VI Ka 72/24
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Okręgowy w Warszawie, rozpoznając apelację prokuratora, uchylił wyrok Sądu Rejonowego w Otwocku z dnia 17 listopada 2023 r. (sygn. akt II K 1064/21), którym oskarżony P. P. został skazany za przestępstwo z art. 244 kk. Jako podstawę uchylenia wskazano rażące naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć wpływ na treść orzeczenia. Sąd odwoławczy podkreślił, że Sąd Rejonowy nie orzekł obligatoryjnego środka karnego w postaci zakazu prowadzenia pojazdów mechanicznych, co stanowi naruszenie prawa materialnego (art. 42 § 1a pkt 2 kk). Ponadto, wyrok został wydany w trybie art. 338a kpk (skazanie bez rozprawy) w sposób wadliwy, gdyż oskarżony złożył wniosek dopiero na posiedzeniu, a prokuratorowi nie doręczono odpisu wniosku ani nie umożliwiono zajęcia stanowiska, co narusza art. 343a § 1 kpk. Sąd Okręgowy uznał, że takie porozumienie między sądem a oskarżonym, z pominięciem prokuratora, jest niedopuszczalne i prowadzi do rażącej niesprawiedliwości. W związku z tym, sprawa została przekazana do ponownego rozpoznania Sądowi Rejonowemu, który ma przeprowadzić przewód sądowy w całości i rozstrzygnąć o winie, karze i środku karnym, mając na uwadze również wcześniejszą karalność oskarżonego.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja przepisów dotyczących skazania bez rozprawy (art. 338a kpk), możliwości sprostowania wyroku (art. 105 kpk), obligatoryjności środków karnych (art. 42 kk) oraz stosowania art. 440 kpk w przypadku rażącej niesprawiedliwości.
Dotyczy specyficznej sytuacji procesowej w sprawach karnych, gdzie doszło do naruszeń proceduralnych przy wydaniu wyroku bez rozprawy.
Zagadnienia prawne (3)
Czy brak orzeczenia obligatoryjnego środka karnego w postaci zakazu prowadzenia pojazdów mechanicznych, mimo popełnienia czynu z art. 244 kk, stanowi obrazę prawa materialnego?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, stanowi obrazę prawa materialnego.
Uzasadnienie
Sąd Okręgowy stwierdził, że zgodnie z art. 42 § 1a pkt 2 kk, orzeczenie zakazu prowadzenia pojazdów jest obligatoryjne przy popełnieniu czynu z art. 244 kk, a jego brak w wyroku sądu pierwszej instancji jest naruszeniem prawa materialnego.
Czy wadliwe zastosowanie trybu skazania bez rozprawy (art. 338a kpk) i brak możliwości zajęcia stanowiska przez prokuratora może stanowić podstawę do uchylenia wyroku z powodu rażącej niesprawiedliwości?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, wadliwe zastosowanie trybu skazania bez rozprawy, które prowadzi do rażącej niesprawiedliwości i pominięcia stron, jest podstawą do uchylenia wyroku.
Uzasadnienie
Sąd Okręgowy uznał, że wydanie wyroku w trybie art. 338a kpk bez umożliwienia prokuratorowi zajęcia stanowiska i złożenia sprzeciwu, stanowi rażące naruszenie przepisów postępowania i prowadzi do rażącej niesprawiedliwości, uzasadniając uchylenie wyroku na podstawie art. 440 kpk.
Czy sprostowanie wyroku w trybie art. 105 kpk może obejmować orzeczenie o środku karnym?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, sprostowanie w trybie art. 105 kpk nie może prowadzić do zmiany orzeczenia o charakterze merytorycznym, jakim jest środek karny.
Uzasadnienie
Sąd Okręgowy, powołując się na orzecznictwo Sądu Najwyższego, stwierdził, że brak rozstrzygnięcia o środku karnym nie jest omyłką pisarską podlegającą sprostowaniu, a naprawienie takiego uchybienia może nastąpić jedynie w drodze kontroli instancyjnej.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| P. P. | osoba_fizyczna | oskarżony |
| Prokurator | organ_państwowy | oskarżyciel publiczny |
Przepisy (8)
Główne
k.p.k. art. 42 § § 1a pkt 2
Kodeks postępowania karnego
Obligatoryjne orzeczenie zakazu prowadzenia pojazdów mechanicznych przy popełnieniu czynu z art. 244 kk.
k.p.k. art. 338a
Kodeks postępowania karnego
Tryb wydania wyroku skazującego bez przeprowadzania postępowania dowodowego.
k.p.k. art. 343a § § 1
Kodeks postępowania karnego
Obowiązek doręczenia prokuratorowi odpisu wniosku o skazanie bez rozprawy.
k.p.k. art. 440
Kodeks postępowania karnego
Możliwość orzekania przez sąd odwoławczy poza granicami zaskarżenia i podniesionych zarzutów w razie dostrzeżenia rażącej niesprawiedliwości orzeczenia.
Pomocnicze
k.k. art. 43 § § 1
Kodeks karny
Okres trwania zakazu prowadzenia pojazdów od roku do lat 15.
k.p.k. art. 105
Kodeks postępowania karnego
Tryb sprostowania omyłek pisarskich, który nie może prowadzić do zmiany merytorycznej orzeczenia.
k.p.k. art. 434 § § 1
Kodeks postępowania karnego
Ograniczenie zakazu orzekania na niekorzyść oskarżonego, które nie obowiązuje w przypadku uchylenia wyroku z mocy ustawy (np. na podstawie art. 440 kpk).
k.p.k. art. 443
Kodeks postępowania karnego
Ograniczenie zakazu orzekania na niekorzyść oskarżonego, które nie obowiązuje w przypadku uchylenia wyroku z mocy ustawy (np. na podstawie art. 440 kpk).
Argumenty
Skuteczne argumenty
Obraza przepisów prawa materialnego przez brak orzeczenia obligatoryjnego zakazu prowadzenia pojazdów mechanicznych. • Rażące naruszenie przepisów postępowania przy wydaniu wyroku w trybie art. 338a kpk, w tym brak możliwości zajęcia stanowiska przez prokuratora. • Rażąca niesprawiedliwość orzeczenia wynikająca z wadliwości proceduralnej.
Godne uwagi sformułowania
Takie rozstrzygnięcie było niedopuszczalne. • Naprawienie tego uchybienia może nastąpić jedynie w ramach kontroli instancyjnej. • Porozumienie, które zostało zawarte jedynie pomiędzy oskarżonym a Sądem Rejonowym, całkowicie pomijając prokuratora. • Orzeczenie to jest rażąco niesprawiedliwe. • Wymóg rażącej niesprawiedliwości nie oznacza jednak, aby miało ono być niesprawiedliwe jedynie dla oskarżonego, lecz obejmuje także sytuacje, gdy owa niesprawiedliwość godzi w dobro wymiaru sprawiedliwości.
Skład orzekający
Tomasz Morycz
przewodniczący
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących skazania bez rozprawy (art. 338a kpk), możliwości sprostowania wyroku (art. 105 kpk), obligatoryjności środków karnych (art. 42 kk) oraz stosowania art. 440 kpk w przypadku rażącej niesprawiedliwości."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji procesowej w sprawach karnych, gdzie doszło do naruszeń proceduralnych przy wydaniu wyroku bez rozprawy.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa pokazuje, jak istotne są formalne aspekty postępowania karnego i jak błędy proceduralne mogą prowadzić do uchylenia wyroku, nawet jeśli zarzuty apelacji dotyczą prawa materialnego. Podkreśla znaczenie udziału wszystkich stron w procesie.
“Błąd proceduralny uchylił wyrok: dlaczego sąd nie mógł naprawić oczywistego uchybienia?”
Sektor
praca
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.