VI Ka 553/14
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Okręgowy w Gliwicach, rozpoznając apelację obrońcy oskarżonego R. C., uchylił zaskarżony wyrok Sądu Rejonowego w Rudzie Śląskiej i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania. Głównym powodem uchylenia wyroku było stwierdzenie naruszenia przepisów prawa procesowego, w szczególności art. 193 i 194 kpk, które mogło mieć wpływ na treść orzeczenia. Sąd Okręgowy wskazał, że opinia biegłego z zakresu badań pisma i dokumentów, na której oparł się Sąd Rejonowy, została sporządzona w innej sprawie (dotyczącej J. P.) i nie mogła być traktowana jako pełnoprawny dowód w niniejszej sprawie. Biegły nie został bowiem formalnie powołany przez Sąd Rejonowy w Rudzie Śląskiej w tym postępowaniu, a jedynie ujawniono opinię z innej sprawy. Ponadto, Sąd Okręgowy podkreślił, że próbki pisma, na podstawie których sporządzono opinię, pobrano od R. C. w czasie, gdy występował on w roli świadka w innej sprawie. Oskarżony nie miał obowiązku dostarczania dowodów na swoją niekorzyść, a przepisy kpk nie przewidują możliwości pobierania od oskarżonego próbek pisma w celu sporządzenia opinii, chyba że w ściśle określonych sytuacjach (art. 74 § 2 kpk), które nie miały miejsca. Sąd odwoławczy podzielił argumentację obrońcy, że naruszenie tych gwarancji procesowych dyskwalifikuje opinię jako dowód. W związku z tym, Sąd Rejonowy został zobowiązany do ponownego przeprowadzenia postępowania dowodowego, w tym do formalnego powołania biegłego i przeprowadzenia dowodu z opinii pismoznawczej, z zachowaniem gwarancji procesowych oskarżonego.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaNaruszenie przepisów proceduralnych dotyczących opinii biegłego i wykorzystania dowodów zebranych z naruszeniem gwarancji procesowych oskarżonego.
Dotyczy spraw karnych, w których pojawia się kwestia dopuszczalności dowodów z opinii biegłych powołanych w innych postępowaniach lub dowodów zebranych z naruszeniem praw oskarżonego.
Zagadnienia prawne (2)
Czy opinia biegłego sporządzona na potrzeby innej sprawy, której ujawnienie nastąpiło w trybie art. 394 § 2 kpk, może stanowić pełnoprawny dowód w rozpatrywanej sprawie?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, opinia taka nie może stanowić pełnoprawnego dowodu, jeśli biegły nie został formalnie powołany przez organ procesowy prowadzący daną sprawę i nie wydano postanowienia o jego powołaniu.
Uzasadnienie
Sąd Okręgowy stwierdził, że opinia biegłego może być dowodem tylko wtedy, gdy biegły został formalnie powołany przez organ procesowy w danej sprawie, co wymaga wydania postanowienia. Ujawnienie opinii z innej sprawy nie konstytuuje jej jako dowodu w nowym postępowaniu.
Czy próbki pisma pobrane od osoby występującej w roli świadka w innej sprawie mogą być wykorzystane do sporządzenia opinii pismoznawczej przeciwko tej osobie, gdy w innej sprawie występuje ona jako oskarżony?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, wykorzystanie takich próbek narusza gwarancje procesowe oskarżonego wynikające z zasady domniemania niewinności, w szczególności art. 74 § 1 kpk.
Uzasadnienie
Sąd Okręgowy uznał, że oskarżony nie ma obowiązku dostarczania dowodów na swoją niekorzyść, a przepisy kpk nie przewidują możliwości pobierania od oskarżonego próbek pisma w celu sporządzenia opinii, chyba że w ściśle określonych sytuacjach. Pobranie próbek od świadka, które następnie wykorzystano przeciwko niemu jako oskarżonemu, narusza jego prawa.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| R. C. | osoba_fizyczna | oskarżony |
| Bożena Sosnowska | inne | Prokurator Prokuratury Okręgowej |
Przepisy (10)
Główne
k.p.k. art. 193
Kodeks postępowania karnego
Biegli są powoływani jedynie przez organ procesowy prowadzący postępowanie w danej sprawie, a dla ich ustanowienia niezbędne jest wydane postanowienie.
k.p.k. art. 194
Kodeks postępowania karnego
Określa wymogi merytoryczne oraz formalne postanowienia o powołaniu biegłego.
k.p.k. art. 74 § § 1
Kodeks postępowania karnego
Oskarżony nie ma obowiązku dowodzenia swej niewinności ani obowiązku dostarczania dowodów na swoją niekorzyść.
k.p.k. art. 437
Kodeks postępowania karnego
Podstawa do uchylenia wyroku i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania.
k.p.k. art. 438
Kodeks postępowania karnego
Okoliczności uzasadniające uchylenie wyroku.
k.k. art. 270 § § 1
Kodeks karny
Przepis dotyczący fałszerstwa dokumentu.
k.k. art. 12
Kodeks karny
Przepis dotyczący popełnienia przestępstwa w krótkich odstępach czasu.
Pomocnicze
k.p.k. art. 394 § § 2
Kodeks postępowania karnego
Dotyczy ujawnienia w trybie procesowym dowodów z innych postępowań.
k.p.k. art. 74 § § 2
Kodeks postępowania karnego
Określa sytuacje, w których oskarżony ma obowiązek poddać się określonym czynnościom, w tym pobraniu próbek pisma, które mogą być egzekwowane przymusem.
k.k.s. art. 57 § § 1
Kodeks Wykroczeń Skarbowych
Przepis dotyczący czynu z art. 57 § 1 kks, w innej sprawie.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Opinia biegłego z innej sprawy nie może być traktowana jako dowód w niniejszej sprawie, gdyż biegły nie został formalnie powołany. • Próbki pisma pobrane od oskarżonego, gdy występował w roli świadka w innej sprawie, nie mogą być wykorzystane przeciwko niemu jako dowód w niniejszej sprawie z uwagi na naruszenie gwarancji procesowych.
Godne uwagi sformułowania
wydano go bowiem z obrazą prawa procesowego, a to art. 193 kpk w zw. z art. 194 kpk, która mogła mieć wpływ na jego treść. • Sąd jurysdykcyjny potraktował wspomnianą opinię w kategoriach dowodu pełnowartościowego, a zarazem w zupełności wiarygodnego. • Biegli są bowiem powoływani jedynie przez organ procesowy prowadzący postępowanie w danej sprawie, przy czym dla ich ustanowienia niezbędne jest wydane postanowienia. • Oskarżony z mocy art. 74 § 1 kpk nie ma obowiązku dowodzenia swej niewinności ani też obowiązku dostarczania dowodów na swoją niekorzyść. • Kodeks postępowania karnego nie zawiera bowiem przepisów uprawniających organ procesowy do pobrania od oskarżonego próbek pisma celem poddania ich stosownym badaniom i z drugiej strony – przepisów zobowiązujących oskarżonego do ich złożenia.
Skład orzekający
Arkadiusz Łata
przewodniczący-sprawozdawca
Grzegorz Kiepura
sędzia
Kazimierz Cieślikowski
sędzia
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Naruszenie przepisów proceduralnych dotyczących opinii biegłego i wykorzystania dowodów zebranych z naruszeniem gwarancji procesowych oskarżonego."
Ograniczenia: Dotyczy spraw karnych, w których pojawia się kwestia dopuszczalności dowodów z opinii biegłych powołanych w innych postępowaniach lub dowodów zebranych z naruszeniem praw oskarżonego.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa pokazuje kluczowe znaczenie przestrzegania procedur prawnych i gwarancji procesowych dla oskarżonego, nawet w pozornie rutynowych kwestiach dowodowych.
“Błąd proceduralny sądu niższej instancji uchyla wyrok: jak opinia z innej sprawy może zrujnować postępowanie karne?”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.