VI Ka 405/14

Sygn. akt VI Ka 405/14 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 18 czerwca 2014 roku Sąd Okręgowy Warszawa-Praga w Warszawie VI Wydział Karny Odwoławczy w składzie : Przewodniczący: SSO Sebastian Mazurkiewicz Protokolant sekr. sądowy Mariusz Pogorzelski przy udziale Prokuratora Anety Ostromeckiej po rozpoznaniu w dniu 18 czerwca 2014 roku sprawy D. J. oskarżonego o przestępstwo z art. 178a § 1 kk na skutek apelacji wniesionej przez prokuratora od wyroku Sądu Rejonowego dla Warszawy Pragi-Południe w Warszawie z dnia 25 lutego 2014 roku sygn. akt III K 994/13 I. zmienia zaskarżony wyrok w ten sposób, że: 1. D. J. w ramach czynu z punktu 1 uznaje za winnego tego, że w dniu 25 sierpnia 2013 roku w W. na ul. (...) znajdując się w stanie po użyciu alkoholu z zawartością alkoholu w wydychanym powietrzu nie przekraczającą 0,25 mg/l prowadził w ruchu lądowym samochód marki O. (...) o numerze rejestracyjnym (...) tj. wykroczenia z art. 87 § 1 kw i za to na podstawie art. 87 § 1 kw wymierza mu karę grzywny w wysokości 600 (sześćset) złotych; 2. za podstawę wymiaru środka karnego z punktu 2 wyroku przyjmuje art. 87 § 3 kw w zw. z art. 29 § 2 kw; II. w pozostałej części utrzymuje w mocy zaskarżony wyrok; III. zwalnia obwinionego od ponoszenia zryczałtowanych kosztów postępowania przed sądem drugiej instancji, obciążając nimi Skarb Państwa. Sygn. akt VI Ka 405/14 UZASADNIENIE D. J. został oskarżony o to, że w dniu 25 sierpnia 2013 roku w W. na ul. (...) , umyślnie naruszył zasady bezpieczeństwa w ruchu lądowym określone w art. 45 ust. 1 pkt 1 Ustawy z dnia 20 czerwca 1997 roku Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. z 2005 roku, nr 108 poz. 908 z późniejszymi zmianami) w ten sposób, że znajdując się w stanie nietrzeźwości o zawartości alkoholu w w wydychanym powietrzu: 0,25 mg/l, 0,23 mg/l, 0,26 mg/l, 0,18 mg/l kierował w ruchu lądowym samochodem marki O. (...) o nr rej. (...) , tj. o czyn z art. 178a § 1 kk . Sąd Rejonowy dla Warszawy Pragi-Południe w Warszawie wyrokiem z dnia 25 lutego 2014 roku, w sprawie pod sygn. akt III K 994/13 zmienił opis czynu zarzucanego oskarżonemu w ten sposób, że przyjmując, że prowadził on pojazd w stanie po użyciu alkoholu i zmienił kwalifikację prawną tego czynu na art. 86 § 2 kw i uznał D. J. za winnego tak opisanego i zakwalifikowanego czynu oraz na podstawie art. 86 § 2 kw wymierzył mu karę grzywny w wymiarze 60 stawek dziennych po 10 złotych stawka. Na podstawie art. 86 § 3 kw w związku z art. 29 § 2 kw orzekł wobec oskarżonego środek karny w postaci zakazu prowadzenia pojazdów mechanicznych kat. A i B przez okres 1 roku. W dalszej części wyroku sąd orzekł o zaliczeniu okresu zatrzymania prawa jazdy i kosztach sądowych. Od wyroku tego apelację złożył Prokurator Rejonowy Warszawa Praga – Południe, który na podstawie art. 425 § 1 i 2 kpk oraz art. 444 kpk zaskarżył powyższy wyrok w całości na niekorzyść oskarżonego D. J. i powołując się na art. 438 pkt 1 kpk wyrokowi temu zarzucił obrazę przepisów prawa materialnego w postaci art. 1278a § 1 kk oraz art. 115 § 16 pkt 2 kk polegającą na błędnym uznaniu, że stwierdzona za pomocą analizatora wydechu u D. J. wartość 0,26 mg/l alkoholu w wydychanym powietrzu w obliczu niepewności pomiaru świadczy, iż jego zachowanie wypełniło znamiona art. 86 § 2 kw, podczas gdy zawartość alkoholu w 1 dm3 wydychanego powietrza przekracza 0,25 mg/l albo prowadzi do stężenia przekraczającego tę wartość, a zatem zachowanie oskarżonego wypełniło w istocie dyspozycję art. 178a § 1 kk . Podnosząc powyższy zarzut prokurator wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy sądowi I instancji do ponownego rozpoznania. Rozpoznając apelację, sąd okręgowy zważył, co następuje. Apelacja Prokuratora Rejonowego Warszawa Praga-Południe okazała się na tyle zasadna, że spowodowała zmianę zaskarżonego wyroku i przyjęcie, że obwiniony popełnił wykroczenie z art. 87 § 1 kw. Okazała się ona niezasadna w zakresie zarzutu obrazy prawa materialnego tj. art. 115 § 16 pkt 2 kk i art. 178a § 1 kk , więc w tym zakresie nie mogła zostać uwzględniona. W pierwszej kolejności należy wskazać, że art. 115 § 16 pkt 2 kk wskazuje normatywną definicję stanu nietrzeźwości, zaś art. 178a § 1 kk penalizuje prowadzenie pojazdu mechanicznego w takim stanie w ruchu m.in. lądowym. Rzecz jednak w tym, że z żadnego przepisu rangi ustawowej nie wynika, że analizatory zawartości alkoholu w wydychanym powietrzu dostarczają dowody, które należy traktować jak dogmaty. Rację ma skarżący, że żaden akt podustawowy ani inny akt normatywny o charakterze wewnętrznym nie może stać w sprzeczności z definicją stanu nietrzeźwości, zwłaszcza w części dotyczącej poziomu alkoholu w wydychanym powietrzu. Rzecz jednak w tym, że definicja ta odwołuje się do zawartości alkoholu w wydychanym powietrzu, a nie do wyniku pomiaru zawartości alkoholu w wydychanym powietrzu wskazanym przez homologowane urządzenie. Jest to istotna różnica, albowiem wyniki badania na zawartość alkoholu są dowodami, które podlegają swobodnej ocenie sądu. W przedmiotowej sprawie maksymalnym wynikiem zawartości alkoholu w wydychanym przez D. J. powietrzu był trzeci wynik na poziomie 0,26 mg/l, osiągnięty przez niego o godzinie 15:56, podczas badania urządzeniem (...) CM (k. 2). Wcześniejszy (pierwszy) pomiar (z godziny 15:34) wskazywał na wynik 0,25 mg/l, zaś kolejny (drugi z godziny 15:54) na wynik 0,23 mg/l. Oznacza to, że pierwszy wynik był wyższy niż drugi (co świadczyć mogłoby o fazie eliminacji), jednak trzeci był ponownie wyższy (i to wyższy niż pierwszy wynik) i formalnie przekraczał ustawowy próg. Powyższe nakazywało w sposób ostrożny podejść do wyników badania alko metrycznego i szczególnie wnikliwie przeanalizować świadectwo wzorcowania i zawarte w nim informacje. O ile sąd rejonowy słusznie zauważył, że w sprawie istnieją wątpliwości co do możliwości ustalenia, czy D. J. znajdował się w stanie nietrzeźwości, o tyle stanowisko swoje sąd ten uzasadnił nieco lapidarnie. Tym niemniej pogląd sądu w tym względzie jest słuszny. Otóż ze świadectwa wzorcowania z k. 3-4 wynika stwierdzenie, że podano w nim wartości niepewności pomiaru, zaś podane wartości niepewności pomiaru stanowią niepewności rozszerzone przy poziomie ufności około 95 %. Jak wynika z tabelki niepewności pomiaru – przy wartości wzorca 0,25 mg/l niepewność pomiaru wynosi 0,01. Oznacza to tyle, że w 95 % pomiar ten będzie prawidłowy, jednak w około 5 % obarczony może być błędem w okolicach 0,01 mg/l. Biorąc pod uwagę redakcję art. 5 § 2 kpk i niejednoznaczne wyniki trzech kolejnych pomiarów (wskazujące raz na fazę eliminacji, kolejno na fazę wchłaniania) należy ustalić, że maksymalny poziom alkoholu w powietrzu wydychanym przez D. J. wynosił 0,25 mg/l (wynik 0,26 mg/l po poprawce wynikającej z niepewności pomiaru). Takie ustalenie zaś powoduje, że D. J. nie znajdował się w stanie nietrzeźwości, albowiem zawartość alkoholu w wydychanym przez niego powietrzu nie przekraczała 0,25 mg/l ani nie prowadziła do stężenia przekraczającego tę wartość. Tym samym zawartość alkoholu w powietrzu wydychanym przez D. J. mieściła się w maksymalnej ilości wskazującej na stan po użyciu alkoholu, określony w art. 46 ust. 2 pkt 2 ustawy o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi . Wobec powyższego zarzut skarżącego dotyczący obrazy prawa materialnego nie jest zasadny. Nie można jednak zaakceptować kwalifikacji prawnej czynu przypisanego przez sąd rejonowy D. J. oraz kary zań wymierzonej. Uzasadnienie w części dotyczącej kwalifikacji prawnej z art. 86 § 2 kw zresztą nie zawiera żadnych argumentów przemawiających za przyjętą kwalifikacją. O ile redakcja czynu zarzucanego zawiera także elementy zbędne, o tyle sam fakt kierowania pojazdem mechanicznym w stanie po użyciu alkoholu – choć narusza art. 45 ust. 1 pkt 1 ustawy Prawo o ruchu drogowym – sam w sobie nie powoduje niezachowania należytej ostrożności, zaś zgromadzony materiał dowodowy nie dostarcza podstaw do takich ustaleń. Tym samym w sprawie nie może być mowy o kwalifikacji z art. 86 § 2 kw, a tym bardziej o wymierzeniu kary grzywny w stawkach dziennych, co stanowi oczywiste i rażące naruszenie prawa materialnego. Kierunek i zakres apelacji prokuratora spowodował możliwość zmiany zaskarżonego wyroku i uznania D. J. – w ramach zarzucanego mu czynu – za winnego popełnienia wykroczenia z art. 87 § 1 kw. Wykroczenie z tego artykułu polega na kierowaniu pojazdem mechanicznym m.in. w ruchu lądowym przez osobą znajdującą się w stanie po użyciu alkoholu. Tym samym sąd okręgowy zmienił opis czynu i przypisał D. J. popełnienie wykroczenia z art. 87 § 1 kw, za które wymierzył mu karę grzywny w wysokości 600 złotych, uznając, że kara w takim rozmiarze będzie adekwatna i spełni wszystkie cele kary. Konsekwentnie za podstawę wymiaru środka karnego w postaci zakazu prowadzenia pojazdów mechanicznych sąd przyjął art. 87 § 3 kw w związku z art. 29 § 2 kw. W pozostałej części sąd okręgowy utrzymał w mocy zaskarżony wyrok. O zwolnieniu D. J. od ponoszenia zryczałtowanych kosztów postępowania przed sądem odwoławczym sąd orzekł w oparciu o treść art. 624 § 1 kpk w związku z art. 119 kpw , uznając iż ich uiszczenie z uwagi na sytuację majątkową obwinionego i orzeczoną karę grzywny byłoby dla niego zbyt dolegliwe.