II GSK 128/22
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuNaczelny Sąd Administracyjny (NSA) rozpoznał skargę kasacyjną J. M. W. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego (WSA) w Warszawie, który oddalił skargę na decyzję Krajowego Sądu Dyscyplinarnego Izby Architektów Rzeczypospolitej Polskiej. Decyzja ta dotyczyła kary upomnienia nałożonej na projektanta za niedbałe wypełnienie obowiązków przy projekcie budowlanym docieplenia ścian zawierających azbest. NSA uchylił zaskarżony wyrok WSA, uznając nieważność postępowania przed sądem pierwszej instancji. Głównym zarzutem było naruszenie prawa do obrony strony, wynikające z przeprowadzenia rozprawy w trybie niejawnym (na podstawie art. 15zzs4 ust. 3 ustawy COVID-19) bez wcześniejszego zawiadomienia skarżącego. Zarządzenie o skierowaniu sprawy na posiedzenie niejawne zostało wysłane dopiero po wydaniu wyroku, co uniemożliwiło stronie skuteczną obronę. NSA podkreślił, że choć przepisy szczególne dopuszczają rozpoznanie sprawy w trybie niejawnym, musi to odbywać się z poszanowaniem gwarancji procesowych, w tym prawa do bycia wysłuchanym. W związku z stwierdzoną nieważnością, sprawa została przekazana do ponownego rozpoznania przez WSA. NSA odstąpił od zasądzenia kosztów postępowania kasacyjnego ze względu na charakter stwierdzonego naruszenia prawa.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaUstalenie, że naruszenie prawa do obrony przez przeprowadzenie rozprawy w trybie niejawnym bez zawiadomienia strony, nawet w oparciu o przepisy szczególne (ustawa COVID), prowadzi do nieważności postępowania.
Dotyczy specyficznej sytuacji proceduralnej związanej z przepisami wprowadzonymi w związku z pandemią COVID-19, ale zasada prawa do obrony jest uniwersalna.
Zagadnienia prawne (2)
Czy rozpoznanie sprawy na posiedzeniu niejawnym na podstawie art. 15zzs4 ust. 3 ustawy COVID-19, bez wcześniejszego zawiadomienia strony, stanowi naruszenie prawa do obrony i prowadzi do nieważności postępowania?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, jeśli strona nie została zawiadomiona o posiedzeniu niejawnym przed jego terminem i nie miała możliwości pisemnego zajęcia stanowiska, dochodzi do pozbawienia strony możności obrony jej praw.
Uzasadnienie
NSA uznał, że nawet w trybie posiedzenia niejawnego, przewidzianym w przepisach szczególnych związanych z COVID-19, strona musi być uprzedzona o terminie i mieć możliwość przedstawienia swojego stanowiska. Brak takiego zawiadomienia przed wydaniem wyroku stanowi naruszenie prawa do obrony i skutkuje nieważnością postępowania.
Czy projektant budowlany ponosi odpowiedzialność zawodową za niedbałe wykonanie projektu, jeśli nie rozpoznał obecności azbestu w istniejącym dociepleniu?
Odpowiedź sądu
Tak, projektant ma obowiązek dokładnej inwentaryzacji i rozpoznania materiałów, zwłaszcza gdy istnieją przesłanki wskazujące na możliwość występowania substancji niebezpiecznych jak azbest.
Uzasadnienie
Sąd niższej instancji (WSA) oraz organy dyscyplinarne uznały, że projektant, mając wiedzę o powszechnym stosowaniu azbestu w budynkach z określonego okresu, powinien był zbadać skład materiału elewacyjnego przed przystąpieniem do projektowania prac demontażowych. Zaniechanie tej czynności stanowi niedbałość i naruszenie przepisów Prawa budowlanego.
Przepisy (18)
Główne
P.p.s.a. art. 183 § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
NSA rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, z wyjątkiem nieważności postępowania.
P.p.s.a. art. 183 § 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Nieważność postępowania zachodzi m.in. gdy strona została pozbawiona możności obrony swych praw.
P.p.s.a. art. 185 § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
W przypadku stwierdzenia nieważności postępowania, NSA uchyla zaskarżony wyrok i przekazuje sprawę do ponownego rozpoznania.
Pomocnicze
ustawa COVID art. 15zzs4 § 3
Ustawa z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych
Umożliwia rozpoznanie sprawy na posiedzeniu niejawnym w określonych sytuacjach.
P.b. art. 96 § 1
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane
Określa kary dyscyplinarne, w tym karę upomnienia, za naruszenie obowiązków zawodowych.
P.b. art. 20 § 1
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane
Określa obowiązki projektanta, w tym opracowanie projektu zgodnie z przepisami i zasadami wiedzy technicznej.
P.b. art. 34 § 2
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane
Dotyczy dostosowania projektu do charakteru obiektu i niezbędnych robót.
Rozporządzenie Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 2 kwietnia 2004 r. w sprawie sposób i warunków bezpiecznego użytkowania i usuwania wyrobów zawierających azbest
Reguluje postępowanie z wyrobami zawierającymi azbest.
Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 23 czerwca 2003 r. w sprawie informacji dotyczącej bezpieczeństwa i ochrony zdrowia oraz planu bezpieczeństwa i ochrony zdrowia art. 6 § 2 lit b)
Dotyczy obowiązku zawarcia w projekcie budowlanym informacji dotyczącej bezpieczeństwa i ochrony zdrowia przy robotach budowlanych zawierających azbest.
Konstytucja RP art. 45 § 1
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Gwarantuje prawo do sprawiedliwego i jawnego rozpatrzenia sprawy przez właściwy, niezależny i bezstronny sąd.
Konstytucja RP art. 31 § 3
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Określa warunki dopuszczalności ograniczenia praw i wolności konstytucyjnych.
P.p.s.a. art. 10
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Zasada jawności postępowania.
P.p.s.a. art. 90 § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Zasada jawności posiedzeń sądowych.
P.p.s.a. art. 134 § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Zakres rozpoznania sprawy przez WSA.
P.p.s.a. art. 108
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Dotyczy kosztów postępowania.
P.p.s.a. art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Rozstrzygnięcie WSA o oddaleniu skargi.
Ustawa z dnia 15 grudnia 2020 r. o samorządach zawodowych architektów oraz inżynierów budownictwa art. 37 § 1 pkt 2
Dotyczy właściwości organów dyscyplinarnych.
P.p.s.a. art. 207 § 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Okoliczności uzasadniające odstąpienie od zasądzenia zwrotu kosztów postępowania.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Naruszenie prawa do obrony przez przeprowadzenie rozprawy w trybie niejawnym bez wcześniejszego zawiadomienia strony.
Odrzucone argumenty
Zarzuty dotyczące naruszenia art. 134 § 1 w zw. z art. 91 § 3, art. 108 i art. 133 § 1 P.p.s.a. przez zaniechanie wezwania stron w celu dokładniejszego wyjaśnienia sprawy. • Zarzut naruszenia art. 151 P.p.s.a. w zw. z art. 134 § 1 tej ustawy i art. 100 P.b., poprzez bezzasadne oddalenie skargi w sytuacji, gdy w chwili wszczęcia postępowania uległo ono przedawnieniu.
Godne uwagi sformułowania
rozpoznanie sprawy w granicach skargi kasacyjnej nie dotyczy jednak nieważności postępowania • strona została pozbawiona możności obrony swych praw • prawo do jawnego postępowania sądowego • prawo do bycia wysłuchanym przed sądem rozstrzygającym sprawę
Skład orzekający
Andrzej Skoczylas
przewodniczący
Karolina Kisielewicz-Sierakowska
sprawozdawca
Wojciech Kręcisz
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Ustalenie, że naruszenie prawa do obrony przez przeprowadzenie rozprawy w trybie niejawnym bez zawiadomienia strony, nawet w oparciu o przepisy szczególne (ustawa COVID), prowadzi do nieważności postępowania."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji proceduralnej związanej z przepisami wprowadzonymi w związku z pandemią COVID-19, ale zasada prawa do obrony jest uniwersalna.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy ważnego aspektu procedury sądowej – prawa do obrony – i pokazuje, jak nawet przepisy nadzwyczajne mogą być stosowane w sposób naruszający podstawowe gwarancje procesowe. Jest to istotne dla prawników praktyków.
“Nawet w czasach pandemii: sąd uchylił wyrok za naruszenie prawa do obrony!”
Sektor
budownictwo
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.