VI Ka 542/17

Sąd Okręgowy w E.E.2018-01-31
SAOSKarneprzestępstwa przeciwko dokumentomWysokaokręgowy
fałszerstwopodrobienie dokumentuart. 270 kkapelacjasąd okręgowyuniewinnienieznamiona czynu zabronionegocel użycia za autentyczny

Podsumowanie

Sąd Okręgowy uniewinnił oskarżoną od zarzutu podrobienia dokumentu, uznając, że w opisie czynu zabrakło kluczowego znamienia "w celu użycia za autentyczny".

Sąd Rejonowy skazał oskarżoną za podrobienie umowy telekomunikacyjnej, zmieniając jej treść i datę. Obrońca wniósł apelację, kwestionując głównie niewspółmierność kary. Sąd Okręgowy, rozpoznając apelację wyłącznie na korzyść oskarżonej, zmienił wyrok i uniewinnił ją. Uzasadniono to brakiem w opisie czynu znamienia "w celu użycia za autentyczny", które jest konieczne do przypisania odpowiedzialności karnej z art. 270 § 1 kk.

Sąd Okręgowy w E. rozpoznał apelację obrońcy oskarżonej J. U. (1) od wyroku Sądu Rejonowego w E., który uznał ją za winną podrobienia umowy o świadczenie usług telekomunikacyjnych poprzez zmianę rodzaju usługi i daty zawarcia umowy. Sąd Rejonowy wymierzył jej karę grzywny. Apelacja została wniesiona na korzyść oskarżonej, głównie z powodu zarzutu rażącej niewspółmierności kary. Sąd Okręgowy, analizując zaskarżony wyrok, stwierdził brak w opisie przypisanego czynu kluczowego znamienia przestępstwa z art. 270 § 1 kk, jakim jest "w celu użycia za autentyczny" lub "takiego dokumentu jako autentycznego używa". Sąd podkreślił, że ustawodawca nie chce karać każdego podrobienia dokumentu, a jedynie takiego, które wiąże się z zamiarem jego użycia jako autentycznego. Ponieważ sąd odwoławczy nie mógł uzupełnić opisu czynu na niekorzyść oskarżonej (zgodnie z art. 434 § 1 kpk) i nie było podstaw do przekazania sprawy do ponownego rozpoznania, sąd Okręgowy zmienił zaskarżony wyrok i uniewinnił oskarżoną od przypisanego jej czynu, obciążając jednocześnie Skarb Państwa kosztami procesu.

Potrzebujesz głębszej analizy? Agent AI przeanalizuje tę sprawę na tle orzecznictwa i odpowiedniego stanu prawnego.

Sprawdź

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, brak tego znamienia w opisie czynu uniemożliwia przypisanie odpowiedzialności karnej.

Uzasadnienie

Sąd Okręgowy wskazał, że art. 270 § 1 kk wymaga nie tylko podrobienia lub przerobienia dokumentu, ale także działania "w celu użycia za autentyczny" lub "takiego dokumentu jako autentycznego używa". Pominięcie tego elementu w opisie czynu oznacza, że nie zostały spełnione wszystkie ustawowe znamiona przestępstwa, co skutkuje niemożnością przypisania odpowiedzialności karnej.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

zmiana wyroku i uniewinnienie

Strona wygrywająca

oskarżona

Strony

NazwaTypRola
J. U. (1)osoba_fizycznaoskarżona
Prokuratura Rejonowa w E.organ_państwowyoskarżyciel publiczny
(...) S.A.spółkapokrzywdzony/strona umowy
A. Ś.osoba_fizycznastrona umowy

Przepisy (11)

Główne

k.k. art. 270 § § 1

Kodeks karny

Wymaga nie tylko podrobienia lub przerobienia dokumentu, ale także działania "w celu użycia za autentyczny" lub "takiego dokumentu jako autentycznego używa". Brak tego znamienia w opisie czynu uniemożliwia przypisanie odpowiedzialności.

Pomocnicze

k.k. art. 13 § § 1

Kodeks karny

k.k. art. 286 § § 1

Kodeks karny

k.k. art. 11 § § 2

Kodeks karny

k.p.k. art. 413 § § 2 pkt. 1

Kodeks postępowania karnego

Opis czynu zawarty w wyroku musi odpowiadać kompletowi znamion czynu zabronionego.

k.p.k. art. 434 § § 1

Kodeks postępowania karnego

Sąd odwoławczy rozpoznając apelację na korzyść oskarżonego nie może orzec na jego niekorzyść.

k.p.k. art. 440

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 414 § § 1

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 17 § § 1 pkt. 2

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 437 § § 2

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 632 § pkt. 2

Kodeks postępowania karnego

Argumenty

Skuteczne argumenty

Brak w opisie czynu znamienia "w celu użycia za autentyczny" lub "takiego dokumentu jako autentycznego używa", co jest warunkiem koniecznym karalności z art. 270 § 1 kk. Sąd odwoławczy, rozpoznając apelację wyłącznie na korzyść oskarżonej, nie może uzupełnić opisu czynu o brakujące znamiona.

Godne uwagi sformułowania

nie chce poddać odpowiedzialności karnej każdego podrobienia czy przerobienia dokumentu, ale tylko takiego, które wiąże się z zamiarem/celem jego użycia jako autentycznego Opis czynu zawarty w wyroku ( art. 413 § 2 pkt 1 kpk ) musi odpowiadać kompletowi znamion czynu zabronionego sąd odwoławczy rozpoznając apelację wniesioną jedynie na korzyść oskarżonego uzupełniał opis czynu przypisanego temu oskarżonemu przez dodanie do niego jakichkolwiek wymaganych przez ustawę karną znamion przestępstwa, których opis ten wcześniej nie zawierał.

Skład orzekający

Elżbieta Kosecka - Sobczak

przewodnicząca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja znamion przestępstwa fałszerstwa dokumentów (art. 270 § 1 kk) oraz zasady reformatoryjnego rozpoznawania apelacji na korzyść oskarżonego."

Ograniczenia: Dotyczy wyłącznie sytuacji, gdy apelacja jest wniesiona tylko na korzyść oskarżonego i w opisie czynu brakuje istotnych znamion.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa pokazuje, jak kluczowe jest precyzyjne formułowanie opisu czynu w akcie oskarżenia i wyroku, a także jak zasady postępowania karnego chronią oskarżonego przed pogorszeniem jego sytuacji procesowej w wyniku apelacji w jego interesie.

Nawet podrobienie dokumentu nie zawsze jest przestępstwem – kluczowe jest "dlaczego"!

Agent AI dla prawników

Masz pytanie dotyczące tej sprawy?

Zapytaj AI Research — przeanalizuje to orzeczenie w kontekście ponad 1,4 mln innych spraw i aktualnych przepisów.

Wyszukiwanie w 1,4 mln orzeczeń SN, NSA i sądów powszechnych
Dogłębna analiza z powołaniem na źródła
Zadawaj pytania uzupełniające — jak rozmowa z ekspertem

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Sygn. akt VI Ka 542/17 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 31 stycznia 2018 r. Sąd Okręgowy w E. VI Wydział Karny Odwoławczy w składzie: Przewodnicząca: SSO Elżbieta Kosecka - Sobczak Protokolant sekr. sądowy Aneta Zembrzuska przy udziale Prokuratora Prokuratury Rejonowej w E. M. R. po rozpoznaniu dnia 31 stycznia 2018r., w E. sprawy: J. U. (1) c. J. i G. ur. (...) w E. oskarżonej z art.13 § 1 kk w zw. z art. 286 § 1 kk i inne na skutek apelacji wniesionej przez obrońcę oskarżonej od wyroku Sądu Rejonowego w E. z dnia 17 maja 2017 r., sygn. akt VIII K 456/16 I. zmienia zaskarżony wyrok i uniewinnia oskarżoną od przypisanego jej czynu, II. kosztami procesu obciąża Skarb Państwa. VI Ka 542/17 UZASADNIENIE Prokurator oskarżył J. U. (1) o czyn zakwalifikowany z art. 13§1kk w zw. z art. 286§1kk w zb. z art. 270§1kk w zw. z art. 11§2kk . Wyrokiem Sądu Rejonowego w E. z dnia 17 maja 2017r. w sprawie VIII K 456/16 oskarżoną uznano za winną tego, że w dniu 30 maja 2014r. w E. podrobiła umowę o świadczenie usług telekomunikacyjnych przez (...) S.A. z siedzibą w W. na rzecz A. Ś. z dnia 30 maja 2014r. numer TEL (...) / (...) w ten sposób, że jako trzecią stronę tej umowy załączyła trzecią stronę umowy o świadczenie usług telekomunikacyjnych zawartej przez (...) S.A. z siedzibą w W. a A. Ś. w dniu 15 kwietnia 2014r. numer TEL (...) / (...) , uprzednio zmieniając rodzaj zamawianej usługi przez skreślenie „Po prostu N. z tabletem za 1 zł” i zapisaniu w to miejsce „Szybka N. w F. P. ” oraz zmieniając datę zawarcia umowy poprzez skreślenie „04-15” i zapisanie w to miejsce „05-30” tj. popełnienia czynu zakwalifikowanego z art. 270§1kk i za to wymierzono jej 100 stawek dziennych grzywny po 20zł. Nadto zasądzono od oskarżonej koszty sądowe, w tym 200zł opłaty. Apelację od ww wyroku wniósł na korzyść oskarżonej jej obrońca i wyrok ten zaskarżył w zakresie rażącej niewspółmierności kary. Sąd Okręgowy zważył, co następuje: Wniesienie apelacji tylko na korzyść oskarżonej, w sytuacji stwierdzenia braku w opisie czynu przypisanego oskarżonej w pkt. I wyroku znamienia ustawowego typu czynu zabronionego z art. 270§1kk , musiało doprowadzić do zmiany wyroku i uniewinnienia oskarżonej od popełnienia przypisanego jej czynu z art. 270§1kk i to nawet w sytuacji, gdy skarżący zarzucił tylko niewspółmierność kary. Bowiem przypisanie odpowiedzialności karnej za przestępstwo z art. 270 § 1 kk wymaga nie tylko przypisania sprawcy, że dokument podrobił lub przerobił, ale i tego, że dokonał tego „w celu użycia za autentyczny” lub stwierdzenia, że „takiego dokumentu jako autentycznego używa”. Tymczasem z opisu czynu przypisanego oskarżonej w pkt. I wyroku wynika, że sąd I instancji wskazał w tym opisie tylko to w jaki sposób oskarżona podrobiła umowę o świadczenie usług telekomunikacyjnych. Nie zawarł zaś w nim sformułowania by oskarżona dokument podrobiła w celu użycia go za autentyczny czy by dokumentu takiego jakiego autentycznego użyła lub słów czy pojęć, które by z takim sformułowaniem można było utożsamić. Ujęty zaś w opisie typu przestępstwa z art. 270§1kk zwrot „w celu użycia za autentyczny” czy „takiego dokumentu jako autentycznego używa” jest warunkiem koniecznym karalności zachowania polegającego na fałszerstwie materialnym dokumentu. Ustawodawca konstruując bowiem przepis w art. 270§1kk o treści „Kto, w celu użycia za autentyczny, podrabia lub przerabia dokument lub takiego dokumentu jako autentycznego używa, podlega grzywnie, karze ograniczenia wolności albo pozbawienia wolności od 3 miesięcy do lat 5” dał wyraz temu, że nie chce poddać odpowiedzialności karnej każdego podrobienia czy przerobienia dokumentu, ale tylko takiego, które wiąże się z zamiarem/celem jego użycia jako autentycznego. Stąd całkowite pominięcie w opisie czynu przypisanego oskarżonej tego ostatniego elementu normatywnego nie pozwala na uznanie, że czyn tak opisany jak w pkt. I wyroku, stanowi przestępstwo z art. 270§1kk , skoro nie przypisano J. U. kompletu znamion tego przestępstwa (patrz: Postanowienie SN z dnia 26 października 2016 r., II KK 273/16, LEX nr 2160134 „Opis czynu zawarty w wyroku ( art. 413 § 2 pkt 1 kpk ) musi odpowiadać kompletowi znamion czynu zabronionego, albowiem odpowiedzialności karnej podlega tylko ten, kto popełnia czyn zabroniony (nullum crimen nullum poena sine lege scripta).”). Należy zaś stwierdzić, że przy wniesieniu apelacji wyłącznie na korzyść oskarżonej sąd II instancji nie mógł uzupełnić opisu czynu o brakujące znamię, gdyż zachowałby się wówczas naruszając art. 434 § 1 kpk . A wobec tego, że nie wniesiono apelacji na niekorzyść (i że i oskarżyciel publiczny i oskarżyciel posiłkowy nie dostrzegli braków w opisie czynu przypisanego oskarżonej), to brak było podstawy z art. 443 kpk do przekazania przez sąd odwoławczy sprawy do ponownego rozpoznania celem wydania orzeczenia surowszego tj. celem uzupełnienia opisu czynu o brakujące znamię pozwalające na zakwalifikowanie przypisanego oskarżonej czynu jako przestępstwa z art. 270§1kk . A w takich okolicznościach, to sąd okręgowy stwierdzając brak w opisie czynu przypisanego oskarżonej znamienia ustawowego nie mógł utrzymać zaskarżonego wyroku w mocy. Bowiem „Brak w opisie czynu przypisanego oskarżonemu w wyroku ( art. 413 § 2 pkt 1 kpk ) jakiegokolwiek znamienia ustawowego typu czynu zabronionego skutkuje niemożnością przypisania odpowiedzialności karnej za ten czyn ( art. 1 § 1 kk i art. 115 § 1 kk )” - wyrok SN 2017.04.06 w spr. V KK 372/16 , OSNKW 2017/9/51. „Mając więc na względzie, że opis czynu musi odzwierciedlać komplet znamion zarzuconego i przypisanego przestępstwa oraz kierunek apelacji wniesionej w niniejszej sprawie stwierdzić należy, że niedopuszczalne jest, aby sąd odwoławczy rozpoznając apelację wniesioną jedynie na korzyść oskarżonego uzupełniał opis czynu przypisanego temu oskarżonemu przez dodanie do niego jakichkolwiek wymaganych przez ustawę karną znamion przestępstwa, których opis ten wcześniej nie zawierał.” – wyrok SN z dnia 3 grudnia 2015 r.w spr.II KK 283/15, LEX nr 1938677. Dlatego na mocy art. 440 kpk , art. 414§1kpk , art. 17§1 pkt. 2 kpk i art. 437§2 kpk , przy uwzględnieniu kierunku wniesionej apelacji, sąd odwoławczy zmienił zaskarżony wyrok i uniewinnił oskarżoną od przypisanego jej czynu, a w konsekwencji takiego rozstrzygnięcia kosztami procesu obciążył Skarbu Państwa ( art. 632pkt.2 kpk ).

Nie znalazłeś odpowiedzi?

Zadaj pytanie naszemu agentowi AI — przeszuka orzecznictwo i przepisy za Ciebie.

Rozpocznij analizę