Orzeczenie · 2015-01-20

VI KA 624/14

Sąd
Sąd Okręgowy w Słupsku
Miejsce
Słupsk
Data
2015-01-20
SAOSKarneprawo karne materialneWysokaokręgowy
ciążaalkohol w ciążydziecko poczęteochrona prawnakodeks karnynasciturususzkodzenie płoduzespół abstynencyjny

Sprawa dotyczyła kobiety oskarżonej o spowodowanie ciężkiego uszczerbku na zdrowiu u małoletniego syna poprzez spożywanie alkoholu w okresie ciąży. Prokurator wniósł apelację od wyroku Sądu Rejonowego w Słupsku, który uniewinnił oskarżoną. Głównym zarzutem apelacji była błędna interpretacja art. 156 § 1 pkt 2 k.k., który według prokuratora powinien obejmować również ochronę życia i zdrowia dziecka przed narodzeniem, zwłaszcza gdy płód jest w zaawansowanym stadium ciąży i potencjalnie zdolny do samodzielnego życia. Sąd Okręgowy w Słupsku, rozpoznając apelację, szczegółowo analizował przepisy prawa karnego dotyczące ochrony życia i zdrowia, w tym rozróżnienie między "dzieckiem poczętym" a "człowiekiem". Sąd odwołał się do uchwały Sądu Najwyższego (I KZP 18/06) i doktryny, podkreślając, że ochrona prawnokarna życia ludzkiego rozpoczyna się od momentu poczęcia, ale jej intensywność i zakres różnią się w zależności od fazy rozwoju. Sąd Rejonowy, a za nim Sąd Okręgowy, uznał, że przepisy rozdziału XIX Kodeksu karnego, w tym art. 156 § 1 pkt 2 k.k., odnoszą się do "człowieka", który w rozumieniu prawa karnego nie obejmuje "dziecka poczętego". Ochrona prawna "dziecka poczętego" jest uregulowana w odrębnych przepisach (art. 152, 153, 157a k.k.). Sąd Okręgowy podkreślił, że czynności sprawcze oskarżonej miały miejsce przed narodzinami dziecka i przed rozpoczęciem porodu, co wyklucza zastosowanie art. 156 § 1 pkt 2 k.k. W związku z tym apelacja prokuratora została uznana za oczywiście bezzasadną, a zaskarżony wyrok utrzymano w mocy.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka
Do czego można powołać

Interpretacja granicy czasowej między "dzieckiem poczętym" a "człowiekiem" w kontekście przepisów Kodeksu karnego dotyczących uszczerbku na zdrowiu i narażenia na niebezpieczeństwo.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy specyficznej sytuacji spożywania alkoholu w ciąży i jego potencjalnych skutków, ale ogólne zasady dotyczące ochrony życia i zdrowia w fazie prenatalnej i okołoporodowej mają szersze zastosowanie.

Zagadnienia prawne (2)

Czy przepisy prawa karnego dotyczące uszczerbku na zdrowiu człowieka (art. 156 § 1 pkt 2 k.k.) obejmują ochroną "dziecko poczęte"?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, przepisy te nie obejmują "dziecka poczętego", a jedynie "człowieka". Ochrona prawna "dziecka poczętego" jest uregulowana w odrębnych przepisach.

Uzasadnienie

Sąd odwołał się do systemowej wykładni prawa karnego, rozróżniając "człowieka" od "dziecka poczętego". Stwierdził, że przepisy rozdziału XIX Kodeksu karnego, w tym art. 156 § 1 pkt 2 k.k., odnoszą się do "człowieka", a "dziecko poczęte" ma odrębną, specyficzną ochronę prawną (art. 152, 153, 157a k.k.). Czynności sprawcze oskarżonej miały miejsce przed narodzinami dziecka i przed rozpoczęciem porodu, co wyklucza zastosowanie art. 156 § 1 pkt 2 k.k.

Od kiedy rozpoczyna się ochrona prawnokarna życia i zdrowia człowieka w rozumieniu przepisów Kodeksu karnego, w szczególności art. 160 k.k.?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Ochrona prawnokarna życia i zdrowia człowieka rozpoczyna się od rozpoczęcia porodu (wystąpienia skurczów macicy dających postęp porodu), a w przypadku cesarskiego cięcia – od podjęcia czynności zmierzających do przeprowadzenia tego zabiegu.

Uzasadnienie

Sąd odwołał się do uchwały Sądu Najwyższego (I KZP 18/06) i doktryny, wskazując, że choć życie ludzkie jest chronione od poczęcia, to zakres i intensywność ochrony różnią się. Kryterium położnicze (rozpoczęcie porodu) jest momentem, od którego "dziecko rodzące się" korzysta z ochrony przysługującej "człowiekowi". Wcześniejsze działania wobec "dziecka poczętego" podlegają odrębnej, specyficznej regulacji.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Utrzymanie w mocy zaskarżonego wyroku
Strona wygrywająca
oskarżona A. K.

Strony

NazwaTypRola
A. K.osoba_fizycznaoskarżona
Prokurator Prokuratury Okręgowejorgan_państwowyoskarżyciel
Ł. W.osoba_fizycznapokrzywdzony
adw. W. K.inneobrońca z urzędu

Przepisy (10)

Główne

k.k. art. 156 § 1

Kodeks karny

Przepis dotyczy uszczerbku na zdrowiu "człowieka", nie obejmuje "dziecka poczętego".

Pomocnicze

k.k. art. 13 § 2

Kodeks karny

Niezastosowanie przepisu o usiłowaniu, gdyż brak było przedmiotu czynności wykonawczej (człowieka).

k.k. art. 6 § 1

Kodeks karny

Wskazanie, że czynności sprawcze oddziaływały na "dziecko poczęte".

k.p.k. art. 49

Kodeks postępowania karnego

Brak statusu pokrzywdzonego dla "dziecka poczętego".

k.k. art. 152

Kodeks karny

Przepis dotyczący ochrony "dziecka poczętego".

k.k. art. 153

Kodeks karny

Przepis dotyczący ochrony "dziecka poczętego".

k.k. art. 157a

Kodeks karny

Przepis dotyczący ochrony "dziecka poczętego".

k.k. art. 149

Kodeks karny

Przepis dotyczący dzieciobójstwa, wskazujący na znaczenie "okresu porodu" jako granicy czasowej.

k.k. art. 160

Kodeks karny

Przepis dotyczący narażenia na niebezpieczeństwo utraty życia lub ciężkiego uszczerbku na zdrowiu, którego ochrona rozpoczyna się od rozpoczęcia porodu.

k.p.k. art. 636 § 1

Kodeks postępowania karnego

Podstawa orzeczenia o kosztach procesu za postępowanie odwoławcze.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Przepisy prawa karnego dotyczące uszczerbku na zdrowiu człowieka (art. 156 § 1 pkt 2 k.k.) nie obejmują "dziecka poczętego". • Ochrona prawna "dziecka poczętego" jest odrębna i uregulowana w innych przepisach (art. 152, 153, 157a k.k.). • Czynności sprawcze oskarżonej miały miejsce przed narodzinami dziecka i przed rozpoczęciem porodu.

Odrzucone argumenty

Przepis art. 156 § 1 pkt 2 k.k. powinien obejmować ochroną życie i zdrowie dziecka przed narodzeniem, zwłaszcza w zaawansowanej ciąży. • Działania podjęte wobec płodu w 38 tygodniu ciąży z zamiarem wywołania skutku po porodzie są działaniami skierowanymi przeciwko życiu i zdrowiu człowieka.

Godne uwagi sformułowania

ochronie prawnej przewidzianej w tym przepisie nie podlega życie dziecka przed jego narodzeniem • z prawnego punktu widzenia „dziecka poczętego” nie można uważać za osobę fizyczną • przedmiotem ochrony przewidzianej w art.160 k.k. jest życie i zdrowie człowieka od rozpoczęcia porodu • apelacja jest bezzasadna i to w stopniu oczywistym

Skład orzekający

Dariusz Dumanowski

przewodniczący

Andrzej Dymalski

sędzia

Robert Rzeczkowski

sędzia

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja granicy czasowej między \"dzieckiem poczętym\" a \"człowiekiem\" w kontekście przepisów Kodeksu karnego dotyczących uszczerbku na zdrowiu i narażenia na niebezpieczeństwo."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji spożywania alkoholu w ciąży i jego potencjalnych skutków, ale ogólne zasady dotyczące ochrony życia i zdrowia w fazie prenatalnej i okołoporodowej mają szersze zastosowanie.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa porusza ważny i budzący emocje temat ochrony życia i zdrowia nienarodzonego dziecka, a także interpretacji przepisów prawa karnego w kontekście ciąży i spożywania alkoholu.

Czy matka pijąca alkohol w ciąży może być oskarżona o uszczerbek na zdrowiu nienarodzonego dziecka? Sąd wyjaśnia.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst