Orzeczenie · 2018-08-28

VI Ka 646/18

Sąd
Sąd Okręgowy w Gliwicach
Miejsce
Gliwice
Data
2018-08-28
SAOSKarneoszustwaWysokaokręgowy
oszustwoubezpieczeniafałszywe zeznaniauchybienie proceduralneapelacjauniewinnienieart. 298 kkart. 286 kkart. 233 kk

Sąd Okręgowy w Gliwicach rozpoznał apelacje od wyroku Sądu Rejonowego w Rudzie Śląskiej, który skazał S. W. za dwa przestępstwa z art. 286 § 1 i 3 kk, K. W. za występek z art. 233 § 1 kk, oraz S. K. za występek z art. 286 § 1 i 3 kk. Sąd Rejonowy uznał te czyny za ciąg przestępstw i orzekł kary grzywny. Apelacje wnieśli prokurator, obrońca oskarżonych S. W. i K. W. oraz pełnomocnik oskarżyciela posiłkowego. Sąd Okręgowy, analizując apelacje, doszedł do wniosku, że doszło do poważnych uchybień proceduralnych, w szczególności naruszenia art. 443 kpk, który zakazuje orzekania surowszego wyroku niż uchylony, gdy zaskarżono go tylko na korzyść oskarżonego. W związku z tym, Sąd Okręgowy uniewinnił oskarżonych S. W. i S. K. od czynów zakwalifikowanych z art. 298 § 1 kk, uznając, że opis czynu w akcie oskarżenia nie obejmował pełnego zakresu oszustwa ubezpieczeniowego. W pozostałym zakresie, w tym w odniesieniu do czynu K. W. i części czynu S. W., wyrok Sądu Rejonowego został utrzymany w mocy, a kary zostały odpowiednio zmienione lub utrzymane.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka
Do czego można powołać

Interpretacja art. 443 kpk w kontekście postępowań ponownych, zasady kwalifikacji prawnej oszustwa ubezpieczeniowego.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy specyficznej sytuacji naruszenia zakazu reformationis in peius w postępowaniu karnym.

Zagadnienia prawne (4)

Czy opis czynu przypisanego oskarżonym w postępowaniu ponownym, rozszerzający kwalifikację prawną i faktyczną w stosunku do wyroku pierwotnego, nie narusza zakazu orzekania surowszego wyroku w sytuacji, gdy zaskarżono go tylko na korzyść oskarżonego?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, narusza. Sąd Okręgowy uznał, że rozszerzenie opisu czynu i kwalifikacji prawnej w postępowaniu ponownym, w sytuacji gdy wyrok pierwotny nie był zaskarżony na niekorzyść oskarżonych, stanowi naruszenie art. 443 kpk.

Uzasadnienie

Sąd Okręgowy powołał się na uchwałę Sądu Najwyższego (I KZP 14/03), wskazując, że przy porównywaniu surowości orzeczeń należy brać pod uwagę ustalenia faktyczne, kwalifikację prawną, orzeczoną karę oraz wszystkie możliwe następstwa dla sytuacji prawnej oskarżonego. Rozszerzenie opisu czynu o nowe elementy i zmianę kwalifikacji prawnej z przestępstwa przeciwko obrotowi gospodarczemu na przestępstwo przeciwko mieniu pogorszyło sytuację prawną oskarżonych.

Czy samo spowodowanie zdarzenia będącego podstawą do wypłaty odszkodowania ubezpieczeniowego, bez dalszych działań mających na celu wyłudzenie tego odszkodowania, stanowi przestępstwo z art. 298 § 1 kk?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, samo spowodowanie zdarzenia jest jedynie przygotowaniem do przestępstwa oszustwa ubezpieczeniowego. Pełne przestępstwo wymaga dalszych działań mających na celu wprowadzenie ubezpieczyciela w błąd i uzyskanie nienależnego odszkodowania.

Uzasadnienie

Sąd Okręgowy stwierdził, że przestępstwo z art. 298 § 1 kk nie zachodzi w próżni. Sprawca musi podjąć dalsze kroki, aby uzyskać odszkodowanie, co zazwyczaj wiąże się z wprowadzeniem ubezpieczyciela w błąd. Samo upozorowanie kolizji jest czynnością pierwszą, przygotowawczą.

Czy ustalenia faktyczne Sądu Rejonowego dotyczące wartości pojazdu, jego stanu technicznego i przebiegu były prawidłowe?

Odpowiedź sądu

Tak, Sąd Okręgowy uznał ustalenia faktyczne Sądu I instancji za zasadniczo prawidłowe, oparte na rzetelnie zgromadzonym i ocenionym materiale dowodowym, w tym opiniach biegłych.

Uzasadnienie

Sąd Okręgowy odniósł się do argumentów obrońcy dotyczących różnicy przebiegu, wiarygodności zaświadczenia diagnosty, ceny pojazdu i jego uszkodzeń, uznając je za nieprzekonujące w świetle całokształtu materiału dowodowego. Podkreślono znaczenie opinii biegłych i zbieżność dokumentacji.

Czy kara orzeczona przez Sąd Rejonowy wobec K. W. za składanie fałszywych zeznań jest rażąco niewspółmierna?

Odpowiedź sądu

Nie, kara jest wyważona i stanowi wyraz łagodności Sądu I instancji.

Uzasadnienie

Sąd Okręgowy uznał karę grzywny za samoistną, umiarkowanie dużą liczbę stawek dziennych i niewielką wysokość stawki dziennej, przy uwzględnieniu statusu majątkowego oskarżonej, za wyraz łagodności Sądu I instancji.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Częściowa zmiana wyroku

Strony

NazwaTypRola
S. W.osoba_fizycznaoskarżony
K. W.osoba_fizycznaoskarżona
S. K.osoba_fizycznaoskarżony
Prokurator Prokuratury Okręgowej w G.organ_państwowyoskarżyciel publiczny
(...)spółkaoskarżyciel posiłkowy
(...) S.A.spółkapokrzywdzony

Przepisy (23)

Główne

k.k. art. 298 § 1

Kodeks karny

k.k. art. 286 § 1

Kodeks karny

k.k. art. 233 § 1

Kodeks karny

k.p.k. art. 443

Kodeks postępowania karnego

Zakazuje orzekania surowszego wyroku niż uchylony, gdy zaskarżono go tylko na korzyść oskarżonego. Obejmuje to ustalenia faktyczne, kwalifikację prawną, karę i inne następstwa dla sytuacji prawnej oskarżonego.

Pomocnicze

k.k. art. 286 § 3

Kodeks karny

k.k. art. 33 § 1

Kodeks karny

k.k. art. 33 § 3

Kodeks karny

k.p.k. art. 437

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 438

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 636 § 1

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 636 § 2

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 633

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 632 § 2

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 415 § 1

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 616 § 2

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 626 § 1

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 46 § 1

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 627

Kodeks postępowania karnego

Dz.U. 2015 poz. 1778 art. 11 § 2

Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości

Dz.U. 2015 poz. 1778 art. 11 § 3

Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości

Dz.U. 2002 nr 173 poz. 1419 art. 14 § 2

Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości

Dz.U. 2002 nr 173 poz. 1419 art. 14 § 3

Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości

k.c. art. 385 § 1

Kodeks cywilny

Argumenty

Skuteczne argumenty

Naruszenie art. 443 kpk poprzez rozszerzenie opisu czynu i kwalifikacji prawnej w postępowaniu ponownym. • Opis czynu w akcie oskarżenia nie obejmował pełnego zakresu oszustwa ubezpieczeniowego. • Samo spowodowanie zdarzenia nie jest przestępstwem z art. 298 § 1 kk.

Odrzucone argumenty

Argumenty obrońcy dotyczące ustaleń faktycznych Sądu I instancji (przebieg, stan pojazdu, cena). • Argumenty prokuratora o zmianę kwalifikacji prawnej czynu przypisanego S. W. w punkcie 1b. • Argumenty pełnomocnika oskarżyciela posiłkowego dotyczące obowiązku naprawienia szkody.

Godne uwagi sformułowania

poważne uchybienie proceduralne • orzeczenie surowsze niż uchylone • oszustwo sądowe • oszustwo procesowe w procesie cywilnym • wprowadzonym w błąd był Sąd Rejonowy • rozporządził mieniem ubezpieczyciela • przestępstwo z art. 298 § 1 kk nie zachodzi w próżni • samo spowodowanie zdarzenia będącego podstawą do wypłaty odszkodowania, jest tylko przygotowaniem do przestępstwa oszustwa ubezpieczeniowego

Skład orzekający

Ewa Trzeja-Wagner

przewodniczący

Kazimierz Cieślikowski

sprawozdawca

Arkadiusz Łata

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja art. 443 kpk w kontekście postępowań ponownych, zasady kwalifikacji prawnej oszustwa ubezpieczeniowego."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji naruszenia zakazu reformationis in peius w postępowaniu karnym.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa pokazuje, jak kluczowe mogą być uchybienia proceduralne, prowadzące do uniewinnienia mimo potencjalnie prawidłowych ustaleń faktycznych. Wyjaśnia też subtelności kwalifikacji prawnej oszustwa ubezpieczeniowego.

Uchybienie proceduralne uniewinniło oskarżonych mimo dowodów winy – kluczowa lekcja z sądu odwoławczego.

Sektor

ubezpieczenia

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst