IV KA 1163/21

Sąd Okręgowy w KrakowieKraków
SAOSKarnewyrok łącznyŚredniaokręgowy
wyrok łącznywłaściwość rzeczowasąd rejonowysąd okręgowyapelacjauchylenie wyrokunaruszenie przepisów postępowaniaKodeks postępowania karnego

Sąd Okręgowy uchylił wyrok łączny Sądu Rejonowego z powodu rażącego naruszenia przepisów o właściwości rzeczowej sądu.

Obrońca skazanego K. M. wniósł apelację od wyroku łącznego Sądu Rejonowego w Trzebnicy, zarzucając m.in. obrazę przepisów postępowania (art. 439 § 1 pkt 4 k.p.k. w zw. z art. 569 § 2 k.p.k.) polegającą na wydaniu wyroku łącznego przez sąd niższej instancji, który objął również wyrok sądu wyższej instancji. Sąd Okręgowy uznał ten zarzut za zasadny, uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania rzeczowo właściwemu Sądowi Okręgowemu w Poznaniu.

Apelacja obrońcy skazanego K. M. dotyczyła wyroku łącznego Sądu Rejonowego w Trzebnicy z dnia 7 czerwca 2021 roku (sygn. akt II K 1/21). Główny zarzut opierał się na art. 439 § 1 pkt 4 k.p.k. w zw. z art. 569 § 2 k.p.k., wskazując na rażącą obrazę przepisów postępowania. Obrońca argumentował, że Sąd Rejonowy w Trzebnicy nie był właściwy do wydania wyroku łącznego, ponieważ objął on swoim zakresem również wyrok Sądu Okręgowego w Poznaniu (sygn. akt XVI K 190/17). Zgodnie z art. 569 § 2 k.p.k., w sytuacji, gdy w pierwszej instancji orzekały sądy różnego rzędu, wyrok łączny powinien wydać sąd wyższego rzędu. Sąd Okręgowy w Krakowie przychylił się do tego zarzutu, uznając go za bezwzględną przyczynę odwoławczą. Wskazano, że uchybienie to skutkuje koniecznością uchylenia zaskarżonego wyroku niezależnie od wpływu na jego treść. W związku z tym, Sąd Okręgowy uchylił wyrok Sądu Rejonowego i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania rzeczowo właściwemu Sądowi Okręgowemu w Poznaniu. Zarzut dotyczący rażącej niewspółmierności kary łącznej stał się bezprzedmiotowy wobec uchylenia wyroku z powodu wady proceduralnej. Sąd odwoławczy nie orzekł o kosztach postępowania, ponieważ wyrok kasatoryjny nie kończy postępowania.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (1)

Odpowiedź sądu

Nie, sąd rejonowy nie jest właściwy do wydania wyroku łącznego, jeśli objęto nim wyroki sądów różnego rzędu. W takiej sytuacji właściwy jest sąd wyższego rzędu.

Uzasadnienie

Zgodnie z art. 569 § 2 k.p.k., w przypadku orzekania przez sądy różnego rzędu w pierwszej instancji, wyrok łączny wydaje sąd wyższego rzędu. Naruszenie tej zasady stanowi bezwzględną przyczynę odwoławczą z art. 439 § 1 pkt 4 k.p.k.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylenie

Strona wygrywająca

skazany

Strony

NazwaTypRola
K. M.osoba_fizycznaskazany
Obrońca skazanegoinneapelujący

Przepisy (5)

Główne

k.p.k. art. 569 § § 2

Kodeks postępowania karnego

W przypadku, gdy w pierwszej instancji orzekały sądy różnego rzędu, wyrok łączny wydaje sąd wyższego rzędu.

k.p.k. art. 439 § § 1

Kodeks postępowania karnego

Obraza przepisów postępowania, jeżeli mogła ona mieć wpływ na treść orzeczenia, stanowi bezwzględną przyczynę odwoławczą. W szczególności, art. 439 § 1 pkt 4 k.p.k. odnosi się do sytuacji, gdy sąd orzekł w sprawie należącej do właściwości sądu wyższego rzędu.

Pomocnicze

k.k. art. 85

Kodeks karny

k.k. art. 85a

Kodeks karny

k.k. art. 86

Kodeks karny

Argumenty

Skuteczne argumenty

Sąd Rejonowy w Trzebnicy wydał wyrok łączny, mimo że objął nim wyrok Sądu Okręgowego w Poznaniu, co stanowi naruszenie właściwości rzeczowej sądu (art. 569 § 2 k.p.k.). Naruszenie właściwości rzeczowej sądu jest bezwzględną przyczyną odwoławczą (art. 439 § 1 pkt 4 k.p.k.), skutkującą koniecznością uchylenia wyroku.

Odrzucone argumenty

Zarzut rażącej niewspółmierności kary łącznej (art. 438 pkt 4 k.p.k.) stał się bezprzedmiotowy wobec uchylenia wyroku z powodu wady proceduralnej.

Godne uwagi sformułowania

skarżący słusznie podniósł, iż zaskarżony wyrok wydano z rażącym naruszeniem art. 569 § 2 k.p.k. uchybienie temu przepisowi stanowi bezwzględną przyczynę odwoławczą, o której mowa w art. 439 § 1 pkt 4 k.p.k. w myśl powołanego wyżej przepisu sądem rzeczowo właściwym był bowiem Sąd Okręgowy w Poznaniu. w wypadku stwierdzenia bezwzględnej przyczyny odwoławczej nie jest wymagane ustalenie, że to uchybienie mogło mieć wpływ na treść orzeczenia zaistnienie bezwzględnej przyczyny odwoławczej [...] implikowało konieczność uchylenia zaskarżonego wyroku i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania sądowi rzeczowo właściwemu

Skład orzekający

Grzegorz Szepelak

sędzia

Marcin Sosiński

sędzia

Magdalena Jurkowicz

sędzia

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja właściwości rzeczowej sądu przy wydawaniu wyroku łącznego oraz stosowanie bezwzględnych przyczyn odwoławczych."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji, gdy wyrok łączny obejmuje wyroki sądów różnego rzędu.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa ilustruje ważną zasadę proceduralną dotyczącą właściwości sądu przy wydawaniu wyroków łącznych, co jest kluczowe dla praktyków prawa karnego.

Sąd Rejonowy wydał wyrok, którego nie miał prawa wydać. Co to oznacza dla skazanych?

Sektor

inne

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
xUZASADNIENIE Formularz UK 2 Sygnatura akt IV Ka 1163/21 Załącznik dołącza się w każdym przypadku. Podać liczbę załączników: 1 1. CZĘŚĆ WSTĘPNA 0.11.1. Oznaczenie wyroku sądu pierwszej instancji Wyrok łączny Sądu Rejonowego w Trzebnicy, II Wydział Karny z dnia 7 czerwca 2021 roku, wydany w sprawie o sygn. II K 1/21, dotyczący skazanego K. M. . 0.11.2. Podmiot wnoszący apelację ☐ oskarżyciel publiczny albo prokurator w sprawie o wydanie wyroku łącznego ☐ oskarżyciel posiłkowy ☐ oskarżyciel prywatny ☒ obrońca ☐ oskarżony albo skazany w sprawie o wydanie wyroku łącznego ☐ inny 0.11.3. Granice zaskarżenia 0.11.3.1. Kierunek i zakres zaskarżenia ☒ na korzyść ☐ na niekorzyść ☒ w całości ☐ w części ☐ co do winy ☐ co do kary ☐ co do środka karnego lub innego rozstrzygnięcia albo ustalenia 0.11.3.2. Podniesione zarzuty Zaznaczyć zarzuty wskazane przez strony w apelacji ☐ art. 438 pkt 1 k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w zakresie kwalifikacji prawnej czynu przypisanego oskarżonemu ☐ art. 438 pkt 1a k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w innym wypadku niż wskazany w art. 438 pkt 1 k.p.k. , chyba że pomimo błędnej podstawy prawnej orzeczenie odpowiada prawu ☐ art. 438 pkt 2 k.p.k. – obraza przepisów postępowania, jeżeli mogła ona mieć wpływ na treść orzeczenia ☐ art. 438 pkt 3 k.p.k. – błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia, jeżeli mógł on mieć wpływ na treść tego orzeczenia ☒ art. 438 pkt 4 k.p.k. – rażąca niewspółmierność kary, środka karnego, nawiązki lub niesłusznego zastosowania albo niezastosowania środka zabezpieczającego, przepadku lub innego środka ☒ art. 439 k.p.k. ☐ brak zarzutów 0.11.4. Wnioski ☒ uchylenie ☒ zmiana 2. Ustalenie faktów w związku z dowodami przeprowadzonymi przez sąd odwoławczy 0.12.1. Ustalenie faktów 0.12.1.1. Fakty uznane za udowodnione Lp. Oskarżony Fakt oraz czyn, do którego fakt się odnosi Dowód Numer karty 0.12.1.2. Fakty uznane za nieudowodnione Lp. Oskarżony Fakt oraz czyn, do którego fakt się odnosi Dowód Numer karty 0.12.2. Ocena dowodów 0.12.2.1. Dowody będące podstawą ustalenia faktów Lp. faktu z pkt 2.1.1 Dowód Zwięźle o powodach uznania dowodu 0.12.2.2. Dowody nieuwzględnione przy ustaleniu faktów (dowody, które sąd uznał za niewiarygodne oraz niemające znaczenia dla ustalenia faktów) Lp. faktu z pkt 2.1.1 albo 2.1.2 Dowód Zwięźle o powodach nieuwzględnienia dowodu . STANOWISKO SĄDU ODWOŁAWCZEGO WOBEC ZGŁOSZONYCH ZARZUTÓW i wniosków Lp. Zarzut Obrońca skazanego K. M. zaskarżonemu orzeczeniu zarzucił: I. na podstawie art. 439 § 1 pkt 4 k.p.k. obrazę art. 569 § 2 k.p.k. polegającą na wydaniu przez Sad Rejonowy w Trzebnicy, II Wydział Karny wyroku łącznego wobec skazanego K. M. , poddając łączeniu poza wyrokami Sądów Rejonowych także wyrok Sądu Okręgowego w Poznaniu z dnia 30 października 2017 roku, sygn. akt: XVI K 190/17, co stanowi bezwzględną przyczynę odwoławczą określoną w art. 439 § 1 pkt 9 k.p.k. a ewentualnie II. na podstawie art. 438 pkt 4 k.p.k. rażącą niewspółmierność orzeczonej tym wyrokiem kary łącznej w pkt I części wstępnej skarżonego wyroku, będącą konsekwencją niedostatecznego uwzględnienia przesłanek łączności przedmiotowo -podmiotowej zachodzących pomiędzy poszczególnymi czynami, tworzącymi poszczególne zbiegi przestępstw, a także pozytywnej opinii o skazanym w miejscu zamieszkania oraz sytuacji rodzinnej skazanego. ☒ zasadny ☐ częściowo zasadny ☐ niezasadny Zwięźle o powodach uznania zarzutu za zasadny, częściowo zasadny albo niezasadny Ad. 1 Zarzut obrońcy jest zasadny i jako taki zasługuje na uwzględnienie. Na wstępie wskazać należy, że skarżący słusznie podniósł, iż zaskarżony wyrok wydano z rażącym naruszeniem art. 569 § 2 k.p.k. , zgodnie z którym, jeżeli w pierwszej instancji orzekały sądy różnego rzędu, wyrok łączny wydaje sąd wyższego rzędu. Obrońca oskarżonego trafnie przy tym wskazał, że uchybienie temu przepisowi stanowi bezwzględną przyczynę odwoławczą, o której mowa w art. 439 § 1 pkt 4 k.p.k. Podkreślenia wymaga, że omawianej sytuacji faktycznej Sąd Rejonowy w Trzebnicy wydając wyrok łączny wobec skazanego K. M. objął nim nie tylko wyroki wydane przez sądy rejonowe (mowa tutaj o wyroku Sądu Rejonowego dla Wrocławia – Fabrycznej z dnia 30 listopada 2017 roku, sygn. akt: II K 781/17, wyroku Sądu Rejonowego dla Wrocławia – Krzyków z dnia 6 września 2019 roku, sygn. akt: V K 188/18 oraz wyroku Sądu Rejonowego w Trzebnicy z dnia 18 lutego 2019 roku, sygn. II K 711/15), ale również wyrok Sądu Okręgowego w Poznaniu z dnia 30 października 2017 roku, sygn. akt: XVI K 190/17, na co wskazuje komparycja tegoż wyroku łącznego. Sąd Rejonowy w Trzebnicy – mimo dysponowania odpisami wyroków podlegających łączeniu, jak również kartą karną skazanego – nie dostrzegł, że zgodnie z treścią art. 569 § 2 k.p.k. nie był rzeczowo właściwy do procedowania sprawy o wydanie wyroku łącznego. W myśl powołanego wyżej przepisu sądem rzeczowo właściwym był bowiem Sąd Okręgowy w Poznaniu. Sąd Rejonowy w Trzebnicy powinien był zatem uznać się za niewłaściwy. Jedynie na marginesie wskazać należy, że w wypadku stwierdzenia bezwzględnej przyczyny odwoławczej nie jest wymagane ustalenie, że to uchybienie mogło mieć wpływ na treść orzeczenia, tak jak w przypadku względnych przyczyn odwoławczych z art. 438 pkt 2 i 3 k.p.k. Z uwagi bowiem na ciężar gatunkowy tych uchybień ich zaistnienie zawsze ma taki wpływ. Dlatego też – jak wskazał Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 31 sierpnia 2011 roku, sygn. II KK 99/11 – w komentowanym przepisie wprost zaznaczono, że sąd odwoławczy uchyla zaskarżone orzeczenie „niezależnie od [...] wpływu uchybienia na treść orzeczenia”. Podsumowując powyższe rozważania stwierdzić należy, że apelacja wniesiona przez obrońcę skazanego zasługuje na uwzględnienie. Nie budzi wątpliwości Sądu ad quem , że zaistnienie bezwzględnej przyczyny odwoławczej, o której mowa wyżej, implikowało konieczność uchylenia zaskarżonego wyroku i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania sądowi rzeczowo właściwemu, to jest Sądowi Okręgowemu w Poznaniu. W tym miejscu podkreślenia wymaga także fakt, iż wadliwość zaskarżonego wyroku w żadnym razie nie mogła być konwalidowana na etapie postępowania odwoławczego. W tym zakresie Sąd ad quem podziela w pełni pogląd Sądu Najwyższego wyrażony w wyroku z dnia 11 kwietnia 2017 roku, sygn. III KK 420/16, w którym stwierdzono, iż w sprawie o wydanie wyroku łącznego, z uwagi na konieczność zagwarantowania skazanemu konstytucyjnego prawa do zaskarżenia wyroku sądu pierwszej instancji, a także do realizowania prawa do obrony przed sądem odwoławczym, wyłączona jest, co do zasady, możliwość wydania przez sąd drugiej instancji orzeczenia co do kary łącznej w sytuacji procesowej, w której sąd pierwszej instancji nie orzekł w przedmiocie kary łącznej obejmującej kary wymierzone za określone przestępstwa prawomocnymi wyrokami. Ad. 2 Zaistnienie bezwzględnej przyczyny odwoławczej i w konsekwencji wydanie orzeczenia kasatoryjnego powoduje, iż odnoszenie się do zarzutu niewspółmierności kary jest bezprzedmiotowe. Dostrzeżone uchybienie art. 569 § 2 k.p.k. ma bowiem charakter główny i skutkuje uchyleniem wyroku. Wniosek Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania właściwemu Sądowi, a ewentualnie o zmianę zaskarżonego wyroku w zakresie orzeczonej kary łącznej w pkt. I części wstępnej skarżonego wyroku, poprzez ukształtowanie kary na nowo, przy zastosowaniu zasady pełnej absorbcji. ☒ zasadny ☐ częściowo zasadny ☐ niezasadny Zwięźle o powodach uznania wniosku za zasadny, częściowo zasadny albo niezasadny. Wobec zaistnienia bezwzględnej przesłanki odwoławczej, Sąd Okręgowy zobligowany był do uchylenia zaskarżonego wyroku i przekazania sprawy Sądowi rzeczowo właściwemu. 4. OKOLICZNOŚCI PODLEGAJĄCE UWZGLĘDNIENIU Z URZĘDU 1. Wystąpienie bezwzględnej przyczyny odwoławczej z art. 439 § 1 pkt 4 k.p.k. w zw. z art. 569 § 2 k.p.k. powodującej konieczność uchylenia zaskarżonego wyroku i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania bez względu na treść i zasadność podniesionych w apelacji zarzutów odwoławczych. Zwięźle o powodach uwzględnienia okoliczności Dokonując kontroli instancyjnej zaskarżonego orzeczenia Sąd Okręgowy dostrzegł bezwzględną przesłankę procesową z art. 439 § 1 pkt 4 k.p.k. warunkującą konieczność uchylenia zaskarżonego orzeczenia i przekazania sprawy Sądowi I instancji do ponownego rozpoznania. Stwierdzono bowiem, iż sąd niższego rzędu orzekł w sprawie należącej do właściwości sądu wyższego rzędu. 5. ROZSTRZYGNIĘCIE SĄDU ODWOŁAWCZEGO 0.15.1. Utrzymanie w mocy wyroku sądu pierwszej instancji 0.11. Przedmiot utrzymania w mocy Zwięźle o powodach utrzymania w mocy 0.15.2. Zmiana wyroku sądu pierwszej instancji 0.0.11. Przedmiot i zakres zmiany Zwięźle o powodach zmiany 0.15.3. Uchylenie wyroku sądu pierwszej instancji 0.15.3.1. Przyczyna, zakres i podstawa prawna uchylenia 1.1. Wyrok łączny Sądu Rejonowego w Trzebnicy, II Wydział Karny z dnia 7 czerwca 2021 roku, wydany w sprawie o sygn. II K 1/21, dotyczący skazanego K. M. . ☒ art. 439 k.p.k. Zwięźle o powodach uchylenia Wobec zaistnienia bezwzględnej przesłanki odwoławczej w postaci art. 439 § 1 pkt 4 k.p.k. Sąd Okręgowy zobligowany był do uchylenia zaskarżonego wyroku i przekazania sprawy Sądowi rzeczowo właściwemu. 2.1. Konieczność przeprowadzenia na nowo przewodu w całości ☐ art. 437 § 2 k.p.k. Zwięźle o powodach uchylenia 3.1. Konieczność umorzenia postępowania ☐ art. 437 § 2 k.p.k. Zwięźle o powodach uchylenia i umorzenia ze wskazaniem szczególnej podstawy prawnej umorzenia 4.1. ☐ art. 454 § 1 k.p.k. Zwięźle o powodach uchylenia 0.15.3.2. Zapatrywania prawne i wskazania co do dalszego postępowania Sąd rzeczowo właściwy przy ponownym rozpoznaniu sprawy będzie władny odnieść się do wszystkich okoliczności sprawy i w konsekwencji wydać wyrok łączny odpowiadający wymogom stawianym przez art. 85 k.k. , art. 85a k.k. i art. 86 k.k. 0.15.4. Inne rozstrzygnięcia zawarte w wyroku Punkt rozstrzygnięcia z wyroku Przytoczyć okoliczności 6. Koszty Procesu Punkt rozstrzygnięcia z wyroku Przytoczyć okoliczności _____ Wobec uchylenia wyroku i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania Sąd nie orzekł o kosztach procesu, jako że wyrok kasatoryjny nie jest orzeczeniem, kończącym postępowanie w rozumieniu art. 626 § 1 k.p.k. 7. PODPIS SSO Grzegorz Szepelak SSO Marcin Sosiński SSO Magdalena Jurkowicz ZAŁĄCZNIK NR 1 DO FORMULARZA UZASADNIENIA WYROKU SĄDU ODWOŁAWCZEGO 0.11.3. Granice zaskarżenia Kolejny numer załącznika 1 Podmiot wnoszący apelację Obrońca skazanego Rozstrzygnięcie, brak rozstrzygnięcia albo ustalenie, którego dotyczy apelacja Wyrok łączny Sądu Rejonowego w Trzebnicy, II Wydział Karny z dnia 7 czerwca 2021 roku, wydany w sprawie o sygn. II K 1/21, dotyczący skazanego K. M. . 0.11.3.1. Kierunek i zakres zaskarżenia ☒ na korzyść ☐ na niekorzyść ☒ w całości ☐ w części ☐ co do winy ☐ co do kary ☐ co do środka karnego lub innego rozstrzygnięcia albo ustalenia 0.11.3.2. Podniesione zarzuty Zaznaczyć zarzuty wskazane przez strony w apelacji ☐ art. 438 pkt 1 k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w zakresie kwalifikacji prawnej czynu przypisanego oskarżonemu ☐ art. 438 pkt 1a k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w innym wypadku niż wskazany w art. 438 pkt 1 k.p.k. , chyba że pomimo błędnej podstawy prawnej orzeczenie odpowiada prawu ☐ art. 438 pkt 2 k.p.k. – obraza przepisów postępowania, jeżeli mogła ona mieć wpływ na treść orzeczenia ☐ art. 438 pkt 3 k.p.k. – błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia, jeżeli mógł on mieć wpływ na treść tego orzeczenia ☒ art. 438 pkt 4 k.p.k. – rażąca niewspółmierność kary, środka karnego, nawiązki lub niesłusznego zastosowania albo niezastosowania środka zabezpieczającego, przepadku lub innego środka ☒ art. 439 k.p.k. ☐ brak zarzutów 0.11.4. Wnioski ☒ uchylenie ☒ zmiana

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI