IV KA 251/13

Sygnatura akt IV Ka 251/13 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 14 czerwca 2013 roku. Sąd Okręgowy w Świdnicy w IV Wydziale Karnym Odwoławczym w składzie: Przewodniczący : SSO Waldemar Majka Protokolant : Agnieszka Kaczmarek przy udziale oskarżyciela prywatnego A. Ś. po rozpoznaniu w dniu 14 czerwca 2013 roku sprawy M. N. oskarżonego z art. 157 § 2 k.k. na skutek apelacji wniesionych przez obrońcę oskarżonego i oskarżyciela prywatnego A. Ś. od wyroku Sądu Rejonowego w Wałbrzychu z dnia 23 stycznia 2013 roku, sygnatura akt III K 1217/11 I. utrzymuje w mocy zaskarżony wyrok; II. zwalnia oskarżonego i oskarżyciela prywatnego od ponoszenia kosztów sądowych związanych z postępowaniem odwoławczym zaliczając wydatki za to postępowanie na rachunek Skarbu Państwa. Sygnatura akt IV Ka 251/13 UZASADNIENIE Oskarżyciel prywatny A. Ś. wniósł prywatny akt oskarżenia do Sądu Rejonowego w Wałbrzychu w którym oskarżył M. N. o to, że: w dniu 3 czerwca 2011 roku w W. dokonał naruszenia czynności narządu ciała A. Ś. w ten sposób, że uderzając go wielokrotnie pięściami po głowie, klatce piersiowej oraz ramionach, spowodował obrażenia ciała w postaci rany tłuczonej czoła strony prawej z rozcięciem około 2 cm i sińcem w otoczeniu, sińców na prawym ramieniu oraz klatce piersiowej i w ten sposób spowodował naruszenie narządu ciała A. Ś. poniżej dni siedmiu, to jest o przestępstwo z art.157§2 k.k. Wyrokiem z dnia 23 stycznia 2013 roku (sygn. akt III K 1217/11) Sąd Rejonowy w Wałbrzychu: I. oskarżonego M. N. uznał za winnego tego, że w dniu 3 czerwca 2011 roku w W. , woj. (...) kilkakrotnie uderzył A. Ś. pięściami po głowie, klatce piersiowej i ramionach, czym spowodował u niego obrażenia ciała w postaci rany tłuczonej czoła strony prawej z sińcem w otoczeniu, znacznych rozmiarów sińca na prawym ramieniu i drobnego sińca na klatce piersiowej, które to obrażenia skutkowały naruszeniem czynności narządów ciała A. Ś. na okres poniżej 7 dni, to jest występku z art.157§2 k.k. i za to na podstawie art.157§2 k.k. wymierzył mu karę 50 stawek dziennych grzywny, po 20 złotych każda; II. na podstawie art.46§1 k.k. zobowiązał oskarżonego do tego, by zapłacił oskarżycielowi prywatnemu A. Ś. kwotę 500 złotych tytułem zadośćuczynienia za krzywdę doznaną na skutek zdarzenia opisanego w pkt. I części dyspozytywnej wyroku; III. zasądził od oskarżonego na rzecz oskarżyciela prywatnego A. Ś. kwotę 300 złotych tytułem zwrotu opłaty; IV. zobowiązał oskarżonego od uiszczenia na rzecz Skarbu Państwa opłaty w wysokości 100 złotych. Apelację od wyroku wywiódł obrońca oskarżonego zaskarżając wyrok w całości na korzyść oskarżonego zarzucając: 1) błąd w ustaleniach faktycznych polegający na pominięciu faktu, iż ślady krwi mające pochodzić z rany na głowie pokrzywdzonego znajdowały się zupełnie w innym miejscu niż wskazywał to pokrzywdzony w trakcie swoich zeznań; 2) błąd w ustaleniach faktycznych polegający na pominięciu faktu, iż oskarżony jest osobą praworęczną zaś obrażenia na głowie pokrzywdzonego umieszczone były po prawej stronie głowy – zgodnie z zasadami doświadczenia życiowego powinny w takim przypadku występować po lewej stronie głowy; 3) bląd w ustaleniach faktycznych polegający na przyjęciu, iż oskarżony ostrym przedmiotem np. obrączką spowodował ranę na głowie pokrzywdzonego, gdy w rzeczywistości oskarżony nie nosi obrączki, ani żadnych innych ozdób na dłoniach; 4) naruszenie przepisu art.7 k.p.k. w zw. z art.410 k.p.k. przez ich niezastosowanie polegające na przekroczeniu granic swobodnej oceny dowodów, polegające na błędnym przyjęciu, że oskarżony miał motyw w pobiciu pokrzywdzonego, gdy w rzeczywistości oskarżony dopiero po drodze do domu dowiedział się kim jest pokrzywdzony; 5) naruszenie przepisu art.7 k.p.k. w zw. z art.410 k.p.k. przez ich niezastosowanie polegające na pominięciu podczas oceny dowodów faktu, iż pokrzywdzony podał funkcjonariuszom policji, iż sprawcą zdarzenia była inna osoba – znany pokrzywdzonemu osobiście J. M. , alternatywnie: 6) naruszenie przepisu art. 66 k.k. przez jego niezastosowanie, gdy w okolicznościach niniejszej sprawy, Sąd mógł warunkowo umorzyć postępowanie karne, w szczególności postawa oskarżonego nie karanego za przestępstwo umyślne, jego właściwości i warunki osobiste oraz dotychczasowy sposób życia uzasadniają przypuszczenie, że pomimo umorzenia postępowania będzie przestrzegał porządku prawnego, w szczególności nie popełni przestępstwa, a podnosząc wskazane zarzut wniósł o: 1) dopuszczenie dowodu z oględzin miejsca zdarzenia połączonego z eksperymentem procesowym celem wykazania nieprawdziwości zeznań pokrzywdzonego; 2) zmianę zaskarżonego wyroku i uniewinnienie oskarżonego, alternatywnie o: 3) uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania, alternatywnie o: 4) warunkowe umorzenie postępowania. Z wyrokiem nie pogodził się również oskarżyciel prywatny zaskarżając wyrok w części orzeczenia o karze zarzucając: > obrazę przepisów prawa materialnego, tj. art.115§2 k.k. przez jego błędną wykładnię poprzez uwzględnienie przy ocenie stopnia społecznej szkodliwości czynu przypisanego oskarżonemu okoliczności w postaci „mimowolnego uwikłania oskarżonego w konflikt z oskarżycielem prywatnym i jego żoną”, podczas gdy okoliczność ta nie może być brana pod uwagę przy powyższej ocenie, a także pominięcie przy powyższej ocenie sposobu i okoliczności popełnienia czynu; > błąd w ustaleniach faktycznych poprzez brak ustalenia (na zasadzie domniemania faktycznego), że oskarżony w czasie uderzenia pokrzywdzonego rękami na jednej z nich posiadał przedmiot, którym spowodował u pokrzywdzonego rozcięcie skóry na prawej stronie czoła, podczas gdy z doświadczenia życiowego wynika, iż rany takie powstają na skutek uderzenia przedmiotami o twardej strukturze; > rażącą niewspółmierność wymierzonej oskarżonemu kary w postaci 50 stawek dziennych grzywny po 20 złotych każda, podczas gdy prawidłowo oceniony stopień społecznej szkodliwości czynu zabronionego przypisanego oskarżonemu, stopień jego zawinienia oraz wzgląd na cele zapobiegawcze i wychowawcze, jakie kara powinna osiągnąć w stosunku do skazanego i potrzeby w zakresie kształtowania świadomości prawnej społeczeństwa uzasadniają wymierzenie kary surowszej, a podnosząc wskazane zarzuty wniósł o zmianę zaskarżonego wyroku poprzez wymierzenie oskarżonemu kary w postaci 6 miesięcy ograniczenia wolności polegającej na wykonywaniu nieodpłatnej, kontrolowanej pracy na cele społeczne w wymiarze 20 godzin w stosunku miesięcznym. Sąd Okręgowy zważył: apelacja obrońcy oskarżonego nie jest zasadna. Wbrew twierdzeniom apelującego sąd I Instancji nie dopuścił się wskazanych błędów w ustaleniach faktycznych i naruszenia przepisów postępowania. Ocena dowodów przeprowadzona została wnikliwie z poszanowaniem zasad wyrażonych w art.7 kpk . Jeśli chodzi o lokalizację śladów krwi pokrzywdzonego, to biorąc pod uwagę fakt iż mocno broczył krwią po otrzymanych uderzeniach (co wynika z dokumentacji fotograficznej) i przemieszczał się po korytarzu, to niewątpliwie ślady krwi mogły znajdować się w wielu rozproszonych miejscach. Podobnie rzecz się przedstawia jeśli chodzi o lokalizację obrażeń u pokrzywdzonego w zestawieniu z akcentowaną w apelacji „praworęczność” oskarżonego. Nie można uznać za zgodne z zasadami doświadczenia życiowego, iż osoba praworęczna jeśli decyduje się na zadanie ciosu ręką czy pięścią będąc osobą praworęczną zawsze uczyni to prawą ręką. W sytuacji zadania jednego ciosu pokrzywdzonemu znajdującemu się naprzeciwko napastnika wnioskowanie takie jest do przyjęcia, jeżeli jednak ciosów jest zadawanych więcej, a pokrzywdzony podejmuje obronę pochylając i zasłaniając głowę oraz podejmując próbę uniknięcia ciosów (co miało miejsce w niniejszym wypadku), wówczas wnioskowania takiego nie sposób zaakceptować. Co do możliwości powstania obrażenia u pokrzywdzonego w wyniku uderzenia ostrym przedmiotem czy obrączką, to zarzut apelacyjny w tym zakresie nie jest zrozumiały skoro sąd I instancji nie dokonuje definitywnie podobnych ustaleń faktycznych, a nawet gdyby przyjmować podobną hipotezę, to okoliczność ta nie miałaby znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy. Do pęknięcia powłok skóry w wyniku uderzenia pięścią może dojść bez względu na to czy sprawca ma założoną obrączkę na palcu czy też nie. Posiadanie obrączki nie może być również postrzegane jako „uzbrojenie się” w dodatkowe narzędzie celem zwiększenia zakresu i dolegliwości obrażeń (jak w wypadku kastetu). Wobec powyższego okoliczność ta nie zupełnie znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy. Odnośnie wzajemnej znajomości oskarżonego i pokrzywdzonego, to wbrew twierdzeniom apelującego obydwaj mężczyźni przed zdarzeniem co prawda nie znali swoich personaliów ale mieli wiedzę na swój temat wynikającą z faktu przypadkowego spotykania się skoro żona oskarżonego to córka sąsiada pokrzywdzonego, z którym tenże pozostaje w konflikcie. Pokrzywdzony zatem nie miał wątpliwości przez kogo został pobity mimo, iż nie był w stanie wskazać bezpośrednio po zdarzeniu personaliów sprawcy, to próba wykazania przez apelującego że w wyniku policyjnego rozpytania wskazał na sąsiada J. M. jako tegoż sprawcę, stanowi przejaw nieporozumienia a co najmniej nadinterpretacji treści policyjnych notatek. Z notatki bowiem sporządzonej tuż po zdarzeniu przez W. R. (k.126 akt 3Ds 160/11/S) wynika, że pokrzywdzony dla określenia sprawcy operował terminem „mąż Pani J. M.(1) ”, a zatem wątpliwości w tym zakresie nie występują. Nie może być zatem mowy o błędnych ustaleniach faktycznych nie mówiąc już o wymaganym w przepisie art.438 pkt 2 i 3 kpk ich choćby potencjalnym wpływie na treść orzeczenia. Skarżący w zarzucie apelacyjnym podnosi naruszenie również art.410 kpk nie wymienia jednak żadnej okoliczności nie ujawnionej w toku rozprawy głównej, a będącej podstawą ustaleń faktycznych. Co do ujętego w apelacji wniosku dowodowego o przeprowadzenie oględzin miejsca zdarzenia połączonych z eksperymentem, to na rozprawie odwoławczej skarżący doprecyzował, iż w istocie nie jest to wniosek dowodowy ale postulat apelacji i swoisty zarzut z powodu zaniechania przeprowadzenia takiej czynności. Przeprowadzanie oględzin po upływie lat dwóch od zdarzenia byłoby czynnością nie tylko zbędną ale i nie mającą wartości dowodowej ze względu na znaczny upływ czasu, jeśli zaś chodzi o eksperyment, to skarżący nie wskazał na czym miałby polegać poza ogólnikowym stwierdzeniem o potrzebie wykazania „nieprawdziwości zeznań pokrzywdzonego.” Odnośnie alternatywnego wniosku apelacji obrońcy oskarżonego, to nie jest on trafny podobnie jak apelacja oskarżyciela prywatnego skierowana przeciwko orzeczonej karze. W wypadku oskarżonego brak jest podstaw zarówno do warunkowego umorzenia postępowania jak i uznania wymierzonej mu kary za rażąco niewspółmiernie łagodną. Nieprzyznawanie się oskarżonego do sprawstwa i winy automatycznie nie wyłącza możności warunkowego umorzenia postępowania, wpływa jednak na ocenę postawy sprawcy, jako jednej z przesłanek stosowania przepisu art.66§1 kk . Sposób i okoliczności popełnienia czynu oskarżonego również przemawiają na niekorzyść oskarżonego sprzeciwiając się uznaniu, że stopień społecznej szkodliwości czynu nie jest znaczny. Pozytywne opinie o oskarżonym przedstawione w postępowaniu odwoławczym powyższej oceny nie zmieniają, jak też nieprawomocne orzeczenie w sprawie o wykroczenie, na które powołuje się skarżący w postępowaniu odwoławczym (II W 871/12) stanowić może jedynie dowód iż takie postępowanie się toczy. Sąd I Instancji miarkował zarówno rodzaj kary jak i jej wymiar mając na względzie fakt, że oskarżony nie działał z pobudek chuligańskich, naruszenie prawa miało w życiu oskarżonego charakter incydentalny, mając na względzie dotychczasowy sposób jego życia, zaś zdarzenie będące przedmiotem niniejszego postępowania stanowiło swoiste pokłosie wieloletniej sytuacji konfliktowej między rodziną żony oskarżonego a pokrzywdzonym. Orzeczona nawiązka zadośćuczyni wyrządzonej krzywdzie, a jej wysokość nie przekracza możliwości zarobkowych oskarżonego. Kierując się zasadami słuszności ( art.624§1 kpk ) wobec nieuwzględnienia obu apelacji odstąpiono od obciążania oskarżonego i oskarżyciela prywatnego kosztami postępowania odwoławczego.