VI Ka 432/14
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Okręgowy w Gliwicach, rozpoznając apelację obrońcy oskarżonego D. C., utrzymał w mocy wyrok Sądu Rejonowego w Gliwicach z dnia 4 marca 2014 r. (sygn. akt III K 856/13), który warunkowo umorzył postępowanie karne na okres próby 1 roku wobec oskarżonego o czyn z art. 276 kk. Oskarżony usunął dowód rejestracyjny samochodu ciężarowego, działając na szkodę spółki z o.o. Obrońca zaskarżył wyrok w całości, zarzucając obrazę art. 276 kk przez błędną wykładnię znamienia 'usuwa', argumentując, że istniała dorozumiana zgoda na zabranie dokumentu. Sąd Okręgowy uznał apelację za oczywiście bezzasadną. Sąd wyjaśnił, że 'usunięcie dokumentu' w rozumieniu art. 276 kk oznacza uczynienie go niedostępnym dla dysponenta, nawet jeśli zna on miejsce jego przechowywania. Niewydanie dowodu rejestracyjnego dysponentowi po zakończeniu usługi przewozu realizuje znamię usunięcia dokumentu, czyniąc go niedostępnym dla osoby, która powinna nim dysponować w związku z władaniem pojazdem. Sąd podkreślił, że odpowiedzialność ponosi tylko ten, kto usuwa dokument, którym nie ma prawa 'wyłącznie' rozporządzać. Analizując przepisy Prawa o ruchu drogowym, Sąd stwierdził, że dowód rejestracyjny jest wydawany właścicielowi przez starostę i nie daje mu prawa swobodnego dysponowania nim; państwo jest jego właścicielem. Zatrzymanie dowodu rejestracyjnego przez oskarżonego nie miało związku z pozostawaniem w jego dyspozycji pojazdu, a służyło jedynie zabezpieczeniu świadczenia wzajemnego. Sąd uznał, że oskarżony, jako doświadczony kierowca, musiał zdawać sobie sprawę z bezprawności swojego działania. Zastosowanie art. 488 § 1 kc nie usprawiedliwiało zatrzymania dokumentu, a prawo zastawu nie obejmuje dokumentów. Polecenie przełożonego nie zwalniało z odpowiedzialności, gdyż było sprzeczne z prawem. Sąd Okręgowy nie znalazł podstaw do kwestionowania warunkowego umorzenia postępowania, uznając stopień społecznej szkodliwości czynu i zawinienia oskarżonego za nieznaczne, a także spełnienie pozostałych przesłanek z art. 66 § 1 kk. Okres próby wynoszący rok został uznany za prawidłowy. Sąd utrzymał wyrok w mocy i zasądził od oskarżonego koszty postępowania odwoławczego.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: ŚredniaInterpretacja znamienia 'usuwa' w art. 276 kk, kwestia wyłącznego prawa do dysponowania dokumentami urzędowymi, odpowiedzialność pracownika za wykonanie polecenia sprzecznego z prawem.
Dotyczy specyficznego przypadku zatrzymania dowodu rejestracyjnego w kontekście umowy przewozu. Interpretacja prawa o ruchu drogowym może być specyficzna dla tego dokumentu.
Zagadnienia prawne (3)
Czy usunięcie dowodu rejestracyjnego pojazdu, którym oskarżony nie miał prawa wyłącznie rozporządzać, wypełnia znamię czasownikowe 'usuwa' z art. 276 kk, nawet jeśli istniała dorozumiana zgoda właściciela na zabranie dokumentu?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, usunięcie dokumentu w rozumieniu art. 276 kk oznacza uczynienie go niedostępnym dla dysponenta. Niewydanie dowodu rejestracyjnego dysponentowi po zakończeniu usługi przewozu realizuje znamię usunięcia dokumentu.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że 'usunięcie dokumentu' to uczynienie go niedostępnym dla dysponenta. Niewydanie dowodu rejestracyjnego po usłudze przewozu czyni go niedostępnym dla osoby, która powinna nim dysponować. Nikt nie ma prawa wyłącznego dysponowania dowodem rejestracyjnym, a państwo jest jego właścicielem.
Czy pracownik jest obowiązany stosować się do polecenia przełożonego dotyczącego zatrzymania dowodu rejestracyjnego, jeśli polecenie to jest sprzeczne z prawem?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, pracownik nie jest obowiązany stosować się do sprzecznych z prawem poleceń przełożonego.
Uzasadnienie
Zgodnie z art. 100 § 1 Kodeksu pracy, pracownik nie jest obowiązany stosować się do sprzecznych z prawem poleceń przełożonego.
Czy zatrzymanie dowodu rejestracyjnego w celu zabezpieczenia świadczenia wzajemnego z umowy przewozu jest zgodne z prawem?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, zatrzymanie dowodu rejestracyjnego w takim celu nie jest zgodne z prawem.
Uzasadnienie
Zatrzymanie dowodu rejestracyjnego nie miało związku z pozostawaniem w dyspozycji pojazdu, a służyło jedynie zabezpieczeniu świadczenia wzajemnego, co jest niedopuszczalne.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| D. C. | osoba_fizyczna | oskarżony |
| Skarb Państwa | organ_państwowy | strona postępowania |
| (...) spółka z ograniczoną odpowiedzialnością | spółka | pokrzywdzony |
Przepisy (24)
Główne
k.k. art. 276
Kodeks karny
Usunięcie dokumentu oznacza uczynienie go niedostępnym dla dysponenta, nawet jeśli zna on miejsce jego przechowywania. Odpowiedzialność ponosi tylko ten, kto usuwa dokument, którym nie ma prawa wyłącznie rozporządzać.
k.k. art. 66 § § 1 i 2
Kodeks karny
Przesłanki warunkowego umorzenia postępowania karnego.
k.k. art. 67 § § 1
Kodeks karny
Okres próby przy warunkowym umorzeniu postępowania.
Pomocnicze
kpk art. 437 § § 1
Kodeks postępowania karnego
Utrzymanie w mocy zaskarżonego wyroku.
kpk art. 636 § § 1
Kodeks postępowania karnego
Obciążenie oskarżonego kosztami postępowania odwoławczego.
kpk art. 624 § § 1
Kodeks postępowania karnego
Zwolnienie od ponoszenia wydatków i odstąpienie od wymierzenia opłaty.
u.o.w.s.k. art. 17 § ust. 1
Ustawa o opłatach w sprawach karnych
Zwolnienie od ponoszenia wydatków i odstąpienie od wymierzenia opłaty.
u.o.w.s.k. art. 13 § ust. 2
Ustawa o opłatach w sprawach karnych
Określenie wysokości opłaty.
prd art. 71 § ust. 1 i 2
Ustawa z dnia 20 czerwca 1997 r. – Prawo o ruchu drogowym
Wydawanie dowodu rejestracyjnego.
prd art. 73 § ust. 1
Ustawa z dnia 20 czerwca 1997 r. – Prawo o ruchu drogowym
Wydawanie dowodu rejestracyjnego.
prd art. 129 § ust. 2 pkt 2
Ustawa z dnia 20 czerwca 1997 r. – Prawo o ruchu drogowym
Obowiązek posiadania dowodu rejestracyjnego.
prd art. 129b § ust. 3 pkt 2
Ustawa z dnia 20 czerwca 1997 r. – Prawo o ruchu drogowym
Obowiązek posiadania dowodu rejestracyjnego.
prd art. 129d § ust. 2 pkt 3
Ustawa z dnia 20 czerwca 1997 r. – Prawo o ruchu drogowym
Obowiązek posiadania dowodu rejestracyjnego.
prd art. 132
Ustawa z dnia 20 czerwca 1997 r. – Prawo o ruchu drogowym
Uprawnienie Policji do zatrzymywania dowodu rejestracyjnego.
prd art. 78 § ust. 1
Ustawa z dnia 20 czerwca 1997 r. – Prawo o ruchu drogowym
Przekazanie dowodu rejestracyjnego przy zmianie właściciela pojazdu.
prd art. 72 § ust. 1 pkt 5
Ustawa z dnia 20 czerwca 1997 r. – Prawo o ruchu drogowym
Rejestracja pojazdu na podstawie dowodu rejestracyjnego.
prd art. 78a § ust. 2
Ustawa z dnia 20 czerwca 1997 r. – Prawo o ruchu drogowym
Składanie dowodu rejestracyjnego do depozytu.
k.c. art. 488 § § 1
Kodeks cywilny
Wykonanie zobowiązań z umów wzajemnych.
k.c. art. 782
Kodeks cywilny
Dokumenty wręczane przewoźnikowi.
p.p. art. 39 § ust. 1
Prawo przewozowe
Dokumenty przewozowe.
CMR art. 11
Konwencja CMR
Dokumenty przewozowe.
k.c. art. 790 § §1
Kodeks cywilny
Prawo zastawu.
p.p. art. 57
Prawo przewozowe
Prawo zastawu.
k.p. art. 100 § § 1
Kodeks pracy
Obowiązki pracownika.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Usunięcie dokumentu w rozumieniu art. 276 kk oznacza uczynienie go niedostępnym dla dysponenta. • Niewydanie dowodu rejestracyjnego dysponentowi po zakończeniu usługi przewozu realizuje znamię usunięcia dokumentu. • Nikt nie ma prawa wyłącznego dysponowania dowodem rejestracyjnym. • Zatrzymanie dowodu rejestracyjnego w celu zabezpieczenia świadczenia wzajemnego jest niedopuszczalne. • Polecenie przełożonego sprzeczne z prawem nie zwalnia z odpowiedzialności.
Odrzucone argumenty
Istniała dorozumiana zgoda na zabranie dowodu rejestracyjnego. • Czyn oskarżonego nie wypełnia znamion art. 276 kk z powodu braku 'usunięcia' dokumentu.
Godne uwagi sformułowania
usunięcie dokumentu w rozumieniu art. 276 kk oznacza uczynienie go niedostępnym dla dysponenta • nie budzącym wątpliwości w piśmiennictwie i orzecznictwie sądowym • już zaś tylko niewydanie dowodu rejestracyjnego cudzego pojazdu dysponentowi auta po zakończonej usłudze jego przewozu, niezależnie od przyczyn tego stanu rzeczy, niewątpliwie realizować musiało znamię usunięcia dokumentu • nie jest znaczny
Skład orzekający
Dariusz Prażmowski
przewodniczący
Krzysztof Ficek
sędzia
Marcin Schoenborn
sędzia (spr.)
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja znamienia 'usuwa' w art. 276 kk, kwestia wyłącznego prawa do dysponowania dokumentami urzędowymi, odpowiedzialność pracownika za wykonanie polecenia sprzecznego z prawem."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznego przypadku zatrzymania dowodu rejestracyjnego w kontekście umowy przewozu. Interpretacja prawa o ruchu drogowym może być specyficzna dla tego dokumentu.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa pokazuje, jak szeroko można interpretować 'usunięcie dokumentu' w prawie karnym i podkreśla, że nawet w kontekście biznesowym, polecenia przełożonych nie zwalniają z odpowiedzialności za czyny sprzeczne z prawem.
“Czy zatrzymanie dowodu rejestracyjnego to 'usunięcie dokumentu'? Sąd rozstrzyga.”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.