VI Ka 864/14

Sąd Okręgowy w GliwicachGliwice2014-12-09
SAOSKarneprzestępstwa przeciwko życiu i zdrowiu, mieniu, wymiarowi sprawiedliwościŚredniaokręgowy
zadośćuczynieniepowództwo cywilneart. 46 k.k.postępowanie karneapelacjakasacjaSąd Najwyższykrzywda

Sąd Okręgowy zmienił wyrok Sądu Rejonowego, uchylając punkty dotyczące powództwa cywilnego i zasądzając zadośćuczynienie na rzecz pokrzywdzonego, uznając, że żądanie to nie było formalnym powództwem cywilnym, lecz wnioskiem o nawiązkę.

Sąd Okręgowy w Gliwicach rozpoznał sprawę po kasacji Sądu Najwyższego, która dotyczyła wyłącznie kwestii powództwa cywilnego zasądzonego przez Sąd Rejonowy. Sąd Okręgowy uznał, że żądanie pokrzywdzonego nie było formalnym powództwem cywilnym, lecz wnioskiem o nawiązkę na podstawie art. 46 § 1 k.k. W związku z tym uchylono punkty wyroku dotyczące powództwa cywilnego i zasądzono od oskarżonego na rzecz pokrzywdzonego 2000 zł tytułem zadośćuczynienia za doznaną krzywdę, uznając tę kwotę za adekwatną do poniesionych przez pokrzywdzonego dolegliwości.

Sąd Okręgowy w Gliwicach, rozpoznając sprawę po uchyleniu przez Sąd Najwyższy części wyroku Sądu Okręgowego z dnia 27 sierpnia 2013 r. (sygn. akt VI Ka 399/13), skupił się wyłącznie na zagadnieniu powództwa cywilnego zasądzonego przez Sąd Rejonowy w Gliwicach (sygn. akt IX K 1202/11). Sąd Najwyższy przekazał sprawę do ponownego rozpoznania w postępowaniu odwoławczym w zakresie rozstrzygnięć zawartych w punktach 6 i 7 wyroku sądu pierwszej instancji, dotyczących powództwa cywilnego. Sąd Okręgowy uznał zarzut obrońcy oskarżonego dotyczący obrazy przepisów postępowania (art. 415 § 1 k.p.k. w zw. z art. 65 § 1 pkt. 6 i § 3 k.p.k.) za zasadny. Stwierdzono, że Sąd Rejonowy błędnie przyjął możliwość zasądzenia kwoty na podstawie art. 415 § 1 k.p.k. z uwagi na wniesienie powództwa cywilnego, podczas gdy takie powództwo nie zostało formalnie wytoczone. Pokrzywdzony L. B. domagał się zasądzenia kwoty 3000 zł tytułem zadośćuczynienia za doznaną krzywdę, nazywając swoje żądanie „wnioskiem adhezyjnym”. Sąd Okręgowy uznał, że żądanie to, niezależnie od nazewnictwa, stanowiło wniosek o nawiązkę na podstawie art. 46 § 1 k.k., a nie powództwo cywilne. W związku z tym, Sąd Okręgowy zmienił zaskarżony wyrok, uchylając punkty 6 i 7 i na mocy art. 46 § 1 k.k. zasądził od oskarżonego na rzecz L. B. kwotę 2000 zł tytułem zadośćuczynienia za doznaną krzywdę. Kwota ta została uznana za adekwatną do dolegliwości pokrzywdzonego, takich jak utrata trzech przednich zębów i konieczność spożywania płynnych posiłków. Pozostałe kwestie dotyczące winy i kar orzeczonych wobec oskarżonego R. K. nie podlegały ponownemu rozpoznaniu, ponieważ apelacja obrońcy w tym zakresie została już rozstrzygnięta. Sąd Okręgowy orzekł również o kosztach obrony z urzędu oraz zwolnił oskarżonego od zapłaty kosztów sądowych postępowania odwoławczego, obciążając wydatkami Skarb Państwa.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Żądanie pokrzywdzonego, niezależnie od jego nazewnictwa, stanowiło wniosek o nawiązkę na podstawie art. 46 § 1 k.k., a nie formalne powództwo cywilne.

Uzasadnienie

Sąd Okręgowy uznał, że pokrzywdzony domagał się zasądzenia kwoty tytułem zadośćuczynienia za doznaną krzywdę, a nie odszkodowania za konkretną szkodę materialną. Okoliczności sprawy, w tym utrata zębów i związane z tym dolegliwości, wskazywały na potrzebę zasądzenia zadośćuczynienia, a nie odszkodowania w ramach powództwa cywilnego. Sąd podkreślił, że żądanie to nie przybrało formy formalnego powództwa cywilnego.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

zmiana wyroku

Strona wygrywająca

Pokrzywdzony L. B. (w zakresie zadośćuczynienia)

Strony

NazwaTypRola
R. K.osoba_fizycznaoskarżony
L. B.osoba_fizycznapokrzywdzony
adw. M. L.inneobrońca z urzędu
Elżbieta ZiębińskainneProkurator Prokuratury Okręgowej

Przepisy (11)

Główne

k.k. art. 46 § § 1

Kodeks karny

Podstawa do zasądzenia od oskarżonego na rzecz pokrzywdzonego nawiązki lub zadośćuczynienia.

Pomocnicze

k.p.k. art. 415 § § 1

Kodeks postępowania karnego

Przepis dotyczący zasądzenia odszkodowania lub zadośćuczynienia w postępowaniu karnym w drodze powództwa cywilnego.

k.p.k. art. 65 § § 1 pkt. 6 i § 3

Kodeks postępowania karnego

Przepisy dotyczące pozostawienia powództwa cywilnego bez rozpoznania w przypadku złożenia przez prokuratora wniosku o orzeczenie nawiązki lub zadośćuczynienia.

k.k. art. 224 § § 2

Kodeks karny

k.k. art. 64 § § 1

Kodeks karny

k.k. art. 157 § § 2

Kodeks karny

k.k. art. 278 § § 1

Kodeks karny

k.p.k. art. 437

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 438

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 624 § § 1

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 483

Kodeks postępowania karnego

Argumenty

Skuteczne argumenty

Żądanie pokrzywdzonego nie stanowiło formalnego powództwa cywilnego, lecz wniosku o nawiązkę na podstawie art. 46 § 1 k.k.

Godne uwagi sformułowania

żądanie takie nie przybrało stosownej formy żądanie wyrażone przez pokrzywdzonego stanowiło – niezależnie od stosowanego przez niego nazewnictwa – wniosek, o którym mowa w art. 46 § 1 k.k., a nie powództwo cywilne kwota 2000 zł jest adekwatna do doznanej przez pokrzywdzonego krzywdy

Skład orzekający

Dariusz Prażmowski

przewodniczący-sprawozdawca

Grażyna Tokarczyk

sędzia

Marcin Schoenborn

sędzia

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja rozróżnienia między powództwem cywilnym a wnioskiem o nawiązkę w postępowaniu karnym oraz zasądzenie zadośćuczynienia na podstawie art. 46 § 1 k.k."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji procesowej, gdzie żądanie pokrzywdzonego nie zostało formalnie zgłoszone jako powództwo cywilne.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa jest interesująca dla prawników ze względu na niuanse proceduralne dotyczące powództwa cywilnego i nawiązki w postępowaniu karnym, a także praktyczne zastosowanie art. 46 k.k.

Czy żądanie pokrzywdzonego to zawsze powództwo cywilne? Sąd wyjaśnia kluczową różnicę w sprawach karnych.

Dane finansowe

zadośćuczynienie: 2000 PLN

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygnatura akt VI Ka 864/14 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 9 grudnia 2014 r. Sąd Okręgowy w Gliwicach, Wydział VI Karny Odwoławczy w składzie: Przewodniczący SSO Dariusz Prażmowski (spr.) Sędziowie SSO Grażyna Tokarczyk SSO Marcin Schoenborn Protokolant Natalia Skalik-Paś przy udziale Elżbiety Ziębińskiej Prokuratora Prokuratury Okręgowej po rozpoznaniu w dniu 9 grudnia 2014 r. sprawy R. K. , syna R. i T. ur. (...) w S. oskarżonego z art. 224§2 kk w zw. z art. 64§1 kk , art. 157§2 kk , art. 278§1 kk w zw. z art. 64§1 kk na skutek apelacji wniesionej przez obrońcę oskarżonego od wyroku Sądu Rejonowego w Gliwicach z dnia 21 stycznia 2013 r. sygnatura akt IX K 1202/11 na mocy art. 437 kpk , art. 438 kpk , art. 624 § 1 kpk 1. zmienia zaskarżony wyrok w ten sposób, że uchyla punkty 6 i 7 wyroku i na mocy art. 46 § 1 kk zasądza od oskarżonego na rzecz L. B. kwotę 2.000 zł (dwa tysiące złotych) tytułem zadośćuczynienia za doznaną krzywdę; 2. zasądza od Skarbu Państwa na rzecz adw. M. L. kwotę 516,60 zł (pięćset szesnaście złotych i sześćdziesiąt groszy) obejmującą kwotę 96,60 zł (dziewięćdziesiąt sześć złotych i sześćdziesiąt groszy) podatku VAT, tytułem zwrotu nieuiszczonych kosztów obrony oskarżonego z urzędu w postępowaniu odwoławczym; 3. zwalnia oskarżonego od zapłaty kosztów sądowych postępowania odwoławczego, obciążając wydatkami Skarb Państwa. UZASADNIENIE Sąd Rejonowy w Gliwicach wyrokiem z dnia 21 stycznia 2013 roku w sprawie o sygnaturze akt IX K 1202/11 uznał oskarżonego R. K. za winnego popełnienia trzech przestępstw: a) występku z art. 224 § 2 k.k. w zw. z art. 64 § 1 k.k. i za to przestępstwo wymierzył mu karę 8 miesięcy pozbawienia wolności, b) przestępstwa z art. 157 § 2 k.k. , za które Sąd orzekł karę 8 miesięcy pozbawienia wolności, c) występku z art. 278 § 1 k.k. w zw. z art. 64 § 1 k.k. , za które Sąd wymierzył karę 8 miesięcy pozbawienia wolności. Sąd w miejsce orzeczonych kar pozbawienia wolności orzekł łączną karę pozbawienia wolności w wymiarze 1 roku i 6 miesięcy, na poczet której zaliczył oskarżonemu okres rzeczywistego pozbawienia wolności w sprawie. Ponadto Sąd w punkcie 6 wyroku na mocy art. 415 § 1 k.p.k. zasądził od oskarżonego na rzecz pokrzywdzonego L. B. kwotę 2000 zł z ustawowymi odsetkami od 9 października 2012 r. W punkcie 7 wyroku Sąd na mocy art. 643 k.p.k. zasądził od oskarżonego na rzecz Skarbu Państwa kwotę 100 zł tytułem wpisu sądowego od uiszczenia którego powód cywilny był zwolniony. Sąd orzekł w przedmiocie dowodów rzeczowych, a nadto zwolnił oskarżonego od ponoszenia kosztów sądowych, którymi obciążył Skarb Państwa. Apelację od wyroku Sądu Rejonowego wniósł obrońca oskarżonego, zaskarżając wyrok w całości i zarzucając: 1. obrazę przepisów postępowania a to art. 7 k.p.k. w zw. z art. 410 k.p.k. oraz błąd w ustaleniach faktycznych, przyjętych za podstawę wyroku i mający wpływ na jego treść (odnośnie punktu 1), 2. rażącą niewspółmierność kary wymierzonej oskarżonemu za czyn z punktu 2, 3. błąd w ustaleniach faktycznych, przyjętych za podstawę wyroku i mający wpływ na jego treść (także co do punktu 3), 4. obrazę przepisów postępowania a to art. 483 k.p.k. , 5. obrazę przepisów postępowania a to art. 415 § 1 k.p.k. w zw. z art. 65 § 1 pkt. 6 i § 3 k.p.k. , przez uwzględnienie przez Sąd powództwa cywilnego, podczas gdy, wobec złożenia przez prokuratora wniosku o orzeczenie nawiązki oraz zadośćuczynienia, powództwo adhezyjne powinno być pozostawione bez rozpoznania. Sąd Okręgowy w Gliwicach rozpoznając złożoną apelację wyrokiem z dnia 27 sierpnia 2013 r. sygnatura akt VI Ka 399/13 utrzymał w mocy zaskarżony wyrok, uznając apelację za oczywiście bezzasadną oraz zwolnił oskarżonego od zapłaty kosztów sądowych postępowania odwoławczego, obciążając wydatkami Skarb Państwa. Sąd Najwyższy, w następstwie złożenia kasacji przez obrońcę oskarżonego, wyrokiem z dnia 10 lipca 2014 r. sygnatura akt IV KK 13/14 uchylił zaskarżony wyrok Sądu Okręgowego w Gliwicach z dnia 27 sierpnia 2013 r. sygnatura akt VI Ka 399/13 w części utrzymującej w mocy rozstrzygnięcia zawarte w punkcie 6 i 7 wyroku sądu I instancji i w tym zakresie przekazał sprawę do ponownego rozpoznania w postępowaniu odwoławczym. Sąd Okręgowy zważył co następuje: Kwestią podlegającą rozpoznaniu w ponownym postępowaniu odwoławczym było wyłącznie zagadnienie dotyczące zasądzonego powództwa cywilnego, a zatem zarzut zawarty w punkcie 5 apelacji obrońcy oskarżonego, dotyczący obrazy przepisów postępowania a to art. 415 § 1 k.p.k. w zw. z art. 65 § 1 pkt. 6 i § 3 k.p.k. , przez błędne uwzględnienie przez Sąd powództwa cywilnego. Podniesiony zarzut jest zasadny, bowiem błędnie Sąd Rejonowy przyjął, iż zachodzi możliwość zasądzenia na mocy art. 415 § 1 k.p.k. od oskarżonego stosownej kwoty z uwagi na wniesienie powództwa cywilnego. Powództwo takie nie zostało wytoczone przez prokuratora ani pokrzywdzonego. Pokrzywdzony domagał się w trakcie procesu zasądzenia na jego rzecz stosownej kwoty, jednakże żądanie takie nie przybrało stosownej formy. Pokrzywdzony w postępowaniu przygotowawczym zażądał zasądzenia od oskarżonego kwoty 3000 zł tytułem zadośćuczynienia za doznaną „krzywdę fizyczną i moralną”, nazywając żądanie to „wnioskiem adhezyjnym” (karta 23-24). Podczas przesłuchania na rozprawie podtrzymał to żądanie, precyzując w pewnym zakresie, iż ma to być odszkodowanie za wyrządzoną szkodę (karta 263-264). W powyższych realiach zatem żądanie wyrażone przez pokrzywdzonego stanowiło – niezależnie od stosowanego przez niego nazewnictwa – wniosek, o którym mowa w art. 46 § 1 k.k. , a nie powództwo cywilne. Mając na uwadze powyższe okoliczności, nadto fakt iż wyrok został zaskarżony wyłącznie na korzyść oskarżonego, Sąd Okręgowy zmienił zaskarżony wyrok w ten sposób, iż uchylił punkty 6 i 7 wyroku i na mocy art. 46 § 1 k.k. zasądził od oskarżonego na rzecz L. B. kwotę 2000 zł tytułem zadośćuczynienia za doznaną krzywdę. Sąd Okręgowy stwierdził bowiem, iż żądanie pokrzywdzonego nie mogło stanowić odszkodowania za wyrządzoną szkodę, skoro pokrzywdzony stwierdzał, że kwota ta miałaby być przeznaczona na wykonanie w przyszłości protezy zębowej. Jednakże równocześnie pokrzywdzony wskazywał na uciążliwości jakich doświadczył w związku z doznanym urazem, konieczność spożywania początkowo wyłącznie płynnych posiłków, co wynikało z ran dziąsła i jego zszycia, nadto wskazywał, iż dalej ma problemy ze spożywaniem pokarmów, a cześć z nich musiał wyeliminować z jadłospisu w związku z utratą trzech przednich zębów. W ocenie Sądu Okręgowego okoliczności te wskazują, iż kwota 2000 zł jest adekwatna do doznanej przez pokrzywdzonego krzywdy. Ponieważ wyrok Sądu Okręgowego w Gliwicach z dnia 27 sierpnia 2013 r. sygnatura akt VI Ka 399/13 został uchylony jedynie w części utrzymującej w mocy rozstrzygnięcia zawarte w punkcie 6 i 7 wyroku sądu I instancji, to pozostałe kwestie dotyczące winy oskarżonego i wymierzonych mu kar nie mogły podlegać rozpoznaniu, bowiem w tej części zarzuty apelacji obrońcy oskarżonego zostały już poddane kontroli instancyjnej. Sąd Okręgowy orzekł ponadto w przedmiocie kosztów obrony oskarżonego, a nadto, na zasadach słuszności, zwolnił oskarżonego od zapłaty kosztów sądowych postępowania odwoławczego i obciążył wydatkami za postępowanie odwoławcze Skarb Państwa.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI