IV KA 131/19

SAOSKarnewykroczenia drogoweŚredniaapelacyjny
ruchy drogowewykroczenienieumyślnośćkolizjaodpowiedzialność karnasąd apelacyjnykoszty procesu

Sąd odwoławczy zmienił wyrok sądu pierwszej instancji, uznając, że obwiniona nieumyślnie naruszyła zasady ruchu drogowego, a nie umyślnie, co skutkowało odstąpieniem od orzeczenia zakazu prowadzenia pojazdów i obniżeniem kosztów pomocy prawnej.

Sąd apelacyjny rozpoznał apelację obwinionej A. S. i jej obrońcy od wyroku sądu rejonowego, który uznał ją winną naruszenia zasad ruchu drogowego (art. 86 § 1 kw) i spowodowania zagrożenia. Sąd odwoławczy uznał, że obwiniona nieumyślnie naruszyła zasady, omijając pojazdy i potrącając pokrzywdzonego T. S., a jej zachowanie było wynikiem konfliktu i stresu, a nie umyślności. W związku z tym uchylono zakaz prowadzenia pojazdów i obniżono zasądzone koszty pomocy prawnej.

Sąd Okręgowy w postępowaniu apelacyjnym rozpoznał apelację obwinionej A. S. oraz jej obrońcy od wyroku sądu pierwszej instancji. Skarżący kwestionowali ustalenia dotyczące naruszenia zasad ruchu drogowego i spowodowania zagrożenia. Sąd odwoławczy uznał apelacje za zasadne w części dotyczącej zmiany zaskarżonego wyroku. Ustalono, że obwiniona kierowała pojazdem i omijała zaparkowany zespół pojazdów, potrącając T. S. i zmuszając R. L. do ucieczki. Wyjaśnienia obwinionej o agresywnym zachowaniu pokrzywdzonego uznano za linię obrony. Sąd odwoławczy stwierdził, że obwiniona nieumyślnie naruszyła zasady ruchu drogowego, nie zachowując należytej ostrożności podczas manewru omijania, zwłaszcza w kontekście konfliktu z pokrzywdzonym. W związku z tym odstąpiono od orzeczenia zakazu prowadzenia pojazdów mechanicznych. Sąd uznał również grzywnę w wysokości 700 zł za adekwatną. Zmniejszono zasądzone koszty pomocy prawnej dla pokrzywdzonego T. S. do kwoty 1500 zł, wskazując, że przepisy nie przewidują podwyższania opłaty o VAT. Orzeczono o kosztach zastępstwa procesowego za postępowanie odwoławcze.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Sąd odwoławczy uznał, że naruszenie było nieumyślne, a nie umyślne, co skutkowało zmianą kwalifikacji prawnej czynu.

Uzasadnienie

Sąd apelacyjny uznał, że mimo konfliktu z pokrzywdzonym i zatrzymania się przed nim, zachowanie obwinionej nie nosiło znamion umyślności w naruszeniu zasad ruchu drogowego, a jedynie nieumyślności wynikającej z braku należytej ostrożności w manewrze omijania.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

zmiana wyroku

Strona wygrywająca

A. S.

Strony

NazwaTypRola
A. S.osoba_fizycznaobwiniona
T. S.osoba_fizycznapokrzywdzony
R. L.osoba_fizycznapokrzywdzony
J. Z.osoba_fizycznaświadek
Ł. H.osoba_fizycznaświadek

Przepisy (7)

Główne

k.w. art. 86 § § 1

Kodeks wykroczeń

Pomocnicze

k.p.k. art. 7

Kodeks postępowania karnego

k.p.w. art. 8

Kodeks postępowania w sprawach o wykroczenia

k.k. art. 160 § § 1

Kodeks karny

Sąd sugeruje, że gdyby obwiniona działała umyślnie, jej zachowanie mogłoby być rozpatrywane jako przestępstwo z tego artykułu.

k.k. art. 217 § § 1

Kodeks karny

Sąd sugeruje, że gdyby obwiniona działała umyślnie, jej zachowanie mogłoby być rozpatrywane jako naruszenie nietykalności cielesnej z tego artykułu.

k.w. art. 33 § § 1 i 2

Kodeks wykroczeń

Sąd powołuje się na dyrektywy wymiaru kary określone w tym przepisie przy ocenie wymierzonej grzywny.

Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 roku w sprawie opłat za czynności adwokackie art. 11 § 1 pkt. 4

Podstawa prawna rozstrzygnięcia o kosztach zastępstwa prawnego za postępowanie odwoławcze.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Naruszenie zasad ruchu drogowego było nieumyślne, a nie umyślne. Odstąpienie od orzeczenia zakazu prowadzenia pojazdów. Obniżenie kosztów pomocy prawnej z uwagi na brak podstaw do naliczenia VAT.

Odrzucone argumenty

Ustalenia sądu pierwszej instancji dotyczące naruszenia zasad ruchu drogowego i spowodowania zagrożenia. Kwalifikacja czynu jako umyślnego naruszenia zasad ruchu drogowego.

Godne uwagi sformułowania

Oboje skarżący bezpodstawnie kwestionują ustalenia sądu pierwszej instancji odnoszące się do naruszenia przez obwinioną zasad ruchu drogowego i spowodowania zagrożenia Trafnie zatem sąd rejonowy uznał wyjaśnienia obwinionej o rzekomym agresywnym zachowaniu jej sąsiada T. S. wobec jej osoby [...] za przyjętą formę linii obrony Znamiennym jest natomiast to, że obwiniona nie doznała żadnych obrażeń ciała a jej samochód nie został uszkodzony, co czyni jej relację niewiarygodną. Owo złośliwe zachowanie [...] nie może jednak samo przez się przekładać się na przyjęcie umyślności naruszenia przez obwinioną zasad ruchu drogowego, jak uczynił to sąd merytoryczny, nie wyjaśniając jednak na czym ono polegało i jakie zasady pogwałciło. Nie sposób oprzeć się wrażeniu, że gdyby istotnie ww. chciała lub co najmniej godziła się na potrącenie człowieka stojącego na jezdni to nie można byłoby traktować jej zachowania jako wykroczenia z art. 86 & 1 kw lecz rozpatrywać je jako przestępstwo Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 roku w sprawie opłat za czynności adwokackie [...] nie przewiduje bowiem podwyższania opłaty za pomoc prawną z wyboru o kwotę podatku od towarów i usług.

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja pojęcia umyślności i nieumyślności w kontekście wykroczeń drogowych, zasady ustalania kosztów pomocy prawnej w sprawach o wykroczenia."

Ograniczenia: Dotyczy konkretnego stanu faktycznego i specyfiki przepisów o opłatach za czynności adwokackie.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa pokazuje, jak istotna jest precyzyjna kwalifikacja prawna czynu (umyślność vs. nieumyślność) i jak może wpłynąć na ostateczne rozstrzygnięcie, w tym na orzeczenie środka karnego. Dodatkowo, kwestia kosztów zastępstwa procesowego jest praktyczna dla prawników.

Czy złośliwość sąsiedzka usprawiedliwia umyślne potrącenie? Sąd apelacyjny wyjaśnia.

Dane finansowe

koszty pomocy prawnej: 1500 PLN

Sektor

transport

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygn. akt IV Ka 131/19 UZASADNIENIE Apelacje obwinionej A. S. i jej obrońcy okazały się o tyle zasadne, że w wyniku ich wniesienia i rozpoznania powstały podstawy do zmiany zaskarżonego wyroku. Oboje skarżący bezpodstawnie kwestionują ustalenia sądu pierwszej instancji odnoszące się do naruszenia przez obwinioną zasad ruchu drogowego i spowodowania zagrożenia bezpieczeństwa w tymże dla pokrzywdzonych T. S. i R. L. . W rozważanej kwestii sąd ten uwzględnił wszystkie zebrane dowody osobowe, które poddał wnikliwej analizie i na ich podstawie wyprowadził prawidłowy wniosek o winie i sprawstwie A. S. w zakresie czynu kwalifikowanego przepisem art. 86 & 1 kw. Oceny tej dokonał w sposób logiczny i niesprzeczny z zasadami doświadczenia życiowego, a zatem ocena ta mieści się w granicach swobodnego wartościowania dowodów określonego w art. 7 kpk w zw. z art. 8 kpw . Poza sporem pozostaje oczywiście okoliczność, że w dniu 29 czerwca 2018 roku obwiniona kierowała samochodem osobowym marki O. (...) nr rej. (...) i przemieszczała się drogą gminną omijając zaparkowany częściowo na jezdni zespół pojazdów tj. ciągnik siodłowy z naczepą załadowaną transportem ośmiu aut. Według zbieżnych relacji wymienionych pokrzywdzonych i obserwujących zajście świadków J. Z. i Ł. H. doszło do potrącenia lewym bokiem pojazdu stojącego na drodze T. S. , zaś towarzyszący mu R. L. zmuszony został do zbiegnięcia z jezdni w celu uniknięcia potrącenia. Trafnie zatem sąd rejonowy uznał wyjaśnienia obwinionej o rzekomym agresywnym zachowaniu jej sąsiada T. S. wobec jej osoby gdy przemieszczała się obok odbywającego się rozładunku pojazdów, polegającym na kopaniu i uderzaniu pięścią w karoserię jej samochodu i zaczepianiu jej przez otwarte od strony kierowcy okno, za przyjętą formę linii obrony, zmierzającej do uniknięcia odpowiedzialności za popełniony czyn. Z jednolitych depozycji wszystkich przesłuchanych na rozprawie głównej świadków jednoznacznie wynika, że T. S. został uderzony w prawy bark i w prawą nogę, doznał skaleczenia dłoni. Ponadto wezwał na interwencję policję i poinformował o zachowaniu drogowym sąsiadki A. S. . Znamiennym jest natomiast to, że obwiniona nie doznała żadnych obrażeń ciała a jej samochód nie został uszkodzony, co czyni jej relację niewiarygodną. Natomiast potwierdziła ona sygnalizowany przez świadków fakt wykonywania przez nią zdjęć uczestniczącym w rozładunku mężczyznom, po uprzednim zatrzymaniu się przed zespołem pojazdów, bezpośrednio przed ruszeniem do przodu i uderzeniem w pokrzywdzonego T. S. , co rzutuje na ocenę wystąpienia nasilenia złej woli po jej stronie i chęci dokuczenia sąsiadowi, która to postawa stanowi niewątpliwie pokłosie trwającego pomiędzy nimi od lat konfliktu. Owo złośliwe zachowanie ( utrwalanie telefonem komórkowym rozładunku naczepy ) nie może jednak samo przez się przekładać się na przyjęcie umyślności naruszenia przez obwinioną zasad ruchu drogowego, jak uczynił to sąd merytoryczny, nie wyjaśniając jednak na czym ono polegało i jakie zasady pogwałciło. Nie sposób oprzeć się wrażeniu, że gdyby istotnie ww. chciała lub co najmniej godziła się na potrącenie człowieka stojącego na jezdni to nie można byłoby traktować jej zachowania jako wykroczenia z art. 86 & 1 kw lecz rozpatrywać je jako przestępstwo narażenia na bezpośrednie niebezpieczeństwo utraty życia lub ciężkiego uszczerbku na zdrowiu ( art. 160 & 1 kk ), albo co najmniej naruszenia nietykalności cielesnej ( art. 217 &1 kk ). Mając na uwadze fakt częściowego zablokowania jezdni przez transport ośmiu pojazdów i pozostający wąski pas drogi do przejazdu obok, prawidłowym wydaje się przyjęcie w ślad za stanowiskiem obrony, że obwiniona nieumyślnie naruszyła zasady ruchu drogowego nie zachowując należytej ostrożności podczas manewru omijania stojących na drodze pokrzywdzonych T. S. i R. L. , tym bardziej iż nastąpiło to w okolicznościach sytuacji konfliktowej i stresogennej. W konsekwencji zasadnym było odstąpienie przez sąd odwoławczy od orzekania środka karnego zakazu prowadzenia wszelkich pojazdów mechanicznych w ruchu lądowym i uchylenie rozstrzygnięcia z punktu 2 zaskarżonego wyroku, w uwzględnieniu wniosku obu apelacji. Wymierzona grzywna w kwocie 700 złotych nie nosi, wbrew stanowisku skarżących, cech rażącej surowości. Uwzględnia dyrektywy wymiaru kary określone przepisem art. 33 & 1 i 2 kw, jest adekwatna do stopnia szkodliwości społecznej czynu i stopnia zawinienia. Sąd odwoławczy uznał za właściwe obniżenie zasądzonych na rzecz oskarżyciela posiłkowego T. S. w punkcie 3 zaskarżonego wyroku kosztów pomocy prawnej do kwoty 1500 złotych. Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 roku w sprawie opłat za czynności adwokackie ( Dz. U. z dnia 5 listopada 2015 roku ) nie przewiduje bowiem podwyższania opłaty za pomoc prawną z wyboru o kwotę podatku od towarów i usług. Tak więc rachunek – zestawienie kosztów pełnomocnika oskarżyciela posiłkowego z karty 84 akt sprawy podlega uwzględnieniu jedynie do kwoty 1500 złotych tytułem wynagrodzenia adwokackiego za pierwszą instancję ( bez VAT ). Zasługują na aprobatę argumenty pisemnego uzasadnienia zaskarżonego wyroku w kwestii akceptacji wniosku o zasądzenie kwoty 1500 złotych, przewyższającej stawkę minimalną za reprezentację prawną strony w postępowaniu przed sądem rejonowym w sprawie o wykroczenie ( a nadto uwzględnić trzeba dwa terminy rozprawy głównej, przeprowadzenie dowodu z przesłuchania sześciu świadków ). Z przytoczonych względów orzeczono jak w części dyspozytywnej wyroku. O kosztach zastępstwa prawnego za postępowanie odwoławcze orzeczono na podstawie & 11. 1 pkt. 4 . Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 roku w sprawie opłat za czynności adwokackie ( Dz. U. z dnia 5 listopada 2015 roku ). Podstawę prawną rozstrzygnięcia o kosztach należnych Skarbowi Państwa za postępowanie odwoławcze stanowiły przepisy powołane w wyroku.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI