VI Ka 637/16

Sąd Okręgowy w GliwicachGliwice2016-09-28
SAOSKarneprzestępstwa przeciwko mieniuWysokaokręgowy
kradzież paliwaczyn ciągłyne bis in idemprawomocnośćuchylenie wyrokuumorzenie postępowaniaart. 278 kkart. 12 kkart. 439 kpk

Sąd Okręgowy uchylił wyrok skazujący za kradzież paliwa i umorzył postępowanie z uwagi na prawomocne zakończenie sprawy o ten sam czyn przez inny sąd.

Sąd Okręgowy w Gliwicach rozpoznał apelację obrońcy oskarżonego M. M., skazanego przez Sąd Rejonowy za kradzież paliwa. Mimo że apelacja nie była zasadna co do meritum, sąd odwoławczy uchylił zaskarżony wyrok i umorzył postępowanie. Powodem była bezwzględna przyczyna odwoławcza z art. 439 § 1 pkt 8 kpk – sprawa o ten sam czyn tej samej osoby została już prawomocnie zakończona wyrokiem innego sądu rejonowego.

Sąd Okręgowy w Gliwicach, Wydział VI Karny Odwoławczy, rozpoznał apelację obrońcy oskarżonego M. M. od wyroku Sądu Rejonowego w Gliwicach, który skazał go za kradzież paliwa w okresie od marca do lipca 2013 roku, przypisując mu popełnienie przestępstwa z art. 278 § 1 kk w zw. z art. 12 kk i orzekając karę 6 miesięcy pozbawienia wolności z warunkowym zawieszeniem jej wykonania. Obrońca zarzucała błąd w ustaleniach faktycznych i obrazę prawa materialnego, wnioskując o zmianę kwalifikacji prawnej na wykroczenie i umorzenie postępowania. Sąd Okręgowy uznał apelację za niezasadną co do meritum, stwierdzając, że oskarżony działał z góry powziętym zamiarem w ramach czynu ciągłego. Jednakże, niezależnie od zarzutów apelacji, sąd odwoławczy uchylił zaskarżony wyrok i umorzył postępowanie na podstawie art. 439 § 1 pkt 8 kpk. Powodem było stwierdzenie, że postępowanie karne co do tego samego czynu tej samej osoby zostało już prawomocnie zakończone wyrokiem Sądu Rejonowego w Zabrzu z dnia 18.03.2016 r. (sygn. VII K 807/15), który uprawomocnił się 27.04.2016 r. W tamtym postępowaniu M. M. został skazany za kradzież paliwa w okresie od czerwca 2012 r. do stycznia 2015 r. na karę 10 miesięcy pozbawienia wolności z warunkowym zawieszeniem. Sąd Okręgowy podkreślił, że czyny przypisane w obu wyrokach, gdyby były przedmiotem jednego postępowania, mogłyby zostać uznane za jedno przestępstwo ciągłe. W związku z tym, na mocy art. 17 § 1 pkt 7 kpk, postępowanie zostało umorzone. Kosztami procesu obciążono Skarb Państwa.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Tak, sąd odwoławczy ma obowiązek uchylić zaskarżony wyrok i umorzyć postępowanie w przypadku stwierdzenia bezwzględnej przyczyny odwoławczej, niezależnie od granic zaskarżenia i podniesionych zarzutów.

Uzasadnienie

Przepis art. 439 § 1 kpk stanowi o bezwzględnych przyczynach odwoławczych, które sąd odwoławczy bierze pod uwagę z urzędu. Jedną z takich przyczyn jest wydanie orzeczenia pomimo prawomocnego zakończenia postępowania karnego co do tego samego czynu tej samej osoby. W takiej sytuacji sąd odwoławczy musi uchylić wyrok i umorzyć postępowanie.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylenie wyroku i umorzenie postępowania

Strona wygrywająca

oskarżony (M. M.)

Strony

NazwaTypRola
M. M.osoba_fizycznaoskarżony
Joanna KapturskainneProkurator Prokuratury Rejonowej
adw. K. J.inneobrońca z urzędu
(...)spółkapokrzywdzony

Przepisy (6)

Główne

kpk art. 439 § § 1 pkt 8

Kodeks postępowania karnego

Bezwzględna przyczyna odwoławcza – orzeczenie wydane pomimo prawomocnego zakończenia postępowania karnego co do tego samego czynu tej samej osoby.

kk art. 278 § § 1

Kodeks karny

kk art. 12

Kodeks karny

Czyn ciągły – sprawca popełnia w krótkich odstępach czasu, w wykonaniu z góry powziętego zamiaru, podobne przestępstwa.

kpk art. 17 § § 1 pkt 7

Kodeks postępowania karnego

Umorzenie postępowania w przypadku, gdy oskarżony został prawomocnie skazany za ten sam czyn.

Pomocnicze

kpk art. 437

Kodeks postępowania karnego

kpk art. 632 § pkt 2

Kodeks postępowania karnego

Argumenty

Skuteczne argumenty

Bezwzględna przyczyna odwoławcza z art. 439 § 1 pkt 8 kpk (ne bis in idem) – prawomocne zakończenie postępowania o ten sam czyn przez inny sąd.

Odrzucone argumenty

Argumenty obrońcy dotyczące błędu w ustaleniach faktycznych i obrazy prawa materialnego (kwalifikacja czynu jako przestępstwa ciągłego).

Godne uwagi sformułowania

orzeczenie dotknięte było tzw. bezwzględną przyczyną odwoławczą określoną w art. 439 § 1 ust. 8 kpk postępowanie karne co do tego samego czynu tej samej osoby zostało już prawomocnie zakończone ujemna przesłanka procesowa, o której mowa w art. 17 § 1 ust. 1 kpk wystąpiła już po wydaniu wyroku przez sąd pierwszej instancji

Skład orzekający

Agata Gawron-Sambura

przewodniczący

Grzegorz Kiepura

sędzia sprawozdawca

Bożena Żywioł

sędzia

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Stosowanie zasady ne bis in idem w postępowaniu karnym, obowiązek sądu odwoławczego do uwzględniania bezwzględnych przyczyn odwoławczych z urzędu."

Ograniczenia: Dotyczy sytuacji, gdy ten sam czyn tej samej osoby był przedmiotem prawomocnie zakończonego postępowania.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa ilustruje ważną zasadę ne bis in idem i pokazuje, jak błąd proceduralny (choć nie z winy sądu pierwszej instancji) może prowadzić do uchylenia wyroku. Jest to ciekawy przykład dla prawników procesowych.

Wyrok uchylony, bo sprawa była już prawomocnie zakończona – jak działa zasada ne bis in idem?

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygnatura akt VI Ka 637/16 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 28 września 2016 r. Sąd Okręgowy w Gliwicach, Wydział VI Karny Odwoławczy w składzie: Przewodniczący SSO Agata Gawron-Sambura Sędziowie SSO Grzegorz Kiepura (spr.) SSO Bożena Żywioł Protokolant Aleksandra Studniarz po rozpoznaniu w dniu 16 września 2016 r. przy udziale Joanny Kapturskiej Prokuratora Prokuratury Rejonowej G. sprawy M. M. ( M. ) ur. (...) w M. , syna J. i C. oskarżonego z art. 278§1 kk w zw. z art. 12 kk na skutek apelacji wniesionej przez obrońcę oskarżonego od wyroku Sądu Rejonowego w Gliwicach z dnia 11 marca 2016 r. sygnatura akt III K 376/14 na mocy art. 437 kpk , art. 439 § 1 pkt 8 kpk , art. 632 pkt 2 kpk 1. uchyla zaskarżony wyrok i na podstawie art. 17 § 1 pkt 7 kpk umarza postępowanie przeciwko M. M. o czyn zarzucany mu w akcie oskarżenia to jest o przestępstwo z art. 278 § 1 kk w zw. z art. 12 kk ; 2. zasądza od Skarbu Państwa na rzecz adw. K. J. kwotę 516,60 zł (pięćset szesnaście złotych i sześćdziesiąt groszy) obejmującą kwotę 96,60 zł (dziewięćdziesiąt sześć złotych i sześćdziesiąt groszy) podatku VAT, tytułem zwrotu nieuiszczonych kosztów obrony oskarżonego z urzędu w postępowaniu odwoławczym; 3. kosztami procesu w sprawie obciąża Skarb Państwa. VI Ka 637/16 UZASADNIENIE Wyrokiem Sądu Rejonowego w Gliwicach z dnia 11.03.2016r. M. M. został uznany za winnego tego, że: w okresie od 25.03.2013r. do 26.07.2013r. na terenie stacji paliw w Z. i G. , działając z góry powziętym zamiarem, w krótkich odstępach czasu, dokonał zaboru w celu przywłaszczenia: - w dniu 25.03.2013r. w Z. paliwa (...) w ilości 43,22 litra o wartości 242,90 zł, - w dniu 8.05.2013r. w Z. paliwa (...) w ilości 38,82 litra o wartości 203,42 zł, - w dniu 10.05.2013r. w G. paliwa (...) w ilości 45,71 litra o wartości 241,81 zł, - w dniu 16.05.2013r. w G. paliwa (...) w ilości 47,11 litra o wartości 247,33 zł, - w dniu 21.05.2013r. w Z. paliwa (...) w ilości 45,29 litra na szkodę (...) z/s w K. o wartości 244,11 zł, - w dniu 28.06.2013r. w Z. paliwa (...) w ilości 36,63 litra o wartości 201, 10 zł, - w dniu 16.07.2013r. w Z. paliwa (...) w ilości 39,35 litra o wartości 225,87zł, - w dniu 26.07.2013r. w Z. paliwa (...) w ilości 42,91 litra o wartości 241,58 zł, powodując łączne straty w wysokości 1848,12 zł na szkodę (...) Oddział w Polsce K. ul. (...) , tj. przestępstwa z art. 278 § 1 kk w zw. z art. 12 kk i za to na mocy art. 278 § 1 kk skazany został na karę 6 miesięcy pozbawienia wolności, z warunkowym zawieszeniem jej wykonywania na okres próby wynoszący 2 lata, z zasądzeniem na rzecz pokrzywdzonego kwoty 1848,12 zł tytułem obowiązku naprawiania szkody. Apelację od tego wyroku wywiodła obrońca oskarżonego, która zaskarżyła orzeczenie w całości zarzucając mu błąd w ustaleniach faktycznych polegający na przyjęciu, że oskarżony działał z góry powziętym zamiarem oraz obrazę prawa materialnego, a to art. 278 § 1 kk w zw. z art. 12 kk . W oparciu o podniesione zarzuty obrońca wiosła o zmianę zaskarżonego wyroku poprzez zakwalifikowanie czynów przypisanych oskarżonemu jako wykroczeń z art. 119 § 1 kw, a z uwagi na treść art. 45 § 1 kw w zw. z art. 5 § 4 kpw umorzenie postępowania. Apelacja nie była zasadna. Wbrew jej wywodom przeprowadzone dowody i ujawnione okoliczności sprawy jednoznacznie wskazują, że oskarżony działał w krótkich odstępach czasu w wykonaniu z góry powziętego zamiaru, a zatem w ramach czynu ciągłego, o którym mowa w art. 12 kk . Działanie oskarżonego było jednorodne, powzięte w ramach jednolitego, uprzednio powziętego zamiaru dokonywania kradzieży paliwa na stacjach benzynowych. Brak było jakichkolwiek podstaw do przyjęcia, że oskarżony nie działał jednego uprzednio powziętego zamiaru. Dlatego też przyjęta przez sąd kwalifikacja prawna czynu przypisanego oskarżonemu jako przestępstwa z art. 278 § 1 kk w zw. z art. 12 kk nie może budzić wątpliwości. Niezależnie jednak od granic zaskarżenia i podniesionych zarzutów zaskarżony wyrok należało uchylić i umorzyć postępowanie albowiem orzeczenie dotknięte było tzw. bezwzględną przyczyną odwoławczą określoną w art. 439 § 1 ust. 8 kpk , tzn. zostało wydane pomimo tego, że postępowanie karne co do tego samego czynu tej samej osoby zostało już prawomocnie zakończone. Należy przy tym podkreślić, że ujemna przesłanka procesowa, o której mowa w art. 17 § 1 ust. 1 kpk wystąpiła już po wydaniu wyroku przez sąd pierwszej instancji. Wyrokiem Sądu Rejonowego w Zabrzu z dnia 18.03.2016r., sygn. VII K 807/15, który uprawomocnił się w dniu 27.04.2016r. M. M. został uznany za winnego tego, że w okresie od 8.06.2012r. do 14.01.2015r., działając z góry powziętym zamiarem, w krótkich odstępach czasu dokonał zaboru w celu przywłaszczenia paliwa na szkodę (...) o łącznej wartości 3498,04 zł, tj. przestępstwa z art. 278 § 1 kk w zw. z art. 12 kk , za które skazany został na karę 10 miesięcy pozbawienia wolności, z warunkowym zawieszeniem jej wykonywania na okres próby wynoszący 3 lata (k. 500-501). Porównanie treści obu wyroków skazujących nie może pozostawiać wątpliwości co do tego, że gdyby czyny przypisane oskarżonemu wyrokami Sądu Rejonowego w Gliwicach oraz Sądu Rejonowego w Zabrzu stały się przedmiotem osądu w jednym postępowaniu – istniałyby warunki do uznania ich za jedno przestępstwo ciągłe. Sprawca działał bowiem w krótkich odstępach czasu i w wykonaniu z góry powziętego zamiaru, o czym przekonuje kwalifikacja prawna przestępstw przypisanych oskarżonemu w obu wyrokach jako przestępstw z art. 278 § 1 kk w zw. z art. 12 kk (por. uchwała SN z dnia 21.11.2001r., I KP 29/01, wyrok SN z dnia 26.07.2007r., IV K 153/07, i uchwały SN z dnia 15.06.2007r., I KZP 15/07). W tym stanie rzeczy konieczne było uchylenie zaskarżonego wyroku i umorzenie postępowania w oparciu o przepisy art. 439 § 1 ust. 8 kpk i art. 17 § 1 ust. 7 kpk . Na podstawie art. 632 ust. 2 kpk kosztami procesu w sprawie obciążono Skarb Państwa.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI