VI Ka 673/23

Warszawa, dnia 27 marca 2024 r. Sygn. akt VI Ka 673/23 1. 2.WYROK 2.1.W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ 3.Sąd Okręgowy Warszawa-Praga w Warszawie VI Wydział Karny Odwoławczy w składzie: Przewodniczący:SSO Adam Bednarczyk protokolant: protokolant sądowy - stażysta Sylwia Pulkowska 4.przy udziale prokuratora Ewy Prostak po rozpoznaniu dnia 27 marca 2024 r. 5.sprawy A. B. syna T. i S. , ur. (...) w O. 6.oskarżonego o przestępstwo z art. 209 § 1a kk w zw. z art. 209 § 1 kk 7.na skutek apelacji wniesionej przez prokuratora 8.od wyroku Sądu Rejonowego dla Warszawy Pragi-Północ w Warszawie 9.z dnia 29 marca 2023 r. sygn. akt VIII K 22/22 11.zaskarżony wyrok utrzymuje w mocy; kosztami postępowania odwoławczego obciąża Skarb Państwa. UZASADNIENIE Formularz UK 2 Sygnatura akt VI Ka 673/23 Załącznik dołącza się w każdym przypadku. Podać liczbę załączników: 1 1. CZĘŚĆ WSTĘPNA 1.1. Oznaczenie wyroku sądu pierwszej instancji Wyrok Sądu Rejonowego dla Warszawy Pragi-Północ w Warszawie z dnia 29 marca 2023 r., wydany w sprawie VIII K 22/22 1.2. Podmiot wnoszący apelację ☒ oskarżyciel publiczny albo prokurator w sprawie o wydanie wyroku łącznego ☐ oskarżyciel posiłkowy ☐ oskarżyciel prywatny ☐ obrońca ☐ oskarżony albo skazany w sprawie o wydanie wyroku łącznego ☐ inny 1.3. Granice zaskarżenia 1.1.1. Kierunek i zakres zaskarżenia ☐ na korzyść ☒ na niekorzyść ☒ w całości ☐ w części ☐ co do winy ☐ co do kary ☐ co do środka karnego lub innego rozstrzygnięcia albo ustalenia 1.1.2. Podniesione zarzuty Zaznaczyć zarzuty wskazane przez strony w apelacji ☐ art. 438 pkt 1 k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w zakresie kwalifikacji prawnej czynu przypisanego oskarżonemu ☐ art. 438 pkt 1a k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w innym wypadku niż wskazany w art. 438 pkt 1 k.p.k. , chyba że pomimo błędnej podstawy prawnej orzeczenie odpowiada prawu ☐ art. 438 pkt 2 k.p.k. – obraza przepisów postępowania, jeżeli mogła ona mieć wpływ na treść orzeczenia ☒ art. 438 pkt 3 k.p.k. – błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia, jeżeli mógł on mieć wpływ na treść tego orzeczenia ☐ art. 438 pkt 4 k.p.k. – rażąca niewspółmierność kary, środka karnego, nawiązki lub niesłusznego zastosowania albo niezastosowania środka zabezpieczającego, przepadku lub innego środka ☐ art. 439 k.p.k. ☐ brak zarzutów 1.4. Wnioski ☒ uchylenie ☐ zmiana 2. Ustalenie faktów w związku z dowodami przeprowadzonymi przez sąd odwoławczy 1.5. Ustalenie faktów 1.1.3. Fakty uznane za udowodnione Lp. Oskarżony Fakt oraz czyn, do którego fakt się odnosi Dowód Numer karty 2.1.1.1. 1.1.4. Fakty uznane za nieudowodnione Lp. Oskarżony Fakt oraz czyn, do którego fakt się odnosi Dowód Numer karty 2.1.2.1. 1.6. Ocena dowodów 1.1.5. Dowody będące podstawą ustalenia faktów Lp. faktu z pkt 2.1.1 Dowód Zwięźle o powodach uznania dowodu 1.1.6. Dowody nieuwzględnione przy ustaleniu faktów (dowody, które sąd uznał za niewiarygodne oraz niemające znaczenia dla ustalenia faktów) Lp. faktu z pkt 2.1.1 albo 2.1.2 Dowód Zwięźle o powodach nieuwzględnienia dowodu 3. STANOWISKO SĄDU ODWOŁAWCZEGO WOBEC ZGŁOSZONYCH ZARZUTÓW i wniosków Lp. Zarzut 3.1. błędu w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia, który miał wpływ na treść orzeczenia, polegającego na przyjęciu, że oskarżony nie uchylał się od obowiązku alimentacyjnego i nie naraził syna na niemożność zaspokojenia podstawowych potrzeb życiowych, co doprowadziło do przyjęcia, że czyn zarzucany oskarżonemu nie wypełnia znamion czynu zabronionego z art. 209 § 1 i 1a i do jego uniewinnienia ☐ zasadny ☐ częściowo zasadny ☒ niezasadny Zwięźle o powodach uznania zarzutu za zasadny, częściowo zasadny albo niezasadny Zarzut prokuratora nie zasługuje na uwzględnienie. Ocena czy Sąd meriti dokonując ustaleń faktycznych nie wykroczył poza ramy zakreślone treścią art. 7 k.p.k. winna obejmować całokształt okoliczności sprawy, rozważenie okoliczności przemawiających na korzyść i niekorzyść oskarżonego oraz czy przytoczona przez sąd orzekający argumentacja jest wyczerpująca i logiczna, a także czy uwzględnia wskazania wiedzy i doświadczenia życiowego. O tym czy sąd rozpoznający sprawę spełnił powyższe wymogi świadczy treść uzasadnienia zapadłego orzeczenia. Odnosząc te uwagi do niniejszej sprawy należy jednoznacznie stwierdzić, że przeprowadzona przez Sąd Okręgowy kontrola instancyjna nie wykazała uchybień sądu I instancji, które mogłyby skutkować wzruszeniem zaskarżonego wyroku. Sąd I instancji przeprowadził przewód sądowy zgodnie z wymogami procedury karnej i nie dopuścił się żadnych – ani wskazanych przez skarżącego, ani podlegających uwzględnieniu z urzędu uchybień, które skutkowałyby koniecznością uchylenia zaskarżonego wyroku, w tym niezależnie od granic zaskarżenia i podniesionych zarzutów, stosownie do wymogów art. 439 k.p.k. lub art. 440 k.p.k. Sąd Rejonowy zasadnie stwierdził, iż analiza zgromadzonego w przedmiotowej sprawie materiału dowodowego nie daje podstaw do przypisania oskarżonemu sprawstwa i winy w zakresie postawionego mu zarzutu z art. 209 § 1 i 1a k.k. W orzecznictwie Sądu Najwyższego wskazuje się bowiem, iż dla bytu przestępstwa niealimentacji nie wystarczy samo potwierdzenie, że oskarżony nie płaci alimentów, do których łożenia był zobowiązany, lecz konieczne jest równoczesne ustalenie, iż od tego obowiązku "uchyla się" (por. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 11 maja 2022 r., sygn. III KK 64/22, LEX nr 3409745). W świetle natomiast ugruntowanego orzecznictwa, w zastosowanym przez ustawodawcę pojęciu "uchyla się" zawarty jest zawsze negatywny stosunek psychiczny osoby zobowiązanej do świadczenia - sprawca obowiązku tego nie wypełnia, gdyż go wypełnić nie chce lub lekceważy ten obowiązek. Musi to więc być zachowanie umyślne, w którym wyraża się szczególne nastawienie psychiczne sprawcy (element subiektywny), a z drugiej strony - stan uchylania się trwający przez określony dłuższy czas (element obiektywny). Przenosząc powyższe na realia niniejszej sprawy należy stwierdzić, iż w okresie objętym zarzutem podsądny doświadczał braku płynności finansowej, albowiem z uwagi na dolegliwości zdrowotne (niedowład palców prawej ręki) nie mógł wykonywać systematycznie pracy i będąc zatrudnionym w firmie (...) otrzymywał wynagrodzenie w kwocie ok 1800 zł miesięcznie, które było dodatkowo obciążone egzekucją komorniczą. Powyższe okoliczności spowodowały, że A. B. miał problemy z utrzymaniem siebie, skutkujące przyznaniem mu świadczeń przez gminny ośrodek pomocy społecznej. Mając to wszystko na względzie nie sposób zatem uznać, że od maja 2018 roku do września 2019 roku oskarżony miał obiektywną możliwość wywiązania się z nałożonego na niego obowiązku alimentacyjnego wobec syna w całości. Brak jest w materiale dowodowym okoliczności, które wskazywałyby, że oskarżony lekceważył ciążący na nim obowiązek alimentacyjny i nie płacił alimentów w wysokości ustalonej przez sąd ze złej woli. Z prawidłowo ocenionego przez sąd meriti materiału dowodowego wynika wniosek wręcz przeciwny – A. B. w miarę swoich możliwości finansowych przekazywał P. B. drobne kwoty pieniężne. Wobec odmowy złożenia zeznań przez A. K. (matkę P. B. ) w realiach niniejszej sprawy brak jest możliwości dokonania precyzyjnych ustaleń w kwestii rozliczeń z tytułu należnych alimentów między podsądnym a matką jego syna. Należy zatem przyjąć, iż jakkolwiek oskarżony uiszczał tytułem alimentów kwoty mniejsze, aniżeli wynikające z orzeczenia sądu, to powyższe okoliczności wskazują na brak przesłanek do przyjęcia, aby A. B. czynił to ze złej woli, niezależnie od swoich możliwości finansowych i zarobkowych, uchylając się tym samym się od wykonywania ciążącego na nim obowiązku alimentacyjnego. Słusznie zatem uznał Sąd Rejonowy, że oskarżonego należało uniewinnić od popełnienia zarzucanego mu przestępstwa, bowiem zachowanie A. B. w zarzucanym mu okresie nie wyczerpało wszystkich znamion przepisu art. 209 § 1 i 1a k.k. Wniosek uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania. ☐ zasadny ☐ częściowo zasadny ☒ niezasadny Zwięźle o powodach uznania wniosku za zasadny, częściowo zasadny albo niezasadny. Z uwagi na stwierdzoną wyżej niezasadność zarzutu apelacji, skorelowany z nim wniosek również nie mógł zostać uwzględniony. 4. OKOLICZNOŚCI PODLEGAJĄCE UWZGLĘDNIENIU Z URZĘDU 4.1. W realiach niniejszej sprawy nie stwierdzono istnienia takich okoliczności. Zwięźle o powodach uwzględnienia okoliczności 5. ROZSTRZYGNIĘCIE SĄDU ODWOŁAWCZEGO 1.7. Utrzymanie w mocy wyroku sądu pierwszej instancji 5.1.1. Przedmiot utrzymania w mocy wyrok Sądu Rejonowego dla Warszawy Pragi-Północ w Warszawie z dnia 29 marca 2023 r., wydany w sprawie VIII K 22/22 Zwięźle o powodach utrzymania w mocy Podniesiona w apelacji argumentacja prokuratora nie mogła podważyć prawidłowości rozstrzygnięcia Sądu Rejonowego. W ocenie Sądu odwoławczego, Sąd I Instancji, rozpoznał sprawę, w sposób prawidłowy. Wyczerpująco rozważono wszystkie okoliczności oraz dowody ujawnione w toku rozprawy, a następnie na ich podstawie zasadnie stwierdzono, iż oskarżonemu w realiach niniejszej sprawy nie można przypisać popełnienia zarzucanego mu czynu z art. 209 § 1 i 1a k.k. 1.8. Zmiana wyroku sądu pierwszej instancji 5.2.1. Przedmiot i zakres zmiany Zwięźle o powodach zmiany 1.9. Uchylenie wyroku sądu pierwszej instancji 1.1.7. Przyczyna, zakres i podstawa prawna uchylenia 5.3.1.1.1. ☐ art. 439 k.p.k. Zwięźle o powodach uchylenia 5.3.1.2.1. Konieczność przeprowadzenia na nowo przewodu w całości ☐ art. 437 § 2 k.p.k. Zwięźle o powodach uchylenia 5.3.1.3.1. Konieczność umorzenia postępowania ☐ art. 437 § 2 k.p.k. Zwięźle o powodach uchylenia i umorzenia ze wskazaniem szczególnej podstawy prawnej umorzenia 5.3.1.4.1. ☐ art. 454 § 1 k.p.k. Zwięźle o powodach uchylenia 1.1.8. Zapatrywania prawne i wskazania co do dalszego postępowania 1.10. Inne rozstrzygnięcia zawarte w wyroku Punkt rozstrzygnięcia z wyroku Przytoczyć okoliczności 6. Koszty Procesu Punkt rozstrzygnięcia z wyroku Przytoczyć okoliczności Zgodnie z art. 632 pkt 2 k.p.k. koszty postępowania w sprawie w przypadku uniewinnienia oskarżonego ponosi Skarb Państwa. 7. PODPIS SSO Adam Bednarczyk 1.11. Granice zaskarżenia Kolejny numer załącznika 1 Podmiot wnoszący apelację prokurator Rozstrzygnięcie, brak rozstrzygnięcia albo ustalenie, którego dotyczy apelacja uniewinnienie oskarżonego 0.1.1.3.1. Kierunek i zakres zaskarżenia ☐ na korzyść ☒ na niekorzyść ☒ w całości ☐ w części ☐ co do winy ☐ co do kary ☐ co do środka karnego lub innego rozstrzygnięcia albo ustalenia 0.1.1.3.2. Podniesione zarzuty Zaznaczyć zarzuty wskazane przez strony w apelacji ☐ art. 438 pkt 1 k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w zakresie kwalifikacji prawnej czynu przypisanego oskarżonemu ☐ art. 438 pkt 1a k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w innym wypadku niż wskazany w art. 438 pkt 1 k.p.k. , chyba że pomimo błędnej podstawy prawnej orzeczenie odpowiada prawu ☐ art. 438 pkt 2 k.p.k. – obraza przepisów postępowania, jeżeli mogła ona mieć wpływ na treść orzeczenia ☒ art. 438 pkt 3 k.p.k. – błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia, jeżeli mógł on mieć wpływ na treść tego orzeczenia ☐ art. 438 pkt 4 k.p.k. – rażąca niewspółmierność kary, środka karnego, nawiązki lub niesłusznego zastosowania albo niezastosowania środka zabezpieczającego, przepadku lub innego środka ☐ art. 439 k.p.k. ☐ brak zarzutów 0.1.1.4. Wnioski ☒ uchylenie ☐ zmiana