VI Ka 47/19

Sąd Okręgowy Warszawa-Praga w WarszawieWarszawa2019-05-14
SAOSKarnewykroczenia drogoweŚredniaokręgowy
prawo jazdywykroczeniekodeks wykroczeńkategoria Buprawnieniadroga publicznasąd okręgowyapelacja

Sąd Okręgowy utrzymał w mocy wyrok skazujący za prowadzenie pojazdu bez uprawnień, mimo błędnego przekonania obwinionego o posiadaniu uprawnień, odstępując od wymierzenia kary.

Sąd Okręgowy rozpoznał apelację obrońcy od wyroku skazującego J.T. za prowadzenie pojazdu bez wymaganych uprawnień (art. 94 § 1 k.w.). Obrońca zarzucał błąd sądu co do świadomości obwinionego braku uprawnień. Sąd Okręgowy uznał apelację za bezzasadną, potwierdzając, że obwiniony nie posiadał uprawnień kategorii B, mimo posiadania uprawnień do prowadzenia pojazdów ciężarowych. Sąd podkreślił, że nawet błędne przekonanie o posiadaniu uprawnień nie zwalnia od odpowiedzialności za wykroczenie nieumyślne. Utrzymano w mocy wyrok Sądu Rejonowego, który odstąpił od wymierzenia kary ze względu na szczególne okoliczności sprawy.

Sąd Okręgowy w Warszawie rozpoznał sprawę z apelacji obrońcy obwinionego J. T., który został skazany przez Sąd Rejonowy w Wołominie za wykroczenie z art. 94 § 1 Kodeksu wykroczeń, polegające na prowadzeniu pojazdu mechanicznego bez wymaganych uprawnień. Obwiniony kierował samochodem osobowym marki V. (...) o numerze rejestracyjnym (...) w dniu 30 stycznia 2017 roku, nie posiadając prawa jazdy kategorii B. Obrońca w apelacji zarzucił sądowi pierwszej instancji błędne ustalenie, że obwiniony przewidywał możliwość braku uprawnień, a także błędną interpretację przepisów dotyczących kategorii prawa jazdy. Sąd Okręgowy uznał apelację za bezzasadną. Analiza dokumentów potwierdziła, że obwiniony nigdy nie uzyskał prawa jazdy kategorii B, mimo posiadania uprawnień do prowadzenia pojazdów ciężarowych (kategoria C) oraz innych kategorii uzyskanych w latach 1967, 1974 i 2003. Sąd odrzucił argumentację obrońcy opartą na przepisach z 1962 roku, wskazując, że nie miały one zastosowania w tej sytuacji. Podkreślono, że nawet jeśli obwiniony pozostawał w błędzie co do posiadania uprawnień, nie zwalniało go to od odpowiedzialności za wykroczenie nieumyślne, które mogło być popełnione z lekkomyślności lub niedbalstwa. Sąd odwoławczy wskazał, że obwiniony, dysponując prawem jazdy, wiedział, że nie jest w nim wpisana kategoria B, a mimo to nie podjął działań w celu wyjaśnienia tej sytuacji. Sąd Okręgowy utrzymał w mocy wyrok Sądu Rejonowego, który na podstawie art. 39 § 1 k.w. odstąpił od wymierzenia kary, uznając przypadek za zasługujący na szczególne uwzględnienie ze względu na posiadanie przez obwinionego uprawnień do prowadzenia pojazdów cięższych oraz brak wcześniejszych wykroczeń drogowych. O kosztach postępowania odwoławczego orzeczono na podstawie przepisów k.p.k. i k.p.s.w.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Obwiniony popełnił wykroczenie nieumyślne z art. 94 § 1 k.w. Mylne wyobrażenie o posiadaniu uprawnień nie zwalnia od odpowiedzialności za wykroczenie nieumyślne, które może być popełnione z lekkomyślności lub niedbalstwa.

Uzasadnienie

Sąd odwoławczy wyjaśnił, że wykroczenie z art. 94 § 1 k.w. może być popełnione umyślnie lub nieumyślnie. Błędne przekonanie o posiadaniu uprawnień, jeśli nie można go wytłumaczyć okolicznościami sprawy, nie wyłącza odpowiedzialności za wykroczenie nieumyślne, które może wynikać z niedbalstwa w weryfikacji posiadanych uprawnień.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

utrzymanie w mocy zaskarżonego wyroku

Strona wygrywająca

Skarb Państwa

Strony

NazwaTypRola
J. T.osoba_fizycznaobwiniony

Przepisy (7)

Główne

k.w. art. 94 § § 1

Kodeks wykroczeń

k.w. art. 39 § § 1

Kodeks wykroczeń

Odstąpienie od wymierzenia kary w wypadkach zasługujących na szczególne uwzględnienie.

Pomocnicze

k.w. art. 7 § § 2

Kodeks wykroczeń

Wyłączenie odpowiedzialności za wykroczenie umyślne w przypadku błędu co do okoliczności stanowiącej znamię czynu zabronionego, który nie można wytłumaczyć okolicznościami sprawy.

k.w. art. 5

Kodeks wykroczeń

Określenie form winy (umyślnie, nieumyślnie).

Ustawa o kierujących pojazdami

k.p.k. art. 636 § § 1

Kodeks postępowania karnego

Orzekanie o kosztach w postępowaniu odwoławczym.

k.p.s.w. art. 121 § § 1

Kodeks postępowania w sprawach o wykroczenia

Orzekanie o kosztach w postępowaniu odwoławczym.

Argumenty

Odrzucone argumenty

Obwiniony przewidywał, że może nie mieć uprawnień do prowadzenia pojazdów kategorii B, ale odrzucał taką ewentualność z powodu przekonania, że prawo jazdy kategorii B zawiera się w ramach kategorii C. Prawo jazdy kategorii wyższej obejmuje uprawnienia prawa jazdy kategorii niższych. Prawo jazdy kategorii II odpowiada uprawnieniom kategorii B i C. Obwiniony posiadał uprawnienia do uzyskania II kategorii prawa jazdy na podstawie zaświadczeń lekarskich.

Godne uwagi sformułowania

Mylne wyobrażenie obwinionego nie zwalnia go jednak od odpowiedzialności za wykroczenie. Zachowanie nieumyślne może pojawić się choćby wówczas, gdy sprawca błędnie sądził, że posiada uprawnienia do prowadzenia danej kategorii pojazdu albo gdy zapomniał, że upłynął termin czasowego dopuszczenia pojazdu do ruchu. Dysponując prawem jazdy wiedział, że nie jest w nim wpisana kategoria B a mimo to nie podjął czynności zmierzających do wyjaśnienia tej sytuacji w starostwie powiatowym.

Skład orzekający

Ludmiła Tułaczko

przewodniczący

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja odpowiedzialności za wykroczenie nieumyślne w przypadku błędnego przekonania o posiadaniu uprawnień do kierowania pojazdami oraz kwestia posiadania uprawnień do różnych kategorii pojazdów."

Ograniczenia: Dotyczy konkretnego stanu faktycznego i przepisów prawa wykroczeniowego oraz drogowego obowiązujących w dacie czynu.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa pokazuje, jak ważne jest dokładne sprawdzanie posiadanych uprawnień i że nawet subiektywne przekonanie o ich posiadaniu nie chroni przed odpowiedzialnością prawną w przypadku wykroczenia nieumyślnego.

Czy myślisz, że masz uprawnienia do jazdy? Sąd wyjaśnia, kiedy błędne przekonanie może kosztować!

Sektor

transport

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Warszawa, dnia 14 maja 2019 r. Sygn. akt VI Ka 47/19 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Sąd Okręgowy Warszawa-Praga w Warszawie VI Wydział Karny Odwoławczy w składzie : Przewodniczący: SSO Ludmiła Tułaczko protokolant: apl. adw. Konrad Rudnicki po rozpoznaniu dnia 14 maja 2019 r. w Warszawie sprawy J. T. , syna W. i J. , ur. (...) w C. obwinionego o wykroczenie z art. 94 § 1 k.w. na skutek apelacji wniesionej przez obrońcę od wyroku Sądu Rejonowego w Wołominie z dnia 5 listopada 2018 r. sygn. akt V W 590/17 utrzymuje w mocy zaskarżony wyrok; zasądza od obwinionego J. T. na rzecz Skarbu Państwa 30 złotych tytułem opłaty za II instancję oraz 50 złotych tytułem zryczałtowanych wydatków Skarbu Państwa w postępowaniu odwoławczym. Sygn. akt VI Ka 47/19 UZASADNIENIE Sąd Rejonowy w Wołominie wyrokiem z dnia 5 listopada 2018r. po rozpoznaniu sprawy sygn. akt V W 590/17 J. T. obwinionego o to, że: w dniu 30 stycznia 2017 roku około godziny 12:40 w miejscowości Z. ul. (...) róg ul. (...) , na drodze publicznej kierował pojazdem marki V. (...) nr rej. (...) nie mając do tego wymaganych uprawnień dla danego rodzaju pojazdu; tj. o wykroczenie z art. 94 § 1 k.w. 1. obwinionego J. T. w ramach postawionego zarzutu uznaje za winnego tego, że około godziny 12:40 w dniu 30 stycznia 2017 roku na ulicy (...) w Z. prowadził na drodze publicznej pojazd samochodowy o dopuszczalnej masie całkowitej nieprzekraczającej 3,5 tony, tj. samochód osobowy marki V. (...) o numerze rejestracyjnym (...) , nie mając do tego uprawnienia – i za to na podstawie art. 94 § 1 k.w. skazuje obwinionego, zaś na podstawie art. 39 § 1 k.w. odstępuje od wymierzenia kary obwinionemu; 2. zwalnia obwinionego od zapłaty kosztów sądowych, wydatkami obciążając Skarb Państwa. Od powyższego wyroku apelacje złożył obrońca obwinionego . zaskarżył wyrok w całości. Zaskarżonemu wyrokowi zarzucił błędne ustalenie , iż obwiniony przewidywał to, że może nie mieć uprawnień do prowadzenia pojazdów kategorii B, tyle że taką ewentualność odrzucał z powodu opisanego wyżej przekonania o tym, że prawo jazdy kategorii B zawiera się w ramach kategorii C, podczas gdy nawet z przepisów do kodeksu drogowego np. wprost z § 200 wynikało, że prawo jazdy kategorii wyższej obejmuje uprawnienia prawa jazdy następujących kategorii niższych- prawo jazdy kategorii II - kategorii III , V A i ciągnikowej. Z § 206 zaś , że prawo jazdy kategorii II – odpowiada uprawnieniom kategorii B , C w zw. z § 193, co doprowadziło do bezpodstawnego przyjęcia winy J. T. . W konkluzji obrońca wniósł o zmianę zaskarżonego wyroku i uniewinnienie J. T. . Sąd okręgowy zważył, co następuje: Apelacja obrońcy nie jest zasadna a zawarty w niej wniosek o uniewinnienie obwinionego J. T. od popełnienia wykroczenia z art. 94 § 1 k.w. nie znajduje oparcia w zgromadzonym materiale dowodowym. Sąd I instancji w sposób szczegółowy i wnikliwy ocenił zgromadzone dowody, w tym dokumenty nadesłane z Wydziału Komunikacji Starostwa Powiatowego w W. i doszedł do słusznego wniosku, że w dniu 30 stycznia 2017r. obwiniony J. T. na drodze publicznej prowadził samochód osobowy marki V. (...) nr rej (...) nie mając do tego uprawnień. W myśl przepisów ustawy o kierujących pojazdami z dnia 5. 02.2011 r. (Dz.U nr 30 poz. 151) do prowadzenia samochodu osobowego po drogach publicznych czyli o masie całkowitej do 3,5 tony, kierowca musi posiadać prawo jazdy kategorii (...) Obwiniony takiej kategorii prawa jazdy nie posiadał. Nie nabył także takich uprawnień na przestrzeni lat, które upłynęły od uzyskania pierwszego prawa jazdy kategorii ciągnikowej na mocy decyzji z dnia 21 kwietnia 1967 r. Na podstawie dokumentów zaliczonych do materiału dowodowego sąd I instancji prawidłowo ustalił, że decyzją z 6 marca 1974 r. J. T. uzyskał prawo jazdy kategorii (...) . Tego samego dnia, tj. 6 marca 1974 r., zostało wydane J. T. prawo jazdy numer (...) , numer druku: (...) , w którym wskazano, że prawo jazdy jest ważne na kategorie pojazdów: (...) i (...) . Następnie decyzją z 16 stycznia 2003 roku zostało wydane J. T. prawo jazdy nr (...) z wpisanymi następującymi kategoriami: (...) , (...) oraz (...) . Tak więc, obwiniony nigdy nie posiadał kat B. Niezasadnie obrońca zarzuca w apelacji, że obwiniony posiadał uprawnienia do prowadzenia pojazdów osobowych powołując się na zaświadczenia lekarskie wydane w dniu 12 grudnia 1973r. (k- 67) oraz z dnia 3 grudnia 1976r. (k- 68), w których lekarze stwierdzili, że obwiniony przeszedł badana uprawniające go do uzyskana II kategorii prawa jazdy. W rzeczywistości II kategorii nie nabył gdyż brak jest stosownego wpisu w prawie jazdy obwinionego, które wydano mu w tamtym okresie. Obwiniony uzyskał uprawnienia do prowadzenia pojazdów ciężarowych. Ponadto obrońca niezasadnie powoduje się na przepisy § 200 i § 206 w zw. z § 193 Rozporządzenia Ministrów Komunikacji i Spraw Wewnętrznych z dnia 1 października 1962r. w sprawie ruchu na drogach publicznych gdyż te przepisy ustalały nowe kategorie praw jazdy i wskazują, w jakim zakresie pokrywają się z poprzednimi. Przepisy te nie mają zastosowania w niniejszej sprawie gdyż obwiniony nie uzyskał II kategorii prawa jazdy uprawniającej do kierowania samochodami osobowymi. Tak więc, obwiniony nie nabył uprawień do prowadzenia samochodu osobowego, którym kierował w ruchu lądowym na drodze publicznej w dniu 30 stycznia 2017r. Swoim zachowaniem wypełnił więc znamiona wykroczenia z art. 94 § 1 kw. Sąd odwoławczy rozważył wynikającą z wyjaśnień obwinionego okoliczność, iż był przeświadczony o tym, że posiada uprawnienia do prowadzenia samochodu osobowego, a więc jak wyjaśnił, pozostawał w błędzie, co do okoliczności stanowiącej znamię czynu zabronionego. Mylne wyobrażenie obwinionego nie zwalnia go jednak od odpowiedzialności za wykroczenie. Zgodnie z art. 7 § 2 k.w. nie popełnia wykroczenia umyślnego, kto pozostaje w błędzie, co do okoliczności stanowiącej znamię czynu zabronionego, który nie można wytłumaczyć okolicznościami tej sprawy. Natomiast wykroczenie ujęte w art. 94 § 1 k.w. może być popełnione, zgodnie z art. 5 k.w. umyślnie (w zamiarze bezpośrednim lub zamiarze ewentualnym) lub nieumyślnie (z lekkomyślności lub niedbalstwa). Zachowanie nieumyślne może pojawić się choćby wówczas, gdy sprawca błędnie sądził, że posiada uprawnienia do prowadzenia danej kategorii pojazdu (art. 94 § 1 KW) albo gdy zapomniał, że upłynął termin czasowego dopuszczenia pojazdu do ruchu (zob. A. Michalska-Warias , w: T. Bojarski , Kodeks wykroczeń, 2015, s. 357; R . A. Stefański , Wykroczenia drogowe, 2011, s. 511; W. Jankowski , w: T. Grzegorczyk , Kodeks wykroczeń, 2013, s. 472; B. Kurzępa , Kodeks wykroczeń, 2008, s. 367; M. Budyn-Kulik , w: M. Mozgawa , Kodeks wykroczeń, 2009, s. 342). Tym samym brak jest podstaw do uniewinnienia obwinionego od postawionego mu zarzutu z uwagi na niedbalstwo w jego zachowaniu. Dysponując prawem jazdy wiedział, że nie jest w nim wpisana kategoria B a mimo to nie podjął czynności zmierzających do wyjaśnienia tej sytuacji w starostwie powiatowym. Sąd I instancji zgodnie z art. 39 §1 k.w. odstąpił od wymierzenia kary uznając, że w tej sprawie zachodzi wypadek zasługujący na szczególne uwzględnienie biorąc pod uwagę charakter i okoliczności czynu. Te okoliczności to przede wszystkim fakt, iż obwiniony posiada uprawnienia do prowadzenia większych pojazdów – niż faktycznie w dacie czynu prowadził. Posiada kategorię C uprawniająca do kierowania samochodami o masie całkowitej powyżej 3,5 tony. Nie był karany za wykroczenia drogowe. Wyrok ten uwzględnia wszystkie istotne okoliczności na korzyść obwinionego. Sąd odwoławczy utrzymał więc zaskarżone orzeczenie w mocy. O kosztach postępowania odwoławczego sąd orzekł na podstawie art. 636 §1 k.p.k. w zw. z art. 121 §1 kpsw.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI