VI Ka 548/14

Sąd Okręgowy w GliwicachGliwice2014-11-04
SAOSKarneprzestępstwa skarboweokręgowy
przestępstwo skarboweodpowiedzialność posiłkowaksięgowapodatek dochodowyapelacjakoszty postępowania

Sąd Okręgowy zmienił wyrok Sądu Rejonowego, uchylając odpowiedzialność posiłkową podmiotu, w którym oskarżona pracowała jako księgowa, uznając, że to ona odniosła korzyść z niewpłaconego podatku.

Sąd Okręgowy rozpoznał apelacje od wyroku skazującego księgową za przestępstwo skarbowe. Utrzymał w mocy wyrok skazujący oskarżoną, uznając jej apelację za bezzasadną. Jednocześnie uwzględnił apelację podmiotu pociągniętego do odpowiedzialności posiłkowej, uchylając postanowienia o jego odpowiedzialności, ponieważ to oskarżona, a nie podmiot, odniosła korzyść z niewpłaconych środków na podatek.

Sąd Okręgowy w Gliwicach rozpoznał sprawę z apelacji obrońcy oskarżonej J.S. oraz pełnomocnika podmiotu pociągniętego do odpowiedzialności posiłkowej. Sąd uznał apelację obrońcy za bezzasadną, potwierdzając prawidłowość ustaleń Sądu Rejonowego co do winy oskarżonej w popełnieniu przestępstwa skarbowego polegającego na niewpłaceniu zaliczek na podatek dochodowy. Sąd odrzucił argumentację oskarżonej o działaniu pod presją pracodawcy, wskazując na jej wcześniejsze skazania za przestępstwa finansowe. Natomiast apelacja pełnomocnika podmiotu odpowiedzialnego posiłkowo została uznana za zasadną. Sąd stwierdził, że skoro oskarżona przelewała pieniądze na swoje konto, to ona odniosła korzyść z niewpłaconego podatku, a nie podmiot, co wyklucza zastosowanie przepisów o odpowiedzialności posiłkowej (art. 24 § 1 i § 5 kks). W związku z tym uchylono rozstrzygnięcia dotyczące odpowiedzialności posiłkowej, a w pozostałym zakresie wyrok utrzymano w mocy. Zasądzono również koszty obrony z urzędu oraz obciążono oskarżoną kosztami postępowania odwoławczego.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, podmiot odpowiedzialny posiłkowo nie ponosi odpowiedzialności, jeśli nie odniósł korzyści majątkowej z popełnionego przestępstwa skarbowego.

Uzasadnienie

Sąd Okręgowy uznał, że kluczowym warunkiem zastosowania odpowiedzialności posiłkowej jest odniesienie lub możliwość odniesienia korzyści majątkowej przez podmiot. W sytuacji, gdy środki przeznaczone na podatek zostały przywłaszczone przez pracownika (księgową), to ona odniosła korzyść, a nie pracodawca, co wyklucza odpowiedzialność posiłkową.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

zmiana wyroku

Strona wygrywająca

podmiot pociągnięty do odpowiedzialności posiłkowej

Strony

NazwaTypRola
J. S.osoba_fizycznaoskarżona
podmiot pociągnięty do odpowiedzialności posiłkowejspółkapodmiot odpowiedzialny posiłkowo
R. S.osoba_fizycznaobrońca z urzędu
Andrzej Ziębaosoba_fizycznaProkurator Prokuratury Okręgowej

Przepisy (14)

Główne

kks art. 77 § § 2

Kodeks karny skarbowy

kks art. 24 § § 1

Kodeks karny skarbowy

Warunkiem zastosowania jest odniesienie lub możliwość odniesienia korzyści majątkowej przez podmiot.

kks art. 24 § § 5

Kodeks karny skarbowy

Warunkiem zastosowania jest odniesienie korzyści.

Pomocnicze

kks art. 6 § § 2

Kodeks karny skarbowy

kks art. 9 § § 3

Kodeks karny skarbowy

kpk art. 437

Kodeks postępowania karnego

kpk art. 438

Kodeks postępowania karnego

kpk art. 636 § § 1

Kodeks postępowania karnego

kks art. 113 § § 1

Kodeks karny skarbowy

kk art. 286 § § 1

Kodeks karny

kk art. 294 § § 1

Kodeks karny

kk art. 12

Kodeks karny

kk art. 270 § § 1

Kodeks karny

kk art. 11 § § 2

Kodeks karny

Argumenty

Skuteczne argumenty

Podmiot odpowiedzialny posiłkowo nie odniósł korzyści majątkowej z popełnionego przez oskarżoną przestępstwa skarbowego.

Odrzucone argumenty

Oskarżona działała pod presją pracodawcy i powinna być traktowana jako przez niego ubezwłasnowolniona. Podmiot odpowiedzialny posiłkowo odniósł korzyść z niewpłaconego podatku.

Godne uwagi sformułowania

nie da się to pogodzić z przyjęciem przez sąd, że (...) odniósł korzyść majątkową z popełnionego przez oskarżoną przestępstwa skarbowego Tym samym brak było podstaw do stosowania art. 24 § 1 kks, czyli do nałożenia odpowiedzialności posiłkowej na (...), gdyż przesłanką konieczną musiałoby być ustalenie, że podmiot ten rzeczywiście odniósł lub mógł odnieść z popełnionego przestępstwa skarbowego jakąkolwiek korzyść majątkową.

Skład orzekający

Krzysztof Ficek

przewodniczący

Bożena Żywioł

sprawozdawca

Agata Gawron-Sambura

członek

Informacje dodatkowe

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa pokazuje kluczowe rozróżnienie między odpowiedzialnością indywidualną pracownika a odpowiedzialnością posiłkową pracodawcy w kontekście przestępstw skarbowych, co jest istotne dla wielu firm i ich księgowych.

Księgowa winna, ale firma niewinna? Kluczowe rozstrzygnięcie o odpowiedzialności posiłkowej w sprawach skarbowych.

Sektor

finanse

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygnatura akt VI Ka 548/14 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 4 listopada 2014 r. Sąd Okręgowy w Gliwicach, Wydział VI Karny Odwoławczy w składzie: Przewodniczący SSO Krzysztof Ficek Sędziowie SSO Bożena Żywioł (spr.) SSO Agata Gawron-Sambura Protokolant Barbara Szkabarnicka przy udziale Andrzeja Zięby Prokuratora Prokuratury Okręgowej po rozpoznaniu w dniu 4 listopada 2014 r. sprawy J. S. ur. (...) w Z. córki K. i H. oskarżonej z art. 77§2 kks w zw. z art. 6§2 kks w z art. 9§3 kks na skutek apelacji wniesionych przez pełnomocnika podmiotu pociągniętego do odpowiedzialności posiłkowej i obrońcę oskarżonej od wyroku Sądu Rejonowego w Gliwicach z dnia 28 marca 2014 r. sygnatura akt IX K 884/12 na mocy art. 437 kpk , art. 438 kpk , art. 636§ 1 kpk w zw. z art. 113 § 1 kks 1. zmienia zaskarżony wyrok w ten sposób, że uchyla rozstrzygnięcia z punktu 2 i 3; 2. w pozostałej części zaskarżony wyrok utrzymuje w mocy; 3. zasądza od Skarbu Państwa na rzecz adwokata R. S. kwotę 516,60 zł (pięćset szesnaście złotych i sześćdziesiąt groszy) obejmującą kwotę 96,60 zł (dziewięćdziesiąt sześć złotych i sześćdziesiąt groszy) podatku VAT, tytułem zwrotu nieuiszczonych kosztów obrony oskarżonej z urzędu w postępowaniu odwoławczym; 4. zasądza od oskarżonej na rzecz Skarbu Państwa wydatki postępowania odwoławczego w kwocie 536,60 zł (pięćset trzydzieści sześć złote i 60/100) i wymierza jej opłatę za II instancję w kwocie 600 zł (sześćset złotych). VI Ka 548/14 UZASADNIENIE Rozpoznając środki odwoławcze wywiedzione od wyroku Sądu Rejonowego w Gliwicach z dnia 28 marca 2014 r. w sprawie sygn.akt IX k 884/12 Sąd Okręgowy stwierdził, że apelacja obrońcy oskarżonej J. S. nie zasługuje na uwzględnienie, natomiast zasadną jest apelacja wniesiona przez pełnomocnika podmiotu pociągniętego do odpowiedzialności posiłkowej. Obrońca oskarżonej nie podważył prawidłowości toku rozumowania sądu pierwszej instancji, w efekcie którego sąd ten doszedł do przekonania, iż oskarżona dopuściła się zarzuconego jej przestępstwa skarbowego. Odwołując się wyłącznie do wyjaśnień złożonych przez J. S. apelujący abstrahował od pozostałego zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, na który złożyły się zeznania świadka R. B. oraz dokumentacja dotycząca zobowiązań podatkowych podmiotu, przez który oskarżona zatrudniona była jako księgowa, w związku z czym spoczywał na niej m.in. obowiązek składania deklaracji podatkowych oraz terminowego odprowadzania na rachunek urzędu skarbowego pobranych zaliczek na podatek dochodowy. Nieprzekonujące są tezy zawarte w środku odwoławczym - z których wynika, iż oskarżona działała pod presją pracodawcy, przez co winna być traktowana jako wręcz przez tego pracodawcę ubezwłasnowolniona i przymuszona do określonego zachowania - w sytuacji, gdy, jak wynika z prawomocnego wyroku Sądu Okręgowego w Gliwicach z dnia 23 listopada 2012r. sygn.akt IV K 241/10, oskarżona została skazana za czyny z art. 286 § 1 kk w zw. z art. 294 § 1 kk i 12 kk oraz z art. 270 § 1 kk , art. 286 § 1 kk w zw. z art. 294 § 1 kk , art. 11 § 2 kk i art. 12 kk popełnione na szkodę pracodawcy, który na jej rzecz niekorzystnie rozporządził swoim mieniem w kwocie ok.1.226.000zł. Logiczna, wszechstronna i zgodna z zasadami doświadczenia życiowego ocena wszystkich dowodów uprawniała sąd pierwszej instancji do odmówienia wiary wyjaśnieniom oskarżonej i do uznania, iż kwoty, które m.in. przeznaczone były na zaliczki na podatek zostały, w wyniku przestępczego działania oskarżonej, przejęte przez nią, co było wyłączną przyczyną niewpłacenia ich na rachunek urzędu skarbowego w terminie. W tej sytuacji uznać należy, iż trafnym było ustalenie odpowiedzialność J. S. za popełnienie przestępstwa skarbowego z art. 77 § 2 kks . Kara grzywny wymierzona oskarżonej nie razi nadmierną surowością, pozostając w odpowiedniej proporcji do wagi popełnionego przez nią czynu, stopnia winy oraz długiego czasu działania oskarżonej i wielkości niewpłaconych w terminie kwot, a także do potencjalnych możliwości płatniczych oskarżonej i jej aktualnej sytuacji rodzinnej. Sąd Okręgowy uznał natomiast za uzasadnione uchylenie rozstrzygnięć zawartych w pkt 2 i 3 zaskarżonego wyroku, a to w następstwie podzielenia zarzutów i wniosków apelacji złożonej przez pełnomocnika podmiotu pociągniętego do odpowiedzialności posiłkowej. Skoro, jak trafnie podkreślono w apelacji, sąd pierwszej instancji wprost i prawidłowo ustalił, że oskarżona poprzez popełnienie przestępstwa na szkodę (...) przelewała należące do tego podmiotu pieniądze, w tym te przeznaczone na zaliczki, na swoje konto - to nie da się to pogodzić z przyjęciem przez sąd, że (...) odniósł korzyść majątkową z popełnionego przez oskarżoną przestępstwa skarbowego, polegającą na możliwości dysponowania kwotą nieodprowadzonego podatku, do czasu rzeczywistych wpłat. Wszak to nie (...) dysponował tą kwotą, ale oskarżona. Tym samym brak było podstaw do stosowania art. 24 § 1 kks , czyli do nałożenia odpowiedzialności posiłkowej na (...) , gdyż przesłanką konieczną musiałoby być ustalenie, że podmiot ten rzeczywiście odniósł lub mógł odnieść z popełnionego przestępstwa skarbowego jakąkolwiek korzyść majątkową. Odniesienie korzyści stanowi również warunek zastosowania art. 24 § 5 kks . Z tych względów sąd odwoławszy zmienił zaskarżony wyrok uchylając rozstrzygnięcia zawarte w pkt 2 i 3. W pozostałym zakresie orzeczenie sądu pierwszej instancji utrzymał w mocy. Nieuwzględnienie apelacji złożonej przez obrońcę oskarżonej skutkowało obciążeniem jej kosztami procesu za postępowanie odwoławcze.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI