Orzeczenie · 2014-05-06

VI Ka 761/13

Sąd
Sąd Okręgowy w Gliwicach
Miejsce
Gliwice
Data
2014-05-06
SAOSKarneprzestępstwa przeciwko mieniuWysokaokręgowy
nieprawidłowe zawiadomienieuchylenie wyrokubezwzględna przyczyna odwoławczaprawo karne procesowenieobecność oskarżonegoponowne rozpoznanie sprawy

Sąd Okręgowy w Gliwicach, Wydział VI Karny Odwoławczy, rozpoznał apelację obrońcy oskarżonego M. K. w sprawie o czyn z art. 13 § 1 kk w zw. z art. 286 § 1 kk. Sąd Okręgowy, działając na podstawie art. 437 kpk i art. 439 § 1 pkt 11 kpk, uchylił zaskarżony wyrok Sądu Rejonowego w Zabrzu i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania. Główną przyczyną uchylenia było stwierdzenie bezwzględnej przyczyny odwoławczej, polegającej na tym, że rozprawa główna z dnia 19 października 2012 r. odbyła się pod nieobecność oskarżonego, który nie został prawidłowo o niej zawiadomiony. Sąd Okręgowy ustalił, że obrońca zobowiązał się poinformować oskarżonego o nowym terminie rozprawy, jednakże nie było dowodu na skuteczne doręczenie zawiadomienia oskarżonemu. Sąd Rejonowy błędnie zastosował tryb zawiadomienia przewidziany dla sytuacji niecierpiących zwłoki (art. 137 kpk), podczas gdy termin rozprawy był odległy, a miejsce pobytu oskarżonego znane. Sąd Rejonowy nie był uprawniony do prowadzenia rozprawy pod nieobecność oskarżonego i powinien był ją odroczyć. Sąd Okręgowy podkreślił, że naruszenie to jest bezwzględną przyczyną odwoławczą, która obliguje sąd odwoławczy do jej uwzględnienia niezależnie od zarzutów apelacji. Ponadto, sąd odwoławczy zwrócił uwagę na inne uchybienia Sądu Rejonowego, takie jak oparcie ustaleń faktycznych na materiale dowodowym nieprzeprowadzonym na rozprawie głównej (np. akta Prokuratury Rejonowej dotyczące kradzieży torebki żony oskarżonego) oraz niewłączenie do materiału dowodowego istotnych dokumentów. Sąd Rejonowy został zobowiązany do ponownego przeprowadzenia postępowania dowodowego, należytego wykorzystania zgromadzonych materiałów, prawidłowego dokumentowania czynności procesowych oraz przestrzegania przepisów kodeksu postępowania karnego, w szczególności w zakresie wzywania i zawiadamiania stron.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka
Do czego można powołać

Naruszenia przepisów proceduralnych dotyczących zawiadamiania o terminach rozpraw, obowiązkowej obecności stron oraz prawidłowego przeprowadzania dowodów w postępowaniu karnym.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy specyficznych okoliczności faktycznych związanych z doręczeniami w postępowaniu karnym.

Zagadnienia prawne (3)

Czy rozprawa główna przeprowadzona pod nieobecność oskarżonego, który nie został prawidłowo zawiadomiony o jej terminie, stanowi bezwzględną przyczynę odwoławczą?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, rozprawa główna przeprowadzona pod nieobecność oskarżonego, który nie został prawidłowo zawiadomiony o jej terminie, stanowi bezwzględną przyczynę odwoławczą w rozumieniu art. 439 § 1 pkt 11 kpk.

Uzasadnienie

Sąd Okręgowy stwierdził, że nieprawidłowe zawiadomienie oskarżonego o terminie rozprawy, gdy jego obecność była obowiązkowa, jest rażącym naruszeniem przepisów procesowych. Sąd Rejonowy błędnie zastosował tryb zawiadomienia dla sytuacji niecierpiących zwłoki, zamiast standardowych procedur doręczeniowych, co skutkowało prowadzeniem postępowania pod nieobecność oskarżonego bez jego wiedzy.

Czy sąd odwoławczy ma obowiązek uwzględnić bezwzględną przyczynę odwoławczą niezależnie od granic zaskarżenia i podniesionych zarzutów?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, sąd odwoławczy ma obowiązek wziąć pod uwagę bezwzględną przyczynę odwoławczą z urzędu, niezależnie od tego, czy została ona podniesiona w apelacji.

Uzasadnienie

Przepis art. 439 § 1 kpk nakłada na sąd odwoławczy obowiązek uwzględnienia wskazanych w nim uchybień jako bezwzględnych przyczyn odwoławczych, co oznacza konieczność ich rozpoznania z urzędu.

Czy sąd może oprzeć ustalenia faktyczne na materiale dowodowym nieprzeprowadzonym na rozprawie głównej?

Odpowiedź sądu

Nie, sąd nie może oprzeć ustaleń faktycznych na materiale dowodowym, który nie został prawidłowo przeprowadzony lub ujawniony na rozprawie głównej.

Uzasadnienie

Sąd Okręgowy wskazał, że Sąd Rejonowy oparł swoje ustalenia na aktach Prokuratury, które nie zostały wprowadzone do materiału dowodowego na rozprawie głównej, co stanowi naruszenie art. 410 kpk.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Uchylenie wyroku i przekazanie do ponownego rozpoznania
Strona wygrywająca
oskarżony (w zakresie procedury)

Strony

NazwaTypRola
M. K.osoba_fizycznaoskarżony
Andrzej ZiębainneProkurator Prokuratury Okręgowej
E. K.inneobrońca oskarżonego
D. K.osoba_fizycznaświadk

Przepisy (8)

Główne

kpk art. 437

Kodeks postępowania karnego

kpk art. 439 § 1

Kodeks postępowania karnego

Wymienia bezwzględne przyczyny odwoławcze, których uwzględnienie obliguje sąd odwoławczy do uchylenia wyroku.

kpk art. 439 § 1

Kodeks postępowania karnego

pkt 11 - prowadzenie rozprawy mimo braku obowiązkowej obecności oskarżonego lub jego obrońcy, gdy ich obecność była wymagana.

Pomocnicze

kpk art. 137

Kodeks postępowania karnego

Tryb zawiadomienia przewidziany dla wypadków nie cierpiących zwłoki, stosowany w sytuacjach nadzwyczajnych, gdy nie ma możliwości innego skutecznego doręczenia.

kpk art. 374 § 1

Kodeks postępowania karnego

Obowiązkowa obecność oskarżonego na rozprawie głównej.

kpk art. 376 § 2

Kodeks postępowania karnego

Możliwość prowadzenia rozprawy w dalszym ciągu pod nieobecność prawidłowo zawiadomionego oskarżonego, który złożył już wyjaśnienia.

kpk art. 410

Kodeks postępowania karnego

Nakazuje sądowi opieranie się na całokształcie materiału dowodowego ujawnionego w postępowaniu.

kpk art. 131 § 1

Kodeks postępowania karnego

Ogólna zasada doręczania zawiadomień przez pocztę lub inny uprawniony podmiot.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Nieprawidłowe zawiadomienie oskarżonego o terminie rozprawy głównej, co stanowi bezwzględną przyczynę odwoławczą.

Godne uwagi sformułowania

uchylił zaskarżony wyrok i sprawę przekazuje Sądowi Rejonowemu w Zabrzu do ponownego rozpoznania • uchybienie proceduralne przybierające postać bezwzględnej przyczyny odwoławczej w rozumieniu normy art. 439 § 1 pkt 11 kpk • nie został prawidłowo zawiadomiony – w sytuacji gdy jego obecność na rozprawie głównej była stosownie do uregulowania normy art. 374 § 1 kpk – obowiązkowa • Sąd I instancji zastosował de facto tryb zawiadamiania oskarżonego przewidziany w art. 137 kpk – zastrzeżony przez ustawodawcę dla wypadków nie cierpiących zwłoki • aprioryczne założenie Sądu merytorycznego o prawidłowości zawiadomienia nie posiadało żadnego oparcia • Dowód nieujawniony na rozprawie głównej jest dowodem nieistniejącym w sprawie

Skład orzekający

Ewa Trzeja-Wagner

przewodniczący

Marcin Mierz

sędzia

Arkadiusz Łata

sędzia-sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Naruszenia przepisów proceduralnych dotyczących zawiadamiania o terminach rozpraw, obowiązkowej obecności stron oraz prawidłowego przeprowadzania dowodów w postępowaniu karnym."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznych okoliczności faktycznych związanych z doręczeniami w postępowaniu karnym.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa ilustruje kluczowe zasady postępowania karnego dotyczące praw oskarżonego i obowiązków sądu w zakresie prawidłowego zawiadamiania o terminach rozpraw. Podkreśla wagę rygorów proceduralnych.

Błąd proceduralny, który uchylił wyrok: Jak nieprawidłowe zawiadomienie o rozprawie może zniweczyć postępowanie karne.

Sektor

inne

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst