VI Ka 697/17

Sąd Okręgowy w ZabrzuZabrze
SAOSKarnepostępowanie karneŚredniaokręgowy
obowiązkowa obronaprawo procesowe karneuchylenie wyrokupoczytalnośćbiegli psychiatrzykontrola instancyjna

Sąd Okręgowy uchylił wyrok Sądu Rejonowego z powodu naruszenia przepisów o obowiązkowej obronie, przekazując sprawę do ponownego rozpoznania.

Sąd Okręgowy w Zabrzu rozpoznał apelację obrońcy oskarżonego M. C. od wyroku Sądu Rejonowego. Pomimo zarzutów apelacji, Sąd Okręgowy dostrzegł bezwzględną przyczynę odwoławczą z art. 439 § 1 pkt 10 k.p.k. i uchylił zaskarżony wyrok. Powodem było prowadzenie postępowania bez udziału obowiązkowego obrońcy, mimo że opinia biegłych psychiatrów wskazywała na potrzebę obrony przez profesjonalistę ze względu na zaburzenia poznawcze oskarżonego.

Sąd Okręgowy w Zabrzu rozpoznał apelację obrońcy oskarżonego M. C. od wyroku Sądu Rejonowego w Zabrzu z dnia 16 maja 2017 roku. Obrońca zarzucił obrazę przepisów prawa procesowego, w tym art. 7 k.p.k. w zw. z art. 410 k.p.k., poprzez dowolną ocenę dowodów i częściowe danie wiary wyjaśnieniom oskarżonego, co skutkowało skazaniem i wymierzeniem zbyt surowej kary. Sąd Okręgowy, dokonując kontroli instancyjnej, uznał jednak, że w sprawie zaistniała bezwzględna przyczyna odwoławcza z art. 439 § 1 pkt 10 k.p.k., co obligowało do uchylenia zaskarżonego wyroku. Już w postępowaniu przygotowawczym, na podstawie opinii biegłych psychiatrów (lek. med. U. Ś. i lek. med. M. K.), stwierdzono u oskarżonego zaburzenia funkcji poznawczych i obniżenie intelektu, które uniemożliwiały mu samodzielne prowadzenie obrony, ale pozwalały na udział w czynnościach procesowych w obecności obrońcy. Oskarżony ustanowił obrońcę z wyboru. Mimo to, na rozprawach w dniach 28 lutego 2017 r. i 8 maja 2017 r. nieobecny był obrońca z wyboru, mimo że oskarżony był doprowadzany z aresztu. Prowadzenie postępowania w takiej sytuacji, bez udziału obowiązkowego obrońcy, stanowiło naruszenie przepisów. W związku z tym Sąd Okręgowy uchylił wyrok i przekazał sprawę Sądowi Rejonowemu do ponownego rozpoznania, zobowiązując go do przeprowadzenia rozprawy z udziałem obrońcy i powtórzenia postępowania.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (1)

Odpowiedź sądu

Tak, prowadzenie postępowania karnego bez udziału obowiązkowego obrońcy, gdy jego udział jest wymagany ze względu na stan psychiczny oskarżonego, stanowi bezwzględną przyczynę odwoławczą z art. 439 § 1 pkt 10 k.p.k.

Uzasadnienie

Sąd Okręgowy uznał, że opinia biegłych psychiatrów wskazująca na potrzebę obrony przez profesjonalistę z powodu zaburzeń poznawczych oskarżonego, obligowała do zapewnienia mu obrońcy przez cały tok postępowania. Brak takiego obrońcy na rozprawach stanowił naruszenie przepisów i skutkował koniecznością uchylenia wyroku.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylenie wyroku i przekazanie do ponownego rozpoznania

Strony

NazwaTypRola
M. C.osoba_fizycznaoskarżony
adwokat J. Z.inneobrońca z wyboru
lek. med. U. Ś.innebiegły psychiatra
lek. med. M. K.innebiegły psychiatra

Przepisy (3)

Główne

k.p.k. art. 439 § § 1 pkt 10

Kodeks postępowania karnego

Prowadzenie postępowania bez udziału obowiązkowego obrońcy jest bezwzględną przyczyną odwoławczą.

Pomocnicze

k.p.k. art. 7

Kodeks postępowania karnego

Dotyczy oceny dowodów.

k.p.k. art. 410

Kodeks postępowania karnego

Dotyczy uwzględnienia okoliczności przemawiających zarówno na korzyść, jak i na niekorzyść oskarżonego.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Naruszenie przepisów o obowiązkowej obronie stanowi bezwzględną przyczynę odwoławczą.

Odrzucone argumenty

Zarzuty obrońcy dotyczące oceny dowodów i wymierzonej kary (choć mogłyby być zasadne, zostały przyćmione przez wadę proceduralną).

Godne uwagi sformułowania

zaistnienie bezwzględnej przyczyny odwoławczej z art. 439 § 1 pkt 10 k.p.k. powstały uzasadnione wątpliwości co do poczytalności oskarżonego rodzaj i charakter stwierdzonych zaburzeń nie pozwala mu na prowadzenie obrony całkowicie w sposób samodzielny i rozsądny, natomiast pozwala mu na udział w czynnościach procesowych w obecności obrońcy konieczne było uznanie obecności obrońcy oskarżonego za obowiązkową w toku całego postępowania karnego Taka sytuacja spowodowała to, iż oskarżony przez pewien czas trwania postępowania sądowego nie miał obrońcy, mimo że było to obowiązkowe.

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Ważność zapewnienia obowiązkowej obrony w postępowaniu karnym, szczególnie w przypadkach wątpliwości co do poczytalności oskarżonego."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji procesowej i stanu zdrowia oskarżonego.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa ilustruje fundamentalną zasadę prawa karnego procesowego o obowiązkowej obronie i jej konsekwencje, gdy jest ona naruszana, nawet jeśli pierwotne zarzuty dotyczyły meritum sprawy.

Brak obrońcy w sądzie to błąd, który może uchylić wyrok – nawet jeśli zarzuty dotyczą meritum sprawy.

Sektor

inne

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygn. akt VI Ka 697/17 UZASADNIENIE Apelację od wyroku Sądu Rejonowego w Zabrzu z dnia 16 maja 2017 roku wniósł obrońca oskarżonego, zarzucając kwestionowanemu judykatowi obrazę przepisów prawa procesowego, która miała wpływ na treść orzeczenia, a to art. 7 kpkw zw. z art. 410 k.p.k. poprzez nie swobodną, ale całkowicie dowolną ocenę zgromadzonego materiału dowodowego, szczególnie poprzez danie jedynie w części wiary wyjaśnieniom oskarżonego, czego następstwem było skazanie ww. oraz wymierzenie zbyt surowej kary oskarżonemu M. C. . Dokonując instancyjnej kontroli zaskarżonego wyroku, niezależnie od zarzutów podniesionych w apelacji obrońcy oskarżonego, Sąd Okręgowy dostrzegł konieczność uchylenia tego orzeczenia i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania z uwagi na zaistnienie bezwzględnej przyczyny odwoławczej z art. 439 § 1 pkt 10 k.p.k. Zwrócić bowiem należy uwagę, że już na etapie postępowania przygotowawczego, mając na względzie oświadczenie oskarżonego dotyczące jego stanu zdrowia, powstały uzasadnione wątpliwości co do poczytalności oskarżonego, w związku z czym prokurator postanowił zasięgnąć opinii dwóch biegłych lekarzy psychiatrów w osobach lek. med. U. Ś. i lek. med. M. K. . Ww. biegli, po przeprowadzonym w warunkach ambulatoryjnych badaniu, stwierdzili u oskarżonego M. C. zaburzenia funkcji poznawczych oraz obniżenie intelektu klinicznie na pograniczu normy i upośledzenia umysłowego lekkiego. Stwierdzili jednocześnie, że rodzaj i charakter stwierdzonych zaburzeń nie pozwala mu na prowadzenie obrony całkowicie w sposób samodzielny i rozsądny, natomiast pozwala mu na udział w czynnościach procesowych w obecności obrońcy. Jednocześnie już w toku postępowania przygotowawczego oskarżony ustanowił obrońcę z wyboru. Biorąc pod uwagę treść zalegającej w aktach opinii sądowo – psychiatrycznej konieczne było uznanie obecności obrońcy oskarżonego za obowiązkową w toku całego postępowania karnego. Tymczasem jak wynika z akt sprawy,na rozprawę w dniu 28 lutego 2017r. oskarżony M. C. został doprowadzony z Aresztu Śledczego w Z. , jednocześnie na rozprawę w tym dniu nie stawił się jego obrońca z wyboru adwokat J. Z. , który został o jej terminie zawiadomiony. Podobna sytuacja miała miejsce w dniu 8 maja 2017r. Taka sytuacja spowodowała to, iż oskarżony przez pewien czas trwania postępowania sądowego nie miał obrońcy, mimo że było to obowiązkowe.Prowadzenie w tej sytuacji postępowania, mimo pociągnęło za sobą konieczność uchylenia zaskarżonego wyroku i przekazania sprawy Sądowi Rejonowemu do ponownego rozpoznania. W postępowaniu ponownym Sąd Rejonowy zobligowany,do przeprowadzenia rozprawy z udziałem obrońcy i powtórzenia postępowania w pełnym dotychczasowym zakresie. Wobec powyższego orzeczono jak w sentencji.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI