroku łącznego ☐ oskarżyciel posiłkowy ☐ oskarżyciel prywatny ☐ obrońca ☐ oskarżony albo skazany w sprawie o wydanie wyroku łącznego ☐ inny Granice zaskarżenia Kierunek i zakres zaskarżenia ☐ na korzyść ☒ na niekorzyść ☒ w całości ☐ w części ☐ co do winy ☐ co do kary ☐ co do środka karnego lub innego rozstrzygnięcia albo ustalenia Podniesione zarzuty Zaznaczyć zarzuty wskazane przez strony w apelacji ☐ art. 438 pkt 1 k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w zakresie kwalifikacji prawnej czynu przypisanego oskarżonemu ☒ art. 438 pkt 1a k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w innym wypadku niż wskazany w art. 438 pkt 1 k.p.k. , chyba że pomimo błędnej podstawy prawnej orzeczenie odpowiada prawu ☐ art. 438 pkt 2 k.p.k. – obraza przepisów postępowania, jeżeli mogła ona mieć wpływ na treść orzeczenia ☐ art. 438 pkt 3 k.p.k. – błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia, jeżeli mógł on mieć wpływ na treść tego orzeczenia ☐ art. 438 pkt 4 k.p.k. – rażąca niewspółmierność kary, środka karnego, nawiązki lub niesłusznego zastosowania albo niezastosowania środka zabezpieczającego, przepadku lub innego środka ☐ art. 439 k.p.k. ☐ brak zarzutów Wnioski ☒ uchylenie ☐ zmiana 2.Ustalenie faktów w związku z dowodami przeprowadzonymi przez sąd odwoławczy Ustalenie faktów Fakty uznane za udowodnione Lp. Oskarżony Fakt oraz czyn, do którego fakt się odnosi Dowód Numer karty 2.1.1.1. P. M. stan majątkowy oskarżonego Informacja e - (...) 217 2.1.1.2 P. M. karalność sądowa Zapytanie o karalność 219 Fakty uznane za nieudowodnione Lp. Oskarżony Fakt oraz czyn, do którego fakt się odnosi Dowód Numer karty 2.1.2.1. Ocena dowodów Dowody będące podstawą ustalenia faktów Lp. faktu z pkt 2.1.1 Dowód Zwięźle o powodach uznania dowodu 2.1.1.1. Informacja z e - (...) Dowód bezsporny, z dokumentu urzędowego – w sposób jednoznaczny stanowi podstawę do dokonania ustaleń co do dochodów uzyskanych przez oskarżonego 2.1.1.2. Informacja o karalności Dowód bezsporny, z dokumentu urzędowego – oskarżony jest karany sądownie Dowody nieuwzględnione przy ustaleniu faktów (dowody, które sąd uznał za niewiarygodne oraz niemające znaczenia dla ustalenia faktów) Lp. faktu z pkt 2.1.1 albo 2.1.2 Dowód Zwięźle o powodach nieuwzględnienia dowodu 3.STANOWISKO SĄDU ODWOŁAWCZEGO WOBEC ZGŁOSZONYCH ZARZUTÓW i wniosków Lp. Zarzut 3.1. Obraza przepisów prawa materialnego – tj. art. 66 § 1 k.k. polegająca na zastosowaniu instytucji warunkowego umorzenia postępowania wobec P. M. , w sytuacji gdy w/w na mocy prawomocnego wyroku Sądu Rejonowego w Otwocku z dnia 17.11.2021 r. sygn. II K 873/19 był już wcześniej skazany za przestępstwo z art. 217 § 1 k.k. , a co za tym idzie zastosowanie instytucji warunkowego umorzenia jest niedopuszczalne z uwagi na brak określonej w art. 66 § 1 k.k. przesłanki uprzedniej niekaralności sprawcy za przestępstwo umyślne. ☒ zasadny ☐ częściowo zasadny ☐ niezasadny Zwięźle o powodach uznania zarzutu za zasadny, częściowo zasadny albo niezasadny Rację ma skarżący, że Sąd Rejonowy niezasadnie przyjął, iż w rozpoznawanej sprawie zostały wypełnione wszystkie ustawowe przesłanki umożliwiające zastosowanie wobec P. M. warunkowego umorzenia postępowania. Zgodnie z treścią art. 66 § 1 k.k. sąd może warunkowo umorzyć postępowanie karne, jeżeli wina i społeczna szkodliwość czynu nie są znaczne, okoliczności jego popełnienia nie budzą wątpliwości, a postawa sprawcy niekaranego za przestępstwo umyślne, jego właściwości i warunki osobiste oraz dotychczasowy sposób życia uzasadniają przypuszczenie, że pomimo umorzenia postępowania będzie przestrzegał porządku prawnego, w szczególności nie popełni przestępstwa. Przepis ten określa zatem zarówno materialne, jak i formalne przesłanki warunkowego umorzenia postępowania, których dopiero łączne spełnienie umożliwia zastosowanie przez sąd tej instytucji. Wśród tych przesłanek przepis ten wymienia warunek uprzedniej niekaralności sprawcy za przestępstwo umyślne. W orzecznictwie Sądu Najwyższego wskazuje się, iż ten warunek ma charakter bezwzględny (por. wyrok SN z 27.10.2023 r., I KK 234/23, LEX nr 3619963). W tym miejscu wskazać przede wszystkim należy, że w sytuacji prawnej P. M. nie można przyjąć za spełniony warunek niekaralności za przestępstwo umyślne. Jak wynika bowiem z informacji z Krajowego Rejestru Karnego, 17 listopada 2021 roku Sąd Rejonowy w Otwocku wydał wyrok skazujący P. M. za czyn z art. 217 § 1 k.k. i orzekł karę grzywny, która została wykonana 9 czerwca 2023 roku. Ergo, w dacie wydania zaskarżonego wyroku podsądny był osobą karaną. Wcześniejsza karalność za przestępstwo umyślne stanowi przeszkodę w możliwości skorzystania z dobrodziejstwa warunkowego umorzenia postępowania karnego, co jasno wynika z art. 66 § 1 k.k. Warunek ten ma charakter obiektywny oraz bezwzględny, więc jego niespełnienie uniemożliwia zastosowanie tego trybu. Wniosek Uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy Sądowi Rejonowemu w Otwocku do ponownego rozpoznania. ☒ zasadny ☐ częściowo zasadny ☐ niezasadny Zwięźle o powodach uznania wniosku za zasadny, częściowo zasadny albo niezasadny. Z uwagi na wskazane wyżej okoliczności, wniosek zasługiwał na uwzględnienie. Jedną z koniecznych przesłanek warunkowego umorzenia postępowania jest niekaralność sprawcy za przestępstwo umyślne. Jak wielokrotnie podkreślał to Sąd Najwyższy, warunek ten ma charakter bezwzględny, a potwierdzenie takiej karalności zawsze implikuje niemożność warunkowego umorzenia postępowania wobec sprawcy, którego ta karalność dotyczy (tak też SN w wyroku z 12.02.2019 r., III KK 590/17, LEX nr 2619178 i w wyroku z 14.01.2021 r., III KK 234/20, LEX nr 3241537). P. M. był w dniu wyrokowania w niniejszej sprawie osobą skazaną wyrokiem Sądu Rejonowego w Otwocku z dnia 17 listopada 2021 roku wydanym w sprawie II K 873/19, więc przesłanka niekaralności nie została spełniona. Niedopuszczalnym zatem było zastosowanie instytucji warunkowego umorzenia postępowania, więc wyrok należało uchylić i sprawę przekazać sądowi I instancji do ponownego rozpoznania. 4.OKOLICZNOŚCI PODLEGAJĄCE UWZGLĘDNIENIU Z URZĘDU 4.1. Zwięźle o powodach uwzględnienia okoliczności 5.ROZSTRZYGNIĘCIE SĄDU ODWOŁAWCZEGO Utrzymanie w mocy wyroku sądu pierwszej instancji 5.1.1. Przedmiot utrzymania w mocy Zwięźle o powodach utrzymania w mocy Zmiana wyroku sądu pierwszej instancji 5.2.1. Przedmiot i zakres zmiany Zwięźle o powodach zmiany Uchylenie wyroku sądu pierwszej instancji Przyczyna, zakres i podstawa prawna uchylenia 5.3.1.1.1. ☐ art. 439 k.p.k. Zwięźle o powodach uchylenia 5.3.1.2.1. Konieczność przeprowadzenia na nowo przewodu w całości ☒ art. 437 § 2 k.p.k. Zwięźle o powodach uchylenia Przytoczona powyżej argumentacja nie pozwala na uznanie wyroku warunkowo umarzającego postępowanie karne w stosunku do P. M. za prawidłowy, co wskutek uwzględnienia apelacji prokuratora skutkowało koniecznością uchylenia przedmiotowego orzeczenia w całości i przekazania sprawy Sądowi Rejonowemu w Otwocku w celu ponownego rozpoznania. Zaskarżony wyrok został wydany po przeprowadzeniu posiedzenia, a zatem przy ponownym rozpoznaniu sprawy konieczne będzie skierowanie jej na rozprawę i przeprowadzenie w całości przewodu w celu prawidłowego wyrokowania. Wyrok 5.3.1.3.1. Konieczność umorzenia postępowania ☐ art. 437 § 2 k.p.k. Zwięźle o powodach uchylenia i umorzenia ze wskazaniem szczególnej podstawy prawnej umorzenia 5.3.1.4.1. ☐ art. 454 § 1 k.p.k. Zwięźle o powodach uchylenia Zapatrywania prawne i wskazania co do dalszego postępowania W zaistniałym w niniejszej sprawie układzie procesowym należy przyjąć, że zachodzi podstawa do uchylenia wyroku i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania, o której mowa w art. 437 § 2 k.k. in fine , tj. konieczność przeprowadzenia na rozprawie przewodu sądowego nie tylko na nowo, ale w ogóle, co jest wymagane do skazania (patrz komentarz do art. 454 k.p.k. pod redakcją Dariusza Świeckiego). Przesłanka ta tym bardziej wchodzi w rachubę, jeżeli uprzednio przewód w ogóle nie był przeprowadzony, jak miało to miejsce w tej sprawie (vide: postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 9 grudnia 2016 roku, sygn. akt IV KS 4/16, LEX nr 2165595). Sąd Rejonowy powinien przeprowadzić przewód sądowy, w którym dokona wszechstronnej i wnikliwej analizy zgromadzonego materiału dowodowego w sposób zgodny z zasadami logiki i doświadczenia życiowego biorąc pod uwagę przesłanki art. 115 § 2 k.k. w odniesieniu do ustalenia stopnia społecznej szkodliwości czynu, a także postawy sprawcy i prognozy w przedmiocie przestrzegania przez niego porządku prawnego w przyszłości. Inne rozstrzygnięcia zawarte w wyroku Punkt rozstrzygnięcia z wyroku Przytoczyć okoliczności 6.Koszty Procesu Punkt rozstrzygnięcia z wyroku Przytoczyć okoliczności brak numeracji O wynagrodzeniu adw. A. K. orzeczono w oparciu o stawki obowiązującego w tym względzie Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości, z uwzględnieniem argumentacji zawartej w wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 20 grudnia 2022 roku, sygn. akt SK 78/21). 7.PODPIS SSO Agnieszka Wojciechowska-Langda Granice zaskarżenia Kolejny numer załącznika 1 Podmiot wnoszący apelację prokurator Rozstrzygnięcie, brak rozstrzygnięcia albo ustalenie, którego dotyczy apelacja całość rozstrzygnięcia 1.3.1. Kierunek i zakres zaskarżenia ☐ na korzyść ☒ na niekorzyść ☒ w całości ☐ w części ☐ co do winy ☐ co do kary ☐ co do środka karnego lub innego rozstrzygnięcia albo ustalenia 1.3.2. Podniesione zarzuty Zaznaczyć zarzuty wskazane przez strony w apelacji ☐ art. 438 pkt 1 k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w zakresie kwalifikacji prawnej czynu przypisanego oskarżonemu ☒ art. 438 pkt 1a k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w innym wypadku niż wskazany w art. 438 pkt 1 k.p.k. , chyba że pomimo błędnej podstawy prawnej orzeczenie odpowiada prawu ☐ art. 438 pkt 2 k.p.k. – obraza przepisów postępowania, jeżeli mogła ona mieć wpływ na treść orzeczenia ☐ art. 438 pkt 3 k.p.k. – błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia, jeżeli mógł on mieć wpływ na treść tego orzeczenia ☐ art. 438 pkt 4 k.p.k. – rażąca niewspółmierność kary, środka karnego, nawiązki lub niesłusznego zastosowania albo niezastosowania środka zabezpieczającego, przepadku lub innego środka ☐ art. 439 k.p.k. ☐ brak zarzutów 1.4. Wnioski ☒ uchylenie ☐ zmiana