VI Ka 714/24

Warszawa, dnia 4 września 2025 r. Sygn. akt VI Ka 714/24 1 2WYROK 2.1W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ 3Sąd Okręgowy Warszawa-Praga w Warszawie VI Wydział Karny Odwoławczy w składzie: 4 Przewodniczący: SSO Tomasz Morycz 6protokolant sądowy – stażysta Szymon Gałda 7przy udziale prokuratora Marzeny Szerszeń – Pietrak 8po rozpoznaniu dnia 29 sierpnia 2025 r. 9sprawy T. F. , syna L. i K. , ur. (...) w W. 10oskarżonego o przestępstwo z art. 190 § 1 k.k. 11na skutek apelacji wniesionej przez prokuratora 12od wyroku Sądu Rejonowego w Nowym Dworze Mazowieckim 13z dnia 5 kwietnia 2024 r. sygn. akt II K 511/23 I. wyrok w zaskarżonej części tj. dotyczącej czynu z art. 190 § 1 k.k. , utrzymuje w mocy; II. kosztami procesu w postępowaniu odwoławczym obciąża Skarb Państwa. UZASADNIENIE Formularz UK 2 Sygnatura akt VI Ka 714/24 Załącznik dołącza się w każdym przypadku. Podać liczbę załączników: 1 1. CZĘŚĆ WSTĘPNA 1.1 Oznaczenie wyroku sądu pierwszej instancji Wyrok Sądu Rejonowego w Nowym Dworze Mazowieckim z dnia 5 kwietnia 2024 r. w sprawie o sygn. akt II K 511/23 1.2 Podmiot wnoszący apelację ☒ oskarżyciel publiczny albo prokurator w sprawie o wydanie wyroku łącznego ☐ oskarżyciel posiłkowy ☐ oskarżyciel prywatny ☐ obrońca ☐ oskarżony albo skazany w sprawie o wydanie wyroku łącznego ☐ inny 0.11.3. Granice zaskarżenia 0.11.3.1. Kierunek i zakres zaskarżenia ☐ na korzyść ☒ na niekorzyść ☐ w całości ☒ w części ☒ co do winy ☐ co do kary ☐ co do środka karnego lub innego rozstrzygnięcia albo ustalenia 0.11.3.2. Podniesione zarzuty Zaznaczyć zarzuty wskazane przez strony w apelacji. ☐ art. 438 pkt 1 k.p.k. - obraza przepisów prawa materialnego w zakresie kwalifikacji prawnej czynu przypisanego oskarżonemu ☐ art. 438 pkt 1a k.p.k. - obraza przepisów prawa materialnego w innym wypadku niż wskazany w art. 438 pkt 1 k.p.k. , chyba że pomimo błędnej podstawy prawnej orzeczenie odpowiada prawu ☒ art. 438 pkt 2 k.p.k. - obraza przepisów postępowania, jeżeli mogła ona mieć wpływ na treść orzeczenia ☒ art. 438 pkt 3 k.p.k. - błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia, jeżeli mógł on mieć wpływ na treść tego orzeczenia ☐ art. 438 pkt 4 k.p.k. - rażąca niewspółmierności kary, środka karnego, nawiązki lub niesłusznego zastosowania albo niezastosowania środka zabezpieczającego, przepadku lub innego środka ☐ art. 439 k.p.k. ☐ brak zarzutów 0.11.4. Wnioski ☒ uchylenie ☐ zmiana 2. Ustalenie faktów w związku z dowodami przeprowadzonymi przez sąd odwoławczy 0.12.1. Ustalenie faktów 0.12.1.1. Fakty uznane za udowodnione Lp. Wskazać oskarżonego. Wskazać fakt. Dowód ze wskazaniem numeru karty, na której znajduje się dowód. T. F. Dotychczasowa niekaralność Sytuacja majątkowa Karta karna - k. 463 Informacja e - (...) k. 464 0.12.1.2. Fakty uznane za nieudowodnione Lp. Wskazać oskarżonego. Wskazać fakt. Dowód ze wskazaniem numeru karty, na której znajduje się dowód. 0.12.2. Ocena dowodów 0.12.2.1. Dowody będące podstawą ustalenia faktów Wskazać fakt Dowód Zwięźle o powodach uznania dowodu. Dotychczasowa niekaralność Sytuacja majątkowa Karta karna Informacja e - (...) Dokumenty sporządzone przez uprawnione podmioty, nie były kwestionowane i nie budziły żadnych wątpliwości. 0.12.2.2. Dowody nieuwzględnione przy ustaleniu faktów (dowody, które sąd uznał za niewiarygodne oraz niemające znaczenia dla ustalenia faktów) Wskazać fakt Dowód Zwięźle o powodach nieuwzględnienia dowodu. . STANOWISKO SĄDU ODWOŁAWCZEGO WOBEC ZGŁOSZONYCH ZARZUTÓW i wniosków Lp. Zarzut Prokurator zaskarżonemu wyrokowi zarzucił obrazę przepisu postępowania, która miała wpływ na treść orzeczenia, a konkretnie przepisu art. 7 kpk , art. 92 kpk i art. 410 kpk polegającą na przekroczeniu granic swobodnej oceny dowodów opartej na zasadach prawidłowego rozumowania wskazaniach wiedzy i doświadczenia życiowego poprzez przyjęcie, że wypowiadanie gróźb pozbawienia życia funkcjonariusza Policji przez osobę zatrzymaną, która ma założone na rękach kajdanki, nie może wywołać uzasadnionej obawy, że groźba zostanie zrealizowana, w skutek czego doszło do uniewinnienia T. F. od popełnienia zarzucanego mu czynu zabronionego kwalifikowanego z art. 190 § 1 k.k. poprzez błędne stwierdzenie, że zachowanie T. F. nie wyczerpało znamienia istnienia uzasadnionej obawy wypowiadanych gróźb karalnych, w sytuacji gdy pokrzywdzony funkcjonariusz Policji mógł się realnie obawiać, że oskarżony T. F. może podjąć próbę ataku na jego osobę nawet mając założone na ręku kajdanki albo później po zakończeniu stosowania wobec T. F. środków przymusu bezpośredniego lub środka zapobiegawczego w postaci tymczasowego aresztowania. ☐ zasadny ☐ częściowo zasadny ☒ niezasadny Zwięźle o powodach uznania zarzutu za zasadny lub niezasadny. Zarzuty były niezasadne. Na wstępie przypomnieć należy, że by ocena dowodów przeprowadzona przez organ postępowania , której następstwem są określone ustalenia faktyczne, została dokonana zgodnie z regułami art. 7 kpk konieczne jest: 1) oparcie jej na wszystkich przeprowadzonych dowodach, mając na względzie, że podstawę orzeczenia może stanowić tylko całokształt okoliczności ujawnionych w toku postępowania, mających istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia danej kwestii; 2) uwzględnienie zasad prawidłowego rozumowania; 3) uwzględnienie wskazań wiedzy; 4) uwzględnienie doświadczenia życiowego. Zasada swobodnej oceny dowodów jest zasadą kontrolowanej oceny dowodów, która wyraża się w dwóch aspektach. Po pierwsze, organ procesowy musi uzasadnić, dlaczego oparł się na jednych, a nie na innych dowodach oraz dlaczego nie uznał dowodów przeciwnych. Po drugie, organ odwoławczy kontroluje swobodną ocenę dowodów dokonaną przez organ pierwszej instancji. Przy czym zarzut naruszenia art. 7 kpk nie może ograniczać się do wskazania wadliwości sędziowskiego przekonania o wiarygodności jednych, a niewiarygodności innych źródeł czy środków dowodowych, lecz powinien wykazać konkretne błędy w samym sposobie dochodzenia do określonych ocen, przemawiające w zasadniczy sposób przeciwko dokonanemu rozstrzygnięciu. W grę może wchodzić np. pominięcie istotnych środków dowodowych, niedostrzeżenie ważnych rozbieżności, uchylenie się od oceny wewnętrznych czy wzajemnych sprzeczności. Jak słusznie wskazał Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 15 kwietnia 2021 r. w sprawie o sygn. akt III KK 78/21, prezentowanie własnej - możliwej w realiach konkretnej sprawy - oceny dowodów, bez wykazania błędności tej, której dokonał sąd pierwszej instancji, nie upoważnia jeszcze sądu odwoławczego do zajęcia w tej materii stanowiska odmiennego. Sąd odwoławczy, zwłaszcza w sytuacji, gdy nie prowadzi samodzielnie postępowania dowodowego co do istoty sprawy, jest bowiem głównie sądem kontrolującym procedowanie przed sądem pierwszej instancji i stanowisko tego sądu może zakwestionować jedynie wówczas, gdy wykaże, że to postępowanie i jego wynik obrażają prawo. Sąd Okręgowy podziela również pogląd zawarty w wyroku Sądu Apelacyjnego w Krakowie z dnia 7 listopada 2019 r. w sprawie o sygn. akt II AKa 173/19. Wskazano w nim, że na uzasadnienie błędu ustaleń faktycznych lub naruszenie standardów swobodnej oceny bądź interpretacji dowodów nie wystarczy subiektywne przekonanie skarżącego o niesprawiedliwości orzeczenia, a konieczne jest wykazanie, że w zaskarżonym wyroku poczyniono ustalenie faktycznie nie mające oparcia w przeprowadzonych dowodach, albo że takiego ustalenia nie poczyniono mimo, że z przeprowadzonych dowodów określony fakt jednoznacznie wynikał, względnie wykazanie, iż tok rozumowania sądu I instancji był sprzeczny ze wskazaniami doświadczenia życiowego, prawidłami logiki, czy zasadami wiedzy. Mając powyższe na uwadze, apelacja prokuratora stanowiła jedynie subiektywną ocenę zaistniałych okoliczności i gołosłowną polemikę z wyrokiem w zaskarżonej części. Wbrew jego twierdzeniom Sąd Rejonowy prawidłowo, zgodne z regułami wynikającymi z art. 7 kpk , ocenił cały zgromadzony materiał dowodowy i poczynił trafne ustalenia faktyczne, słusznie uniewinniając oskarżonego od popełnienia zarzucanego mu czynu. Nie dopuścił się też innych uchybień procesowych, które w dodatku musiałyby mieć wpływ na treść rozstrzygnięcia. O ile bowiem nie można wykluczyć, że funkcjonariusz Policji może być pokrzywdzonym czynem z art. 190 § 1 kk , o tyle w tych konkretnych okolicznościach tak zdaniem Sądu Rejonowego, jak i Sądu Okręgowego nie doszło do wyczerpana znamienia w postaci uzasadnionej obawy spełnienia groźby. Jak słusznie wskazał Sąd Najwyższy w postanowieniu z dnia 18 kwietnia 2023 r. w sprawie o sygn. akt V KK 63/23, obawę o realność spełnienia groźby osadzić należy przede wszystkim w kategoriach obiektywnych. Nie wystarczy, że pokrzywdzony oświadczy, iż obawiał się spełnienia groźby. Konieczne jest bowiem dokonanie oceny, czy jego przekonanie miało obiektywne podstawy w ustalonych okolicznościach. Obiektywizacja podstawy wymaga zaś oceny w oparciu zarówno o osobowość pokrzywdzonego, jak i okoliczności, które pozwalają stwierdzić, że każdy przeciętny człowiek o podobnej osobowości, cechach psychiki, intelektu co pokrzywdzony, w ustalonych okolicznościach, uwzględniając także wcześniejsze ewentualne relacje pomiędzy oskarżonym a pokrzywdzonym, towarzyszące wypowiedziom zachowania, uznałby groźbę za rzeczywistą i wzbudzającą obawę jej spełnienia. Przechodząc na grunt niniejszej sprawy, pokrzywdzony po raz pierwszy miał styczność z oskarżonym i miało to związek wyłącznie z wykonywanym przez niego zawodem funkcjonariusza Policji. Ponadto do zdarzenia doszło w szczególnym miejscu, to jest na komendzie, gdzie pokrzywdzony miał prawo czuć się bezpiecznie. Tym bardziej, że oskarżony miał założone kajdanki, znajdując się za kratami w pokoju przejściowym, a pokrzywdzony posiadał przy sobie broń. Co więcej, w pobliżu znajdowali się inni funkcjonariusze Policji, którzy z pewnością by zareagowali, gdyby doszło do próby spełnienia wypowiadanych słow. Obiektywnie nie było zatem możliwości, żeby oskarżony, nawet po zdjęciu mu kajdanek, do czego namawiał pokrzywdzonego, mógł mu zrobić jakąkolwiek krzywdę. Pokrzywdzony musiałby wręcz uczynić zadość jego prośbie i go stamtąd wypuścić, zmierzając do bezpośredniej konfrontacji. Ponadto, jak słusznie wskazano w odpowiedzi na apelację, istotne były słowa, których użył oskarżony. Chodziło bowiem o zachowanie „tu i teraz”, a nie „gdzieś i kiedyś”. W szczególności oskarżony nie mówił, że wie gdzie pokrzywdzony mieszka czy go znajdzie i spowoduje u niego obrażenia ciała czy pozbawi go życia. Słowa te wypowiedział tylko raz, uspokajając się, kiedy do pokoju wszedł inny funkcjonariusz Policji. Poza tym nie podejmował innych zachowań, w szczególności nie podchodził do kraty, nie kopał w nią i nie uderzał czy nie demolował pomieszczenia, w którym się znajdował. Zdaniem Sądu Okręgowego oskarżony był wzburzony zatrzymaniem i zachował się w sposób oczywiście nieprawidłowy, jednak nie przestępczy. Pokrzywdzony, jako funkcjonariusz Policji, powinien wykazywać się większym dystansem wobec tego typu sytuacji. Tym bardziej, że zapewne bardzo często spotyka się z różnymi nieprawidłowymi zachowaniami ze strony osób, które zatrzymuje, rozpytuje czy przesłuchuje. Nie można go zatem porównać do przeciętnego obywatela, który wykonuje inny, „zwykły” zawód i podejmuje inne, „zwykłe” czynności. Nie oznacza to automatycznie, że funkcjonariusz Policji nie podlega ochronie i nie może być pokrzywdzonym tym przestępstwem, jednak zdaniem Sądu Okręgowego jego odporność na tego typu słowa powinna być większa, co przekłada się na ocenę obiektywności wystąpienia obawy spełnienia groźby. Tym bardziej, o czym nie można zapominać, że funkcjonariusz Policji ma możliwość zastosowania środków przymusu bezpośredniego i może liczyć na wsparcie innych osób, bez trudu pacyfikując wszelkie niepożądane działania. Potwierdzeniem tego, że nie było to dla pokrzywdzonego zdarzenie szczególnie istotne była jego rola w niniejszej sprawie. W/w nie korzystał bowiem z uprawnień oskarżyciela posiłkowego, składając jedynie zeznania w charakterze świadka i nie interesując się wynikiem postępowania. Chociaż nie miał takiego obowiązku, to wydaje się, że osobie, która miałaby podstawy obawiania się o własne życie powinno zależeć na pociągnięciu sprawcy do odpowiedzialności karnej. Wniosek Prokurator wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku w zakresie punktu X wyroku uniewinniającego T. F. od popełnienia czynu zabronionego kwalifikowanego z art. 190 § 1 k.k. i przekazanie sprawy w tej części Sądowi Rejonowemu w Nowym Dworze Mazowieckim do ponownego rozpoznania. ☐ zasadny ☐ częściowo zasadny ☒ niezasadny Zwięźle o powodach uznania wniosku za zasadny lub niezasadny. Wniosek niezasadny. Jak już wyżej wskazano, Sąd Rejonowy prawidłowo ocenił zgromadzony materiał dowodowy i poczynił trafne ustalenia faktyczne. Nie dopuścił się też innych uchybień proceduralnych. Wbrew twierdzeniom skarżącego nie doszło do wyczerpania znamienia w postaci uzasadnionej obawy spełnienia groźby. Subiektywne przekonanie pokrzywdzonego jest oczywiście niewystarczające. Konieczne jest uznanie, że obiektywnie miał ku temu podstawy. Tymczasem w realiach niniejszej sprawy nie było ku temu podstaw. 4. OKOLICZNOŚCI PODLEGAJĄCE UWZGLĘDNIENIU Z URZĘDU Wskazać wszystkie okoliczności, które sąd uwzględnił z urzędu, niezależnie od granic zaskarżenia i podniesionych zarzutów ( art. 439 k.p.k. , art. 440 k.p.k. ). Zwięźle o powodach uwzględnienia okoliczności. 5. ROZSTRZYGNIĘCIE SĄDU ODWOŁAWCZEGO 0.15.1. Utrzymanie w mocy wyroku sądu pierwszej instancji 1.3 1 Przedmiot utrzymania w mocy Wyrok Sądu Rejonowego w Nowym Dworze Mazowieckim z dnia 5 kwietnia 2024 r. w sprawie o sygn. akt II K 511/23 Zwięźle o powodach utrzymania w mocy. Jak już wyżej wskazano, wyrok w zaskarżonej części, to jest dotyczącej uniewinnienia oskarżonego od popełnienia czynu z art. 190 § 1 kk , jest orzeczeniem słusznym. W tych konkretnych okolicznościach, w tym w tym konkretnym miejscu i czasie, nie można stwierdzić, żeby u pokrzywdzonego powstała uzasadniona obawa spełnienia groźby. 0.15.2. Zmiana wyroku sądu pierwszej instancji 1.3.1 1. Przedmiot i zakres zmiany Zwięźle o powodach zmiany. 0.15.3. Uchylenie wyroku sądu pierwszej instancji 0.15.3.1. Przyczyna, zakres i podstawa prawna uchylenia ☐ art. 439 k.p.k. Zwięźle o powodach uchylenia. Konieczność przeprowadzenia na nowo przewodu w całości ☐ art. 437 § 2 k.p.k. Zwięźle o powodach uchylenia. Konieczność umorzenia postępowania ☐ art. 437 § 2 k.p.k. Zwięźle o powodach uchylenia i umorzenia ze wskazaniem szczególnej podstawy prawnej umorzenia. 4. Konieczność warunkowego umorzenia postępowania ☐ art. 437 § 2 k.p.k. Zwięźle o powodach uchylenia i warunkowego umorzenia ze wskazaniem podstawy prawnej warunkowego umorzenia postępowania. 5. ☐ art. 454 § 1 k.p.k. Zwięźle o powodach uchylenia. 0.15.3.2. Zapatrywania prawne i wskazania co do dalszego postępowania 0.15.4. Inne rozstrzygnięcia z wyroku Lp. Wskazać punkt rozstrzygnięcia z wyroku. Przytoczyć okoliczności. 6. Koszty Procesu Wskazać oskarżonego. Wskazać punkt rozstrzygnięcia z wyroku. Przytoczyć okoliczności. T. F. II Z uwagi na bezzasadność apelacji, a co za tym idzie utrzymanie wyroku w zaskarżonej części kosztami procesu w postępowaniu odwoławczym obciążono Skarb Państwa. Powyższe wynikało z art. 636 § 1 kpk . 7. PODPIS 0.11.3 Granice zaskarżenia Wpisać kolejny numer załącznika 1 Podmiot wnoszący apelację Prokurator Rozstrzygnięcie, brak rozstrzygnięcia albo ustalenie, którego dotyczy apelacja Uniewinnienie oskarżonego od czynu z art. 190 § 1 kk 0.11.3.1 Kierunek i zakres zaskarżenia ☐ na korzyść ☒ na niekorzyść ☐ w całości ☒ w części ☒ co do winy ☐ co do kary ☐ co do środka karnego lub innego rozstrzygnięcia albo ustalenia 0.11.3.2 Podniesione zarzuty Zaznaczyć zarzuty wskazane przez strony w apelacji. ☐ art. 438 pkt 1 k.p.k. - obraza przepisów prawa materialnego w zakresie kwalifikacji prawnej czynu przypisanego oskarżonemu ☐ art. 438 pkt 1a k.p.k. - obraza przepisów prawa materialnego w innym wypadku niż wskazany w art. 438 pkt 1 k.p.k. , chyba że pomimo błędnej podstawy prawnej orzeczenie odpowiada prawu ☒ art. 438 pkt 2 k.p.k. - obraza przepisów postępowania, jeżeli mogła ona mieć wpływ na treść orzeczenia ☒ art. 438 pkt 3 k.p.k. - błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia, jeżeli mógł on mieć wpływ na treść tego orzeczenia ☐ art. 438 pkt 4 k.p.k. - rażąca niewspółmierności kary, środka karnego, nawiązki lub niesłusznego zastosowania albo niezastosowania środka zabezpieczającego, przepadku lub innego środka ☐ art. 439 k.p.k. ☐ brak zarzutów 0.11.4. Wnioski ☒ Uchylenie ☐ zmiana