VI Ka 739/22

Sygn. akt VI Ka 739/22 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 12 stycznia 2023 r. Sąd Okręgowy w Jeleniej Górze w VI Wydziale Karnym Odwoławczym w składzie: Przewodniczący – Sędzia Tomasz Skowron Protokolant Jolanta Kopeć przy udziale prokuratora Prokuratury Rejonowej w Jeleniej Górze Patrycji Szubert – Król po rozpoznaniu w dniu 12 stycznia 2023r. sprawy J. B. ur. (...) w W. s. S. , M. z domu K. oskarżonego z art. 286 § 1 kk z powodu apelacji wniesionej przez prokuratora od wyroku Sądu Rejonowego w Jeleniej Górze z dnia 21 października 2022 r. sygn. akt II K 1631/21 uchyla zaskarżony wyrok wobec oskarżonego J. B. i sprawę przekazuje Sądowi Rejonowemu w Jeleniej Górze do ponownego rozpoznania. UZASADNIENIE Formularz UK 2 Sygnatura akt VI Ka 739/22 Załącznik dołącza się w każdym przypadku. Podać liczbę załączników: 1 1. CZĘŚĆ WSTĘPNA 1.1. Oznaczenie wyroku sądu pierwszej instancji Wyrok Sądu Rejonowego w Jeleniej Górze z dnia 21 października 2022 r., sygn. akt II K 1631/21 1.2. Podmiot wnoszący apelację ☒ oskarżyciel publiczny albo prokurator w sprawie o wydanie wyroku łącznego ☐ oskarżyciel posiłkowy ☐ oskarżyciel prywatny ☐ obrońca oskarżonego ☐ oskarżony albo skazany w sprawie o wydanie wyroku łącznego ☐ inny 1.3. Granice zaskarżenia 1.3.1. Kierunek i zakres zaskarżenia ☐ na korzyść ☒ na niekorzyść ☒ w całości ☐ w części ☐ co do winy ☐ co do kary ☐ co do środka karnego lub innego rozstrzygnięcia albo ustalenia 1.3.2. Podniesione zarzuty Zaznaczyć zarzuty wskazane przez strony w apelacji ☐ art. 438 pkt 1 k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w zakresie kwalifikacji prawnej czynu przypisanego oskarżonemu ☐ art. 438 pkt 1a k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w innym wypadku niż wskazany w art. 438 pkt 1 k.p.k. , chyba że pomimo błędnej podstawy prawnej orzeczenie odpowiada prawu ☐ art. 438 pkt 2 k.p.k. – obraza przepisów postępowania, jeżeli mogła ona mieć wpływ na treść orzeczenia ☒ art. 438 pkt 3 k.p.k. – błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia, jeżeli mógł on mieć wpływ na treść tego orzeczenia ☐ art. 438 pkt 4 k.p.k. – rażąca niewspółmierność kary, środka karnego, nawiązki lub niesłusznego zastosowania albo niezastosowania środka zabezpieczającego, przepadku lub innego środka ☐ art. 439 k.p.k. ☐ brak zarzutów 1.4. Wnioski ☒ uchylenie ☐ zmiana 2. Ustalenie faktów w związku z dowodami przeprowadzonymi przez sąd odwoławczy 2.1. Ustalenie faktów 2.1.1. Fakty uznane za udowodnione Lp. Oskarżony Fakt oraz czyn, do którego fakt się odnosi Dowód Numer karty ------------------ ---------------------------------------------------- ------------ ------------ 2.1.2. Fakty uznane za nieudowodnione Lp. Oskarżony Fakt oraz czyn, do którego fakt się odnosi Dowód Numer karty ------------------ ---------------------------------------------------- ------------ ------------ 2.2. Ocena dowodów 2.2.1. Dowody będące podstawą ustalenia faktów Lp. faktu z pkt 2.1.1 Dowód Zwięźle o powodach uznania dowodu ------------- ------------------------------ -------------------------------------------------------------- Lp. faktu z pkt 2.1.1 albo 2.1.2 Dowód Zwięźle o powodach nieuwzględnienia dowodu --------------- ------------------------------ -------------------------------------------------------------- . STANOWISKO SĄDU ODWOŁAWCZEGO WOBEC ZGŁOSZONYCH ZARZUTÓW i wniosków Lp. Zarzut 1. błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia, mający wpływ na jego treść, polegający na przyjęciu przez Sąd I instancji mylnego przekonania, że zachowanie oskarżonego nie wyczerpuje znamion czynu zabronionego spenalizowanego w art. 286 § 1 k.k. a także nie można mu przypisać pomocnictwa do oszustwa, podczas gdy stan faktyczny potwierdza, że dopuścił się on co najmniej pomocnictwa do dokonania czynu z art. 286 § 1 k.k. ☒ zasadny ☐ częściowo zasadny ☐ niezasadny Zwięźle o powodach uznania zarzutu za zasadny, częściowo zasadny albo niezasadny Ad. 1 Apelacja prokuratora była zasadna co skutkowało uwzględnieniem wniosku o uchylenie wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi pierwszej instancji. Zdaniem Sądu Okręgowego materiał dowodowy zgromadzony w rozpatrywanej sprawie pozwala na stwierdzenie, że oskarżony J. B. co prawda nie miał zamiaru, aby oszukać pokrzywdzonego, ale poprzez swoje zachowanie co najmniej godził się na to, że osoba trzecia, której udostępnił swój numer konta a nadto kody „BLIK” do wypłat środków, może je wykorzystać do działań niezgodnych z prawem. Zachowanie to należy rozpatrywać w kategoriach pomocnictwa do dokonania czynu z art. 286 § 1 k.k. Za takim stanowiskiem Sądu Okręgowego przemawia ocena wyjaśnień oskarżonego złożonych w postępowaniu przygotowawczym i na rozprawie w dniu 7 czerwca 2022 roku. W swoich wyjaśnieniach oskarżony J. B. wskazał, że na przełomie listopada i grudnia 2020 r. za pośrednictwem aplikacji M. napisał do niego mężczyzna z propozycją współpracy, oraz że nie pamięta jak on się nazywa i nie zna jego danych. Nieznany mężczyzna napisał mu wówczas, że ma zablokowane konto bankowe a zajmuje się sprzedażą i potrzebuje kogoś, kto będzie pośredniczył w otrzymywaniu płatności. Oskarżony podał również, że na swój numer rachunku miał otrzymywać przelewy, które następnie ten mężczyzna odbierał od niego za pomocą kodów (...) w bankomacie. Zastrzegł, że w dniu 12 grudnia 2020 roku otrzymał przelew od osoby J. D. , jednak nie wystawiał na sprzedaż żadnej konsoli, a najprawdopodobniej uczynił to mężczyzna, który prosił go o współpracę. Pozostaje zatem ocena wyjaśnień oskarżonego J. B. , który przyznał się do udostępnienia rachunku bankowego nieznanej osobie, jak również udostępnienia jej kodów „BLIK”, tylko stwierdził, że nie wiedział, iż będzie to wykorzystane do popełnienia przestępstwa. Rację ma prokurator, że tego rodzaju wyjaśnienia są naiwne, gdyż przestępstwa internetowe są na tyle powszechne, że osoby dorosłe powinny być w pełni świadome, że już przy dostępie do numeru konta bankowego i kodów „BLIK” do wypłat bankomatowych, można popełnić przestępstwo internetowe z wykorzystaniem takich danych. Tym bardziej, że oskarżony, co wynika wprost z jego wyjaśnień, nie interesował się z jakiego tytułu wpływają na jego konto środki, które następnie są wypłacane przez nieustalonego sprawcę. J. B. jest osobą dorosłą, posiadającą pełną zdolność do czynności prawnych. Jego rozwój umysłowy, a także właściwości osobiste nie dają podstaw do wnioskowania, że nie miał on możliwości choćby podejrzewać do jakich celów może być wykorzystane jego konto. Wszak oskarżony przyznał, że za każdą transakcję miał otrzymywać środki w wysokości 10-20 zł. Już ta okoliczność powinna wzbudzić jego podejrzenia, co do rzeczywistych intencji nieustalonego sprawcy. Przestępstwo z art. 286 § 1 k.k. jako charakteryzujące się celem w postaci osiągnięcia korzyści majątkowej należy do tzw. przestępstw kierunkowych i może być popełnione tylko z zamiarem bezpośrednim. Natomiast w przypadku formy zjawiskowej pomocnictwa do tego przestępstwa sprawca może działać również z zamiarem ewentualnym – Wyrok Sądu Najwyższego z dnia 27 marca 2013 r. sygn. III KK 308/12 LEX nr 1308127. Zdaniem Sądu Okręgowego oskarżony udostępniając swój rachunek bankowy nieustalonej osobie udzielił jej pomocnictwa do popełnienia czynu z art. 286 § 1 k.k. i za taki czyn powinien być skazany. Wniosek O uchylenie zaskarżonego wyroku wobec oskarżonego i przekazanie sprawy Sądowi I instancji do ponownego rozpoznania. ☒ zasadny ☐ częściowo zasadny ☐ niezasadny Zwięźle o powodach uznania wniosku za zasadny, częściowo zasadny albo niezasadny. Mając na uwadze całą argumentację przedstawioną powyżej wniosek prokuratora okazał się zasadny. 4. OKOLICZNOŚCI PODLEGAJĄCE UWZGLĘDNIENIU Z URZĘDU 1. ------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------ Zwięźle o powodach uwzględnienia okoliczności ------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------ 5. ROZSTRZYGNIĘCIE SĄDU ODWOŁAWCZEGO 5.1. Utrzymanie w mocy wyroku sądu pierwszej instancji 1. Przedmiot utrzymania w mocy ------------------------------------------------------------------------------------------------------ Zwięźle o powodach utrzymania w mocy ------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------ 5.2. Zmiana wyroku sądu pierwszej instancji 1. Przedmiot i zakres zmiany ------------------------------------------------------------------------------------------------------- Zwięźle o powodach zmiany ------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------ 5.3. Uchylenie wyroku sądu pierwszej instancji 5.3.1. Przyczyna, zakres i podstawa prawna uchylenia 1.1. ----------------------------------------------------------------------------------- ☐ art. 439 k.p.k. Zwięźle o powodach uchylenia ----------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------- 2.1. Konieczność przeprowadzenia na nowo przewodu w całości ☐ art. 437 § 2 k.p.k. Zwięźle o powodach uchylenia ------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------ 3.1. Konieczność umorzenia postępowania ☐ art. 437 § 2 k.p.k. Zwięźle o powodach uchylenia i umorzenia ze wskazaniem szczególnej podstawy prawnej umorzenia ------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------ 4.1. Zasada ne peius ☒ art. 454 § 1 k.p.k. Zwięźle o powodach uchylenia Obowiązująca zasada ne peius wyklucza skazanie oskarżonego przez Sąd Odwoławczy w sytuacji gdy Sąd I instancji wydał wyrok uniewinniający. Mając na uwadze argumentację przedstawioną powyżej, zachodzi potrzeba rozważenia wydania wyroku skazującego co skutkowało koniecznością uchylenia zaskarżonego wyroku wobec oskarżonego J. B. . 5.3.2. Zapatrywania prawne i wskazania co do dalszego postępowania Ponownie rozpoznając sprawę Sąd Rejonowy przeprowadzi przewód sądowy w całości, w sposób prawidłowy oceni materiał dowodowy uwzględniając argumentację przedstawioną powyżej i wyda wyrok który prawidłowo uzasadni zgodnie z wymogami art. 424 k.p.k. 5.4. Inne rozstrzygnięcia zawarte w wyroku Punkt rozstrzygnięcia z wyroku Przytoczyć okoliczności 6. Koszty Procesu Punkt rozstrzygnięcia z wyroku Przytoczyć okoliczności -------------------------------------------------------------------------------------------------------------- 7. PODPIS 1.3. Granice zaskarżenia Kolejny numer załącznika 1 Podmiot wnoszący apelację Prokurator Rozstrzygnięcie, brak rozstrzygnięcia albo ustalenie, którego dotyczy apelacja Uniewinnienie oskarżonego J. B. od zarzucanego mu czynu z art. 286 § 1 k.k. 1.3.1. Kierunek i zakres zaskarżenia ☐ na korzyść ☒ na niekorzyść ☒ w całości ☐ w części ☐ co do winy ☐ co do kary ☐ co do środka karnego lub innego rozstrzygnięcia albo ustalenia 1.3.2. Podniesione zarzuty Zaznaczyć zarzuty wskazane przez strony w apelacji ☐ art. 438 pkt 1 k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w zakresie kwalifikacji prawnej czynu przypisanego oskarżonemu ☐ art. 438 pkt 1a k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w innym wypadku niż wskazany w art. 438 pkt 1 k.p.k. , chyba że pomimo błędnej podstawy prawnej orzeczenie odpowiada prawu ☐ art. 438 pkt 2 k.p.k. – obraza przepisów postępowania, jeżeli mogła ona mieć wpływ na treść orzeczenia ☒ art. 438 pkt 3 k.p.k. – błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia, jeżeli mógł on mieć wpływ na treść tego orzeczenia ☐ art. 438 pkt 4 k.p.k. – rażąca niewspółmierność kary, środka karnego, nawiązki lub niesłusznego zastosowania albo niezastosowania środka zabezpieczającego, przepadku lub innego środka ☐ art. 439 k.p.k. ☐ brak zarzutów 1.4. Wnioski ☒ uchylenie ☐ zmiana