VI Ka 4/14
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Okręgowy uchylił wyrok w części dotyczącej obowiązku naprawienia szkody i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania, utrzymując w mocy pozostałe rozstrzygnięcia.
Prokurator złożył apelację od wyroku Sądu Rejonowego w Lubaniu, zarzucając obrazę prawa materialnego i procesowego w zakresie orzeczenia obowiązku naprawienia szkody. Sąd Okręgowy uznał apelację za zasadną, uchylając wyrok w części dotyczącej obowiązku naprawienia szkody i przekazując sprawę do ponownego rozpoznania z uwagi na błędną podstawę prawną (art. 72 § 2 k.k. zamiast obligatoryjnego art. 46 § 1 k.k.).
Sąd Okręgowy w Jeleniej Górze rozpoznał apelację prokuratora wniesioną od wyroku Sądu Rejonowego w Lubaniu, który skazał I. S. za oszustwo bankowe i podrabianie dokumentów. Prokurator zarzucił sądowi pierwszej instancji obrazę prawa materialnego (art. 46 § 1 k.k.) poprzez zaniechanie orzeczenia obowiązku naprawienia szkody na właściwej podstawie prawnej oraz obrazę przepisów postępowania przy wydaniu wyroku w trybie konsensualnym. Sąd Okręgowy przychylił się do zarzutu dotyczącego obowiązku naprawienia szkody, wskazując, że sąd rejonowy błędnie zastosował art. 72 § 2 k.k. zamiast obligatoryjnego art. 46 § 1 k.k., mimo złożenia przez pokrzywdzony bank wniosku o naprawienie szkody. Z uwagi na tryb konsensualny, sąd odwoławczy nie mógł samodzielnie zmienić podstawy prawnej i w tym zakresie uchylił zaskarżony wyrok, przekazując sprawę do ponownego rozpoznania sądowi rejonowemu. W pozostałej części wyrok został utrzymany w mocy, w tym rozstrzygnięcie o przepadku dowodów rzeczowych, które sąd odwoławczy uznał za dopuszczalne nawet bez wniosku stron. Oskarżoną zwolniono od kosztów postępowania odwoławczego.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Nie, sąd pierwszej instancji błędnie zastosował art. 72 § 2 k.k. zamiast obligatoryjnego art. 46 § 1 k.k.
Uzasadnienie
Sąd Okręgowy wskazał, że w przypadku złożenia przez pokrzywdzonego wniosku o naprawienie szkody, orzeczenie takiego obowiązku na podstawie art. 46 § 1 k.k. jest obligatoryjne. Zastosowanie art. 72 § 2 k.k. było w tej sytuacji nieprawidłowe.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
uchylenie i przekazanie do ponownego rozpoznania w części dotyczącej obowiązku naprawienia szkody, utrzymanie w mocy w pozostałej części
Strona wygrywająca
prokurator (w zakresie zarzutu dotyczącego obowiązku naprawienia szkody)
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| I. S. | osoba_fizyczna | oskarżona |
| Bank (...) S.A. | spółka | pokrzywdzony |
| Prokuratura Okręgowa | organ_państwowy | prokurator |
Przepisy (17)
Główne
k.k. art. 286 § § 1
Kodeks karny
k.k. art. 297 § § 1
Kodeks karny
k.k. art. 11 § § 2
Kodeks karny
k.k. art. 270 § § 1
Kodeks karny
k.k. art. 46 § § 1
Kodeks karny
Obligatoryjne orzeczenie obowiązku naprawienia szkody na wniosek pokrzywdzonego.
Pomocnicze
k.k. art. 72 § § 2
Kodeks karny
Zastosowane przez sąd pierwszej instancji, uznane za nieprawidłowe w kontekście wniosku o naprawienie szkody.
k.p.k. art. 343 § § 7
Kodeks postępowania karnego
k.p.k. art. 335 § § 1
Kodeks postępowania karnego
k.k. art. 85
Kodeks karny
k.k. art. 86 § § 1
Kodeks karny
k.k. art. 69 § § 1 i 2
Kodeks karny
k.k. art. 70 § § 1 pkt 1
Kodeks karny
k.k. art. 44 § § 1 i 2
Kodeks karny
k.p.k. art. 624 § § 1
Kodeks postępowania karnego
u.o.p.k. art. 17 § ustęp 1
Ustawa o opłatach w sprawach karnych
k.p.k. art. 420 § § 1
Kodeks postępowania karnego
k.p.k. art. 634
Kodeks postępowania karnego
Argumenty
Skuteczne argumenty
Błędne zastosowanie przez sąd pierwszej instancji art. 72 § 2 k.k. zamiast obligatoryjnego art. 46 § 1 k.k. w zakresie obowiązku naprawienia szkody, mimo wniosku pokrzywdzonego. Wydanie wyroku skazującego w trybie konsensualnym z orzeczeniem kary w wymiarze wykraczającym poza wniosek prokuratora (w zakresie obowiązku naprawienia szkody).
Odrzucone argumenty
Zarzut dotyczący orzeczenia środka karnego w postaci przepadku przedmiotów pomimo braku wniosku w tym zakresie w trybie konsensualnym.
Godne uwagi sformułowania
Rzeczywiście doszło w niniejszej sprawie do wydania wyroku z obrazą przepisu prawa materialnego – art.46§1 k.k. Nie dostrzegł sąd meriti, iż pokrzywdzony (...) Bank (...) S.A. - złożył wniosek o naprawienie szkody wyrządzonej przez oskarżoną. W tej sytuacji orzeczenie środka karnego w postaci obowiązku naprawienia szkody na podstawie art.46§1 k.k. było obligatoryjne, a przyjęcie za podstawę art.72§2k .k. jak uczynił to sąd rejonowy w zaskarżonym wyroku jest nieprawidłowe. Rozstrzygnięcie o dowodach rzeczowych bowiem może w myśl przepisu art.420§1 k.p.k. zostać wydane na posiedzeniu bez udziału stron i w żaden sposób nie jest od woli stron postępowania zależne.
Skład orzekający
Tomasz Skowron
przewodniczący-sprawozdawca
Klara Łukaszewska
członek
Andrzej Wieja
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących obowiązku naprawienia szkody w sprawach karnych, zwłaszcza w kontekście wniosku pokrzywdzonego i trybu konsensualnego."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji procesowej i zastosowania konkretnych przepisów k.k. i k.p.k.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa pokazuje istotne różnice w interpretacji przepisów dotyczących naprawienia szkody w sprawach karnych i podkreśla znaczenie prawidłowego stosowania podstaw prawnych, nawet w trybie konsensualnym.
“Błąd sądu w naprawieniu szkody: dlaczego art. 46 k.k. jest kluczowy?”
Dane finansowe
WPS: 10 350,79 PLN
naprawienie_szkody: 9350,79 PLN
Sektor
finanse
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionySygn. akt VI Ka 4/14 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 24 czerwca 2014 r. Sąd Okręgowy w Jeleniej Górze w VI Wydziale Karnym Odwoławczym w składzie: Przewodniczący – Sędzia SO Tomasz Skowron (spr.) Sędziowie SO Klara Łukaszewska SO Andrzej Wieja Protokolant Anna Potaczek przy udziale Prokuratora Prokuratury Okręgowej Zbigniewa Jaworskiego po rozpoznaniu w dniu 24 czerwca 2014 r. sprawy I. S. oskarżonego z art. 286 § 1 kk i inne z powodu apelacji, wniesionej przez prokuratora od wyroku Sądu Rejonowego w Lubaniu z dnia 26 września 2013 r. sygn. akt II K 408/13 I. uchyla zaskarżony wyrok wobec I. S. w pkt V części dyspozytywnej dotyczący obowiązku naprawienia szkody i w tym zakresie sprawę przekazuje Sądowi Rejonowemu w Lubaniu do ponownego rozpoznania, II. w pozostałej części zaskarżony wyrok utrzymuje w mocy, III. zwalnia oskarżoną od zapłaty na rzecz Skarbu Państwa kosztów sądowych za postępowanie odwoławcze obciążając nimi Skarb Państwa. Sygn. akt VIKa 4/14 UZASADNIENIE I. S. oskarżona została o to, że: 1. w dniu 28.01.2013r. w L. woj. (...) działając w celu osiągnięcia korzyści majątkowej, po uprzednim wprowadzeniu w błąd co do zamiaru i możliwości spłaty zaciągniętego zobowiązania, doprowadziła pracowników Banku (...) S.A. do niekorzystnego rozporządzenia cudzym mieniem w kwocie 1.000 zł w ten sposób, że podając się za A. Z. w instytucji pośredniczącej (...) sp. z o. o. złożyła jako prawdziwe poświadczający nieprawdę wniosek o zawarcie umowy, skan dowodu osobistego oraz podpisu A. Z. , który miał wyrażać jej wolę zaciągnięcia kredytu, co było istotną okolicznością dla zawarcia umowy pożyczki nr (...) , na podstawie której uzyskała wymienioną czym działała na szkodę Banku (...) S.A. we W. , tj. o czyn z art. 286 § 1 kk i art. 297 § 1 kk w zw. z art. 11 § 2 kk ; 2. w miejscu i czasie jak w pkt 1 działając w celu osiągnięcia korzyści majątkowej, po uprzednim wprowadzeniu w błąd co do zamiaru i możliwości spłaty zaciągniętego zobowiązania doprowadziła pracowników (...) Bank S.A. do niekorzystnego rozporządzenia cudzym mieniem w kwocie 9.350,79 zł, w ten sposób, że w instytucji pośredniczącej (...) S.A. podając się za A. Z. złożyła jako prawdziwe: poświadczający nieprawdę wniosek o zawarcie umowy, zaświadczenie o zatrudnieniu i zarobkach A. Z. w „ (...) Centrum Kredytowe (...) ” w których podrobiła podpisy wnioskodawcy podpisując się jako A. Z. , co było istotną okolicznością dla zawarcia umowy kredytu gotówkowego o numerze (...) , na podstawie której uzyskała wymienioną kwotę czym działała na szkodę (...) Bank S.A. w G. , tj. o czyn z art. 286 § 1 kk i art. 297 § 1 kk i art. 270 § 1 kk w zw. z art. 11 § 2 kk ; Sąd Rejonowy w Lubaniu wyrokiem z dnia 26 września 2013 r. w sprawie o sygn. akt IIK 408/13: I. uznał oskarżoną I. S. winną popełnienia zarzucanego jej czynu opisanego w pkt 1 części wstępnej wyroku, tj. występku z art. 286 § 1 kk i art. 297 § 1 kk w zw. z art. 11 § 2 kk i za to na podstawie art. 286 § 1 kk w zw. z art. 11 § 3 kk wymierzył jej karę 8 (ośmiu) miesięcy pozbawienia wolności, II. uznał oskarżoną I. S. winną popełnienia zarzucanego jej czynu opisanego w pkt 2 części wstępnej wyroku, tj. występku z art. 286 § 1 kk i art. 297 § 1 kk i art. 270 § 1 kk w zw. z art. 11 § 2 kk i za to na podstawie art. 286 § 1 kk w zw. z art. 11 § 3 kk wymierzył jej karę 1 (jednego) roku pozbawienia wolności, III. na podstawie art. 85 kk i art. 86 § 1 kk połączył wymierzone oskarżonej I. S. kary pozbawienia wolności i wymierzył jej karę łączną 1 (jednego) roku i 6 (sześciu) miesięcy pozbawienia wolności, IV. na podstawie art. 69 § 1 i 2 kk i art. 70 § 1 pkt 1 kk zawiesił wykonanie orzeczonej kary łącznej pozbawienia wolności wobec oskarżonej I. S. na okres próby wynoszący 3 (trzy) lata, V. na podstawie art. 72 § 2 kk orzekł od oskarżonej I. S. obowiązek naprawienia szkody w całości poprzez zapłatę na rzecz pokrzywdzonego (...) Bank S.A. kwoty 9.350,79 zł (dziewięć tysięcy trzysta pięćdziesiąt złotych 79/100), w terminie 1 (jednego) roku od daty uprawomocnienia się wyroku, VI. na podstawie art. 44 § 1 i 2 orzekł przepadek na rzecz Skarbu Państwa poprzez pozostawienie w aktach sprawy dowodów rzeczowych w postaci: - wniosek o kredyt nr (...) A. Z. z dnia 28.01.2013r. – 2 sztuki, - umowa kredytu gotówkowego nr (...) A. Z. z dnia 28.01.2013r., - dyspozycja uruchomienia kredytu A. Z. w kwocie 7.000 zł, - oświadczenie banku i kredytobiorcy dotyczące objęcia kredytobiorcy ochroną ubezpieczeniową jako zabezpieczenie spłaty kredytu gotówkowego, - wzór oświadczenia o odstąpieniu od umowy kredytu, - oświadczenie o weryfikacji numerów telefonów i źródła dochodu, - oświadczenie o braku dodatkowego dokumentu, - oświadczenie o wysokości uzyskiwanych dochodów z tytułu umowy o pracę, - zaświadczenie o zatrudnieniu i dochodach, - kserokopia dowodu osobistego A. Z. , opisanych w wykazie dowodów rzeczowych Drz 89/13 oraz - umowy kredytu gotówkowego nr (...) A. Z. z dnia 28.01.2013r., - oświadczenie banku i kredytobiorcy dotyczące objęcia kredytobiorcy obroną ubezpieczeniową jako zabezpieczenie spłaty kredytu gotówkowego, - dyspozycja uruchomienia kredytu A. Z. w kwocie 7.000 zł, - dowód wpłaty kwoty 338,14 zł spłata kredytu, - dowód wpłaty kwoty 340 zł A. Z. , - wzór oświadczenia o odstąpieniu od umowy kredytu, - zaświadczenie o zatrudnieniu i dochodach A. Z. , - pokwitowanie przyjęcia zlecenia dokonania przelewu kwoty 344,08 zł, opisanych w wykazie dowodów rzeczowych Drz 90/13, VII. na podstawie art. 624 § 1 kpk i art. 17 ustęp 1 ustawy z dnia 23 czerwca 1973r. o opłatach w sprawach karnych zwolnił oskarżoną od ponoszenia kosztów sądowych w niniejszej sprawie i nie wymierzył jej opłaty. Apelację od powyższego wyroku złożył prokurator zarzucając: 1) obrazę przepisu prawa materialnego, wyrażonego w art. 46 § 1 kk , poprzez zaniechanie orzeczenia wobec I. S. środka karnego w postaci obowiązku naprawienia szkody na podstawie przywołanego przepisu, a zobowiązanie wymienionej do naprawienia szkody wyrządzonej przestępstwem przypisanym jej w pkt II wyroku w terminie 1 roku od daty uprawomocnienia się orzeczenia, w sytuacji gdy pokrzywdzony złożył wniosek o orzeczenie obowiązku naprawienia szkody na podstawie art. 46 § 1 kk , 2) obrazę przepisów postępowania, mającą wpływ na jego treść, w art. 343 § 7 kpk w zw. z art. 335 § 1 kpk , mającą wpływ na treść wydanego wyroku, a polegającą na wydaniu w niniejszej sprawie wyroku skazującego bez przeprowadzenia rozprawy przy jednoczesnym orzeczeniu kary w wymiarze wykraczającym poza treść wniosku prokuratora złożonego na podstawie art. 335 § 1 kpk , poprzez orzeczenie obowiązku naprawienia szkody na podstawie art. 72 § 2 kk , w sytuacji gdy we wniosku zawarto postulat orzeczenia tego obowiązku na podstawie art. 46 § 1 kk oraz poprzez orzeczenie środka karnego w postaci przepadku przedmiotów, w sytuacji gdy wniosek prokuratora takiego uzgodnienia nie zawierał. Podnosząc powyższe zarzuty prokurator wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi Rejonowemu w Lubaniu. Sąd Okręgowy zważył co następuje: Apelacja prokuratora jest zasadna. Rzeczywiście doszło w niniejszej sprawie do wydania wyroku z obrazą przepisu prawa materialnego – art.46§1 k.k. Otóż bowiem orzekając uzgodniony z oskarżoną obowiązek naprawienia szkody sąd I instancji przyjął jako podstawę art. 72§2 k.k. ( pkt V części dyspozytywnej wyroku ). Nie dostrzegł sąd meriti, iż pokrzywdzony (...) Bank (...) S.A. - złożył wniosek o naprawienie szkody wyrządzonej przez oskarżoną ( zawiadomienie o popełnieniu przestępstwa k.25v. ). W tej sytuacji orzeczenie środka karnego w postaci obowiązku naprawienia szkody na podstawie art.46§1 k.k. było obligatoryjne, a przyjęcie za podstawę art.72§2k .k. jak uczynił to sąd rejonowy w zaskarżonym wyroku jest nieprawidłowe. W związku z tym, iż do wydania wyroku doszło w trybie konsensualnym ( na skutek złożonego wniosku na podstawie art.335§1k.p.k. ) na posiedzeniu bez udziału stron, jak również wobec nieobecności oskarżonej na rozprawie przed sądem odwoławczym nie było możliwe dokonanie zmiany podstawy prawnej orzeczenia obowiązku naprawienia szkody. Wobec powyższego zaskarżony wyrok w tej części należało uchylić, a sprawę przekazać do ponownego rozpoznania Sądowi Rejonowemu w Lubaniu. Nie zasługiwał natomiast na uwzględnienie zarzut apelacji prokuratora w części kwestionującej orzeczenie środka karnego w postaci przepadku na rzecz Skarbu Państwa zabezpieczonych w sprawie dokumentów ( pkt VI części dyspozycyjnej wyroku ), pomimo braku wniosku w tym zakresie. Rozstrzygnięcie o dowodach rzeczowych bowiem może w myśl przepisu art.420§1 k.p.k. zostać wydane na posiedzeniu bez udziału stron i w żaden sposób nie jest od woli stron postępowania zależne. Tym bardziej zatem rozstrzygnięcie może być zawarte w wyroku, a w sytuacji jak w niniejszej sprawie, gdy dotyczy tylko i wyłącznie dokumentów zabezpieczonych jako dowody w związku ze sprawą nie musi być przedmiotem uzgodnień w ramach dobrowolnego poddania się karze. W pozostałej części zatem zaskarżony wyrok jako słuszny należało utrzymać w mocy. Względy słuszności przemawiały za zwolnieniem oskarżonej od ponoszenia kosztów niniejszego postępowania odwoławczego ( art.644§1 k.p.k. w zw. art.634 k.p.k. ). Rozpoznając ponownie sprawę sąd I instancji przeprowadzi postępowanie na zasadach ogólnych i orzeknie środek karny na właściwej podstawie.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI