VI Ka 886/23

Warszawa, dnia 29 kwietnia 2024 r. Sygn. akt VI Ka 886/23 1 2WYROK 2.1W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ 3Sąd Okręgowy Warszawa-Praga w Warszawie VI Wydział Karny Odwoławczy w składzie: Przewodniczący:SSO Tomasz Morycz protokolant: protokolant sądowy – stażysta Sylwia Pulkowska 4przy udziale prokuratora Waldemara Basteckiego po rozpoznaniu dnia 22 kwietnia 2024 r. 5sprawy K. N. , syna M. i W. , ur. (...) w N. 6oskarżonego o przestępstwa z art. 286 § 1 kk w zw. z art. 64 § 1 kk 7na skutek apelacji wniesionej przez obrońcę oskarżonego 8od wyroku Sądu Rejonowego dla Warszawy Pragi-Północ w Warszawie 9z dnia 3 marca 2023 r. sygn. akt IV K 562/19 I. zaskarżony wyrok utrzymuje w mocy; II. zasądza od Skarbu Państwa – Sądu Rejonowego dla Warszawy Pragi – Północ w Warszawie na rzecz r. pr. P. F. kwotę 1.033,20 (tysiąc trzydzieści trzy 20/100) złote, w tym podatek od towarów i usług, tytułem wynagrodzenia za pomoc prawną udzieloną oskarżonemu w postępowaniu odwoławczym; III. zwalnia oskarżonego od kosztów sądowych w postępowaniu odwoławczym, przejmując wydatki na rachunek Skarbu Państwa. UZASADNIENIE Formularz UK 2 Sygnatura akt VI Ka 886/23 Załącznik dołącza się w każdym przypadku. Podać liczbę załączników: 1 1. CZĘŚĆ WSTĘPNA 1.1 Oznaczenie wyroku sądu pierwszej instancji Wyrok Sądu Rejonowego dla Warszawy Pragi - Północ w Warszawie z dnia 3 marca 2023 r. w sprawie o sygn. akt IV K 562/19. 1.2 Podmiot wnoszący apelację ☐ oskarżyciel publiczny albo prokurator w sprawie o wydanie wyroku łącznego ☐ oskarżyciel posiłkowy ☐ oskarżyciel prywatny ☒ obrońca ☐ oskarżony albo skazany w sprawie o wydanie wyroku łącznego ☐ inny 0.11.3. Granice zaskarżenia 0.11.3.1. Kierunek i zakres zaskarżenia ☒ na korzyść ☐ na niekorzyść ☒ w całości ☐ w części ☐ co do winy ☐ co do kary ☐ co do środka karnego lub innego rozstrzygnięcia albo ustalenia 0.11.3.2. Podniesione zarzuty Zaznaczyć zarzuty wskazane przez strony w apelacji. ☐ art. 438 pkt 1 k.p.k. - obraza przepisów prawa materialnego w zakresie kwalifikacji prawnej czynu przypisanego oskarżonemu ☐ art. 438 pkt 1a k.p.k. - obraza przepisów prawa materialnego w innym wypadku niż wskazany w art. 438 pkt 1 k.p.k. , chyba że pomimo błędnej podstawy prawnej orzeczenie odpowiada prawu ☒ art. 438 pkt 2 k.p.k. - obraza przepisów postępowania, jeżeli mogła ona mieć wpływ na treść orzeczenia ☒ art. 438 pkt 3 k.p.k. - błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia, jeżeli mógł on mieć wpływ na treść tego orzeczenia ☒ art. 438 pkt 4 k.p.k. - rażąca niewspółmierności kary, środka karnego, nawiązki lub niesłusznego zastosowania albo niezastosowania środka zabezpieczającego, przepadku lub innego środka ☐ art. 439 k.p.k. ☐ brak zarzutów 0.11.4. Wnioski ☒ uchylenie ☒ zmiana 2. Ustalenie faktów w związku z dowodami przeprowadzonymi przez sąd odwoławczy 0.12.1. Ustalenie faktów 0.12.1.1. Fakty uznane za udowodnione Lp. Wskazać oskarżonego. Wskazać fakt. Dowód ze wskazaniem numeru karty, na której znajduje się dowód. K. N. Dotychczasowa karalność Sytuacja majątkowa Karta karna - k.402-405 Informacja e - (...) k.401 0.12.1.2. Fakty uznane za nieudowodnione Lp. Wskazać oskarżonego. Wskazać fakt. Dowód ze wskazaniem numeru karty, na której znajduje się dowód. 0.12.2. Ocena dowodów 0.12.2.1. Dowody będące podstawą ustalenia faktów Wskazać fakt Dowód Zwięźle o powodach uznania dowodu. Dotychczasowa karalność Sytuacja majątkowa Karta karna Informacja e - (...) Dokumenty sporządzone przez uprawnione osoby i podmioty, nie były kwestionowane i nie budziły żadnych wątpliwości. 0.12.2.2. Dowody nieuwzględnione przy ustaleniu faktów (dowody, które sąd uznał za niewiarygodne oraz niemające znaczenia dla ustalenia faktów) Wskazać fakt Dowód Zwięźle o powodach nieuwzględnienia dowodu. . STANOWISKO SĄDU ODWOŁAWCZEGO WOBEC ZGŁOSZONYCH ZARZUTÓW i wniosków Lp. Zarzut Obrońca oskarżonego zaskarżonemu wyrokowi w części dotyczącej punku I i II zarzucił: - naruszenie przepisów postępowania - art. 167 kpk i art. 352 kpk poprzez zaniechanie zwrócenia się do Centrum Personalizacji Dokumentów MSWIA, ul. (...) , (...)-(...) W. o udostępnienie danych adresowych świadka M. B. celem jego wezwania na rozprawę główną i przeprowadzenia dowodu z jego zeznań; - naruszenie przepisu postępowania art. 5 § 2 kpk poprzez rozstrzygnięcie wszystkich wątpliwości na niekorzyść oskarżonego i w konsekwencji błąd w ustaleniach faktycznych polegający na przypisaniu oskarżonemu popełnienia wszystkich zarzucanych mu czynów; - rażącą niewspółmierność kary pozbawienia wolności. ☐ zasadny ☐ częściowo zasadny ☒ niezasadny Zwięźle o powodach uznania zarzutu za zasadny lub niezasadny. Apelacja obrońcy oskarżonego była bezzasadna i nie zasługiwała na uwzględnienie. Wbrew jego twierdzeniom Sąd Rejonowy nie dopuścił się żadnych uchybień, prawidłowo gromadząc materiał dowodowy, prawidłowo go oceniając i czyniąc prawidłowe ustalenia faktyczne. Wątpliwości nie budziła też wymierzona oskarżonemu kara i inne rozstrzygnięcia. W pierwszej kolejności wskazać należy, że popełnienie przypisanych oskarżonemu czynów było możliwe między innymi dzięki rachunkowi bankowemu o nr (...) , który wskazano przy zwieraniu umów pożyczek i na który trafiały środki finansowe. Dawało to sposobność ich dalszego przepływu, w tym wypłat i przelewów. Była to więc okoliczność niezwykle istotna dla powodzenia tego procederu. Tym bardziej, że wszystkie formalności były załatwiane zdalnie, a więc bez konieczności osobistego kontaktu, w czasie którego mogłoby dojść do ujawnienia prawdziwej tożsamości pożyczkobiorcy, uniemożliwienia dokonania czynów i ujęcia sprawcy. Posiadaczem w/w rachunku bankowego był oskarżony. Co więcej, został on założony w dniu 20 czerwca 2018 r., a więc bezpośrednio przed zawarciem przedmiotowych umów, a operacje na nim były z nimi ściśle powiązane, sprowadzając się do opłat weryfikacyjnych i wypłaconych środków finansowych. Powyższe wskazuje, że cel jego otwarcia był wyłącznie przestępczy. Związek oskarżonego z przypisanym mu czynem dodatkowo potwierdzały przelewy pomiędzy w/w rachunkiem a drugim posiadanym przez niego rachunkiem o nr (...) , z którego korzystał w bieżących sprawach. W szczególności w dniu 20 czerwca 2018 r., a więc kiedy otwarto rachunek bankowy o nr (...) była to kwota 40 złotych, która została następnie przeznaczona na opłaty weryfikacyjne. Oskarżony nie mógł więc nie wiedzieć, do czego on służył. Dwukrotnie przesłuchiwany w postępowaniu przygotowawczym, to jest w dniach 22 marca 2019 r. i 27 marca 2019 r., nie przyznał się do winy i odmówił składania wyjaśnień. Złożył je dopiero w postępowaniu sądowym w dniu 15 czerwca 2021 r., wskazując że użyczył rachunku bankowego o nr (...) i hasła nieznanej mu z danych osobie jedynie do przekazu finansowego od cioci. Nie był świadom, że zostanie wykorzystany do zawarcia umów pożyczek. Następnie na rozprawie w dniu 4 listopada 2021 r. wskazał, że dowiedział się, iż osobą, o której mówił był M. B. . Informację tę uzyskał od kolegi z osiedla, na którym w/w przebywał. Wersja przedstawiona przez oskarżonego była nielogiczna, wymyślona na dalszym etapie postępowania i Sąd Rejonowy słusznie ją zakwestionował. Nie sposób wyobrazić sobie, żeby oskarżony udostępnił innemu, w zasadzie obcemu, mężczyźnie, swój rachunek bankowy i hasło. W dodatku w celu, który od razu budził uzasadnione wątpliwości. Ponadto, jak już wyżej wskazano, nie był to główny rachunek bankowy oskarżonego, ale dodatkowy, założony, zasilany i wykorzystywany przeze niego w celu popełnienia przestępstwa. Wbrew twierdzeniom skarżącego nic nie wskazuje na to, że w przestępczym procederze uczestniczyła jeszcze inna niż on osoba, a nawet gdyby tak było, to współdziałałby z nią w tym procederze . Nie zaistniały zatem nie dające się usunąć wątpliwości, które zgodnie z zasadą in dubio pro reo należało rozstrzygnąć na korzyść oskarżonego. Zwłaszcza, że nie były to jedyne przestępstwa popełnione przez oskarżonego na szkodę pokrzywdzonego. Wyrokiem Sądu Rejonowego w Szubinie z dnia 5 października 2021 r. w sprawie o sygn. akt II K 334/21 uznano go za winnego czynu z art. 286 § 1 kk w zw. z art. 64 § 1 kk , popełnionego w dniu 27 sierpnia 2018 r., za który wymierzono mu karę 8 miesięcy pozbawienia wolności. Tym samym rzekome użyczenie rachunku bankowego do jednorazowej transakcji, to jest uzyskania środków finansowych od cioci, wcale nie było jednorazowe, a tym bardziej krótkotrwałe. Jak słusznie wskazał Sąd Najwyższy w postanowieniu z dnia 10 maja 2023 r. w sprawie o sygn. akt I KK 67/23, na gruncie art. 5 § 2 kpk nie chodzi o wątpliwości zgłaszane przez stronę, lecz wątpliwości, które miał lub powinien mieć sąd. Jak z kolei wskazał Sąd Apelacyjny w Warszawie w wyroku z dnia 30 czerwca 2021 r. w sprawie o sygn. akt II AKa 189/21, zasada in dubio pro reo jest skierowaną do organów postępowania dyrektywą, nakazującą rozstrzyganie niedających się usunąć wątpliwości na korzyść oskarżonego. Oznacza to, że do naruszenia tej zasady doszłoby wówczas, gdyby sąd a quo stwierdził istnienie nie dających się usunąć wątpliwości - najczęściej natury faktycznej - a mimo to nie rozstrzygnął ich na korzyść oskarżonego. O obrazie art. 5 § 2 KPK nie może więc być mowy w sytuacji, gdy podnoszony zarzut wiąże się z wątpliwościami deklarowanymi przez stronę, a nie ze stwierdzonymi przez sąd, a ponadto rzecz sprowadza się nie do nieusuwalnych wątpliwości, a do oceny dowodowej, których treść legła u podstaw poczynionych ustaleń faktycznych, a prawidłowości tej oceny apelujący nie zakwestionował skutecznie. Co zaś się tyczy M. B. , to Sąd Rejonowy podjął bardzo dużą ilość czynności zmierzających do jego przesłuchania, wielokrotnie wzywając za pośrednictwem poczty i policji na wszystkie możliwe adresy. Mimo to nie doszło do ustalenia jego aktualnego miejsca pobytu i doręczenia korespondencji. Jednocześnie wykluczono, żeby był pozbawiony wolności. Niezrozumiały jest zarzut skarżącego, że Sąd Rejonowy zaniechał zwrócenia się do Centrum Personalizacji Dokumentów MSWIA o udostępnienie danych adresowych M. B. , skoro dysponował danymi, w tym adresowymi, z bezy PESEL. Z kolei odnośnie korespondencji z osobą określoną jako M. B. , którą złożył oskarżony, to była ona jednostronna i zbieżna czasowo z przedstawioną przez niego linią obrony. Ponadto nie wiadomo, kim w rzeczywistości była ta osoba. Tym bardziej, że uczestniczyła w w/w korespondencji. Odnosząc się do wymierzonej oskarżonemu kary, to rażąca niewspółmierność sprowadza się do znacznej dysproporcji pomiędzy wymierzoną karą, środkiem karnym lub nawiązką a taką represją, która powinna być wymierzona, aby w odczuciu społecznym uznana została za sprawiedliwą. Nie każda więc nietrafność wymiaru środka represji karnej uzasadnia zmianę orzeczenia. Zarzut rażącej niewspółmierności jest zasadny wtedy, gdy kara, środek karny lub nawiązka wprawdzie mieści się w granicach ustawowego zagrożenia, ale nie uwzględnia w sposób właściwy okoliczności dotyczących sądowego ich wymiaru ( art. 53–56 kk ). Zarzut ten może dotyczyć wyboru rodzaju kary, środka karnego, nawiązki lub innego środka albo ich wysokości, czy też niezastosowania np. instytucji warunkowego zawieszenia wykonania kary. Jak słusznie wskazał Sąd Apelacyjny w Poznaniu w wyroku z dnia 3 marca 2021 r. w sprawie o sygn. akt II AKa 211/20, zarzut niewspółmierności kary, jako zarzut z kategorii ocen, można zasadnie podnosić, gdy kara jakkolwiek mieści się w granicach ustawowego zagrożenia, nie uwzględnia w sposób właściwy zarówno okoliczności popełnienia przestępstwa, jak i osobowości sprawcy, innymi słowy - gdy w społecznym odczuciu jest karą niesprawiedliwą. Niewspółmierność więc zachodzi wówczas, gdy suma zastosowanych kar i innych środków, wymierzona za przypisane przestępstwa, nie odzwierciedla należycie stopnia szkodliwości społecznej czynu i nie uwzględnia w wystarczającej mierze celów kary. Trzeba pamiętać, że zgodnie z art. 438 pkt 4 kpk ta niewspółmierność kary musi być „rażąca”. Chodzi tu więc przy wykazaniu tego zarzutu nie o każdą różnicę co do wymiaru kary, ale o różnicę ocen tak zasadniczej natury, iż karę dotychczas wymierzoną nazwać można byłoby - również w potocznym znaczeniu tego słowa - rażąco niewspółmierną, to jest niewspółmierną w stopniu nie dającym się wręcz zaakceptować. Przechodząc na grunt niniejszej sprawy, czyn z art. 286 § 1 kk jest zagrożony karą pozbawienia wolności, której dolna granica wynosi 6 miesięcy, a górna 8 lat. Tym samym wymierzonej oskarżonemu kary 1 roku pozbawienia wolności, która jest zbliżona do w/w minimum, nie sposób uznać za niewspółmierną, a tym bardziej rażąco. Zwłaszcza, że oskarżony jest osobą wielokrotnie karaną, w tym za przestępstwa przeciwko mieniu, dopuszczając się zarzucanych mu czynów w warunkach recydywy z art. 64 § 1 kk , a co za tym idzie nie wyciągając żadnych wniosków z uprzedniego pobytu w zakładzie karnym związanego z popełnieniem podobnego przestępstwa umyślnego. Tylko izolacja sprawi, że oskarżony poniesienie odczuwalne konsekwencje swojego postępowania. Orzekając w/w karę Sąd Rejonowy wziął pod uwagę wszystkie istotne okoliczności i nadał im odpowiednią wagę. Wątpliwości nie budziły też inne rozstrzygnięcia. Wniosek Zmiana zaskarżonego wyroku i uniewinnienie oskarżonego od popełnienia zarzucanych mu czynów, ewentualnie uchylnie zaskarżonego wyroku w części i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi Rejonowemu, a z ostrożności procesowej zmiana wyroku w zaskarżonej części i orzeczenie łagodniejszej kary. ☐ zasadny ☐ częściowo zasadny ☒ niezasadny Zwięźle o powodach uznania wniosku za zasadny lub niezasadny. Z opisanych wyżej względów zarzuty były bezzasadne. Na uwzględnienie nie zasługiwały też związane z nimi wnioski. Zgromadzony materiał dowodowy potwierdził winę oskarżonego. Tym samym brak było podstaw do zmiany zaskarżonego wyroku poprzez uniewinnienie oskarżonego od popełnienia zarzucanych mu czynów, a tym bardziej jego uchylenie i przekazanie sprawy Sądowi Rejonowemu do ponownego rozpoznania. To samo tyczyło się wymierzonej mu kary. 4. OKOLICZNOŚCI PODLEGAJĄCE UWZGLĘDNIENIU Z URZĘDU Wskazać wszystkie okoliczności, które sąd uwzględnił z urzędu, niezależnie od granic zaskarżenia i podniesionych zarzutów ( art. 439 k.p.k. , art. 440 k.p.k. ). Zwięźle o powodach uwzględnienia okoliczności. 5. ROZSTRZYGNIĘCIE SĄDU ODWOŁAWCZEGO 0.15.1. Utrzymanie w mocy wyroku sądu pierwszej instancji 1.3 1 Przedmiot utrzymania w mocy Wyrok Sądu Rejonowego dla Warszawy Pragi - Północ w Warszawie z dnia 3 marca 2023 r. w sprawie o sygn. akt IV K 562/19. Zwięźle o powodach utrzymania w mocy. Z opisanych wyżej względów brak było podstaw do zmiany, a tym bardziej uchylenia zaskarżonego wyroku. Tym samym należało go utrzymać w mocy. 0.15.2. Zmiana wyroku sądu pierwszej instancji 1.3.1 1. Przedmiot i zakres zmiany Zwięźle o powodach zmiany. 0.15.3. Uchylenie wyroku sądu pierwszej instancji 0.15.3.1. Przyczyna, zakres i podstawa prawna uchylenia ☐ art. 439 k.p.k. Zwięźle o powodach uchylenia. Konieczność przeprowadzenia na nowo przewodu w całości ☐ art. 437 § 2 k.p.k. Zwięźle o powodach uchylenia. Konieczność umorzenia postępowania ☐ art. 437 § 2 k.p.k. Zwięźle o powodach uchylenia i umorzenia ze wskazaniem szczególnej podstawy prawnej umorzenia. 4. Konieczność warunkowego umorzenia postępowania ☐ art. 437 § 2 k.p.k. Zwięźle o powodach uchylenia i warunkowego umorzenia ze wskazaniem podstawy prawnej warunkowego umorzenia postępowania. 5. ☐ art. 454 § 1 k.p.k. Zwięźle o powodach uchylenia. 0.15.3.2. Zapatrywania prawne i wskazania co do dalszego postępowania 0.15.4. Inne rozstrzygnięcia z wyroku Lp. Wskazać punkt rozstrzygnięcia z wyroku. Przytoczyć okoliczności. 6. Koszty Procesu Wskazać oskarżonego. Wskazać punkt rozstrzygnięcia z wyroku. Przytoczyć okoliczności. K. N. II-III Biorąc pod uwagę, że w postępowaniu odwoławczym uczestniczył obrońca oskarżonego z urzędu, na jego wniosek przyznano mu wynagrodzenie w kwocie 1.033,20 złotych, w tym podatek od towarów i usług, za pomoc prawną, jaką udzielił mu na tym etapie postępowania. Wzięto zatem pod uwagę wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 20 grudnia 2022 r. o sygn. akt SK 78/21, z którego wynika brak podstaw do rozróżnienia w rozporządzeniu w tym zakresie wynagrodzenia obrońców z urzędu i z wyboru. Obwiązywała zatem stawka nie w kwocie 420 złotych, ale w kwocie 840 złotych. Powyższe przewiduje § 11 ust. 2 pkt 4 Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości w sprawie opłat za czynności adwokackie z dnia 22 października 2015 r. Jednocześnie zwolniono oskarżonego od kosztów sądowych w postępowaniu odwoławczym, przejmując wydatki na rachunek Skarbu Państwa. Orzekając o powyższym kierowano się jego sytuacją materialną, jak również wynikiem procesu skutkującym koniecznością osadzenia w zakładzie karnym. 7. PODPIS 0.11.3 Granice zaskarżenia Wpisać kolejny numer załącznika - 1 Podmiot wnoszący apelację Obrońca oskarżonego Rozstrzygnięcie, brak rozstrzygnięcia albo ustalenie, którego dotyczy apelacja Wyrok Sądu Rejonowego dla Warszawy Pragi - Północ w Warszawie z dnia 3 marca 2023 r. w sprawie o sygn. akt IV K 562/19. 0.11.3.1 Kierunek i zakres zaskarżenia ☒ na korzyść ☐ na niekorzyść ☒ w całości ☐ w części ☐ co do winy ☐ co do kary ☐ co do środka karnego lub innego rozstrzygnięcia albo ustalenia 0.11.3.2 Podniesione zarzuty Zaznaczyć zarzuty wskazane przez strony w apelacji. ☐ art. 438 pkt 1 k.p.k. - obraza przepisów prawa materialnego w zakresie kwalifikacji prawnej czynu przypisanego oskarżonemu ☐ art. 438 pkt 1a k.p.k. - obraza przepisów prawa materialnego w innym wypadku niż wskazany w art. 438 pkt 1 k.p.k. , chyba że pomimo błędnej podstawy prawnej orzeczenie odpowiada prawu ☒ art. 438 pkt 2 k.p.k. - obraza przepisów postępowania, jeżeli mogła ona mieć wpływ na treść orzeczenia ☒ art. 438 pkt 3 k.p.k. - błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia, jeżeli mógł on mieć wpływ na treść tego orzeczenia ☒ art. 438 pkt 4 k.p.k. - rażąca niewspółmierności kary, środka karnego, nawiązki lub niesłusznego zastosowania albo niezastosowania środka zabezpieczającego, przepadku lub innego środka ☐ art. 439 k.p.k. ☐ brak zarzutów 0.11.4. Wnioski ☒ Uchylenie ☒ Zmiana