VI Ka 456/18
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Okręgowy w Gliwicach, rozpoznając apelację obrońcy oskarżonego R. M., uchylił zaskarżony wyrok Sądu Rejonowego w Zabrzu w zakresie czynu zarzucanego oskarżonemu i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania. Głównym powodem uchylenia były naruszenia przepisów postępowania, w tym art. 117 § 2 kpk i art. 6 kpk (naruszenie prawa do obrony przez przeprowadzenie rozprawy pod nieobecność oskarżonego, mimo jego usprawiedliwienia) oraz art. 167 kpk, art. 170 kpk i art. 366 kpk (pominięcie wniosków dowodowych oskarżonego). Sąd odwoławczy uznał, że Sąd Rejonowy nie wykonał wiążących wskazań poprzedniego wyroku sądu odwoławczego, nie przeprowadził ponownego bezpośredniego przesłuchania świadków i nie zabezpieczył istotnych dowodów, takich jak nagrania i oryginał umowy zlecenia. Sąd Okręgowy podkreślił, że Sąd Rejonowy powinien był podjąć próby zabezpieczenia tych dowodów, nawet poza forum rozprawy, np. w trybie art. 396 kpk. Ponadto, sąd odwoławczy zwrócił uwagę na rozbieżności w zeznaniach pokrzywdzonej J. S. i jej syna W. P., które nie zostały wnikliwie wyjaśnione. Sąd Okręgowy utrzymał w mocy rozstrzygnięcie o kosztach obrony z urzędu. Wskazał, że w ponownym postępowaniu Sąd Rejonowy musi powtórzyć i pogłębić postępowanie dowodowe, uwzględniając również nowe dowody, takie jak zeznania syna pokrzywdzonej (która zmarła) oraz ewentualne zeznania jej poprzedniego pełnomocnika. Sąd Rejonowy ma również rozważyć opinię co do autentyczności umowy zlecenia i uwzględnić okoliczności z innych postępowań dotyczących oskarżonego. Zobowiązano również do doręczenia oskarżonemu odpisu aktu oskarżenia.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja przepisów dotyczących prawa do obrony, prawidłowego prowadzenia postępowania dowodowego, wykonania wskazań sądu odwoławczego oraz zasad uchylania wyroków i przekazywania spraw do ponownego rozpoznania.
Dotyczy specyficznych okoliczności sprawy karnej i interpretacji przepisów kpk.
Zagadnienia prawne (4)
Czy przeprowadzenie rozprawy pod nieobecność oskarżonego, który nie mógł uczestniczyć z powodu schorzenia kręgosłupa i braku specjalistycznego transportu, narusza jego prawo do obrony?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, przeprowadzenie rozprawy pod nieobecność oskarżonego w sytuacji, gdy jego niestawiennictwo wynikało z usprawiedliwionych przyczyn zdrowotnych i braku odpowiedniego transportu, stanowi naruszenie prawa do obrony.
Uzasadnienie
Sąd Okręgowy uznał, że Sąd Rejonowy naruszył art. 117 § 2 kpk i art. 6 kpk, przeprowadzając rozprawę pod nieobecność oskarżonego, mimo że jego niestawiennictwo było usprawiedliwione stanem zdrowia i brakiem odpowiedniego transportu. Sąd Rejonowy nie zastosował właściwych środków, aby umożliwić oskarżonemu udział w rozprawie lub przeprowadzić dowody w inny sposób.
Czy sąd pierwszej instancji prawidłowo pominął wnioski dowodowe oskarżonego dotyczące zabezpieczenia nagrań i oryginału umowy zlecenia?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, sąd pierwszej instancji naruszył przepisy postępowania, pomijając wnioski dowodowe oskarżonego, które miały znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy.
Uzasadnienie
Sąd Okręgowy stwierdził naruszenie art. 167 kpk i art. 170 kpk, ponieważ Sąd Rejonowy nie rozpoznał wniosków dowodowych oskarżonego o zabezpieczenie nagrań i skanu umowy, mimo że były one istotne dla sprawy. Sąd Rejonowy nie podjął również starań, aby te dowody zabezpieczyć, co było sprzeczne z wcześniejszymi wskazaniami sądu odwoławczego.
Czy sąd pierwszej instancji prawidłowo ograniczył się do odczytania wyjaśnień oskarżonego i ujawnienia zeznań świadków, zamiast przeprowadzić ponowne bezpośrednie przesłuchanie?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, sąd pierwszej instancji naruszył przepisy postępowania, poprzestając na ujawnieniu dowodów zamiast ich ponownego przeprowadzenia, co było sprzeczne z wytycznymi sądu odwoławczego.
Uzasadnienie
Sąd Okręgowy uznał, że Sąd Rejonowy naruszył art. 442 § 2 i 3 kpk, nie wykonując wiążących wskazań sądu odwoławczego co do dalszego postępowania dowodowego. Sąd Rejonowy powinien był ponownie przesłuchać świadków i zabezpieczyć dowody, a nie tylko ujawnić dotychczas zgromadzony materiał.
Czy w okolicznościach sprawy doszło do błędu w ustaleniach faktycznych dotyczących strony podmiotowej przestępstwa oszustwa?
Odpowiedź sądu
Nie można jednoznacznie stwierdzić, czy doszło do błędu w ustaleniach faktycznych, ponieważ postępowanie dowodowe nie zostało przeprowadzone prawidłowo.
Uzasadnienie
Sąd Okręgowy uznał, że przedwczesne jest rozpatrywanie zarzutu błędu w ustaleniach faktycznych, dopóki nie zostanie przeprowadzone prawidłowe postępowanie dowodowe, w tym zabezpieczenie i analiza kluczowych dowodów.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| R. M. | osoba_fizyczna | oskarżony |
| J. S. | osoba_fizyczna | pokrzywdzona |
| Tomasz Grzesik | osoba_fizyczna | Prokurator Prokuratury Rejonowej w Z. |
| Aleksandra Studniarz | osoba_fizyczna | Protokolant |
| Marcin Schoenborn | osoba_fizyczna | Sędzia |
| adw. M. M. | osoba_fizyczna | obrońca z urzędu (w poprzednim postępowaniu) |
| adw. Z. D. | osoba_fizyczna | obrońca z urzędu |
| W. P. | osoba_fizyczna | świadek |
| B. S. | osoba_fizyczna | świadek (nieżyjący) |
| adw. K. I. | osoba_fizyczna | pełnomocnik pokrzywdzonej (w poprzednim postępowaniu) |
Przepisy (31)
Główne
k.p.k. art. 437 § 1
Kodeks postępowania karnego
k.p.k. art. 438
Kodeks postępowania karnego
k.k. art. 13 § 1
Kodeks karny
k.k. art. 286 § 1
Kodeks karny
k.p.k. art. 117 § 2
Kodeks postępowania karnego
k.p.k. art. 6
Kodeks postępowania karnego
k.p.k. art. 167
Kodeks postępowania karnego
k.p.k. art. 170
Kodeks postępowania karnego
k.p.k. art. 366 § 1
Kodeks postępowania karnego
k.p.k. art. 2 § 2
Kodeks postępowania karnego
k.p.k. art. 442 § 2
Kodeks postępowania karnego
k.p.k. art. 442 § 3
Kodeks postępowania karnego
k.p.k. art. 377 § 3
Kodeks postępowania karnego
k.p.k. art. 396 § 1
Kodeks postępowania karnego
k.p.k. art. 396 § 4
Kodeks postępowania karnego
Pomocnicze
k.k. art. 14 § 1
Kodeks karny
u.p.a. art. 29 § 1
Ustawa prawo o adwokaturze
k.p.k. art. 624 § 1
Kodeks postępowania karnego
k.p.k. art. 389 § 2
Kodeks postępowania karnego
k.p.k. art. 391 § 1
Kodeks postępowania karnego
k.p.k. art. 217
Kodeks postępowania karnego
k.k. art. 74 § 1
Kodeks karny
k.k. art. 270 § 2
Kodeks karny
k.k. art. 16 § 1
Kodeks karny
k.k. art. 16 § 2
Kodeks karny
k.p.k. art. 434 § 1
Kodeks postępowania karnego
k.p.k. art. 443
Kodeks postępowania karnego
Dz.U. z 2013 r. poz. 1247 art. 36 § 2
Ustawa z dnia 27 września 2013 r. o zmianie ustawy – Kodeks postępowania karnego oraz niektórych innych ustaw
Dz.U. z 2016 r. poz. 437
Ustawa z dnia 11 marca 2016 r. o zmianie ustawy – Kodeks postępowania karnego oraz niektórych innych ustaw
Dz.U. z 1982 r. Nr 12 poz. 87 art. 6 § 1
Ustawa z dnia 26 maja 1982 r. - Prawo o adwokaturze
k.p.k. art. 180 § 2
Kodeks postępowania karnego
Argumenty
Skuteczne argumenty
Naruszenie prawa do obrony przez przeprowadzenie rozprawy pod nieobecność oskarżonego. • Pominięcie istotnych wniosków dowodowych oskarżonego. • Niewykonanie przez Sąd Rejonowy wiążących wskazań Sądu Okręgowego. • Niewłaściwe przeprowadzenie postępowania dowodowego, w tym brak ponownego przesłuchania świadków i zabezpieczenia dowodów.
Odrzucone argumenty
Argumentacja obrońcy dotycząca naruszenia art. 117 § 2 kpk w zw. z art. 6 kpk (przeprowadzenie rozprawy pod nieobecność oskarżonego) została odrzucona przez Sąd Okręgowy, który uznał, że sąd pierwszej instancji miał prawo prowadzić rozprawę bez obecności oskarżonego na mocy art. 377 § 3 kpk, a oskarżony uniemożliwił swoje doprowadzenie.
Godne uwagi sformułowania
nie pozostało Sądowi odwoławczemu nic innego, jak i tym razem uchylić zaskarżony wyrok • zasada "chwytania w locie" • nie można mieć też przekonania, iż ich zabezpieczenie i przeprowadzenie było niemożliwe • Sąd Rejonowy wobec obiektywnej trudności związanej z doprowadzeniem oskarżonego na rozprawę mógł jednak przecież zamierzone czynności wykonać poza tym forum w trybie art. 396 § 1 kpk • nie można być natomiast przekonanym, że w granicach zdarzenia historycznego objętego aktem oskarżenia, pozostawało wykorzystanie tego blankietu przez oskarżonego w postępowaniu cywilnym po wypełnieniu (uzupełnieniu) go określoną treścią niezgodnie z wolą osoby na nim podpisanej
Skład orzekający
Marcin Schoenborn
przewodniczący
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących prawa do obrony, prawidłowego prowadzenia postępowania dowodowego, wykonania wskazań sądu odwoławczego oraz zasad uchylania wyroków i przekazywania spraw do ponownego rozpoznania."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznych okoliczności sprawy karnej i interpretacji przepisów kpk.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa pokazuje, jak istotne jest przestrzeganie procedur prawnych i prawa do obrony, a także jak sąd odwoławczy koryguje błędy sądu niższej instancji, co jest pouczające dla prawników i studentów prawa.
“Sąd Okręgowy uchyla wyrok: kluczowe błędy proceduralne i naruszenie prawa do obrony.”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.