IX Ka 428/21

Sąd Okręgowy w ToruniuToruń2021-10-15
SAOSKarneprzestępstwa przeciwko mieniuŚredniaokręgowy
oszustworecydywakodeks karnyapelacjaczyn zabronionykorzyść majątkowaniekorzystne rozporządzenie mieniem

Sąd Okręgowy utrzymał w mocy wyrok skazujący za oszustwo, uznając zarzut błędu w ustaleniach faktycznych za niezasadny i podkreślając, że oskarżony działał z zamiarem osiągnięcia korzyści majątkowej, nawet jeśli była ona niewielka lub przysporzona innej osobie, a także w warunkach recydywy.

Sąd Okręgowy rozpoznał apelację obrońcy oskarżonego D.W., skazanego za oszustwo z art. 286 § 1 kk w zw. z innymi przepisami. Obrońca zarzucił błąd w ustaleniach faktycznych, twierdząc, że oskarżony nie działał z zamiarem oszustwa. Sąd Okręgowy uznał zarzut za niezasadny, wskazując, że przyznanie się do podpisania umów i okoliczności sprawy (podpisanie umów w zamian za 200 zł i przekazanie sprzętu koledze) świadczą o wypełnieniu znamion czynu zabronionego, w tym celu osiągnięcia korzyści majątkowej i wprowadzenia w błąd. Podkreślono również recydywę oskarżonego.

Sąd Okręgowy w Toruniu rozpoznał apelację obrońcy oskarżonego D.W. od wyroku Sądu Rejonowego w G., który skazał go z art. 286 § 1 kk w zw. z art. 284 § 1 kk i innymi przepisami. Głównym zarzutem apelacji był błąd w ustaleniach faktycznych, polegający na dowolnym przyjęciu, że oskarżony zawierając umowy o świadczenie usług działał w celu osiągnięcia korzyści majątkowej i doprowadzenia do niekorzystnego rozporządzenia mieniem. Sąd Okręgowy uznał ten zarzut za niezasadny. Wskazał, że oskarżony przyznał się do podpisania umów, co w ocenie sądu oznaczało przyznanie się do zarzucanego czynu. Okoliczności podane przez oskarżonego jako usprawiedliwienie uznano za nieprzekonywujące. Sąd odwoławczy przywołał definicję oszustwa z wyroku Sądu Najwyższego, podkreślając, że wprowadzenie w błąd lub wyzyskanie błędu jest kluczowe. W tym przypadku oskarżony celowo wprowadził w błąd (...) S.A., podpisując umowy, wiedząc, że nie będzie korzystał z urządzeń ani ich opłacał, czym doprowadził do niekorzystnego rozporządzenia mieniem. Sąd odwołał się również do doktryny, że wystarczy działanie z zamiarem osiągnięcia korzyści, a niekoniecznie jej faktyczne osiągnięcie. Korzyścią majątkową uznano 200 zł otrzymane przez oskarżonego, a także korzyść przysporzoną innej osobie (kolegi, który przejął sprzęt). Podkreślono, że oskarżony działał w warunkach recydywy specjalnej, co oznacza, że powinien zdawać sobie sprawę z bezprawności swojego czynu. Sąd nie uwierzył w wyjaśnienia oskarżonego o braku świadomości lub podpisaniu tylko jednej umowy, uznając, że miał możliwość zapoznania się z treścią umów. W konsekwencji sąd utrzymał w mocy zaskarżony wyrok, zasądził koszty nieopłaconej pomocy prawnej z urzędu i zwolnił oskarżonego z kosztów sądowych postępowania odwoławczego.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Tak, oskarżony działał w celu osiągnięcia korzyści majątkowej i doprowadzenia do niekorzystnego rozporządzenia mieniem, wypełniając znamiona oszustwa.

Uzasadnienie

Oskarżony przyznał się do podpisania umów, a okoliczności sprawy (podpisanie umów w zamian za 200 zł i przekazanie sprzętu koledze) świadczą o wprowadzeniu w błąd pokrzywdzonego. Działanie z zamiarem osiągnięcia korzyści (nawet niewielkiej lub przysporzonej innej osobie) oraz świadomość bezprawności czynu (w warunkach recydywy) potwierdzają popełnienie przestępstwa.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

utrzymanie w mocy wyroku sądu pierwszej instancji

Strona wygrywająca

Skarb Państwa (w zakresie utrzymania wyroku)

Strony

NazwaTypRola
D. W.osoba_fizycznaoskarżony
(...) S.A.spółkapokrzywdzony
M. M.inneobrońca z urzędu
Prokuratura Rejonowa (...)organ_państwowyprokurator

Przepisy (11)

Główne

k.k. art. 286 § § 1

Kodeks karny

Wprowadzenie w błąd innej osoby albo wyzyskanie jej błędu lub niezdolności do należytego pojmowania przedsiębranego działania sprawcy.

Pomocnicze

k.k. art. 284 § § 1

Kodeks karny

k.k. art. 11 § § 2

Kodeks karny

k.k. art. 64 § § 1

Kodeks karny

Warunki recydywy specjalnej.

k.p.k. art. 438 § pkt 3

Kodeks postępowania karnego

Błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia.

k.p.k. art. 439

Kodeks postępowania karnego

Bezwzględne przyczyny odwoławcze.

k.p.k. art. 440

Kodeks postępowania karnego

Rażąca niesprawiedliwość orzeczenia.

k.p.k. art. 634 § § 1

Kodeks postępowania karnego

Koszty sądowe w postępowaniu odwoławczym.

k.p.k. art. 624

Kodeks postępowania karnego

Zwolnienie od kosztów sądowych.

Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości art. 17 § ust. 2 pkt 4

Koszty nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu.

k.k. art. 115 § § 4

Kodeks karny

Definicja korzyści majątkowej.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Oskarżony przyznał się do podpisania umów. Oskarżony działał z zamiarem osiągnięcia korzyści majątkowej. Oskarżony doprowadził do niekorzystnego rozporządzenia mieniem. Oskarżony działał w warunkach recydywy specjalnej. Wyjaśnienia oskarżonego o braku świadomości lub działaniu w dobrej wierze są niewiarygodne.

Odrzucone argumenty

Zarzut błędu w ustaleniach faktycznych polegający na nieznajdującym oparciu w zgromadzonym materiale dowodowym, dowolnym przyjęciu, iż oskarżony zawierając umowy o świadczenie usług z (...) S.A. działał w celu osiągnięcia korzyści majątkowej i doprowadzenia do niekorzystnego rozporządzenia mieniem przez (...) S.A.

Godne uwagi sformułowania

Przestępstwo oszustwa polega na działaniu, którego istotą jest wprowadzenie w błąd innej osoby albo wyzyskanie jej błędu lub niezdolności do należytego pojmowania przedsiębranego takiego działania sprawcy. nie jest potrzebne osiągniecie owej korzyści z czynu przestępnego, a jedynie działanie z takowym zamiarem korzyść majątkowa sprawcy to także korzyść przysporzona przezeń innej osobie

Skład orzekający

Rafał Sadowski

przewodniczący

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja znamion oszustwa, w szczególności celu osiągnięcia korzyści majątkowej i korzyści przysporzonej innej osobie, a także ocena świadomości bezprawności czynu w warunkach recydywy."

Ograniczenia: Dotyczy konkretnego stanu faktycznego i specyfiki czynu zabronionego z art. 286 kk.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa ilustruje, jak nawet niewielkie działania lub przysługi koleżeńskie mogą zostać zakwalifikowane jako oszustwo, zwłaszcza w kontekście recydywy. Pokazuje to, że świadomość prawna jest kluczowa.

Czy przysługa koledze może skończyć się wyrokiem za oszustwo? Sąd Okręgowy wyjaśnia.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygn. akt – IX Ka 428/21 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 15 października 2021 r. Sąd Okręgowy w Toruniu w składzie: Przewodniczący – S.S.O. Rafał Sadowski Protokolant – st. sekr. sąd Magdalena Kaiser przy udziale prokuratora Prokuratury Rejonowej (...) M. L. , po rozpoznaniu w dniu 15 października 2021 r. sprawy D. W. , oskarżonego z art. 286§1 kk w zw. z art. 284§1 kk w zw. z art. 11§2 kk i w zw. z art. 64§1 kk , na skutek apelacji wniesionej przez obrońcę oskarżonego, od wyroku Sądu Rejonowego w G. z dnia 12 lutego 2021 r., sygn. akt (...) , I. zaskarżony wyrok w całości utrzymuje w mocy; II. zasądza od Skarbu Państwa (Sądu Rejonowego w G. ) na rzecz kancelarii adwokackiej adw. M. M. 516,60 ( pięćset szesnaście złotych i sześćdziesiąt groszy ) zł ( brutto ) tytułem zwrotu kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej oskarżonemu D. W. z urzędu w postępowaniu odwoławczym; III. zwalnia oskarżonego z obowiązku uiszczenia kosztów sądowych w postępowaniu odwoławczym, a wydatkami tego postępowania obciąża Skarb Państwa. UZASADNIENIE Formularz UK 2 Sygnatura akt IX Ka 428/21 Załącznik dołącza się w każdym przypadku. Podać liczbę załączników: 0 CZĘŚĆ WSTĘPNA Oznaczenie wyroku sądu pierwszej instancji Wyrok Sądu Rejonowego w G. z dnia 12 lutego 2021 roku, sygn. akt (...) Podmiot wnoszący apelację ☐ oskarżyciel publiczny albo prokurator w sprawie o wydanie wyroku łącznego ☐ oskarżyciel posiłkowy ☐ oskarżyciel prywatny ☒ obrońca ☐ oskarżony albo skazany w sprawie o wydanie wyroku łącznego ☐ inny Granice zaskarżenia Kierunek i zakres zaskarżenia ☒ na korzyść ☐ na niekorzyść ☒ w całości ☐ w części ☐ co do winy ☐ co do kary ☐ co do środka karnego lub innego rozstrzygnięcia albo ustalenia Podniesione zarzuty Zaznaczyć zarzuty wskazane przez strony w apelacji ☐ art. 438 pkt 1 k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w zakresie kwalifikacji prawnej czynu przypisanego oskarżonemu ☐ art. 438 pkt 1a k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w innym wypadku niż wskazany w art. 438 pkt 1 k.p.k. , chyba że pomimo błędnej podstawy prawnej orzeczenie odpowiada prawu ☐ art. 438 pkt 2 k.p.k. – obraza przepisów postępowania, jeżeli mogła ona mieć wpływ na treść orzeczenia ☒ art. 438 pkt 3 k.p.k. – błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia, jeżeli mógł on mieć wpływ na treść tego orzeczenia ☐ art. 438 pkt 4 k.p.k. – rażąca niewspółmierność kary, środka karnego, nawiązki lub niesłusznego zastosowania albo niezastosowania środka zabezpieczającego, przepadku lub innego środka ☐ art. 439 k.p.k. ☐ brak zarzutów Wnioski ☐ uchylenie ☒ zmiana Ustalenie faktów w związku z dowodami przeprowadzonymi przez sąd odwoławczy Ustalenie faktów Fakty uznane za udowodnione Lp. Oskarżony Fakt oraz czyn, do którego fakt się odnosi Dowód Numer karty 2.1.1.1. D. W. karalność oskarżonego aktualne dane o karalności 651 Fakty uznane za nieudowodnione Lp. Oskarżony Fakt oraz czyn, do którego fakt się odnosi Dowód Numer karty 2.1.2.1. Ocena dowodów Dowody będące podstawą ustalenia faktów Lp. faktu z pkt 2.1.1 Dowód Zwięźle o powodach uznania dowodu 2.1.1.1 aktualne dane o karalności Wystawione przez uprawniony podmiot. Dowody nieuwzględnione przy ustaleniu faktów (dowody, które sąd uznał za niewiarygodne oraz niemające znaczenia dla ustalenia faktów) Lp. faktu z pkt 2.1.1 albo 2.1.2 Dowód Zwięźle o powodach nieuwzględnienia dowodu STANOWISKO SĄDU ODWOŁAWCZEGO WOBEC ZGŁOSZONYCH ZARZUTÓW i wniosków Lp. Zarzut 3.1. Błąd w ustaleniach faktycznych polegający na nieznajdującym oparciu w zgromadzonym materiale dowodowym, dowolnym przyjęciu, iż oskarżony zawierając w dniu 6 czerwca 2018 roku w G. umowy o świadczenie usług z (...) S.A. działał w celu osiągnięcia korzyści majątkowej i doprowadzenia do niekorzystnego rozporządzenia mieniem przez (...) S.A. ☐ zasadny ☐ częściowo zasadny ☒ niezasadny Zwięźle o powodach uznania zarzutu za zasadny, częściowo zasadny albo niezasadny Obrońca oskarżonego nie miał racji twierdząc, że sąd meriti dokonał błędu w ustaleniach stanu faktycznego. Należało zwrócić uwagę na fakt, iż D. W. przyznał się w składanych przed sądem wyjaśnieniach, że podpisał owe umowy. Tym samym w ocenie Sądu przyznał się do zarzucanego mu czynu. Okoliczności jakie przytaczał na usprawiedliwienie swojego działania są zdaniem Sądu nieprzekonywujące oraz nieumniejszające przestępności popełnionego czynu. „Przestępstwo oszustwa polega na działaniu, którego istotą jest wprowadzenie w błąd innej osoby albo wyzyskanie jej błędu lub niezdolności do należytego pojmowania przedsiębranego takiego działania sprawcy.” (Wyrok SN z 26.02.2020 r., III KK 689/18, LEX nr 3077171.) Mając na względzie powyższy wyrok Sądu Najwyższego należało przyznać, iż oskarżony celowo wprowadził w błąd (...) , podpisując umowy, lecz wiedząc, że nie będzie on korzystał z tych urządzeń, a także ich opłacał. Wprowadzając w błąd doprowadził pokrzywdzonego do niekorzystnego rozporządzenia mieniem. Obrońca w apelacji starał się przekonać Sąd jakoby oskarżony swoim zachowaniem nie wypełnił znamion czynu zabronionego, jednakże nie można było zgodzić się z takim twierdzeniem. Jednym ze znamion tego czynu jest działanie w celu osiągnięcia korzyści majątkowej, doktryna wskazuje nawet, że nie jest potrzebne osiągniecie owej korzyści z czynu przestępnego, a jedynie działanie z takowym zamiarem (por. J. Lachowski [w:] Kodeks karny. Komentarz, wyd. III, red. V. Konarska-Wrzosek, Warszawa 2020, art. 286.). W niniejszej sprawie należało przyznać, że oskarżony z takowym zamiarem działał, zgodził się na podpisanie umowy w zamian za otrzymanie 200 złotych co należało uznać jako korzyść majątkową. To prawda, że jego kolega, który był głownym beneficjentem tego oszustwa odnióał większa korzyść majątkową (przejmując w posiadanie zakupiony przez oskarżonego sprzet elektroniczny), ale w myśl prawa korzyść majątkowa sprawcy to także korzyść przysporzona przezeń innej osobie ( art. 115§4 kk ). Tym samym oskarżony wypełnił wszelkie znamiona czynu zabronionego. Fakt, iż w jego mniemaniu działał w dobrej wierze, aby spełnić przysługę koleżeńską nie jest okolicznością łagodzącą, a tym bardziej ekskulpującą go; zaznaczyć należy, że oskarżony popełnił czyn działając w warunkach recydywy specjalnej. Osoba, która miała już kontakt z wymiarem sprawiedliwości oraz była karana za przestępstwa podobne w ocenie Sądu powinna zdawać sobie sprawę, że podpisanie umowy, a następnie przekazanie sprzętu innej osobie i nie opłacanie rachunków, o których była mowa w umowach jest czynem zabronionym. Nie sposób było uwierzyć w wyjaśnienia oskarżonego jakoby nie miał świadomości, że jest to czyn zabroniony, że nie powinien w ten sposób postąpić oraz że jego czyn był wyrazem dobrej woli i koleżeństwa. Wyjaśnienia oskarżonego, że nie miał świadomości, iż podpisuje cztery umowy, a nie jedną Sąd nie uznał za okoliczność łagodzącą, ponieważ oskarżony miał warunki i możliwości zapoznania się z treścią umów, a także wielość podpisów, które składał powinny zasugerować mu, iż nie jest to tylko jedna umowa. Tym samym Sąd meriti prawidłowo przyjął, że czyny zostały popełnione w warunkach ciągu przestępstw. Sąd Odwoławczy po szczegółowym zapoznaniu się z materiałem dowodowym zebranym w niniejszej sprawie w celu dokonania kontroli instancyjnej orzeczenia nie zauważył aby Sąd meriti dokonał błędnej oceny faktycznej. Sąd Okręgowy w pełni zgadza się oceną Sądu Rejonowego, uważa ją za słuszną i prawidłową, a karę orzeczoną za sprawiedliwą i mającą możliwość spełnić funkcje wychowawczą i odstraszającą. Ze względu na powyższe Sąd Odwoławczy nie przychylił się do wniosku o zmianę zaskarżonego orzeczenia poprzez uniewinnienie oskarżonego od zarzucanego mu czynu. Wniosek ☐ zasadny ☐ częściowo zasadny ☐ niezasadny Zwięźle o powodach uznania wniosku za zasadny, częściowo zasadny albo niezasadny. OKOLICZNOŚCI PODLEGAJĄCE UWZGLĘDNIENIU Z URZĘDU 4.1. Zwięźle o powodach uwzględnienia okoliczności ROZSTRZYGNIĘCIE SĄDU ODWOŁAWCZEGO Utrzymanie w mocy wyroku sądu pierwszej instancji 5.1.1. Przedmiot utrzymania w mocy Rozstrzygnięcie o sprawstwie, winie i karze oskarżonego. Zwi ęź le o powodach utrzymania w mocy Zarzut błędu w ustaleniach faktycznych nie zasługiwał na uwzględnienie z przyczyn przedstawionych w części niniejszego uzasadnienia odnoszącej się do zarzutu podniesionego przez skarżącego. Sąd Odwoławczy nie dostrzegł w zaskarżonym orzeczeniu żadnych uchybień mogących stanowić bezwzględne przyczyny odwoławcze z art. 439 kpk oraz rażącej niesprawiedliwości orzeczenia z art. 440 kpk , będących podstawą do uchylenia wyroku z urzędu, dlatego też po dokonaniu opisanej wyżej zmiany w pozostałym zakresie został on utrzymany w mocy. Zmiana wyroku sądu pierwszej instancji 5.2.1. Przedmiot i zakres zmiany Zwi ęź le o powodach zmiany Uchylenie wyroku sądu pierwszej instancji Przyczyna, zakres i podstawa prawna uchylenia 5.3.1.1.1. ☐ art. 439 k.p.k. Zwięźle o powodach uchylenia 5.3.1.2.1. Konieczność przeprowadzenia na nowo przewodu w całości ☐ art. 437 § 2 k.p.k. Zwięźle o powodach uchylenia 5.3.1.3.1. Konieczność umorzenia postępowania ☐ art. 437 § 2 k.p.k. Zwięźle o powodach uchylenia i umorzenia ze wskazaniem szczególnej podstawy prawnej umorzenia 5.3.1.4.1. ☐ art. 454 § 1 k.p.k. Zwięźle o powodach uchylenia Zapatrywania prawne i wskazania co do dalszego postępowania Inne rozstrzygnięcia zawarte w wyroku Punkt rozstrzygnięcia z wyroku Przytoczyć okoliczności Koszty Procesu Punkt rozstrzygnięcia z wyroku Przytoczyć okoliczności II O kosztach zastępstwa procesowego oskarżonego w postępowaniu odwoławczym orzeczono w oparciu o przepis § 17 ust. 2 pkt 4 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 3 października 2016 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów w kwocie 516 (pięćset szesnaście) złotych nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez obrońcę z urzędu (Dz. U. z dnia 18 października 2016 r.). III Na podstawie art. 634 § 1 kpk w zw. z art. 624 kpk Sąd Odwoławczy zwolnił oskarżonego z obowiązku uiszczenia kosztów sądowych w postępowaniu odwoławczym, wydatkami poniesionymi w tym postępowaniu obciążając Skarb Państwa, uznając, że przemawiała za tym jego sytuacja materialna PODPIS

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI