VI Ka 870/21
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Okręgowy uchylił wyrok Sądu Rejonowego i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania z powodu pozbawienia oskarżonego prawa do obrony w związku ze śmiercią jego obrońcy.
Sąd Okręgowy w Warszawie rozpoznał apelację obrońcy oskarżonego A.M. od wyroku Sądu Rejonowego w Nowym Dworze Mazowieckim, który skazał go za przestępstwa z art. 209 § 1 kk i art. 209 § 1 i 1a kk. Sąd Okręgowy uznał za zasadny zarzut obrazy przepisów postępowania, polegający na pozbawieniu oskarżonego prawa do obrony poprzez rozpoznanie sprawy pod nieobecność obrońcy, który zmarł dzień przed rozprawą. W związku z tym, wyrok został uchylony i sprawa przekazana do ponownego rozpoznania.
Sąd Okręgowy w Warszawie, rozpoznając sprawę VI Ka 870/21, uchylił wyrok Sądu Rejonowego w Nowym Dworze Mazowieckim z dnia 14 kwietnia 2021 r. (sygn. akt II K 605/19) i przekazał ją do ponownego rozpoznania. Oskarżony A.M. został oskarżony o przestępstwa z art. 209 § 1 kk oraz art. 209 § 1 i 1a kk. Apelację wniósł obrońca oskarżonego. Sąd Okręgowy uznał za zasadny zarzut naruszenia prawa do obrony, wynikający z faktu, że sprawę rozpoznano pod nieobecność obrońcy, który zmarł dzień przed rozprawą. Sąd podkreślił, że prawo do obrony jest fundamentalne, a śmierć obrońcy uniemożliwiła właściwą reprezentację oskarżonego. W związku z tym, konieczne stało się uchylenie wyroku i powtórzenie przewodu sądowego w całości, zgodnie z art. 437 § 2 k.p.k. Pozostałe zarzuty apelacji, dotyczące m.in. obrazy prawa procesowego i błędów w ustaleniach faktycznych, zostały pominięte jako przedwczesne w świetle uwzględnionego zarzutu naruszenia prawa do obrony.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (1)
Odpowiedź sądu
Tak, pozbawienie oskarżonego prawa do obrony w tej sytuacji stanowi naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć wpływ na treść orzeczenia.
Uzasadnienie
Sąd Okręgowy uznał, że śmierć obrońcy dzień przed rozprawą uniemożliwiła właściwą reprezentację oskarżonego, co narusza jego prawo do obrony. Nawet jeśli obecność obrońcy nie była obowiązkowa, jego śmierć wykluczyła możliwość skorzystania z profesjonalnej pomocy prawnej, co miało wpływ na przebieg postępowania i potencjalnie na treść wyroku.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
uchylenie i przekazanie do ponownego rozpoznania
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| A. M. | osoba_fizyczna | oskarżony |
Przepisy (6)
Główne
k.p.k. art. 438 § pkt 2
Kodeks postępowania karnego
Obraza przepisów postępowania, jeżeli mogła ona mieć wpływ na treść orzeczenia.
k.p.k. art. 438 § pkt 3
Kodeks postępowania karnego
Błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia, jeżeli mógł on mieć wpływ na treść tego orzeczenia.
k.p.k. art. 437 § § 2
Kodeks postępowania karnego
W razie uchylenia orzeczenia z powodu popełnienia przestępstwa lub przestępstwa skarbowego lub uzasadnionego podejrzenia popełnienia takiego przestępstwa, sąd przekazuje sprawę właściwemu sądowi pierwszej instancji do ponownego rozpoznania.
Pomocnicze
k.k. art. 209 § § 1
Kodeks karny
k.k. art. 209 § § 1 i 1a
Kodeks karny
k.p.k. art. 6
Kodeks postępowania karnego
Prawo do obrony w ujęciu formalnym.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Pozbawienie oskarżonego prawa do obrony poprzez rozpoznanie sprawy pod nieobecność obrońcy, który zmarł dzień przed rozprawą.
Odrzucone argumenty
Obraza prawa procesowego w postaci pozbawienia oskarżonego prawa do obrony poprzez odebranie mu możliwości złożenia wyjaśnień w postępowaniu sądowym oraz dowolną ocenę zebranego materiału dowodowego. Błąd w ustaleniach faktycznych polegający na wadliwym przyjęciu, że oskarżony dysponował realną możliwością łożenia na utrzymanie córki, gdy w tym czasie z uwagi na chorobę nie miał możliwości podjęcia pracy.
Godne uwagi sformułowania
Prawo do obrony w ujęciu formalnym, wyrażone w treści art. 6 kpk polega na umożliwieniu oskarżonemu skorzystania z profesjonalnej pomocy prawnej, świadczonej przez radcę prawnego lub adwokata. Śmierć obrońcy została wykazana stosownym aktem zgonu. Fakt ten jednak wykluczał możliwość właściwej reprezentacji praw oskarżonego na rozprawie, przez cały czas postępowania sądowego. Możliwość wpływu owego uchybienia na treść wyroku, w rozumieniu art. 438 pkt 3 kpk nie budzi zdaniem Sądu odwoławczego wątpliwości. Pozbawienie prawa do obrony oskarżonego w toku całego postępowania sądowego wymaga powtórzenia przewodu sądowego w całości, co w myśl art. 437§2 kpk obliguje do uchylenia wyroku i przekazania sprawy do Sądu Rejonowego, celem ponownego rozpoznania.
Skład orzekający
Remigiusz Pawłowski
przewodniczący
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja prawa do obrony w kontekście śmierci obrońcy i konieczności powtórzenia przewodu sądowego."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji śmierci obrońcy tuż przed rozprawą.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa pokazuje, jak fundamentalne znaczenie ma prawo do obrony i jak nawet nieprzewidziane zdarzenia losowe (śmierć obrońcy) mogą prowadzić do uchylenia wyroku i konieczności ponownego rozpoznania sprawy.
“Śmierć obrońcy zniweczyła wyrok? Sąd uchyla sprawę z powodu naruszenia prawa do obrony.”
Sektor
inne
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyWarszawa, dnia 16 lutego 2022 r. Sygn. akt VI Ka 870/21 1 2WYROK 2.1W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ 3Sąd Okręgowy Warszawa-Praga w Warszawie VI Wydział Karny Odwoławczy w składzie: Przewodniczący:SSO Remigiusz Pawłowski protokolant: p. o. protokolanta sądowego Weronika Zych 4przy udziale prokuratora Agaty Stawiarz po rozpoznaniu dnia 16 lutego 2022 r. 5sprawy A. M. syna T. i S. , ur. (...) w W. 6oskarżonego o przestępstwa z art. 209 § 1 kk , art. 209 § 1 i 1a kk 7na skutek apelacji wniesionej przez obrońcę oskarżonego 8od wyroku Sądu Rejonowego w Nowym Dworze Mazowieckim 9z dnia 14 kwietnia 2021 r. sygn. akt II K 605/19 12zaskarżony wyrok uchyla i przekazuje sprawę Sądowi Rejonowemu w Nowym Dworze Mazowieckim do ponownego rozpoznania. UZASADNIENIE Formularz UK 2 Sygnatura akt VI Ka 870/21 Załącznik dołącza się w każdym przypadku. Podać liczbę załączników: 1 1. CZĘŚĆ WSTĘPNA 0.11.1. Oznaczenie wyroku sądu pierwszej instancji Wyrok Sądu Rejonowego w Nowym Dworze Mazowieckim z dnia 14 kwietnia 2020r. o sygn. akt II K 605/19. 0.11.2. Podmiot wnoszący apelację ☐ oskarżyciel publiczny albo prokurator w sprawie o wydanie wyroku łącznego ☐ oskarżyciel posiłkowy ☐ oskarżyciel prywatny ☒ obrońca ☐ oskarżony albo skazany w sprawie o wydanie wyroku łącznego ☐ inny 0.11.3. Granice zaskarżenia 0.11.3.1. Kierunek i zakres zaskarżenia ☒ na korzyść ☐ na niekorzyść ☒ w całości ☐ w części ☐ co do winy ☐ co do kary ☐ co do środka karnego lub innego rozstrzygnięcia albo ustalenia 0.11.3.2. Podniesione zarzuty Zaznaczyć zarzuty wskazane przez strony w apelacji ☐ art. 438 pkt 1 k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w zakresie kwalifikacji prawnej czynu przypisanego oskarżonemu ☐ art. 438 pkt 1a k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w innym wypadku niż wskazany w art. 438 pkt 1 k.p.k. , chyba że pomimo błędnej podstawy prawnej orzeczenie odpowiada prawu ☒ art. 438 pkt 2 k.p.k. – obraza przepisów postępowania, jeżeli mogła ona mieć wpływ na treść orzeczenia ☒ art. 438 pkt 3 k.p.k. – błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia, jeżeli mógł on mieć wpływ na treść tego orzeczenia ☐ art. 438 pkt 4 k.p.k. – rażąca niewspółmierność kary, środka karnego, nawiązki lub niesłusznego zastosowania albo niezastosowania środka zabezpieczającego, przepadku lub innego środka ☐ art. 439 k.p.k. ☐ brak zarzutów 0.11.4. Wnioski ☒ uchylenie ☒ zmiana 2. Ustalenie faktów w związku z dowodami przeprowadzonymi przez sąd odwoławczy . STANOWISKO SĄDU ODWOŁAWCZEGO WOBEC ZGŁOSZONYCH ZARZUTÓW i wniosków Lp. Zarzut 1. - pozbawienie prawa do obrony poprzez rozpoznanie sprawy pod nieobecność obrońcy oskarżonego w sytuacji, gdy ten zmarł dzień przed rozprawą. ☒ zasadny ☐ częściowo zasadny ☐ niezasadny Zwięźle o powodach uznania zarzutu za zasadny, częściowo zasadny albo niezasadny Prawo do obrony w ujęciu formalnym, wyrażone w treści art. 6 kpk polega na umożliwieniu oskarżonemu skorzystania z profesjonalnej pomocy prawnej, świadczonej przez radcę prawnego lub adwokata. Oskarżony z tego prawa skorzystał, co było tym istotniejsze, że nie stawiał się na rozprawę, a Sąd Rejonowy również nie zastrzegał jego stawiennictwa, jako obowiązkowego (k 386). Oskarżony nie stawił się również w dniu 7 kwietnia 2021r. i miał prawo przypuszczać, że będzie go reprezentował wyznaczony obrońca. W toku postępowania odwoławczego oskarżony oświadczył, że taka właśnie była jego wola, że obrońca dysponował listą pytań do świadków, jak też wniosków dowodowych, które winien był złożyć w ramach ustalonej linii obrony. Nie godził się tym samym na rozpoznanie sprawy pod nieobecność jego obrońcy. Jego wola zawodowej reprezentacji przejawiła się również złożonym już po rozpoznaniu sprawy wnioskiem o wyznaczenie obrońcy z urzędu. Należy w tym miejscu podkreślić, że obecność obrońcy na rozprawie nie była obowiązkowa i Sąd zgodnie z przepisami mógł rozpoznać sprawę, łącznie z zamknięciem przewodu sądowego i odroczeniem publikacji wyroku, bowiem nie wiedział, że dzień wcześniej obrońca oskarżonego zmarł. Śmierć obrońcy została wykazana stosownym aktem zgonu (k 412). Fakt ten jednak wykluczał możliwość właściwej reprezentacji praw oskarżonego na rozprawie, przez cały czas postępowania sądowego. Mając również na uwadze, że sprawa ma sporny charakter, a oskarżony nie przyznawał się w postępowaniu przygotowawczym do popełnienia zarzucanych czynów, możliwość wpływu owego uchybienia na treść wyroku, w rozumieniu art. 438 pkt 3 kpk nie budzi zdaniem Sądu odwoławczego wątpliwości. Wniosek - uchylenie wyroku i przekazanie sprawy do Sądu pierwszej instancji, celem ponownego rozpoznania. ☒ zasadny ☐ częściowo zasadny ☐ niezasadny Zwięźle o powodach uznania wniosku za zasadny, częściowo zasadny albo niezasadny. - pozbawienie prawa do obrony oskarżonego w toku całego postępowania sądowego wymaga powtórzenia przewodu sądowego w całości, co w myśl art. 437§2 kpk obliguje do uchylenia wyroku i przekazania sprawy do Sądu Rejonowego, celem ponownego rozpoznania. Lp. Zarzut - obraza prawa procesowego w postaci pozbawienia oskarżonego prawa do obrony poprzez odebranie mu możliwości złożenia wyjaśnień w postępowaniu sądowym oraz dowolną ocenę zebranego materiału dowodowego wyrażoną odmową dania wiary wyjaśnieniom oskarżonego oraz daniem wiary opinii biegłego sądowego bez badania oskarżonego w sytuacji gdy ten nie mógł ustawić się na badania bez swojej winy; - błąd w ustaleniach faktycznych polegający na wadliwym przyjęciu że oskarżony w dacie zarzucanych czynów dysponował realną możliwością łożenia na utrzymanie córki gdy w tym czasie z uwagi na chorobę nie miał możności podjęcia pracy oraz wypełniania ciążącego na nim obowiązku; ☐ zasadny ☐ częściowo zasadny ☐ niezasadny Zwięźle o powodach uznania zarzutu za zasadny, częściowo zasadny albo niezasadny - na podstawie art. 436 kpk Sąd odwoławczy pominął rozpoznanie w/w zarzutów, bowiem w świetle uwzględnionego zarzutu naruszenia prawa do obrony, w postaci uniemożliwienia oskarżonemu skorzystania z pomocy obrońcy z wyboru, co pozwoliło na wydanie orzeczenia, stały się one przedwczesne. Wniosek - zmiana wyroku poprzez uniewinnienie oskarżonego od popełnienia zarzucanych mu czynów lub uchylenie wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi Rejonowemu. ☐ zasadny ☐ częściowo zasadny ☒ niezasadny Zwięźle o powodach uznania wniosku za zasadny, częściowo zasadny albo niezasadny. - zaniechanie rozpoznania wskazanych zarzutów czyni powyższe wnioski niezasadnymi. 4. OKOLICZNOŚCI PODLEGAJĄCE UWZGLĘDNIENIU Z URZĘDU 5. ROZSTRZYGNIĘCIE SĄDU ODWOŁAWCZEGO 0.15.1. Utrzymanie w mocy wyroku sądu pierwszej instancji 0.15.2. Zmiana wyroku sądu pierwszej instancji 0.15.3. Uchylenie wyroku sądu pierwszej instancji 0.15.3.1. Przyczyna, zakres i podstawa prawna uchylenia 2.1. Konieczność przeprowadzenia na nowo przewodu w całości ☐ art. 437 § 2 k.p.k. Zwięźle o powodach uchylenia - pozbawienie prawa do obrony oskarżonego w toku całego postępowania sądowego wymaga powtórzenia przewodu sądowego w całości, co w myśl art. 437§2 kpk obliguje do uchylenia wyroku i przekazania sprawy do Sądu Rejonowego, celem ponownego rozpoznania. 0.15.3.2. Zapatrywania prawne i wskazania co do dalszego postępowania - ponieważ uchybienie procesowe nie wynikało ze świadomie błędnej decyzji, wskazania co do dalszego postępowania należy ograniczyć do ponownego przeprowadzenia przewodu sądowego w całości. 0.15.4. Inne rozstrzygnięcia zawarte w wyroku 6. Koszty Procesu 7. PODPIS 0.11.3. Granice zaskarżenia Kolejny numer załącznika 1. Podmiot wnoszący apelację Obrońca oskarżonego. Rozstrzygnięcie, brak rozstrzygnięcia albo ustalenie, którego dotyczy apelacja Rozstrzygnięcie, co do winy. 0.11.3.1. Kierunek i zakres zaskarżenia ☒ na korzyść ☐ na niekorzyść ☒ w całości ☐ w części ☐ co do winy ☐ co do kary ☐ co do środka karnego lub innego rozstrzygnięcia albo ustalenia 0.11.3.2. Podniesione zarzuty Zaznaczyć zarzuty wskazane przez strony w apelacji ☐ art. 438 pkt 1 k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w zakresie kwalifikacji prawnej czynu przypisanego oskarżonemu ☐ art. 438 pkt 1a k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w innym wypadku niż wskazany w art. 438 pkt 1 k.p.k. , chyba że pomimo błędnej podstawy prawnej orzeczenie odpowiada prawu ☒ art. 438 pkt 2 k.p.k. – obraza przepisów postępowania, jeżeli mogła ona mieć wpływ na treść orzeczenia ☒ art. 438 pkt 3 k.p.k. – błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia, jeżeli mógł on mieć wpływ na treść tego orzeczenia ☐ art. 438 pkt 4 k.p.k. – rażąca niewspółmierność kary, środka karnego, nawiązki lub niesłusznego zastosowania albo niezastosowania środka zabezpieczającego, przepadku lub innego środka ☐ art. 439 k.p.k. ☐ brak zarzutów 0.11.4. Wnioski ☒ uchylenie ☒ zmiana
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI