VI KA 720/18
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Okręgowy w Gliwicach rozpoznał apelację obrońcy oskarżonego D. D., który został skazany przez Sąd Rejonowy za popełnienie przestępstwa z art. 191 § 1 Kodeksu karnego. Oskarżonemu zarzucono, że groził pokrzywdzonemu J. B. wszczęciem postępowania karnego, jeśli ten nie zapłaci mu 100 tys. złotych zadośćuczynienia. Obrońca zaskarżył wyrok w całości, podnosząc zarzuty obrazy przepisów postępowania, w tym art. 413 § 2 pkt 1 kpk i art. 424 § 1 pkt 1 kpk, poprzez brak wskazania wszystkich znamion przestępstwa, a także zarzuty dotyczące dowolnej oceny dowodów i błędnych ustaleń faktycznych. Argumentował, że pismo oskarżonego z dnia 24 września 2017 roku miało na celu wyłącznie ochronę dóbr prawnych, takich jak cześć, prawidłowe funkcjonowanie wymiaru sprawiedliwości oraz wiarygodność ustaleń, a nie wymuszenie pieniędzy. Sąd Okręgowy uznał apelację za bezzasadną. Stwierdził, że Sąd Rejonowy prawidłowo przeprowadził postępowanie dowodowe i dokonał właściwych ustaleń faktycznych. Podkreślono, że żądanie kwoty 100 tys. złotych, która jest zazwyczaj zasądzana w sprawach dotyczących poważnych uszczerbków na życiu i zdrowiu, wykraczało poza ramy obrony dóbr prawnych i stanowiło próbę wymuszenia pieniędzy. Sąd odwoławczy stanął na stanowisku, że przepis art. 191 § 1 kk posługuje się znamionami groźby bezprawnej z art. 115 § 12 kk, który nie wymaga, aby groźba wywołała uzasadnioną obawę spełnienia, w przeciwieństwie do groźby z art. 190 kk. W związku z tym zarzut braku znamion ustawowych uznano za niezasadny. Sąd Okręgowy utrzymał w mocy zaskarżony wyrok, uznając karę grzywny w wysokości 100 stawek dziennych po 10 złotych za adekwatną, zwłaszcza w kontekście wcześniejszych karalności oskarżonego. Na koniec zasądzono od oskarżonego na rzecz Skarbu Państwa wydatki postępowania odwoławczego oraz opłatę.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: ŚredniaInterpretacja znamion przestępstwa z art. 191 § 1 kk, w szczególności rozróżnienie między groźbą bezprawną a groźbą karalną oraz ocena sytuacji, gdy zapowiedź postępowania karnego połączona jest z żądaniem finansowym.
Dotyczy specyficznego stanu faktycznego, gdzie żądanie finansowe było znaczące i stanowiło główny element pisma.
Zagadnienia prawne (2)
Czy groźba spowodowania postępowania karnego, aby wyczerpać znamiona przestępstwa z art. 191 § 1 kk, musi wzbudzić u pokrzywdzonego uzasadnioną obawę jej spełnienia?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, przepis art. 191 § 1 kk posługuje się znamionami groźby bezprawnej z art. 115 § 12 kk, który nie zawiera wyraźnego wymogu wzbudzenia uzasadnionej obawy spełnienia groźby, w przeciwieństwie do groźby z art. 190 kk.
Uzasadnienie
Sąd odwoławczy stanął na stanowisku, że definicja groźby bezprawnej z art. 115 § 12 kk, stosowana w art. 191 § 1 kk, nie wymaga skutku w postaci uzasadnionej obawy spełnienia groźby. Taki wymóg jest charakterystyczny dla groźby karalnej z art. 190 kk. W związku z tym, zarzut obrony dotyczący braku tego skutku jako podstawy do uniewinnienia został uznany za bezzasadny.
Czy zapowiedź spowodowania postępowania karnego, połączona z żądaniem zapłaty znacznej kwoty pieniężnej, może być uznana za działanie mające na celu wyłącznie ochronę dóbr prawnych?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, jeśli żądanie finansowe jest znaczące i wysuwa się na pierwszy plan, takie działanie nie może być uznane za mające jedynie na celu ochronę dóbr prawnych, lecz stanowi próbę wymuszenia określonego zachowania.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że żądanie 100 tys. złotych, kwoty zazwyczaj zasądzanej w sprawach o poważne uszczerbki na zdrowiu, wykracza poza ramy obrony dóbr prawnych (czci, prawidłowego funkcjonowania wymiaru sprawiedliwości). Wskazuje to na próbę wymuszenia pieniędzy, a nie jedynie na ochronę naruszonego prawa. Sformułowanie 'jedynie' w kontekście ochrony dóbr prawnych oznacza, że nie może być żadnego innego celu, a żądanie finansowe stanowi taki dodatkowy cel.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| D. D. | osoba_fizyczna | oskarżony |
| J. B. | osoba_fizyczna | pokrzywdzony |
| Sabina Konicz | inne | Prokurator Prokuratury Rejonowej w T. |
Przepisy (14)
Główne
k.k. art. 191 § 1
Kodeks karny
Pomocnicze
k.k. art. 37a
Kodeks karny
k.k. art. 33 § 1 i 3
Kodeks karny
k.p.k. art. 437 § 1
Kodeks postępowania karnego
k.p.k. art. 636 § 1
Kodeks postępowania karnego
k.p.k. art. 413 § 2 pkt 1
Kodeks postępowania karnego
k.p.k. art. 424 § 1 pkt 1
Kodeks postępowania karnego
k.p.k. art. 4
Kodeks postępowania karnego
k.p.k. art. 410
Kodeks postępowania karnego
k.p.k. art. 7
Kodeks postępowania karnego
k.k. art. 115 § 12
Kodeks karny
Definicja groźby bezprawnej, która nie wymaga wzbudzenia uzasadnionej obawy spełnienia w przypadku art. 191 § 1 kk.
k.k. art. 190 § 1
Kodeks karny
Groźba karalna, której zaistnienie wymaga wzbudzenia w zagrożonym uzasadnionej obawy, że będzie spełniona.
k.k. art. 233 § 1
Kodeks karny
k.k. art. 212 § 1
Kodeks karny
Argumenty
Skuteczne argumenty
Żądanie 100 tys. zł wykracza poza ochronę dóbr prawnych i stanowi próbę wymuszenia pieniędzy. • Groźba spowodowania postępowania karnego w kontekście art. 191 § 1 kk nie wymaga wzbudzenia uzasadnionej obawy spełnienia. • Sąd Rejonowy prawidłowo ocenił dowody i dokonał właściwych ustaleń faktycznych.
Odrzucone argumenty
Obraza przepisów postępowania (art. 413 § 2 pkt 1 kpk, art. 424 § 1 pkt 1 kpk) poprzez brak wskazania wszystkich znamion przestępstwa. • Obraza przepisów postępowania (art. 4 kpk, art. 424 § 1 pkt 1 i '7' kpk w zw. z art. 410 kpk) poprzez dowolną ocenę dowodów. • Obraza przepisów postępowania (art. 4 kpk w zw. z art. 7 kpk) poprzez dowolną ocenę wyjaśnień oskarżonego. • Błąd w ustaleniach faktycznych polegający na błędnym przyjęciu, że oskarżony dopuścił się zarzucanego mu czynu. • Obraza prawa materialnego (art. 191 § 1 kk) poprzez błędne zastosowanie i przyjęcie, że treść pisma wywołała u pokrzywdzonego realną obawę spełnienia.
Godne uwagi sformułowania
pismo oskarżonego z dnia 24 września 2017 roku nie zmierzało jedynie (wyłącznie) do ochrony dobra prawnego naruszonego przez pokrzywdzonego. • zachowanie oskarżonego wyczerpało wszystkie znamiona ustawowe przestępstwa z art.191 § 1 kk. • nie stanowi groźby bezprawnej zapowiedź spowodowania postępowania karnego, jeżeli ma ona jedynie na celu ochronę prawa naruszonego przestępstwem. • Językowe dyrektywy interpretacyjne jednoznacznie wskazują (wyraz "jedynie"), że składający zapowiedź nie może zmierzać do czego innego i niczego więcej, jak tylko do ochrony prawa naruszonego przestępstwem. • zachowanie oskarżonego nie miało jedynie na celu ochronę naruszonego prawa, ale również wymuszenie kwoty 100 tys. złotych. • przestępstwo zmuszania polega na stosowaniu przemocy wobec osoby lub groźby bezprawnej w celu zmuszenia innej osoby do określonego działania, zaniechania lub znoszenia. • Sąd odwoławczy stoi na stanowisku, że przepis art. 191 § 1 kk posługuje się znamionami groźby bezprawnej w rozumieniu definicji zawartej w art. 115 § 12 kk, która nie zawiera wyrażonego wprost wymogu, aby określone tam zachowania wywołały w zagrożonym uzasadnioną obawę spełnienia groźby.
Skład orzekający
Krzysztof Ficek
przewodniczący
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja znamion przestępstwa z art. 191 § 1 kk, w szczególności rozróżnienie między groźbą bezprawną a groźbą karalną oraz ocena sytuacji, gdy zapowiedź postępowania karnego połączona jest z żądaniem finansowym."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznego stanu faktycznego, gdzie żądanie finansowe było znaczące i stanowiło główny element pisma.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy powszechnego przestępstwa groźby karalnej, ale z ciekawym aspektem próby wymuszenia pieniędzy pod pozorem ochrony dóbr prawnych. Interpretacja sądu dotycząca wymogu obawy spełnienia groźby jest istotna dla praktyków.
“Groźba karalna czy obrona czci? Sąd rozstrzyga, czy żądanie 100 tys. zł było próbą wymuszenia.”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.