VI Ka 573/17

Sąd Okręgowy w Jeleniej GórzeJelenia Góra2018-02-06
SAOSKarneprzestępstwa skarboweWysokaokręgowy
podatkiprzestępstwo skarbowePITVATakt oskarżeniaprokuratororgan podatkowypostępowanie karneumorzenie

Sąd Okręgowy utrzymał w mocy wyrok umarzający postępowanie karne skarbowe z powodu braku aktu oskarżenia wniesionego przez uprawnionego oskarżyciela (prokuratora).

Sąd Rejonowy umorzył postępowanie karne skarbowe wobec P.B. z powodu braku skargi uprawnionego oskarżyciela. Apelację wniósł Naczelnik Urzędu Skarbowego, domagając się uchylenia wyroku. Sąd Okręgowy uznał, że zatwierdzenie przez prokuratora postanowienia o postępowaniu w stosunku do nieobecnych skutkuje obowiązkiem wniesienia aktu oskarżenia przez prokuratora, a jego brak stanowi negatywną przesłankę procesową. W konsekwencji, sąd utrzymał w mocy zaskarżony wyrok umarzający postępowanie.

Sprawa dotyczyła apelacji Naczelnika Urzędu Skarbowego w Jeleniej Górze od wyroku Sądu Rejonowego w Jeleniej Górze, który umorzył postępowanie karne skarbowe wobec oskarżonego P.B. z powodu braku skargi uprawnionego oskarżyciela. Oskarżony był oskarżony o nie wpłacenie w terminie zaliczek na podatek dochodowy od pracowników (PIT-4), podatku od towarów i usług (VAT-7K) oraz podatku dochodowego od osób fizycznych (PIT-36). Sąd Rejonowy umorzył postępowanie na podstawie art. 17 § 1 pkt 9 k.p.k. w zw. z art. 113 § 1 k.k.s., obciążając kosztami Skarb Państwa. Naczelnik Urzędu Skarbowego zarzucił obrazę prawa procesowego, wskazując na brak skargi uprawnionego oskarżyciela, i wniósł o uchylenie wyroku. Sąd Okręgowy, rozpoznając apelację, odwołał się do uchwały Sądu Najwyższego z dnia 28 stycznia 2016 r. (I KZP 13/15), zgodnie z którą przedłużenie dochodzenia przez prokuratora na okres powyżej 6 miesięcy oznacza objęcie przez niego nadzoru i obowiązek wniesienia aktu oskarżenia. Sąd Okręgowy uznał, że zatwierdzenie przez prokuratora postanowienia naczelnika urzędu o zastosowaniu postępowania w stosunku do nieobecnych jest czynnością nadzorczą, która powoduje, iż to prokurator jest zobowiązany do wniesienia aktu oskarżenia. Brak takiego aktu wniesionego lub zatwierdzonego przez prokuratora skutkuje stwierdzeniem braku skargi uprawnionego oskarżyciela, co stanowi negatywną przesłankę procesową skutkującą umorzeniem postępowania. Sąd Okręgowy podzielił stanowisko Sądu I instancji i utrzymał w mocy zaskarżony wyrok. Podkreślono, że umorzenie na tej podstawie nie wyłącza możliwości ponownego prowadzenia postępowania w przypadku wniesienia lub zatwierdzenia aktu oskarżenia przez prokuratora. Koszty postępowania odwoławczego obciążyły Skarb Państwa.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Uprawnionym do wniesienia aktu oskarżenia jest prokurator, a nie organ finansowy, w sytuacji gdy prokurator zatwierdził postanowienie o zastosowaniu postępowania w stosunku do nieobecnych.

Uzasadnienie

Zatwierdzenie przez prokuratora postanowienia naczelnika urzędu o zastosowaniu postępowania w stosunku do nieobecnych stanowi czynność nadzorczą, która obliguje prokuratora do wniesienia aktu oskarżenia. Brak takiego aktu wniesionego przez prokuratora skutkuje stwierdzeniem braku skargi uprawnionego oskarżyciela, co stanowi negatywną przesłankę procesową skutkującą umorzeniem postępowania.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

utrzymanie w mocy wyroku

Strona wygrywająca

oskarżony P. B.

Strony

NazwaTypRola
P. B.osoba_fizycznaoskarżony
Urząd Skarbowy w J.organ_państwowyoskarżyciel publiczny
Prokuratura Rejonowa w Jeleniej Górzeorgan_państwowyprokurator

Przepisy (19)

Główne

k.p.k. art. 17 § 1

Kodeks postępowania karnego

pkt 9 - brak skargi uprawnionego oskarżyciela jako negatywna przesłanka procesowa skutkująca umorzeniem postępowania.

k.k.s. art. 113 § 1

Kodeks karny skarbowy

Stosowanie przepisów k.p.k. do postępowań karnoskarbowych.

Pomocnicze

k.k.s. art. 173 § 1

Kodeks karny skarbowy

Podstawa do wydania postanowienia o zastosowaniu postępowania w stosunku do nieobecnych.

k.k.s. art. 175 § 1

Kodeks karny skarbowy

Podstawa do wydania postanowienia o zastosowaniu postępowania w stosunku do nieobecnych.

k.k.s. art. 153 § 1

Kodeks karny skarbowy

Przedłużenie dochodzenia przez prokuratora.

k.p.k. art. 298 § 1

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 326 § 1

Kodeks postępowania karnego

u.p.d.o.f. art. 38 § 1

Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych

u.p.d.o.f. art. 45 § 4

Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych

u.p.d.o.f. art. 45 § 6

Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych

u.p.t.u. art. 103 § 1

Ustawa o podatku od towarów i usług

k.k.s. art. 77 § 2

Kodeks karny skarbowy

k.k.s. art. 6 § 2

Kodeks karny skarbowy

k.k.s. art. 57 § 1

Kodeks karny skarbowy

k.p.k. art. 632 § 2

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 636 § 1

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 79 § 1

Kodeks postępowania karnego

k.k.s. art. 151c § 2

Kodeks karny skarbowy

k.p.k. art. 176 § 1

Kodeks postępowania karnego

Argumenty

Skuteczne argumenty

Zatwierdzenie przez prokuratora postanowienia o postępowaniu w stosunku do nieobecnych skutkuje obowiązkiem wniesienia aktu oskarżenia przez prokuratora. Brak aktu oskarżenia wniesionego lub zatwierdzonego przez prokuratora stanowi negatywną przesłankę procesową skutkującą umorzeniem postępowania.

Odrzucone argumenty

Apelacja Naczelnika Urzędu Skarbowego domagająca się uchylenia wyroku i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania.

Godne uwagi sformułowania

brak skargi uprawnionego oskarżyciela zatwierdzenie przez prokuratora postanowienia naczelnika urzędu o zastosowaniu postępowania w stosunku do nieobecnych stanowi czynność nadzorczą postępowanie sądowe w sprawie oskarżonego P. B. będzie mogło być prowadzone ponownie w przypadku wniesienia lub zatwierdzenia aktu oskarżenia przez uprawnionego oskarżyciela tj. właściwego prokuratora.

Skład orzekający

Andrzej Tekieli

przewodniczący

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja roli prokuratora w postępowaniu karnoskarbowym, w szczególności w kontekście zatwierdzania postanowień o postępowaniu w stosunku do nieobecnych i obowiązku wniesienia aktu oskarżenia."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji procesowej związanej z postępowaniem w stosunku do nieobecnych i rolą prokuratora w sprawach karnoskarbowych.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa dotyczy ważnej kwestii proceduralnej w prawie karnym skarbowym, która może mieć istotne konsekwencje dla przebiegu postępowań i roli organów ścigania.

Kto tak naprawdę wnosi akt oskarżenia w sprawach podatkowych? Sąd rozstrzyga kluczową kwestię proceduralną.

Sektor

finanse

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygn. akt VI Ka 573/17 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 6 lutego 2018 r. Sąd Okręgowy w Jeleniej Górze w VI Wydziale Karnym Odwoławczym w składzie: Przewodniczący – Sędzia SSO Andrzej Tekieli Protokolant Małgorzata Pindral przy udziale Prokuratora Prokuratury Rejonowej w Jeleniej Górze M. K. po rozpoznaniu w dniu 6 lutego 2018 roku sprawy P. B. ur. (...) w W. , s. E. , Z. oskarżonego z art. 77 § 2 kks w związku z art. 6 § 2 kks i art. 57 § 1 kks z powodu apelacji wniesionej przez Urząd Skarbowy w J. od wyroku Sądu Rejonowego w Jeleniej Górze z dnia 1 września 2017 r. sygn. akt II K 515/17 I. utrzymuje w mocy zaskarżony wyrok wobec oskarżonego P. B. ; II. stwierdza, że koszty sądowe za postępowanie odwoławcze ponosi Skarb Państwa. Sygn. akt VI Ka 573/17 UZASADNIENIE P. B. oskarżony został o to że: I.w J. województwo (...) prowadząc działalność gospodarczą pod firmą PHU (...) NIP (...) z siedzibą w J. ul. (...) działając w warunkach czynu ciągłego z wykorzystaniem takiej samej sposobności, pomimo obowiązku nie wpłacił – jako płatnik w ustawowym terminie tj. od dnia 20 lutego 2015 r. do dnia 20 stycznia 2016 r. na rachunek bankowy Urzędu Skarbowego w J. pobranych zaliczek na podatek dochodowy od pracowników PIT – 4 za okres od stycznia do grudnia 2015 r. w łącznej kwocie 14.323,00 zł. co stanowi naruszenie art.38 ust.1 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych ( Dz.U. z 2012 r., poz.361 ze zm.) tj. o czyn z art. 77 § 2 k.k.s. w zw. z art. 6 § 2 k.k.s. II. w J. województwo (...) prowadząc działalność gospodarczą pod firmą PHU (...) NIP (...) z siedzibą w J. ul. (...) pomimo obowiązku uporczywie nie wpłacił w ustawowym terminie tj. od dnia 25 stycznia 2016 r. do dnia 25 lipca 2016 r. na rachunek bankowy Urzędu Skarbowego w J. zdeklarowanego podatku od towarów i usług ( VAT - 7 K ) za okres IV kwartału 2015 r. do II kwartału 2016 r. w łącznej kwocie 76.856,00 zł. co stanowi naruszenie art.103 ust. 1 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług ( Dz.U. z 2011 r. nr 177 poz.1054 ze zm. ) tj. o czyn z art. 57 § 1 k.k.s. III. w J. województwo (...) prowadząc działalność gospodarczą pod firmą PHU (...) NIP (...) z siedzibą w J. ul. (...) pomimo obowiązku uporczywie nie wpłacił w ustawowym terminie tj. od dnia 30 kwietnia 2015 r. zdeklarowanego podatku dochodowego od osób fizycznych ( PIT 36 ) za 2015 r. w kwocie 395.895,00 zł. co stanowi naruszenie art. 45 ust. 4 i 6 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych ( Dz.U. z 2012 r. poz.361 ze zm.) tj. o czyn z art. 57 § 1 k.k.s. Sąd Rejonowy w Jeleniej Górze wyrokiem z dnia 1 września 2017 r. w sprawie II K 515/17 na podstawie art. 17 § 1 pkt 9 k.p.k. w zw. z art. 113 § 1 k.k.s. postępowanie umorzył i kosztami procesu obciążył Skarb Państwa. Apelację od powyższego wyroku złożył oskarżyciel publiczny Naczelnik Urzędu Skarbowego w J. zarzucając obrazę prawa procesowego – art. 17 § 1 pkt 9 k.p.k. – poprzez przyjęcie że brak jest skargi uprawnionego oskarżyciela. Wniósł o uchylenie wyroku i przekazanie sprawy Sądowi Rejonowemu w Jeleniej Górze do ponownego rozpoznania. Sąd Okręgowy zważył co następuje: Apelacja nie zasługiwała na uwzględnienie. Bezspornym jest, że w niniejszej sprawie na etapie postępowania przygotowawczego wydane zostało przez Naczelnika Urzędu Skarbowego w J. na podstawie art. 173 § 1 k.k.s. i art. 175 § 1 k.k.s. postanowienie o zastosowaniu postępowania w stosunku do nieobecnych, zatwierdzone przez Prokuratora Prokuratury Rejonowej w Jeleniej Górze ( k.58 ). Bezsporne jest również, że akt oskarżenia w niniejszej sprawie wniósł Naczelnik Urzędu Skarbowego w J. i nie został on zatwierdzony a tym bardziej wniesiony przez prokuratora ( k. 61 – 62 ). Zasadnie Sąd I instancji w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku jak i skarżący w apelacji powołują się na treść uchwały Sądu Najwyższego z dnia 28 stycznia 2016 r. w sprawie I KZP 13/15 ( LEX nr 1963640 ) zgodnie z którą „przedłużenie przez właściwego prokuratora na podstawie art. 153 § 1 zd. 3 k.k.s. na okres powyżej 6 miesięcy dochodzenia w sprawie o przestępstwo skarbowe, prowadzonego przez finansowy organ postępowania przygotowawczego i nadzorowanego przez organ nadrzędny nad tym organem , oznacza objęcie przez prokuratora nadzorem tego dochodzenia, obligując go do realizowania swoich uprawnień płynących z art. 298 § 1 k.p.k. i art. 326 § 1 k.p.k. w zw. z art.113 § 1 k.k. s…”. Po wydaniu tej uchwały w orzecznictwie sądów powszechnych ugruntował się pogląd podzielany również przez Sąd Okręgowy w Jeleniej Górze w wyżej wymienionym składzie, że przedłużenie dochodzenia przez prokuratora powyżej 6 miesięcy w trybie art. 153 § 1 k.k.s. oznacza że to do niego wówczas a nie do organu finansowego prowadzącego postępowanie przygotowawcze należy wniesienie aktu oskarżenia, zaś wniesienie go przez naczelnika urzędu skutkuje stwierdzeniem, że w sprawie brak jest skargi uprawnionego oskarżyciela ( zob. m.in. postanowienie Sądu Okręgowego w Łodzi z dnia 4 stycznia 2017 r., V Kz 969/16, LEX nr 2186509; wyrok Sądu Okręgowego w Gliwicach z dnia 17 stycznia 2017 r., VI Ka 595/16, LEX nr 2201423; wyrok Sądu Rejonowego w Łomży z dnia 13 października 2016 r., II K 69/16 LEX nr 2146043 ). Zasadnicze znaczenie dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy miała ocena charakteru prawnego zatwierdzenia przez Prokuratora Prokuratury Rejonowej w Jeleniej Górze postanowienia naczelnika urzędu o zastosowaniu postępowania w stosunku do nieobecnych, w szczególności czy jest ono tożsame w skutkach do powołanego wyżej w uchwale Sądu Najwyższego rozstrzygnięcia o przedłużeniu dochodzenia na okres powyżej 6 miesięcy skutkującego de facto objęciem przez prokuratora nadzoru nad postępowaniem ( na takim stanowisku stanął Sąd Rejonowy w Jeleniej Górze o czym świadczy treść uzasadnienia zaskarżonego wyroku ) czy też ma ono charakter wpadkowy, podobny do orzeczeń i zarządzeń wymienionych w art. 122 § 2 zd. 1 k.k.s. , jak to zdaje się sugerować skarżący w apelacji. Zdaniem Sądu Okręgowego w wyżej wymienionym składzie zatwierdzenie przez prokuratora postanowienia naczelnika urzędu o zastosowaniu postępowania w stosunku do nieobecnych stanowi czynność nadzorczą, w konsekwencji powodującą iż do prokuratora należy wniesienie aktu oskarżenia do sądu. W tym zakresie Sąd Okręgowy podziela argumentację zawartą nie tylko w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku Sądu Rejonowego w Jeleniej Górze, ale także np. w uzasadnieniu wyroku Sądu Rejonowego w Rzeszowie z dnia 19 czerwca 2017 r. II K 897/15 ( LEX nr 2419890 ). Prokurator przed zatwierdzeniem postanowienia wydanego w trybie art. 175 § 1 k.k.s. musi zapoznać się z aktami sprawy, zatwierdzenie postanowienia przesądza o stosowaniu szczególnego trybu w stosunku do nieobecnych i wniesieniu aktu oskarżenia w tym trybie, prowadzi także do obligatoryjnej obrony zgodnie z art. 176 § 1 k.k.s. Ta ostatnia okoliczność ma znaczenie, gdyż nadzór prokuratora nad postępowaniem karnoskarbowym jest obowiązkowy w przypadku stwierdzenia okoliczności z art. 79 § 1 k.p.k. ( art. 151c § 2 k.k.s. ). W konkluzji stwierdzić należy iż trafne jest stanowisko Sądu I instancji, że akt oskarżenia w niniejszej sprawie powinien być wniesiony bądź zatwierdzony przez prokuratora a brak powyższego powoduje zaistnienie negatywnej przesłanki procesowej w postaci braku skargi uprawnionego oskarżyciela z art. 17§ 1 pkt 9 k.p.k. w zw. z art. 113 § 1 k.k.s. skutkującej umorzeniem postępowania. W tym stanie rzeczy Sąd Okręgowy utrzymał w mocy zaskarżony wyrok wobec oskarżonego P. B. . Przypomnienia wymaga, że umorzenie postępowania na podstawie art. 17§ 1 pkt 9 k.p.k. nie powoduje stanu tzw. powagi rzeczy osądzonej i postępowanie sądowe w sprawie oskarżonego P. B. będzie mogło być prowadzone ponownie w przypadku wniesienia lub zatwierdzenia aktu oskarżenia przez uprawnionego oskarżyciela tj. właściwego prokuratora. Na podstawie art. 632 pkt 2 k.p.k. 636 § 1 k.p.k. w zw. z art. 113 § 1 k.k.s. Sąd Okręgowy stwierdził że koszty sądowe za postępowanie odwoławcze ponosi Skarb Państwa.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI