VI Ka 653/14
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Okręgowy utrzymał w mocy wyrok Sądu Rejonowego skazujący obwinionego za wykroczenia zakłócania spokoju, używania wulgarnych słów i zaśmiecania, oddalając apelację obwinionego.
Obwiniony W. S. został skazany przez Sąd Rejonowy za wykroczenia z art. 51 § 2 kw, art. 141 kw i art. 145 kw. W apelacji zarzucił m.in. naruszenie prawa do obrony, sprzeczność orzeczenia i błędy w ustaleniach faktycznych. Sąd Okręgowy uznał apelację za niezasadną, stwierdzając, że cofnięcie obrońcy z urzędu było zasadne, a pozostałe zarzuty nie znalazły potwierdzenia w materiale dowodowym. Utrzymano w mocy zaskarżony wyrok, zasądzono koszty obrony z urzędu i zwolniono obwinionego od kosztów sądowych.
Sąd Okręgowy w Jeleniej Górze rozpoznał apelację obwinionego W. S. od wyroku Sądu Rejonowego, który skazał go za wykroczenia zakłócania spokoju, używania wulgarnych słów i zaśmiecania ulicy. Obwiniony w swojej apelacji podniósł szereg zarzutów, w tym naruszenie prawa do obrony poprzez cofnięcie obrońcy z urzędu, sprzeczność treści orzeczenia, nieuczestniczenie oskarżyciela publicznego, błędy w ustaleniach faktycznych oraz nietrzeźwość. Sąd Okręgowy szczegółowo przeanalizował każdy z zarzutów. Stwierdzono, że cofnięcie obrońcy z urzędu było zgodne z prawem, gdyż opinia biegłego nie wykazała wątpliwości co do poczytalności obwinionego. Zarzut sprzeczności orzeczenia uznano za chybiony, wskazując, że wyrok nakazowy traci moc z chwilą wniesienia sprzeciwu, a przepisy nie przewidują wydania postanowienia o jego uchyleniu. Nieobecność oskarżyciela publicznego na rozprawie nie stanowiła naruszenia przepisów, a obwiniony został prawidłowo powiadomiony o terminie ogłoszenia wyroku. Wnioski dowodowe zostały oddalone z należytym uzasadnieniem. Sąd Okręgowy nie dopatrzył się również błędów w ustaleniach faktycznych, uznając zeznania świadków za zbieżne i szczere, a dowody potwierdzające popełnienie wykroczeń. Wobec powyższego, apelacja obwinionego została uznana za niezasadną, a zaskarżony wyrok utrzymano w mocy. Zasądzono również koszty obrony z urzędu i zwolniono obwinionego od kosztów sądowych.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (3)
Odpowiedź sądu
Nie, cofnięcie obrońcy z urzędu było zasadne, gdyż opinia biegłego nie wykazała wątpliwości co do poczytalności obwinionego, a obowiązek korzystania z pomocy obrońcy ustaje w takiej sytuacji.
Uzasadnienie
Zgodnie z art. 21 § 2 k.p.w., obowiązek korzystania z pomocy obrońcy ustaje, gdy biegły stwierdzi, że poczytalność obwinionego nie budzi wątpliwości. Sąd Rejonowy zasadnie cofnął wyznaczenie obrońcy po otrzymaniu takiej opinii.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
utrzymanie w mocy zaskarżonego wyroku
Strona wygrywająca
Skarb Państwa (wobec obwinionego)
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| W. S. | osoba_fizyczna | obwiniony |
| A. P. (1) | osoba_fizyczna | pokrzywdzony |
| adw. R. D. - S. | inne | obrońca z urzędu |
Przepisy (18)
Główne
k.w. art. 51 § § 2
Kodeks wykroczeń
k.w. art. 141
Kodeks wykroczeń
k.w. art. 145
Kodeks wykroczeń
Pomocnicze
k.p.k. art. 624 § § 1
Kodeks postępowania karnego
k.p.w. art. 119 § § 1
Kodeks postępowania w sprawach o wykroczenia
k.p.w. art. 21 § § 2
Kodeks postępowania w sprawach o wykroczenia
Obowiązek korzystania z pomocy obrońcy ustaje, jeżeli powołany biegły stwierdzi, że poczytalność obwinionego nie budzi wątpliwości.
k.p.w. art. 21 § § 4
Kodeks postępowania w sprawach o wykroczenia
Podstawa odmowy wyznaczenia obrońcy z urzędu, gdy nie istnieją wątpliwości co do poczytalności obwinionego.
k.p.w. art. 22
Kodeks postępowania w sprawach o wykroczenia
Odmowa wyznaczenia obrońcy z urzędu, gdy sprawa nie jest szczególnie istotna dla dobra wymiaru sprawiedliwości, a obwiniony nie jest nieporadny.
k.p.k. art. 438
Kodeks postępowania karnego
k.p.k. art. 439 § § 1
Kodeks postępowania karnego
k.p.k. art. 440
Kodeks postępowania karnego
k.p.k. art. 506 § § 3
Kodeks postępowania karnego
W razie wniesienia sprzeciwu wyrok nakazowy traci moc; sprawa podlega rozpoznaniu na zasadach ogólnych.
k.p.w. art. 94 § § 1
Kodeks postępowania w sprawach o wykroczenia
k.p.w. art. 72 § § 2
Kodeks postępowania w sprawach o wykroczenia
k.p.k. art. 634
Kodeks postępowania karnego
Prawo o adwokaturze art. 29 § ust. 1
Ustawa Prawo o adwokaturze
Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości w sprawie opłat za czynności adwokackie... art. 14 § ust. 2 pkt 4
Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości w sprawie opłat za czynności adwokackie... art. 2 § ust. 3
Argumenty
Skuteczne argumenty
Zasadność cofnięcia obrońcy z urzędu po opinii biegłego o braku wątpliwości co do poczytalności. Brak wymogu wydania postanowienia o uchyleniu wyroku nakazowego po wniesieniu sprzeciwu. Prawidłowe powiadomienie obwinionego o terminie ogłoszenia wyroku. Właściwe uzasadnienie oddalenia wniosków dowodowych. Potwierdzenie ustaleń faktycznych przez materiał dowodowy.
Odrzucone argumenty
Naruszenie prawa do obrony poprzez bezzasadne cofnięcie obrońcy z urzędu. Sprzeczność treści orzeczenia uniemożliwiająca wykonanie wyroku (brak postanowienia o uchyleniu wyroku nakazowego). Nieuczestniczenie oskarżyciela publicznego podczas przewodu sądowego. Uniemożliwienie obwinionemu stawiennictwa na ogłoszeniu wyroku. Oddalenie wniosków dowodowych bez należytego uzasadnienia. Błędy w ustaleniach faktycznych, błędna ocena materiału dowodowego, bezpodstawne stwierdzenie nietrzeźwości.
Godne uwagi sformułowania
obowiązek korzystania z pomocy obrońcy ustaje, jeżeli powołany biegły stwierdzi, że poczytalność obwinionego nie budzi wątpliwości w razie wniesienia sprzeciwu wyrok nakazowy traci moc; sprawa podlega rozpoznaniu na zasadach ogólnych nie ma racji skarżący podnosząc zarzut niewydania postanowienia o uchyleniu wyroku nakazowego i prowadzenia czynności w postępowaniu zwyczajnym z „wieloma uchybieniami”, których skarżący nie sprecyzował rażąca niesprawiedliwość orzeczenia nie jest samodzielną przyczyną odwoławczą, może tylko występować obok przyczyn wymienionych w art. 438 k.p.k.
Skład orzekający
Andrzej Tekieli
przewodniczący
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Niska
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących prawa do obrony w kontekście cofnięcia obrońcy z urzędu po opinii biegłego, a także procedury związanej z wyrokiem nakazowym i sprzeciwem."
Ograniczenia: Sprawa dotyczy wykroczeń, a rozstrzygnięcie opiera się na standardowej interpretacji przepisów proceduralnych.
Wartość merytoryczna
Ocena: 4/10
Sprawa dotyczy rutynowego postępowania w sprawie wykroczeń i apelacji od wyroku. Choć porusza kwestie proceduralne, nie zawiera nietypowych faktów ani przełomowych interpretacji prawnych.
Dane finansowe
koszty obrony z urzędu: 516,6 PLN
Sektor
inne
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionySygn. akt VI Ka 653/14 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 27 lutego 2015 r. Sąd Okręgowy w Jeleniej Górze w VI Wydziale Karnym Odwoławczym w składzie: Przewodniczący – Sędzia SO Andrzej Tekieli Protokolant Jolanta Kopeć po rozpoznaniu w dniach 13 lutego 2015r. i 27 lutego 2015r. sprawy W. S. obwinionego z art. 51 § 2 kw i inne z powodu apelacji, wniesionej przez obwinionego od wyroku Sądu Rejonowego w Jeleniej Górze z dnia 17 listopada 2014 r. sygn. akt II W 109/14 I. utrzymuje w mocy zaskarżony wyrok wobec obwinionego W. S. , II. zasądza od Skarbu Państwa na rzecz adw. R. D. - S. kwotę 516,60 zł w tym 96,60 zł podatku od towarów i usług tytułem nieopłaconej obrony obwinionego z urzędu w postępowaniu odwoławczym, III. zwalnia obwinionego od zapłaty na rzecz Skarbu Państwa kosztów sądowych za postępowanie odwoławcze obciążając nimi Skarb Państwa. Sygn. akt VI Ka 653/14 UZASADNIENIE W. S. został obwiniony o to, że: 1. w dniu 11 grudnia 2013 roku około godz. 13:25 w J. na ul. (...) przed sklepem (...) będąc pod wpływem alkoholu poprzez głośne krzyki zakłócił spokój A. P. (1) i nieokreślonej grupie przechodniów, tj. o czyn z art. 51 § 2 k.w. 2. w dniu 11 grudnia 2013 roku około godziny 13:35 w J. na ul. (...) przed sklepem (...) w miejscu publicznym będąc pod wpływem alkoholu używał słów wulgarnych, tj. o czyn z art. 141 k.w. 3. w dniu 11 grudnia 2013 roku około godziny 13:35 w J. na ul. (...) przed sklepem (...) zaśmiecił ulicę rzucając niedopałki papierosów, tj. o czyn z art. 145 k.w. Sąd Rejonowy w Jeleniej Górze wyrokiem z dnia 17 listopada 2014 roku w sprawie o sygnaturze akt II W 109/14: I. obwinionego W. S. uznał za winnego popełnienia zarzucanych mu czynów, opisanych w punktach 1-3 części wstępnej wyroku, przy przyjęciu, iż rzucił on na ulicę jeden niedopałek oraz, że zakłócił spokój jedynie A. P. (2) , to jest wykroczeń z art. 51 § 2 k.w. z art. 141 k.w. i z art. 145 k.w. i za to, na podstawie 51 § 2 k.w. w zw. z art. 9 § 2 k.w., wymierzył mu łączną karę 300 grzywny w wysokości (trzystu) złotych; II. na podstawie 624 § 1 k.p.k. w zw. z art. 119 § 1 k.p.s. w., zwolnił obwinionego od zapłaty na rzecz Skarbu Państwa kosztów sądowych. Z powyższym wyrokiem nie zgodził się obwiniony, który w sporządzonej osobiście apelacji nie sformułował zarzutów z art. 438 kpk w zw. z art. 109 § 2 kpow, z treści apelacji wynika jednak, że zarzucił 1. naruszenie prawa do obrony poprzez „bezzasadne cofnięcie” obrońcy z urzędu 2. sprzeczność treści orzeczenia uniemożliwiająca wykonanie wyroku poprzez brak postanowienia o uchyleniu wcześniejszego wyroku nakazowego 3. nie uczestniczenie oskarżyciela publicznego podczas przewodu sądowego przed Sądem I instancji 4. uniemożliwienie obwinionemu stawiennictwa na ogłoszeniu wyroku 5. oddalenie wniosków dowodowych bez należytego uzasadnienia 6. błędy w ustaleniach faktycznych co do przebiegu zdarzeń stanowiących podstawę zarzutów, błędną ocenę materiału dowodowego, w tym bezpodstawne stwierdzenie nietrzeźwości obwinionego. Z treści apelacji wynika, że obwiniony wniósł o uniewinnienie od wszystkich zarzutów, względnie o uchylenie wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania. Sąd Okręgowy zważył co następuje: Apelacja obwinionego okazała się niezasadna. Zarzut rażącego naruszenia prawa do obrony obligatoryjnej poprzez bezzasadne cofnięcie obwinionemu obrońcy z urzędu - r. pr. D. K. (1) jest bezzasadny. Radca prawny D. K. (1) został wyznaczony obrońcą z urzędu dla obwinionego W. S. na mocy postanowienia Sądu Rejonowego w Jeleniej Górze z dnia 7 kwietnia 2014 r., sygn. akt II W 109/14 (k. 64). W dniu 8 maja 2014 r. wyznaczony obrońca uczestniczył w posiedzeniu Sądu Rejonowego (k. 82). W wyniku wydania opinii sądowo-psychiatrycznej (k. 169-172), z której wynika, iż poczytalność obwinionego w trakcie postępowania sądowego nie budzi wątpliwości, Sąd Rejonowy wydał zarządzenie o cofnięciu wyznaczenia dla obwinionego obrońcy z urzędu (k. 178). Stosownie do treści z art. 21 § 2 k.p.w. obowiązek korzystania z pomocy obrońcy ustaje, jeżeli powołany biegły stwierdzi, że poczytalność obwinionego nie budzi wątpliwości. Zatem stwierdzić należy, iż Sąd Rejonowy zasadnie cofnął wyznaczenie dla obwinionego obrońcy z urzędu. W dniu 29 września 2014 r. obwiniony złożył wniosek o ustanowienie mu „pełnomocnika z urzędu” powołując się na art. 79 § 1 pkt 3 k.p.k. (k. 206v). Postanowieniem z dnia 30 września 2014 r. Sąd Rejonowy słusznie, na podstawie art. 21 § 4 k.p.w. , odmówił wnioskowi obwinionego o wyznaczenie obrońcy z urzędu. Swoją decyzję Sąd uzasadnił tym, iż dotychczas przeprowadzone dowody nie uzasadniają istnienia wątpliwości, co do poczytalności obwinionego (k. 211). Na rozprawie w dniu 13 listopada 2014 r. obwiniony wniósł o wyznaczenie mu obrońcy z urzędu w powodu jego stanu materialno-bytowego, który nie uległ polepszeniu. Sąd I instancji powołując się na art. 22 k.p.w. odmówił wnioskowi obwinionego, uzasadniając to tym, iż w sprawie, niezależnie od sytuacji materialnej obwinionego, wyznaczenia takiego obrońcy nie wymaga dobro wymiaru sprawiedliwości. Sąd Okręgowy nie znajduje uchybienia w stanowisku Sądu I instancji. Słusznie Sąd Rejonowy stwierdził, iż sprawa nie jest szczególnie istotna z punktu widzenia dobra wymiaru sprawiedliwości, a obwiniony nie jest osobą w takim stopniu nieporadną, aby nie był w stanie realizować samodzielnie swojego prawa do obrony. Przechodząc do dalszej części zarzutów apelacji - skarżący wskazuje, iż badanie w dniu 1 kwietnia 2014 r. przez biegłego D. J. nie odbyło się, a opinia psychiatryczna została wydana bez wykonania badania obwinionego w lipcu 2014 r. Jak wynika z informacji przedstawionej przez ww. biegłego obwiniony W. S. nie zgodził się na badanie w dniu 1 kwietnia 2014 r. (k. 60). Postanowieniem z dnia 7 kwietnia 2014 r. Sąd Rejonowy w Jeleniej Górze w sprawie II W 109/14, zmienił postanowienie z dnia 6 lutego 2014 r. w ten sposób, że w miejsce opinii wykonanej po bezpośrednim badaniu obwinionego, zlecił wykonanie opinii biegłemu psychiatrze- D. J. - wyłącznie na podstawie dostępnej w aktach dokumentacji (k. 63). Zdaniem Sądu Okręgowego znajdujące się w aktach sprawy opinie sądowo – psychiatryczne (k. 85-161) pozwoliły biegłemu D. J. na wydanie opinii, która jest, jak słusznie stwierdził Sąd Rejonowy, jasna, pełna i wewnętrznie spójna (k. 169-172). Sąd I instancji w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku wskazał, iż obwiniony w toku procesu nie zakwestionował skutecznie rzetelności tego opracowania. Odnosząc się do zarzutu naruszenia przez Sąd Rejonowy przepisu art. 439 § 1 pkt 7 k.p.k. polegającego na sprzeczności w treści orzeczenia, uniemożliwiającej jego wykonanie, stwierdzić należy, iż jest on chybiony. Powyższą bezwzględną przyczynę odwoławczą skarżący uzasadnia tym, iż mimo sprzeciwu od wyroku nakazowego nie wydano stosownego postanowienia o uchyleniu tego wyroku. Wskazać należy, iż powszechnie przyjmuje się, że sprzeczność w treści orzeczenia musi mieć charakter uniemożliwiający jego wykonanie. Taka sytuacja zachodzi wówczas, gdy usunięcie sprzeczności nie jest możliwe nawet po wykorzystaniu trybu przewidzianego w art. 13 § 1 k.k.w. (Grajewski J., Steinborn S., Komentarz do art. 439 kodeksu postępowania karnego, LEX 2013). W przedmiotowej sprawie treść wyroku Sądu Rejonowego w Jeleniej Górze z dnia 17 listopada 2014 r., wydanego w sprawie II W 109/14, jest spójna i nie występują w niej żadne sprzeczności uniemożliwiające jego wykonanie. Nie ma racji skarżący podnosząc zarzut niewydania postanowienia o uchyleniu wyroku nakazowego i prowadzenia czynności w postępowaniu zwyczajnym z „wieloma uchybieniami”, których skarżący nie sprecyzował. Zgodnie z art. 506 § 3 k.p.k. w zw. z art. 94 § 1 k.p.w. w razie wniesienia sprzeciwu wyrok nakazowy traci moc; sprawa podlega rozpoznaniu na zasadach ogólnych. Wskazać należy, iż przepisy procedury karnej w takiej sytuacji nie przewidują wydania przez Sąd postanowienia o uchyleniu wyroku nakazowego. Kolejny zarzut, który nie zasługuje na uwzględnienie dotyczy nieuczestniczenia oskarżyciela K. w J. w przewodzie sądowym a obwinionego w rozprawie, na której ogłoszony został wyrok. Niestawiennictwo oskarżyciela na rozprawę w dniu 30 września 2014 r. nie stanowi naruszenia przepisów ustawy z dnia 24 sierpnia 2001 r.-kodeks postępowania w sprawach o wykroczenia . W myśl art. 72 § 2 k.p.w. wniosek o ukaranie odczytuje oskarżyciel publiczny, jeżeli bierze udział w rozprawie, a w innym wypadku protokolant. Odnośnie niestawiennictwa obwinionego na ogłoszenie wyroku w dniu 17 listopada 2014 r. wskazać należy, iż W. S. na rozprawie w dniu 13 listopada 2014 r. został prawidłowo powiadomiony o terminie i miejscu wydania przez Sąd wyroku, a także o prawie do stawiennictwa i skutkach niestawiennictwa (k. 222). Nie zasługuje także na uwzględnienie zarzut W. S. dotyczący nie uzasadnienia przez Sąd w dniu 13 listopada 2014 r. w sposób wystarczający oddalenia wniosków dowodowych obwinionego. W ocenie Sądu Okręgowego postanowienia Sądu Rejonowego oddalające wnioski dowodowe obwinionego zostały w sposób szczegółowy i nie budzący żadnych wątpliwości uzasadnione. Sąd I instancji odniósł się do każdego z wniosków z osobna uzasadniając swoją decyzję w sposób dogłębny i rzetelny (k. 221). Skarżący w apelacji wskazał, iż jego „zarzuty korespondują do opisowego, tendencyjnego i wybiórczego wyroku w uznaniu obwinionego winnym - tj. art. 438 pkt 2 i pkt 3 k.p.k. , co miało istotny wpływ na chybione orzeczenie z rażącą niesprawiedliwością tegoż orzeczenia w zw. z art. 440 k.p.k. w bezpodstawnym przyjęciu art. 51 § 2 k.w. w zw. z art. 9 § 2 k.k. w karze łącznej”. W przedmiotowej sprawie zdaniem Sądu Okręgowego nie występują podstawy odwoławcze z art. 438 k.p.k. , które Sąd może uwzględnić z urzędu. Wskazać należy, iż rażąca niesprawiedliwość orzeczenia nie jest samodzielną przyczyną odwoławczą, może tylko występować obok przyczyn wymienionych w art. 438 k.p.k. W orzecznictwie Sądu Najwyższego dominuje pogląd, że rażącą niesprawiedliwość może kwalifikować każda z przyczyn wymienionych w art. 438 k.p.k. (Grajewski J., Steinborn S., Komentarz do art. 439 kodeksu postępowania karnego, LEX 2013). Obwiniony zarzucił w apelacji, iż Policja w dniu 11 grudnia 2013 r. nie ustaliła prawem przewidzianym jego nietrzeźwości. W. S. zarzucił, iż Sąd ustalił, że obwiniony zakłócał spokój pokrzywdzonemu A. P. (1) i rzucił niedopałek papierosa na ulicę. W ocenie Sądu Okręgowego Sąd I instancji nie dopuścił się błędu w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia. Z materiału dowodowego zgromadzonego w postępowaniu sądowym prowadzonym pod sygn. akt II W 109/14, wynika, iż w dniu 11 grudnia 2013 r. W. S. pił alkohol (do czego się przyznał), odmówił poddania się badaniu na zawartość alkoholu w wydychanym powietrzu, zakłócał spokój A. P. (1) , będąc pod wpływem alkoholu używał wulgarnych słów a na trawnik rzucił niedopałek po wypalonym papierosie (k. 212, 6, 212v, 12-13). Sąd Rejonowy prawidłowo ocenił zeznania świadków-funkcjonariuszy Policji D. K. (2) i P. C. jako zbieżne i szczere, a dostrzeżone pewne rozbieżności Sąd ocenił jako skutek upływu czasu od zajścia i zainteresowania odmiennymi szczegółami w toku interwencji. Biorąc pod uwagę powyższe, a także wysokość wymierzonej obwinionemu kary grzywny, która nie jest rażąco surowa, Sąd Okręgowy utrzymał zaskarżony wyrok w mocy. Z uwagi na ustanowienie W. S. obrońcy z urzędu w postępowaniu odwoławczym Sąd Okręgowy na podstawie art. 29 ust. 1 ustawy z dnia 26 maja 1982 r. – Prawo o adwokaturze (Dz. U. z 2014 r., poz. 635 ze zm.) zasądził od Skarbu Państwa na rzecz adw. R. D. - S. kwotę 516,60 zł, w tym 96,60 zł tytułem podatku od towarów i usług. Wysokość zasądzonej kwoty sąd ustalił na podstawie § 14 ust. 2 pkt 4 w zw. z § 2 ust. 3 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (t.j. Dz. U. z 2013 r., poz. 461). Sąd Okręgowy, biorąc pod uwagę sytuację majątkową obwinionego, zwolnił go od zapłaty na rzecz Skarbu Państwa kosztów sądowych za postępowanie odwoławcze obciążając nimi Skarb Państwa ( art. 624 § 1 k.p.k. w zw. z art. 634 k.p.k. w zw. z art. 119 k.p.w. ).
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI