VI Ka 868/23

Sąd Okręgowy w Jeleniej GórzeJelenia Góra2024-02-12
SAOSKarneprzestępstwa przeciwko życiu i zdrowiuŚredniaokręgowy
alkoholnieletniustawa o wychowaniu w trzeźwościpostępowanie karnepostępowanie wykroczenioweakt oskarżeniaumorzenie

Sąd Okręgowy uchylił wyrok skazujący za sprzedaż alkoholu nieletniemu z powodu wszczęcia postępowania w niewłaściwej procedurze (wykroczeniowej zamiast karnej) i umorzył postępowanie.

Sąd Okręgowy w Jeleniej Górze rozpoznał apelację od wyroku skazującego za sprzedaż alkoholu osobie nieletniej. Sąd odwoławczy uchylił zaskarżony wyrok, uznając, że sprawa powinna być prowadzona w procedurze karnej, a nie wykroczeniowej, z uwagi na kwalifikację czynu jako przestępstwa. W związku z brakiem aktu oskarżenia wniesionego przez uprawnionego oskarżyciela, postępowanie zostało umorzone.

Sąd Okręgowy w Jeleniej Górze rozpoznał apelację wniesioną przez obwinioną R. S. od wyroku Sądu Rejonowego w Kamiennej Górze, który skazał ją za sprzedaż alkoholu osobie nieletniej i wymierzył karę grzywny. Obwiniona zarzucała m.in. obrazę przepisów Konstytucji i prawa procesowego, w tym wadliwość nominacji sędziego. Sąd Okręgowy uznał, że zarzut dotyczący wadliwej nominacji sędziego nie jest zasadny w tym konkretnym przypadku. Jednakże, stwierdził wystąpienie innej bezwzględnej przyczyny odwoławczej, a mianowicie ujemnej przesłanki procesowej w postaci braku skargi uprawnionego oskarżyciela. Sąd wskazał, że czyn przypisany obwinionej, mimo że zakwalifikowany z ustawy o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi, stanowił przestępstwo, a nie wykroczenie. W związku z tym, postępowanie powinno być prowadzone w procedurze karnej, a nie wykroczeniowej. Ponieważ postępowanie zostało zainicjowane wnioskiem policyjnym i toczyło się w oparciu o przepisy Kodeksu postępowania w sprawach o wykroczenia, co jest niedopuszczalne w przypadku przestępstwa, sąd odwoławczy uchylił zaskarżony wyrok i umorzył postępowanie.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Czyn ten stanowi przestępstwo i powinien być rozpoznawany w procedurze karnej.

Uzasadnienie

Ustawa o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi w art. 43 ust. 1 stanowi o karze grzywny za sprzedaż alkoholu w określonych sytuacjach, a ust. 4 tej ustawy odsyła do przepisów o postępowaniu karnym. Brak aktu oskarżenia wniesionego przez uprawnionego oskarżyciela stanowi ujemną przesłankę procesową.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylenie wyroku i umorzenie postępowania

Strona wygrywająca

obwiniona R. S.

Strony

NazwaTypRola
R. S.osoba_fizycznaobwiniona

Przepisy (10)

Główne

u.w.t.p.a. art. 43 § 1

Ustawa o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi

Karze grzywny podlega ten, kto sprzedaje lub podaje napoje alkoholowe w wypadkach, gdy jest to zabronione albo bez wymaganego zezwolenia lub wbrew jego warunkom.

u.w.t.p.a. art. 43 § 4

Ustawa o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi

Orzekanie w sprawach o przestępstwa określone w ust. 1 i 2 następuje na podstawie przepisów o postępowaniu karnym.

kpw art. 104 § 1

Kodeks postępowania w sprawach o wykroczenia

Bezwzględnymi przyczynami odwoławczymi są m.in. brak skargi uprawnionego oskarżyciela.

kpw art. 5 § 1

Kodeks postępowania w sprawach o wykroczenia

Ujemna przesłanka procesowa w postaci braku skargi uprawnionego oskarżyciela.

Pomocnicze

u.w.t.p.a. art. 15 § 1

Ustawa o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi

Zabrania się sprzedaży i podawania napojów alkoholowych osobom do lat 18.

k.p.k. art. 438

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 427

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 436

Kodeks postępowania karnego

k.p.w. art. 109 § 2

Kodeks postępowania w sprawach o wykroczenia

k.p.w. art. 119 § 2

Kodeks postępowania w sprawach o wykroczenia

Obciążenie Skarbu Państwa kosztami postępowania.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Czyn przypisany obwinionej stanowił przestępstwo, a nie wykroczenie, co wymagało zastosowania procedury karnej. Postępowanie zostało zainicjowane i prowadzone w niewłaściwej procedurze (wykroczeniowej zamiast karnej). Brak aktu oskarżenia wniesionego przez uprawnionego oskarżyciela stanowi ujemną przesłankę procesową.

Odrzucone argumenty

Zarzuty dotyczące wadliwej nominacji sędziego (choć podniesione w apelacji, nie zostały przez sąd odwoławczy uznane za zasadne w tym konkretnym przypadku).

Godne uwagi sformułowania

Nie jest dopuszczalne rozpoznanie sprawy o przestępstwo w procedurze wykroczeniowej. Występuje wówczas ujemna przesłanka procesowa w postaci braku skargi uprawnionego oskarżyciela.

Skład orzekający

Tomasz Skowron

przewodniczący

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Wskazanie na konieczność prawidłowego określenia procedury (karnej lub wykroczeniowej) w zależności od kwalifikacji prawnej czynu."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji, gdy czyn jest kwalifikowany jako przestępstwo, ale postępowanie wszczęto w trybie wykroczeniowym.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa pokazuje, jak błąd proceduralny może doprowadzić do uchylenia wyroku, nawet jeśli zarzucany czyn jest oczywisty. Podkreśla znaczenie właściwej ścieżki prawnej.

Błąd proceduralny uchylił wyrok za sprzedaż alkoholu nieletniemu – sprawa trafiła do niewłaściwego sądu?

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygn. akt VI Ka 868/23 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 12 lutego 2024 r. Sąd Okręgowy w Jeleniej Górze w VI Wydziale Karnym Odwoławczym w składzie : Przewodniczący – Sędzia Tomasz Skowron Protokolant Dominika Cieślak po rozpoznaniu w dniu 7 lutego 2024 r. sprawy R. S. ur. (...) w B. c. J. , H. z domu S. obwinionej z art. 43 ust 1 ustawy z dnia 26 października 1982 r. o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi z powodu apelacji wniesionej przez obwinioną od wyroku Sądu Rejonowego w Kamiennej Górze z dnia 20 listopada 2023 r. sygn. akt II W 127/23 I. uchyla zaskarżony wyrok wobec obwinionej R. S. i na podstawie art. 104 §1 pkt 7 kpw w zw. z art. 5 §1 pkt 9 kpw postępowanie umarza; II. kosztami postępowania w sprawie obciąża Skarb Państwa. Sygn. Akt VI Ka 868/23 UZASADNIENIE R. S. została obwiniona o to, że w dniu 12 stycznia 2023r. około godz. 9.00 w B. przy ul. (...) , woj. (...) , w sklepie (...) sprzedała osobie nieletniej napój alkoholowy, wódkę (...) o pojemności 0,5l. Czyn ten zakwalifikowano z art. 43 ust. 1 w zw. z art. 15 ust. 1 pkt 2 ustawy o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi . Wyrokiem z dnia 20 listopada 2023r. w sprawie II W 127/23 Sąd Rejonowy w Kamiennej Górze uznał ją za winną popełnienia zarzucanego jej czynu i na podstawie art. 43 ust. 1 ustawy o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi wymierzył jej karę 500 zł. grzywny. Orzekł również o kosztach sądowych obciążając nimi R. S. . Od wyroku tego apelację wywiodła R. S. zarzucając: 1. rażącą i oczywistą obrazę następujących przepisów Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej uchwalonej w dniu 2 kwietnia 1997 r. przez Zgromadzenie Narodowe, zatwierdzonej w ogólnonarodowym referendum 25 maja 1997 r., ogłoszonej w Dz. U. z 1997 r. nr 78, poz. 483, która weszła w życie w dniu 17 października 1997 r., ostatnio zmienionej ustawą z dnia 7 maja 2009 r. o zmianie Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej (Dz. U. 2009 nr 114, poz. 946): 1.1 art. 45ust. 1 , który stanowi, iż Każdy ma prawo do sprawiedliwego i jawnego rozpatrzenia sprawy (…) przez właściwy, niezależny, bezstronny w niezawisły Sąd, w związku z art. 178 ust. 1 , który stanowi, iż sędziowie w sprawowaniu swojego urzędu są niezawiśli i podlegają tylko Konstytucji oraz ustawom – skład sędziowski sprzeniewierzył się konstytucyjnemu obowiązkowi niezawisłego (bezstronnego) i zgodnego z procedurą wyrokowania, co jest poważnym uchybieniem podstawowym zasadom funkcjonowania wymiaru sprawiedliwości; 1.2 rażącą i oczywistą obrazę art. 1 §1 Ustawy z dnia 20 maja 1971 r. Kodeks wykroczeń (Dz. U. 1971 nr 12 poz. 114 z późn. zm.), który stanowi, iż Odpowiedzialności za wykroczenie podlega ten tylko, kto popełnia czyn społecznie szkodliwy, zabroniony przez ustawę obowiązującą w czasie jego popełnienia pod groźbą kary aresztu, ograniczenia wolności, grzywny do 5000 złotych lub nagany – w polskim porządku prawnym nie ma ustanowionego w drodze ustawy prawnego obowiązku zasłaniania ust i nosa przez osoby zdrowe; 1.3 rażące naruszenie 439 §1 pkt 6 in fine k.p.k. co powoduje wadliwość prawną wydanego wyroku przez osobę, która w myśl orzecznictwa SN i Trybunałów Europejskich nie posiada uprawnienia do wydawania wyroków z uwagi na wadliwą nominację jaką się posługuje; 1.4 rażącą i oczywistą obrazę art. 42 Konstytucji RP a także ratyfikowanym przez RP Międzynarodowy Pakt Praw Obywatelskich I Politycznych otwarty do podpisu w Nowym Jorku dnia 6 grudnia 1966 r. (Dz. U. z 1977 r. nr 38, poz. 167) i ratyfikowaną przez RP Europejską Konwencję o Ochronie Praw Człowieka i Podstawowych Wolności sporządzona w Rzymie dnia 4 listopada 1950 r., zmieniona następnie Protokołami nr 3, 5 i 8 oraz uzupełniona Protokołem nr 2 (Dz. U. 1993 nr 61 poz. 284). Wydane postanowienie w zakresie nieuwzględnienia wyniku skarżącego jest również elementarnym naruszeniem prawa w zakresie orzecznictwa TSUE i Uchwała trzech izb SN 23 stycznia 2020 roku w zakresie braku uprawnień do orzekania przez neosędziów, która nadal obowiązuje i wbrew twierdzeniu TK nie została uchylona; 1.5 na zasadzie art. 438 pkt 2 oraz art. 427 §2 k.p.k. obrazę przepisów postępowania mającą istotny wpływ na treść wydanego orzeczenia polegającą na przyjęciu niespójnych wyjaśnień świadka jako jedyny i oczywisty dowód na podstawie jakie przypisano jej popełnienie wykroczenia jakie nie miało miejsca i świadczą o tym wszystkie dowody jakie w zakresie niniejszej sprawy przez osobę nieposiadającą uprawnienia do wydawania orzeczenia nie zostały wzięte pod uwagę; 1.6 na zasadzie art. 438 pkt 3 w zw. z art. 427 §2 k.p.k. błąd w ustaleniach stanu faktycznego przyjętego za podstawę wydania zaskarżonego orzeczenia mający istotny wpływ na treść wydanego wyroku. W związku z powyższymi zarzutami na podstawie art. 427 §1 w zw. z art. 437 §2 k.p.k. wniosła o uchylenie zaskarżonego wyroku w części i przekazanie Sądowi I instancji do ponownego rozpoznania oraz na podstawie art. 427 §3 k.p.k. wniosła o dopuszczenie i przeprowadzenie przez Sąd Odwoławczy dowodu znajdujących się w aktach sprawy jakie zostały pominięte w toku postępowania przed I instancją w tym przesłuchania świadków na okoliczność odpowiedzialności za czyn jej przypisany oraz w celu zapewnienia jej osobie prawa do sprawiedliwego procesu. Sąd Okręgowy zważył co następuje: Zarzut bezwzględnej przyczyny odwoławczej odnoszący się do wadliwości wydanego wyroku ze względu na jego wydanie przez osobę , która w myśl orzecznictwa Sądu Najwyższego i Trybunałów Europejskich nie spełnia kryteriów ze względu na wadliwą nominację nie jest zasadny. Sędzia Wojciech Bąk, który brał udział w wydaniu zaskarżonego wyroku jest sędzią Sądu Rejonowego W Kamiennej Górze nieprzerwanie od 1999r. W związku z tym jego osoby nie dotyczą zastrzeżenia związane z nominacją na stanowisko sędziego, w którym brała udział tzw. neo KRS. W niniejszej sprawie jednakże wystąpiła inna bezwzględna przyczyna odwoławcza, o której mówi art. 104§1 pkt 7 k.p.w. Zachodzi bowiem ujemna przesłanka procesowa w postaci braku skargi uprawnionego oskarżyciela – art. 5§1 pkt 9 k.p.w. Przepis art. 43 ust. 1 ustawy z dnia 26 października 1982r. o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi stanowi, iż karze grzywny podlega ten kto sprzedaje lub podaje napoje alkoholowe w wypadkach kiedy jest to zabronione albo bez wymaganego zezwolenia lub wbrew jego warunkom. Art. 15 ust. 1 pkt 2 tejże ustawy zaś stanowi, iż zabrania się sprzedaży i podawania napojów alkoholowych osobom do lat 18. Słusznie zatem zarzucany R. S. czyn zakwalifikowano z art. 43 ust. 1 ustawy o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi . Przepis art. 43 ust. 4 w/w ustawy zaś stanowi, iż orzekanie w sprawach o przestępstwa określone w ust. 1 i 2 następuje na podstawie przepisów o postępowaniu karnym. Zarzucany R. S. czyn stanowi zatem przestępstwo. Do rozpoznania sprawy o przestępstwo wymagany jest akt oskarżenia (lub jego surogat) wniesiony przez prokuratora lub innego uprawnionego oskarżyciela publicznego ( art. 5 § 1 pkt 9 k.p.w. ). Postępowanie w niniejszej sprawie zostało zainicjowane policyjnym wnioskiem o ściganie ( k. 21 akt ) i toczyło się w oparciu o regulacje Kodeksu postępowania w sprawach o wykroczenia . Nie jest dopuszczalne rozpoznanie sprawy o przestępstwo w procedurze wykroczeniowej. Występuje wówczas ujemna przesłanka procesowa w postaci braku skargi uprawnionego oskarżyciela ( zob. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 7 listopada 2023r. syg. V KK 278/23, LEX nr 3622504 ). W tej sytuacji konieczne było uchylenie zaskarżonego wyroku i wydanie orzeczenia następczego w postaci umorzenia postępowania z uwagi na ziszczenie się wskazanej wyżej ujemnej przesłanki procesowej. Sąd ograniczył rozpoznanie środka odwoławczego ( art. 436 k.p.k. w zw. z art. 109§2 k.p.w. ) stąd też na tym etapie ustosunkowywanie się do pozostałych zarzutów zawartych w apelacji jest co najmniej przedwczesne. Na podstawie art. 119§2 pkt 1 kosztami postępowania w sprawie obciążono Skarb Państwa.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI