VI KA 638/24
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Okręgowy w Warszawie rozpoznał apelację wniesioną przez pełnomocnika oskarżycielki posiłkowej B. P. (1) od wyroku Sądu Rejonowego w Otwocku z dnia 14 grudnia 2023 r. (sygn. akt II K 942/19), którym uniewinniono S. K. - M. od zarzutu popełnienia przestępstwa z art. 190a § 1 k.k. (nękanie). Apelacja zarzucała obrazę przepisów postępowania (art. 410 k.p.k. w zw. z art. 7 k.p.k.) poprzez zaniechanie rozważenia wszystkich okoliczności, dowolną ocenę wyjaśnień oskarżonego i zeznań świadka, a także pominięcie faktu cyklicznego pojawiania się oskarżonego przed domem pokrzywdzonej. Ponadto podniesiono zarzut błędu w ustaleniach faktycznych oraz obrazę prawa materialnego (art. 190a § 1 k.k.) poprzez jego niezastosowanie. Sąd Okręgowy uznał wszystkie zarzuty apelacji za niezasadne. Wskazał, że Sąd Rejonowy prawidłowo ocenił zgromadzony materiał dowodowy, a zachowanie oskarżonego, polegające na wysyłaniu wiadomości SMS i pism do pracodawcy w celu dochodzenia wynagrodzenia, gotowości do pracy oraz świadectwa pracy, mieściło się w ramach korzystania z uprawnień pracowniczych. Podkreślono, że działania te były zgodne z przepisami prawa pracy, a ostatecznie doprowadziły do zawarcia ugody w sądzie pracy, co potwierdzało słuszność roszczeń pracowniczych oskarżonego. Sąd odwoławczy zaznaczył, że kluczowym znamieniem przestępstwa nękania jest uporczywość i szczególne nastawienie psychiczne sprawcy, które nie zostały w tym przypadku wykazane. Ponadto, sąd odwoławczy stwierdził, że zarzut cyklicznego pojawiania się oskarżonego pod domem pokrzywdzonej nie został udowodniony, a zeznania pokrzywdzonej nie znalazły potwierdzenia w zeznaniach innych świadków. Wobec powyższego, Sąd Okręgowy utrzymał w mocy zaskarżony wyrok Sądu Rejonowego. Orzeczono również o kosztach postępowania odwoławczego, zasądzając od oskarżycielki posiłkowej na rzecz Skarbu Państwa opłatę za drugą instancję oraz obciążając ją pozostałymi kosztami.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: ŚredniaRozróżnienie między dochodzeniem praw pracowniczych a przestępstwem nękania (stalkingu). Interpretacja znamion art. 190a § 1 k.k. w kontekście stosunków pracowniczych.
Orzeczenie dotyczy specyficznego stanu faktycznego, gdzie działania pracownika były uzasadnione jego roszczeniami pracowniczymi i zakończyły się ugodą. Nie wyklucza odpowiedzialności karnej w innych sytuacjach, gdzie działania pracownika mają charakter nękania bez związku z prawami pracowniczymi.
Zagadnienia prawne (3)
Czy działania pracownika polegające na dochodzeniu roszczeń pracowniczych poprzez wysyłanie wiadomości SMS i pism do pracodawcy, które zakończyły się ugodą w sądzie pracy, mogą stanowić przestępstwo uporczywego nękania (stalkingu) z art. 190a § 1 k.k.?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, takie działania, jeśli mieszczą się w ramach korzystania z uprawnień pracowniczych i nie wykazują uporczywości oraz szczególnego nastawienia psychicznego sprawcy, nie wyczerpują znamion przestępstwa z art. 190a § 1 k.k.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że dochodzenie praw pracowniczych środkami dopuszczonymi przez kodeks pracy, nawet jeśli jest częste i prowadzi do sporów, nie jest równoznaczne z uporczywym nękaniem. Kluczowe jest odróżnienie korzystania z uprawnień od działań mających na celu wzbudzenie poczucia zagrożenia, poniżenia lub udręczenia. W tym przypadku, działania oskarżonego były uzasadnione jego statusem pracownika i doprowadziły do ugody w sądzie pracy, co potwierdza ich pracowniczy charakter.
Czy zarzuty dotyczące obrazy przepisów postępowania (art. 7 k.p.k., art. 410 k.p.k.) poprzez dowolną ocenę dowodów i pominięcie istotnych okoliczności mogą prowadzić do uchylenia wyroku uniewinniającego, jeśli sąd pierwszej instancji prawidłowo ocenił materiał dowodowy?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, jeśli sąd odwoławczy stwierdzi, że sąd pierwszej instancji dokonał swobodnej, a nie dowolnej oceny dowodów, rozważył wszystkie okoliczności sprawy i prawidłowo zastosował przepisy prawa materialnego, zarzuty te są niezasadne.
Uzasadnienie
Sąd odwoławczy zbadał zarzuty dotyczące naruszenia przepisów postępowania i uznał je za niezasadne. Stwierdzono, że sąd pierwszej instancji ocenił materiał dowodowy zgodnie z zasadami logicznego rozumowania i doświadczenia życiowego, rozważył wszystkie dowody i zasadnie doszedł do wniosku o braku znamion czynu z art. 190a § 1 k.k. Sąd odwoławczy nie znalazł podstaw do uznania oceny dowodów za dowolną.
Czy brak potwierdzenia przez świadków zeznań pokrzywdzonej dotyczących uporczywego pojawiania się oskarżonego pod jej domem, w sytuacji gdy sama pokrzywdzona twierdziła, że czuła się zagrożona, dyskwalifikuje te zeznania?
Odpowiedź sądu
Tak, jeśli zeznania pokrzywdzonej w tym zakresie nie znajdują potwierdzenia w innych dowodach, w tym zeznaniach świadków (nawet bliskich lub współpracowników), sąd może uznać tę okoliczność za nieudowodnioną.
Uzasadnienie
Sąd odwoławczy odniósł się do zarzutu uporczywego pojawiania się oskarżonego pod domem pokrzywdzonej. Stwierdzono, że nikt poza pokrzywdzoną nie potwierdził tych sytuacji. Świadkowie (pracownicy firmy pokrzywdzonej oraz jej mąż) nie potwierdzili tych okoliczności, co w ocenie sądu osłabia wiarygodność twierdzeń pokrzywdzonej w tym zakresie.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| S. K. - M. | osoba_fizyczna | oskarżony |
| B. P. (1) | osoba_fizyczna | oskarżycielka posiłkowa |
| Marek Traczyk | inne | prokurator |
Przepisy (10)
Główne
k.k. art. 190a § § 1
Kodeks karny
Przestępstwo uporczywego nękania wymaga kumulatywnie dwóch elementów: obiektywnego (powtarzalność zachowania) i subiektywnego (szczególne nastawienie psychiczne sprawcy, polegające na nieustępliwości lub chęci postawienia na swoim). Cel działania sprawcy, nawet jeśli sam w sobie nie jest naganny, może być realizowany środkami stanowiącymi uporczywe nękanie.
Pomocnicze
k.p.k. art. 410
Kodeks postępowania karnego
Sąd jest obowiązany rozważyć wszystkie okoliczności ujawnione w postępowaniu mające znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy.
k.p.k. art. 7
Kodeks postępowania karnego
Ocena dowodów winna być swobodna, a nie dowolna, oparta na zasadach logiki, wiedzy i doświadczenia życiowego.
k.p. art. 81 § § 1
Kodeks pracy
Pracownikowi przysługuje wynagrodzenie za gotowość do pracy. Zgłoszenie gotowości do świadczenia pracy może nastąpić przez każde zachowanie pracownika objawiające w dostateczny sposób jego zamiar kontynuacji stosunku pracy, w tym systematyczne lub periodyczne powiadamianie pracodawcy o miejscu przebywania i sposobach wezwania pracownika do świadczenia pracy, co najmniej przez comiesięczne żądanie wypłaty wynagrodzenia z tytułu gotowości do pracy.
Ustawa o opłatach w sprawach karnych art. 13 § pkt 2
Podstawa prawna ustalenia wysokości opłaty za drugą instancję.
k.p.k. art. 636 § § 1
Kodeks postępowania karnego
Podstawa prawna orzekania o kosztach procesu w postępowaniu odwoławczym.
k.p.k. art. 438
Kodeks postępowania karnego
Katalog podstaw apelacji.
k.p.k. art. 439
Kodeks postępowania karnego
Bezwzględne podstawy uchylenia orzeczenia.
k.p.k. art. 440
Kodeks postępowania karnego
Obowiązek uwzględnienia okoliczności podlegających uwzględnieniu z urzędu.
k.p.k. art. 454 § § 1
Kodeks postępowania karnego
Podstawa uchylenia wyroku.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Działania oskarżonego mieściły się w ramach korzystania z praw pracowniczych. • Dochodzenie roszczeń pracowniczych, nawet uporczywe, nie zawsze wyczerpuje znamiona przestępstwa nękania. • Brak dowodów na uporczywe pojawianie się oskarżonego pod domem pokrzywdzonej. • Sąd pierwszej instancji prawidłowo ocenił materiał dowodowy.
Odrzucone argumenty
Zachowanie oskarżonego wyczerpuje znamiona przestępstwa nękania. • Sąd pierwszej instancji naruszył przepisy postępowania (art. 7, 410 k.p.k.) poprzez dowolną ocenę dowodów. • Oskarżony cyklicznie i uporczywie pojawiał się przed domem oskarżycielki posiłkowej.
Godne uwagi sformułowania
od przestępstwa nękania należy odróżnić korzystanie przez oskarżonego z przysługujących mu uprawnień z zakresu prawa pracy • kluczowym znamieniem omawianego przestępstwa jest „uporczywe nękanie" • pracownik powinien aktywnie manifestować pozostawanie w stanie permanentnej (stałej) gotowości do natychmiastowego podjęcia i świadczenia pracy
Skład orzekający
Ludmiła Tułaczko
przewodniczący
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Rozróżnienie między dochodzeniem praw pracowniczych a przestępstwem nękania (stalkingu). Interpretacja znamion art. 190a § 1 k.k. w kontekście stosunków pracowniczych."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznego stanu faktycznego, gdzie działania pracownika były uzasadnione jego roszczeniami pracowniczymi i zakończyły się ugodą. Nie wyklucza odpowiedzialności karnej w innych sytuacjach, gdzie działania pracownika mają charakter nękania bez związku z prawami pracowniczymi.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa pokazuje, jak granica między dochodzeniem swoich praw a przestępstwem może być cienka, szczególnie w kontekście stosunków pracowniczych. Jest to ciekawy przykład interpretacji znamion przestępstwa nękania.
“Czy dochodzenie pensji może być uznane za stalking? Sąd rozstrzyga.”
Sektor
praca
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.