VI Ka 77/22

Sygn. akt VI Ka 77/22 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 30 marca 2022 r. Sąd Okręgowy w Jeleniej Górze w VI Wydziale Karnym Odwoławczym w składzie: Przewodniczący – Sędzia Andrzej Tekieli Protokolant Małgorzata Pindral przy udziale prokuratora Prokuratury Rejonowej w Jeleniej Górze Krzysztofa Długosza po rozpoznaniu w dniu 30 marca 2022r. sprawy R. G. ur. (...) w Ś. s. T. , I. z domu B. oskarżonego z art. 278 § 5 kk , art. 13 § 1 kk w związku z art. 286 § 1 kk , art. 279 § 1 kk i art. 287 § 1 kk w związku z art. 11 § 2 kk w związku z art. 12 kk z powodu apelacji wniesionej przez prokuratora od wyroku Sądu Rejonowego w Jeleniej Górze z dnia 6 grudnia 2021 r. sygn. akt II K 1390/19 I. uchyla zaskarżony wyrok wobec oskarżonego R. G. w części, tj. odnośnie czynów opisanych w pkt 2 i 3 części wstępnej wyroku kwalifikowanych z art. 13§1 kk w zw. z art. 286§1 kk i z art. 279 ֻ §1 kk i art. 287§1kk w zw. z art. 11§2 kk w zw. z art. 12 kk i w tej części przekazuje sprawę Sądowi Rejonowemu w Jeleniej Górze do ponownego rozpoznania, uchylając jednocześnie rozstrzygnięcie o wydatkach oskarżonego związanych z ustanowieniem obrońcy z wyboru (pkt III części dyspozytywnej); II. w pozostałej części zaskarżony wyrok utrzymuje w mocy; III. stwierdza, że koszty sądowe za postepowanie odwoławcze w części, w której wyrok został utrzymany w mocy ponosi Skarb Państwa UZASADNIENIE Formularz UK 2 Sygnatura akt VI Ka 77/22 Załącznik dołącza się w każdym przypadku. Podać liczbę załączników: 1 1. CZĘŚĆ WSTĘPNA 1.1. Oznaczenie wyroku sądu pierwszej instancji Wyrok Sądu Rejonowego w Jeleniej Górze z dnia 6 grudnia 2022 r. sygn. akt II K 1390/19 1.2. Podmiot wnoszący apelację ☒ oskarżyciel publiczny albo prokurator w sprawie o wydanie wyroku łącznego ☐ oskarżyciel posiłkowy ☐ oskarżyciel prywatny ☐ obrońca ☐ oskarżony albo skazany w sprawie o wydanie wyroku łącznego ☐ inny 1.3. Granice zaskarżenia 1.3.1. Kierunek i zakres zaskarżenia ☐ na korzyść ☒ na niekorzyść ☒ w całości ☐ w części ☐ co do winy ☐ co do kary ☐ co do środka karnego lub innego rozstrzygnięcia albo ustalenia 1.3.2. Podniesione zarzuty Zaznaczyć zarzuty wskazane przez strony w apelacji ☐ art. 438 pkt 1 k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w zakresie kwalifikacji prawnej czynu przypisanego oskarżonemu ☐ art. 438 pkt 1a k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w innym wypadku niż wskazany w art. 438 pkt 1 k.p.k. , chyba że pomimo błędnej podstawy prawnej orzeczenie odpowiada prawu ☒ art. 438 pkt 2 k.p.k. – obraza przepisów postępowania, jeżeli mogła ona mieć wpływ na treść orzeczenia ☒ art. 438 pkt 3 k.p.k. – błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia, jeżeli mógł on mieć wpływ na treść tego orzeczenia ☐ art. 438 pkt 4 k.p.k. – rażąca niewspółmierność kary, środka karnego, nawiązki lub niesłusznego zastosowania albo niezastosowania środka zabezpieczającego, przepadku lub innego środka ☐ art. 439 k.p.k. ☐ brak zarzutów 1.4. Wnioski ☒ uchylenie ☐ zmiana 2. Ustalenie faktów w związku z dowodami przeprowadzonymi przez sąd odwoławczy 2.1. Ustalenie faktów 2.1.1. Fakty uznane za udowodnione Lp. Oskarżony Fakt oraz czyn, do którego fakt się odnosi Dowód Numer karty ---------------------- ------------------------------------------------------------- -------------- -------------- Lp. Oskarżony Fakt oraz czyn, do którego fakt się odnosi Dowód Numer karty ---------------------- -------------------------------------------------------------- -------------- -------------- 2.2. Ocena dowodów 2.2.1. Dowody będące podstawą ustalenia faktów Lp. faktu z pkt 2.1.1 Dowód Zwięźle o powodach uznania dowodu ------------------------------------- --------------------------------------------------------------------------- 2.2.2. Dowody nieuwzględnione przy ustaleniu faktów (dowody, które sąd uznał za niewiarygodne oraz niemające znaczenia dla ustalenia faktów) Lp. faktu z pkt 2.1.1 albo 2.1.2 Dowód Zwięźle o powodach nieuwzględnienia dowodu --------------------------------------------------------------------------- . STANOWISKO SĄDU ODWOŁAWCZEGO WOBEC ZGŁOSZONYCH ZARZUTÓW i wniosków Lp. Zarzut 1.obraza prawa procesowego art. 7 k.p.k. mająca istotny wpływ na treść orzeczenia poprzez dowolną a nie swobodną ocenę materiału dowodowego polegającą na dowolnym uznaniu przez Sąd wbrew zasadom prawidłowego rozumowania oraz wskazań wiedzy i doświadczenia życiowego, że oskarżony nie popełnił zarzucanych mu czynów co nastąpiło w wyniku nieuzasadnionego odmówienia wiary zeznaniom pokrzywdzonej R. M. i uznaniu zeznań L. H. za nieprzydatnych do czynienia ustaleń faktycznych, bezkrytyczne danie wiary zeznaniom świadków zawnioskowanych przez oskarżonego po upływie 9 lat od zdarzenia w osobach H. N. i A. M. , którzy zeznawali o zdarzeniach mających miejsce we wcześniejszych okresach czasu i nie byli bezpośrednimi świadkami zdarzenia objętego zarzutami w sytuacji gdy prawidłowa ocena tych dowodów prowadzi do wniosku że zeznania R. M. zasługują na wiarygodność albowiem korespondują z dokumentacją bankową, są spójne i konsekwentne i znajdują potwierdzenie w zeznaniach L. H. której pokrzywdzona relacjonowała zdarzenie natomiast zeznania świadków H. N. i A. M. którzy i są w zażyłych stosunkach z oskarżonym są pozbawione waloru obiektywizmu i nie zasługują na wiarygodność; ☐ zasadny ☒ częściowo zasadny ☐ niezasadny 2.błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia i mający istotny wpływ na treść wyroku a polegający na błędnym i dowolnym ustaleniu, że nie popełnił zarzucanych mu czynów w sytuacji gdy zgromadzony w sprawie materiał dowodowy między innymi w postaci zeznań R. M. , L. H. , dokumentacji bankowej, nagrania z monitoringu bankomatu, dokonania wypłat w różnych miejscowościach w pobliżu miejsca zamieszkania oskarżonego w tym samym dniu uzasadnia ustalenie, że oskarżony dokonał zaboru karty płatniczej pokrzywdzonej a następnie przy jej użyciu dokonał dwukrotnie wypłat pieniędzy z bankomatu w łącznej kwocie 3000 zł. oraz usiłował wyłudzić na dane osobowe pokrzywdzonej kredyt bankowy w kwocie 20000 zł. i dowody te pozwalają na ustalenia faktyczne dające podstawę do przyjęcia że oskarżony swoim działaniem wyczerpał ustawowe znamiona zarzucanych mu czynów. ☐ zasadny ☒ częściowo zasadny ☐ niezasadny Zwięźle o powodach uznania zarzutu za zasadny, częściowo zasadny albo niezasadny Ad.1 i Ad.2 Obydwa zarzuty zawarte w apelacji prokuratora dotyczą w istocie tej samej kwestii tj. niezasadnego – zdaniem skarżącego – uniewinnienia oskarżonego R. G. od trzech zarzucanych mu czynów, z tym że pierwszy z zarzutów koncentruje się na naruszeniu zasady swobodnej oceny dowodów, drugi na błędnych – w ocenie skarżącego – ustaleniach faktycznych będących skutkiem tej oceny. W tym stanie rzeczy obydwa zarzuty zostaną omówione łącznie. Zarzuty okazały się niezasadne co do pierwszego z zarzuconych oskarżonemu czynów kwalifikowanego z art. 278 § 5 k.k. Uniewinniając oskarżonego R. G. od wszystkich zarzucanych mu czynów Sąd I instancji skoncentrował się na relacji łączącej oskarżonego z pokrzywdzoną R. M. , w szczególności wykazując, że wymienieni żyli w konkubinacie, czemu zaprzeczała pokrzywdzona, co miało rzutować z kolei na jej wiarygodność kiedy twierdziła że została okradziona i oszukana przez oskarżonego w sposób opisany w zarzutach aktu oskarżenia. Zdaniem Sądu Okręgowego kwestią drugorzędną pozostaje czy oskarżony i pokrzywdzona żyli w konkubinacie ( a więc prowadzili wspólne gospodarstwo domowe ), czy też łączyła ich niezobowiązująca relacja osobista względnie relacja przyjacielska, istotne jest to że relacja ta była na tyle bliska i długotrwała, że wymienieni wspólnie wyjeżdżali w celach turystycznych, wspólnie też wykonywali czynności związane ze sprawami dnia codziennego np. chodzili razem do banku w celu wykonywania operacji finansowych. Potwierdziła to pokrzywdzona R. M. w swoich zeznaniach ( k. 3, k. 45, k. 316 ). Z jej zeznań wynika, że oskarżony miał dokonać zaboru w celu przywłaszczenia dwóch kart banku (...) : płatniczej i kredytowej podczas wspólnego wyjazdu do S. w lipcu 2012 r., jednakże nie „zablokowała” tych kart w banku, zwracała się wprawdzie do oskarżonego aby je oddał, nie podjęła jednak do września 2012 r. żadnych działań gdy tego nie zrobił. Sąd Okręgowy podobnie jak Sąd Rejonowy ma wątpliwości czy istotnie można przypisać oskarżonemu w tych realiach kradzież tych kart, które to przestępstwo polega przecież na zaborze przedmiotów i włączeniu ich do swojego majątku bez akceptacji właściciela. Wydaje się że pokrzywdzona – do momentu gdy oskarżony bez jej zgody usiłował zaciągnąć kredyt w banku i na jego poczet wypłacił z bankomatu pieniądze w kwocie 3.000 zł. – akceptowała posiadanie przez niego wymienionych kart banku (...) , tym bardziej że na koncie w banku miała debet ( k. 8 - 9 ). Powyższe zbieżne jest z zeznaniami znajomego stron A. M. , który zeznał że oskarżony i pokrzywdzona wymieniali się kartami płatniczymi, nigdy nie wiedział kogo była czyja ( k. 530 ). Apelacja okazała się natomiast zasadna w zakresie uniewinnienia oskarżonego od dwóch pozostałych czynów, co w ocenie Sądu Okręgowego było rozstrzygnięciem błędnym. Zdaniem Sądu Okręgowego materiał dowodowy zgromadzony w aktach sprawy, szczegółowo wymieniony w zarzutach apelacji prokuratora, pozwala na stwierdzenie, że oskarżony R. G. we wrześniu 2012 r. korzystając ze znajomości danych zawartych w bankowości internetowej R. M. spowodował sporządzenie w Banku (...) umowy kredytu gotówkowego na dane pokrzywdzonej w kwocie 20.000 zł. i w związku z tym znając kod PIN do jej karty płatniczej w dniu 20 września 2012 r. posługując się kartą wypłacił z bankomatów łączną kwotę 3.000 zł. Zachowanie to należy rozpatrywać w kategoriach zarzucanych mu przestępstw z art. 13 § k.k. w zw. z art. 286 § 1 k.k. oraz z art. 279 § 1 k.k. i art. 297 k.k. w zw. z art. 11 § 2 k.k. w zw. z art. 12 k.k. Postawa pokrzywdzonej wskazuje, że powyższe nastąpiło nie tylko bez jej wiedzy i zgody, ale wręcz w sposób oszukańczy na jej szkodę. Niezwłocznie po powzięciu informacji, że elektronicznie sporządzona została powyższa umowa z bankiem pokrzywdzona złożyła oświadczenie, że to nie ona zawierała umowę kredytową, że zrobiła to inna osoba bez jej zgody i wiedzy ( k. 6 – 7 ), bez zbędnej zwłoki udała się też na policję i złożyła zawiadomienie o popełnieniu przestępstwa ( k. 1 – 3 ). Dowodów wskazywanych w zarzutach apelacji prokuratora Sąd I instancji w istocie nie przeanalizował dowolnie przyjmując, że skoro R. M. i R. G. pozostawali w „związku partnerskim” i oskarżony dysponował jej kartami płatniczą i kredytową to wszystkie jego działania związane z jej kontami w banku łącznie z próbą zaciągnięcia kredytu były podejmowane za jej zgodą i wiedzą. Materiał dowodowy: zeznania pokrzywdzonej, zeznania L. H. , dokumentacja bankowa, nagrania z monitoringu bankomatu itd. pozostają z tym w sprzeczności. Wniosek o uchylenie wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania ☐ zasadny ☒ częściowo zasadny ☐ niezasadny Zwięźle o powodach uznania wniosku za zasadny, częściowo zasadny albo niezasadny. Mając na uwadze całą argumentację przedstawioną powyżej wniosek okazał się zasadny w części dotyczącej czynów z pkt 2 i 3 aktu oskarżenia kwalifikowanych z art. 13 § k.k. w zw. z art. 286 § 1 k.k. oraz z art. 279 § 1 k.k. i art. 297 k.k. w zw. z art. 11 § 2 k.k. w zw. z art. 12 k.k. , był natomiast niezasadny w części dotyczącej czynu z pkt 1 aktu oskarżenia kwalifikowanego z art. 278 § 5 k.k. 4. OKOLICZNO ŚCI PODLEGAJĄCE UWZGLĘDNIENIU Z URZĘDU 1. ------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------ Zwięźle o powodach uwzględnienia okoliczności ------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------ 5. ROZSTRZYGNIĘCIE SĄDU ODWOŁAWCZEGO 5.1. Utrzymanie w mocy wyroku sądu pierwszej instancji 1. Przedmiot utrzymania w mocy Sąd Okręgowy utrzymał w mocy zaskarżony wyrok w części dotyczącej uniewinnienia oskarżonego R. G. od popełnienia czynu opisanego w pkt.1 części wstępnej wyroku kwalifikowanego z art. 278 § 5 k.k. Zwięźle o powodach utrzymania w mocy Mając na uwadze całą argumentację przedstawioną powyżej zaskarżony wyrok w wyżej wymienionej części należało utrzymać w mocy 5.2. Zmiana wyroku sądu pierwszej instancji 1. Przedmiot i zakres zmiany ---------------------------------------------------------------------------------------------- Zwięźle o powodach zmiany ------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------ 5.3. Uchylenie wyroku sądu pierwszej instancji 5.3.1. Przyczyna, zakres i podstawa prawna uchylenia 1.1. ----------------------------------------------------------------------------------- ☐ art. 439 k.p.k. Zwięźle o powodach uchylenia ------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------ 2.1. Konieczność przeprowadzenia na nowo przewodu w całości ☐ art. 437 § 2 k.p.k. Zwięźle o powodach uchylenia ------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------ 3.1. Konieczność umorzenia postępowania ☐ art. 437 § 2 k.p.k. Zwięźle o powodach uchylenia i umorzenia ze wskazaniem szczególnej podstawy prawnej umorzenia ------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------ 4.1. Zasada ne peius ☒ art. 454 § 1 k.p.k. Zwięźle o powodach uchylenia Sąd Okręgowy uchylił zaskarżony wyrok wobec oskarżonego R. G. w części dotyczącej czynów opisanych w pkt 2 i 3 części wstępnej wyroku kwalifikowanych z art. 13 § k.k. w zw. z art. 286 § 1 k.k. i z art. 279 § 1 k.k. i art. 297 k.k. w zw. z art. 11 § 2 k.k. w zw. z art. 12 k.k. i w tej części przekazał sprawę do ponownego rozpoznania Sądowi Rejonowemu w Jeleniej Górze. Mając na uwadze zasadę ne peius z art. 454 § 1 k.p.k. Sąd Okręgowy będący w niniejszej sprawie sądem odwoławczym nie był władny wydać wyrok reformatoryjny, skazujący oskarżonego. Uchylenie wyroku w wyżej wymienionej części i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania skutkowało uchyleniem rozstrzygnięcia o wydatkach oskarżonego związanych z ustanowieniem obrońcy z wyboru ( pkt III części dyspozytywnej zaskarżonego wyroku ). O wydatkach oskarżonego związanych z zarzutami z pkt 2 i 3 części wstępnej Sąd Rejonowy rozstrzygnie w wyroku kończącym postępowanie, zaś odnośnie jego wydatków w części w której wyrok został utrzymany w mocy w razie potrzeby wyda dodatkowe postanowienie w trybie art. 626 § 2 k.p.k. i art. 630 k.p.k. 5.3.2. Zapatrywania prawne i wskazania co do dalszego postępowania Ponownie rozpoznając sprawę w części w której zaskarżony wyrok został uchylony Sąd Rejonowy przeprowadzi przewód sądowy w całości, w sposób prawidłowy oceni materiał dowodowy uwzględniając argumentację przedstawioną powyżej i wyda wyrok który prawidłowo uzasadni zgodnie z wymogami art. 424 k.p.k. 5.4. Inne rozstrzygnięcia zawarte w wyroku Punkt rozstrzygnięcia z wyroku Przytoczyć okoliczności ---------------------- -------------------------------------------------------------------------------------------------------------- 6. Koszty Procesu Punkt rozstrzygnięcia z wyroku Przytoczyć okoliczności III Na podstawie art. 632 pkt 2 k.p.k. Sąd Okręgowy stwierdził, że koszty sądowe za postępowanie odwoławcze w części w której wyrok został utrzymany w mocy ponosi Skarb Państwa. 7. PODPIS 1.3. Granice zaskarżenia Kolejny numer załącznika 1 Podmiot wnoszący apelację Oskarżyciel publiczny Rozstrzygnięcie, brak rozstrzygnięcia albo ustalenie, którego dotyczy apelacja Rozstrzygnięcie o całości wyroku 1.3.1. Kierunek i zakres zaskarżenia ☐ na korzyść ☒ na niekorzyść ☒ w całości ☐ w części ☐ co do winy ☐ co do kary ☐ co do środka karnego lub innego rozstrzygnięcia albo ustalenia 1.3.2. Podniesione zarzuty Zaznaczyć zarzuty wskazane przez strony w apelacji ☐ art. 438 pkt 1 k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w zakresie kwalifikacji prawnej czynu przypisanego oskarżonemu ☐ art. 438 pkt 1a k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w innym wypadku niż wskazany w art. 438 pkt 1 k.p.k. , chyba że pomimo błędnej podstawy prawnej orzeczenie odpowiada prawu ☒ art. 438 pkt 2 k.p.k. – obraza przepisów postępowania, jeżeli mogła ona mieć wpływ na treść orzeczenia ☒ art. 438 pkt 3 k.p.k. – błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia, jeżeli mógł on mieć wpływ na treść tego orzeczenia ☐ art. 438 pkt 4 k.p.k. – rażąca niewspółmierność kary, środka karnego, nawiązki lub niesłusznego zastosowania albo niezastosowania środka zabezpieczającego, przepadku lub innego środka ☐ art. 439 k.p.k. ☐ brak zarzutów 1.4. Wnioski ☒ uchylenie ☐ zmiana