VI Ka 868/23
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Okręgowy uchylił wyrok skazujący za sprzedaż alkoholu nieletniemu z powodu wszczęcia postępowania w niewłaściwej procedurze (wykroczeniowej zamiast karnej) i umorzył postępowanie.
Sąd Okręgowy w Jeleniej Górze rozpoznał apelację od wyroku skazującego za sprzedaż alkoholu osobie nieletniej. Sąd odwoławczy uchylił zaskarżony wyrok, uznając, że sprawa powinna być prowadzona w procedurze karnej, a nie wykroczeniowej, z uwagi na kwalifikację czynu jako przestępstwa. W związku z brakiem aktu oskarżenia wniesionego przez uprawnionego oskarżyciela, postępowanie zostało umorzone.
Sąd Okręgowy w Jeleniej Górze rozpoznał apelację wniesioną przez obwinioną R. S. od wyroku Sądu Rejonowego w Kamiennej Górze, który skazał ją za sprzedaż alkoholu osobie nieletniej i wymierzył karę grzywny. Obwiniona zarzucała m.in. obrazę przepisów Konstytucji i prawa procesowego, w tym wadliwość nominacji sędziego. Sąd Okręgowy uznał, że zarzut dotyczący wadliwej nominacji sędziego nie jest zasadny w tym konkretnym przypadku. Jednakże, stwierdził wystąpienie innej bezwzględnej przyczyny odwoławczej, a mianowicie ujemnej przesłanki procesowej w postaci braku skargi uprawnionego oskarżyciela. Sąd wskazał, że czyn przypisany obwinionej, mimo że zakwalifikowany z ustawy o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi, stanowił przestępstwo, a nie wykroczenie. W związku z tym, postępowanie powinno być prowadzone w procedurze karnej, a nie wykroczeniowej. Ponieważ postępowanie zostało zainicjowane wnioskiem policyjnym i toczyło się w oparciu o przepisy Kodeksu postępowania w sprawach o wykroczenia, co jest niedopuszczalne w przypadku przestępstwa, sąd odwoławczy uchylił zaskarżony wyrok i umorzył postępowanie.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Czyn ten stanowi przestępstwo i powinien być rozpoznawany w procedurze karnej.
Uzasadnienie
Ustawa o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi w art. 43 ust. 1 stanowi o karze grzywny za sprzedaż alkoholu w określonych sytuacjach, a ust. 4 tej ustawy odsyła do przepisów o postępowaniu karnym. Brak aktu oskarżenia wniesionego przez uprawnionego oskarżyciela stanowi ujemną przesłankę procesową.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
uchylenie wyroku i umorzenie postępowania
Strona wygrywająca
obwiniona R. S.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| R. S. | osoba_fizyczna | obwiniona |
Przepisy (10)
Główne
u.w.t.p.a. art. 43 § 1
Ustawa o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi
Karze grzywny podlega ten, kto sprzedaje lub podaje napoje alkoholowe w wypadkach, gdy jest to zabronione albo bez wymaganego zezwolenia lub wbrew jego warunkom.
u.w.t.p.a. art. 43 § 4
Ustawa o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi
Orzekanie w sprawach o przestępstwa określone w ust. 1 i 2 następuje na podstawie przepisów o postępowaniu karnym.
kpw art. 104 § 1
Kodeks postępowania w sprawach o wykroczenia
Bezwzględnymi przyczynami odwoławczymi są m.in. brak skargi uprawnionego oskarżyciela.
kpw art. 5 § 1
Kodeks postępowania w sprawach o wykroczenia
Ujemna przesłanka procesowa w postaci braku skargi uprawnionego oskarżyciela.
Pomocnicze
u.w.t.p.a. art. 15 § 1
Ustawa o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi
Zabrania się sprzedaży i podawania napojów alkoholowych osobom do lat 18.
k.p.k. art. 438
Kodeks postępowania karnego
k.p.k. art. 427
Kodeks postępowania karnego
k.p.k. art. 436
Kodeks postępowania karnego
k.p.w. art. 109 § 2
Kodeks postępowania w sprawach o wykroczenia
k.p.w. art. 119 § 2
Kodeks postępowania w sprawach o wykroczenia
Obciążenie Skarbu Państwa kosztami postępowania.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Czyn przypisany obwinionej stanowił przestępstwo, a nie wykroczenie, co wymagało zastosowania procedury karnej. Postępowanie zostało zainicjowane i prowadzone w niewłaściwej procedurze (wykroczeniowej zamiast karnej). Brak aktu oskarżenia wniesionego przez uprawnionego oskarżyciela stanowi ujemną przesłankę procesową.
Odrzucone argumenty
Zarzuty dotyczące wadliwej nominacji sędziego (choć podniesione w apelacji, nie zostały przez sąd odwoławczy uznane za zasadne w tym konkretnym przypadku).
Godne uwagi sformułowania
Nie jest dopuszczalne rozpoznanie sprawy o przestępstwo w procedurze wykroczeniowej. Występuje wówczas ujemna przesłanka procesowa w postaci braku skargi uprawnionego oskarżyciela.
Skład orzekający
Tomasz Skowron
przewodniczący
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Wskazanie na konieczność prawidłowego określenia procedury (karnej lub wykroczeniowej) w zależności od kwalifikacji prawnej czynu."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji, gdy czyn jest kwalifikowany jako przestępstwo, ale postępowanie wszczęto w trybie wykroczeniowym.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa pokazuje, jak błąd proceduralny może doprowadzić do uchylenia wyroku, nawet jeśli zarzucany czyn jest oczywisty. Podkreśla znaczenie właściwej ścieżki prawnej.
“Błąd proceduralny uchylił wyrok za sprzedaż alkoholu nieletniemu – sprawa trafiła do niewłaściwego sądu?”
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionySygn. akt VI Ka 868/23 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 12 lutego 2024 r. Sąd Okręgowy w Jeleniej Górze w VI Wydziale Karnym Odwoławczym w składzie : Przewodniczący – Sędzia Tomasz Skowron Protokolant Dominika Cieślak po rozpoznaniu w dniu 7 lutego 2024 r. sprawy R. S. ur. (...) w B. c. J. , H. z domu S. obwinionej z art. 43 ust 1 ustawy z dnia 26 października 1982 r. o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi z powodu apelacji wniesionej przez obwinioną od wyroku Sądu Rejonowego w Kamiennej Górze z dnia 20 listopada 2023 r. sygn. akt II W 127/23 I. uchyla zaskarżony wyrok wobec obwinionej R. S. i na podstawie art. 104 §1 pkt 7 kpw w zw. z art. 5 §1 pkt 9 kpw postępowanie umarza; II. kosztami postępowania w sprawie obciąża Skarb Państwa. Sygn. Akt VI Ka 868/23 UZASADNIENIE R. S. została obwiniona o to, że w dniu 12 stycznia 2023r. około godz. 9.00 w B. przy ul. (...) , woj. (...) , w sklepie (...) sprzedała osobie nieletniej napój alkoholowy, wódkę (...) o pojemności 0,5l. Czyn ten zakwalifikowano z art. 43 ust. 1 w zw. z art. 15 ust. 1 pkt 2 ustawy o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi . Wyrokiem z dnia 20 listopada 2023r. w sprawie II W 127/23 Sąd Rejonowy w Kamiennej Górze uznał ją za winną popełnienia zarzucanego jej czynu i na podstawie art. 43 ust. 1 ustawy o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi wymierzył jej karę 500 zł. grzywny. Orzekł również o kosztach sądowych obciążając nimi R. S. . Od wyroku tego apelację wywiodła R. S. zarzucając: 1. rażącą i oczywistą obrazę następujących przepisów Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej uchwalonej w dniu 2 kwietnia 1997 r. przez Zgromadzenie Narodowe, zatwierdzonej w ogólnonarodowym referendum 25 maja 1997 r., ogłoszonej w Dz. U. z 1997 r. nr 78, poz. 483, która weszła w życie w dniu 17 października 1997 r., ostatnio zmienionej ustawą z dnia 7 maja 2009 r. o zmianie Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej (Dz. U. 2009 nr 114, poz. 946): 1.1 art. 45ust. 1 , który stanowi, iż Każdy ma prawo do sprawiedliwego i jawnego rozpatrzenia sprawy (…) przez właściwy, niezależny, bezstronny w niezawisły Sąd, w związku z art. 178 ust. 1 , który stanowi, iż sędziowie w sprawowaniu swojego urzędu są niezawiśli i podlegają tylko Konstytucji oraz ustawom – skład sędziowski sprzeniewierzył się konstytucyjnemu obowiązkowi niezawisłego (bezstronnego) i zgodnego z procedurą wyrokowania, co jest poważnym uchybieniem podstawowym zasadom funkcjonowania wymiaru sprawiedliwości; 1.2 rażącą i oczywistą obrazę art. 1 §1 Ustawy z dnia 20 maja 1971 r. Kodeks wykroczeń (Dz. U. 1971 nr 12 poz. 114 z późn. zm.), który stanowi, iż Odpowiedzialności za wykroczenie podlega ten tylko, kto popełnia czyn społecznie szkodliwy, zabroniony przez ustawę obowiązującą w czasie jego popełnienia pod groźbą kary aresztu, ograniczenia wolności, grzywny do 5000 złotych lub nagany – w polskim porządku prawnym nie ma ustanowionego w drodze ustawy prawnego obowiązku zasłaniania ust i nosa przez osoby zdrowe; 1.3 rażące naruszenie 439 §1 pkt 6 in fine k.p.k. co powoduje wadliwość prawną wydanego wyroku przez osobę, która w myśl orzecznictwa SN i Trybunałów Europejskich nie posiada uprawnienia do wydawania wyroków z uwagi na wadliwą nominację jaką się posługuje; 1.4 rażącą i oczywistą obrazę art. 42 Konstytucji RP a także ratyfikowanym przez RP Międzynarodowy Pakt Praw Obywatelskich I Politycznych otwarty do podpisu w Nowym Jorku dnia 6 grudnia 1966 r. (Dz. U. z 1977 r. nr 38, poz. 167) i ratyfikowaną przez RP Europejską Konwencję o Ochronie Praw Człowieka i Podstawowych Wolności sporządzona w Rzymie dnia 4 listopada 1950 r., zmieniona następnie Protokołami nr 3, 5 i 8 oraz uzupełniona Protokołem nr 2 (Dz. U. 1993 nr 61 poz. 284). Wydane postanowienie w zakresie nieuwzględnienia wyniku skarżącego jest również elementarnym naruszeniem prawa w zakresie orzecznictwa TSUE i Uchwała trzech izb SN 23 stycznia 2020 roku w zakresie braku uprawnień do orzekania przez neosędziów, która nadal obowiązuje i wbrew twierdzeniu TK nie została uchylona; 1.5 na zasadzie art. 438 pkt 2 oraz art. 427 §2 k.p.k. obrazę przepisów postępowania mającą istotny wpływ na treść wydanego orzeczenia polegającą na przyjęciu niespójnych wyjaśnień świadka jako jedyny i oczywisty dowód na podstawie jakie przypisano jej popełnienie wykroczenia jakie nie miało miejsca i świadczą o tym wszystkie dowody jakie w zakresie niniejszej sprawy przez osobę nieposiadającą uprawnienia do wydawania orzeczenia nie zostały wzięte pod uwagę; 1.6 na zasadzie art. 438 pkt 3 w zw. z art. 427 §2 k.p.k. błąd w ustaleniach stanu faktycznego przyjętego za podstawę wydania zaskarżonego orzeczenia mający istotny wpływ na treść wydanego wyroku. W związku z powyższymi zarzutami na podstawie art. 427 §1 w zw. z art. 437 §2 k.p.k. wniosła o uchylenie zaskarżonego wyroku w części i przekazanie Sądowi I instancji do ponownego rozpoznania oraz na podstawie art. 427 §3 k.p.k. wniosła o dopuszczenie i przeprowadzenie przez Sąd Odwoławczy dowodu znajdujących się w aktach sprawy jakie zostały pominięte w toku postępowania przed I instancją w tym przesłuchania świadków na okoliczność odpowiedzialności za czyn jej przypisany oraz w celu zapewnienia jej osobie prawa do sprawiedliwego procesu. Sąd Okręgowy zważył co następuje: Zarzut bezwzględnej przyczyny odwoławczej odnoszący się do wadliwości wydanego wyroku ze względu na jego wydanie przez osobę , która w myśl orzecznictwa Sądu Najwyższego i Trybunałów Europejskich nie spełnia kryteriów ze względu na wadliwą nominację nie jest zasadny. Sędzia Wojciech Bąk, który brał udział w wydaniu zaskarżonego wyroku jest sędzią Sądu Rejonowego W Kamiennej Górze nieprzerwanie od 1999r. W związku z tym jego osoby nie dotyczą zastrzeżenia związane z nominacją na stanowisko sędziego, w którym brała udział tzw. neo KRS. W niniejszej sprawie jednakże wystąpiła inna bezwzględna przyczyna odwoławcza, o której mówi art. 104§1 pkt 7 k.p.w. Zachodzi bowiem ujemna przesłanka procesowa w postaci braku skargi uprawnionego oskarżyciela – art. 5§1 pkt 9 k.p.w. Przepis art. 43 ust. 1 ustawy z dnia 26 października 1982r. o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi stanowi, iż karze grzywny podlega ten kto sprzedaje lub podaje napoje alkoholowe w wypadkach kiedy jest to zabronione albo bez wymaganego zezwolenia lub wbrew jego warunkom. Art. 15 ust. 1 pkt 2 tejże ustawy zaś stanowi, iż zabrania się sprzedaży i podawania napojów alkoholowych osobom do lat 18. Słusznie zatem zarzucany R. S. czyn zakwalifikowano z art. 43 ust. 1 ustawy o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi . Przepis art. 43 ust. 4 w/w ustawy zaś stanowi, iż orzekanie w sprawach o przestępstwa określone w ust. 1 i 2 następuje na podstawie przepisów o postępowaniu karnym. Zarzucany R. S. czyn stanowi zatem przestępstwo. Do rozpoznania sprawy o przestępstwo wymagany jest akt oskarżenia (lub jego surogat) wniesiony przez prokuratora lub innego uprawnionego oskarżyciela publicznego ( art. 5 § 1 pkt 9 k.p.w. ). Postępowanie w niniejszej sprawie zostało zainicjowane policyjnym wnioskiem o ściganie ( k. 21 akt ) i toczyło się w oparciu o regulacje Kodeksu postępowania w sprawach o wykroczenia . Nie jest dopuszczalne rozpoznanie sprawy o przestępstwo w procedurze wykroczeniowej. Występuje wówczas ujemna przesłanka procesowa w postaci braku skargi uprawnionego oskarżyciela ( zob. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 7 listopada 2023r. syg. V KK 278/23, LEX nr 3622504 ). W tej sytuacji konieczne było uchylenie zaskarżonego wyroku i wydanie orzeczenia następczego w postaci umorzenia postępowania z uwagi na ziszczenie się wskazanej wyżej ujemnej przesłanki procesowej. Sąd ograniczył rozpoznanie środka odwoławczego ( art. 436 k.p.k. w zw. z art. 109§2 k.p.w. ) stąd też na tym etapie ustosunkowywanie się do pozostałych zarzutów zawartych w apelacji jest co najmniej przedwczesne. Na podstawie art. 119§2 pkt 1 kosztami postępowania w sprawie obciążono Skarb Państwa.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI