VI Ka 374/16

Sąd Okręgowy w GliwicachGliwice2016-05-31
SAOSKarneprzestępstwa przeciwko mieniuŚredniaokręgowy
przywłaszczenieumowa dzierżawyprawo karneodpowiedzialność karnasąd okręgowyapelacjauniewinnienie

Sąd Okręgowy utrzymał w mocy wyrok uniewinniający oskarżonego od zarzutu przywłaszczenia mienia, uznając, że jego zachowanie mieściło się w ramach umowy dzierżawy i nie nosiło znamion przestępstwa.

Sąd Okręgowy w Gliwicach rozpoznał apelację oskarżycielki posiłkowej od wyroku uniewinniającego oskarżonego S. M. od zarzutu przywłaszczenia powierzonego mienia (art. 284 § 2 kk). Sąd odwoławczy uznał apelację za bezzasadną, podzielając ustalenia sądu pierwszej instancji. Kluczowe dla rozstrzygnięcia była interpretacja umowy dzierżawy wyposażenia warsztatu, z której wynikało, że obowiązek zwrotu mienia powstawał po zakończeniu umowy, a oskarżony miał prawo wykupu wyposażenia po zapłacie jego równowartości. Zachowanie oskarżonego, który nie zwrócił mienia w terminie, ale uiścił jego równowartość, nie nosiło znamion przywłaszczenia.

Sąd Okręgowy w Gliwicach, Wydział VI Karny Odwoławczy, utrzymał w mocy zaskarżony wyrok Sądu Rejonowego w Gliwicach, którym uniewinniono oskarżonego S. M. od zarzutu popełnienia przestępstwa z art. 284 § 2 Kodeksu karnego. Apelację od tego wyroku wniosła pełnomocnik oskarżycielki posiłkowej A. S. Sąd odwoławczy nie uwzględnił apelacji, uznając analizę materiału dowodowego przez sąd pierwszej instancji za prawidłową. Sąd podkreślił, że oskarżonemu nie można przypisać zarzuconego czynu, a jego wyjaśnienia, choć niejednolite, nie prowadzą automatycznie do wniosków niekorzystnych dla niego. Kluczowe znaczenie miała interpretacja umowy dzierżawy wyposażenia warsztatu samochodowego z dnia 1 marca 2013 r. Sąd odwoławczy stwierdził, że zarzut przywłaszczenia mienia w dniu 30 kwietnia 2014 r. był nietrafny, ponieważ umowa nadal obowiązywała, a zobowiązanie do zwrotu wyposażenia powstawało dopiero po jej zakończeniu. Ponadto, umowa przewidywała możliwość wykupu wyposażenia przez dzierżawcę po zapłacie jego równowartości. Zachowanie oskarżonego, który nie zwrócił mienia, ale uiścił jego równowartość, nie było bezprawne i nie stanowiło przywłaszczenia. Niedochowanie terminu zapłaty mogło być oceniane jedynie na gruncie prawa cywilnego. Sąd odwoławczy uznał, że niejednolitość wyjaśnień oskarżonego nie dowodziła zamiaru przywłaszczenia, a jego zachowanie było zgodne z postanowieniami umowy. W konsekwencji, sąd utrzymał w mocy wyrok uniewinniający i zasądził od oskarżycielki posiłkowej koszty postępowania odwoławczego.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Nie, zachowanie oskarżonego nie stanowi przestępstwa przywłaszczenia, jeśli mieści się w ramach umowy i przewiduje możliwość wykupu przedmiotu dzierżawy.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że kluczowa jest interpretacja umowy dzierżawy, która przewidywała możliwość wykupu wyposażenia po zapłacie jego równowartości. Obowiązek zwrotu mienia powstawał po zakończeniu umowy, a oskarżony miał prawo postąpić zgodnie z postanowieniami umowy, realizując uprawnienie do wykupu.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

utrzymanie w mocy zaskarżonego wyroku

Strona wygrywająca

oskarżony S. M.

Strony

NazwaTypRola
S. M.osoba_fizycznaoskarżony
A. S.osoba_fizycznaoskarżycielka posiłkowa

Przepisy (3)

Główne

k.p.k. art. 437 § 1

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 636 § 1

Kodeks postępowania karnego

k.k. art. 284 § 2

Kodeks karny

Argumenty

Skuteczne argumenty

Interpretacja umowy dzierżawy jako umożliwiającej wykup wyposażenia po zapłacie równowartości. Obowiązek zwrotu mienia powstaje po zakończeniu umowy, a nie w jej trakcie. Zachowanie oskarżonego było zgodne z postanowieniami umowy. Niejednolitość wyjaśnień oskarżonego nie dowodzi zamiaru przywłaszczenia.

Odrzucone argumenty

Zarzut przywłaszczenia powierzonego mienia. Nieoddanie mienia w terminie stanowiło przywłaszczenie.

Godne uwagi sformułowania

oskarżonemu nie można przypisać zarzuconego mu czynu przywłaszczenia powierzonego mienia, które popełnić można tylko umyślnie, z zamiarem kierunkowym obciążające oskarżonego zobowiązanie do zwrotu wyposażenia warsztatu powstawało dopiero po zakończeniu umowy niepodporządkowanie się oskarżonego takiemu żądaniu w żadnym razie nie uzasadniało przyjęcia, że odmowa wydania wyposażenia warsztatu w dniu 30 kwietnia 2014r. stanowiła karalne przywłaszczenie cudzego mienia oskarżony de facto realizując wynikające z umowy uprawnienie, ze spełnieniem dodatkowego świadczenia na rzecz oskarżycielki nie może z tego tytułu być pociągnięty do odpowiedzialności karnej, gdyż jego zachowanie nie było bezprawne niedochowanie przez oskarżonego 7-dniowego terminu do zapłaty równowartości maszyn może być oceniane tylko na gruncie prawa cywilnego

Skład orzekający

Bożena Żywioł

przewodniczący

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przestępstwa przywłaszczenia w kontekście umów dzierżawy i możliwości wykupu przedmiotu umowy."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji wynikającej z treści umowy dzierżawy i konkretnych okoliczności faktycznych.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa pokazuje, jak kluczowa jest precyzyjna analiza umów cywilnych w kontekście odpowiedzialności karnej, a także jak prawo karne i cywilne przenikają się w praktyce.

Czy nieoddanie przedmiotu dzierżawy to od razu przywłaszczenie? Sąd wyjaśnia.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygnatura akt VI Ka 374/16 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 31 maja 2016 r. Sąd Okręgowy w Gliwicach, Wydział VI Karny Odwoławczy w składzie: Przewodniczący SSO Bożena Żywioł Protokolant Agata Lipke przy udziale Ewy Szlosar Prokuratora Prokuratury Rejonowej G. w G. po rozpoznaniu w dniu 31 maja 2016 r. sprawy S. M. ur. (...) w A. , syna L. i B. oskarżonego z art. 284§2 kk na skutek apelacji wniesionej przez pełnomocnika oskarżyciela posiłkowego od wyroku Sądu Rejonowego w Gliwicach z dnia 2 grudnia 2015 r. sygnatura akt III K 873/14 na mocy art. 437 § 1 kpk , art. 636 § 1 kpk 1. utrzymuje w mocy zaskarżony wyrok; 2. zasądza od oskarżycielki posiłkowej A. S. na rzecz Skarbu Państwa wydatki postępowania odwoławczego w kwocie 20 zł (dwadzieścia złotych) i wymierza jej opłatę za II instancję w kwocie 100 zł (sto złotych). VI Ka 374.16 UZASADNIENIE Sąd Okręgowy nie uwzględnił apelacji wniesionej przez pełnomocnika oskarżycieli posiłkowej A. S. od wyroku Sądu Rejonowego w Gliwicach z dnia 2 grudnia 2015r., sygn. akt III K 873/14, którym to wyrokiem oskarżony S. M. został uniewinniony od popełnienia przestępstwa z art. 284 § 2 kk . W ocenie sądu odwoławczego analiza zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego prowadzi do wniosku wyciągniętego przez sąd pierwszej instancji, a mianowicie, że oskarżonemu nie można przypisać zarzuconego mu czynu. Pozostaje faktem, podkreślonym mocno w apelacji, że oskarżony nie przyznając się do popełnienia takiego występku złożył niejednolite wyjaśnienia. Nie prowadzi to jednak do wniosku, że oczywistą tego konsekwencją powinno być nieuwzględnienie wszystkich wersji przedstawianych przez oskarżonego i niejako automatyczne poczynienie ustaleń, które byłyby dla oskarżonego niekorzystne i uzasadniały przypisanie mu przestępstwa przywłaszczenia powierzonego mienia, które popełnić można tylko umyślnie, z zamiarem kierunkowym. Wypada bowiem - po pierwsze, mieć na uwadze zeznania oskarżycielki posiłkowej, która także nie relacjonowała w toku niniejszego postępowania w sposób konsekwentny i stanowczy, co budzi pewne wątpliwości, odnośnie rodzaju powiązań biznesowo-finansowych pomiędzy stronami, a także - po drugie, że na materiał dowodowy w tej sprawie złożyły się także określone dokumenty, które odnoszą się do kwestii będącej kluczową dla rozstrzygnięcia zasadności postawionego oskarżonemu zarzutu. Podstawowym dokumentem, do którego odniósł się też sąd pierwszej instancji, jest „umowa dzierżawy wyposażenia warsztatu samochodowego” zawarta w dniu 1 marca 2013r. pomiędzy oskarżycielką posiłkową i oskarżonym. Postawiony oskarżonemu zarzut, że w dniu 30 kwietnia 2014r. dokonał przywłaszczenia powierzonego na mocy tej umowy mienia jest, jak trafnie wskazał sąd meriti, z gruntu nietrafny, bowiem z treści umowy jednoznacznie wynika, że obciążające oskarżonego zobowiązanie do zwrotu wyposażenia warsztatu powstawało dopiero po zakończeniu umowy. Tymczasem w dniu 30 kwietnia 2014r. umowa pomiędzy stronami nadal obowiązywała. Domaganie się oskarżycielki posiłkowej wydania przez oskarżonego przedmiotu umowy w tej dacie, pozostające zapewne w związku z „przesądowym wezwaniem do zapłaty” z 16.04.2014r/ k-10-11/ było zatem bezpodstawne. Niepodporządkowanie się oskarżonego takiemu żądaniu w żadnym razie nie uzasadniało przyjęcia, że odmowa wydania wyposażenia warsztatu w dniu 30 kwietnia 2014r.stanowiła karalne przywłaszczenie cudzego mienia. Jak słusznie ustalił sąd pierwszej instancji oskarżycielka wypowiedziała oskarżonemu umowę dopiero w dniu 15 maja 2014r./data otrzymania przez oskarżonego stosownego pisma w tej sprawie, k- 152/. Tak więc dopiero w tym momencie można mówić o zakończeniu łączącej strony umowy dzierżawy. Strony tego kontraktu od zasady przewidzianej w § 5, zgodnie z którą dzierżawca jest zobowiązany do zwrotu przedmiotu dzierżawy, przewidziały wyjątki, których dotyczy § 7 . Tego postanowienia umowy nie można postrzegać w kategoriach wyłącznie uprawnienia, które przysługiwało oskarżycielce posiłkowej /gwarancja uzyskania od dzierżawcy równowartości przedmiotu umowy/, ale także w kategoriach uprawnienia dzierżawcy / uzyskanie po zakończeniu dzierżawy prawa własności wyposażenia warsztatu pod warunkiem zapłaty jego równowartości/. Jeśli strony przewidziały w umowie i w sposób przez siebie wspólnie ustalony uregulowały taką właśnie sytuację, to jej zaistnienie w praktyce w sposób oczywisty skutkowało uprawnieniem każdej ze stron do postąpienia w sposób wcześniej przez obie strony zaakceptowany. Tak więc oskarżony de facto realizując wynikające z umowy uprawnienie, ze spełnieniem dodatkowego świadczenia na rzecz oskarżycielki nie może z tego tytułu być pociągnięty do odpowiedzialności karnej, gdyż jego zachowanie nie było bezprawne. Zasadnie uznał sąd pierwszej instancji, że niedochowanie przez oskarżonego 7-dniowego terminu do zapłaty równowartości maszyn może być oceniane tylko na gruncie prawa cywilnego, jako ewentualne nieterminowe wykonanie obowiązku wynikającego z umowy. Nie ulega bowiem wątpliwości, że obowiązek zapłaty był zobowiązaniem istotniejszym od dopełnienia go w terminie, sama zaś zwłoka w zapłacie była ledwie dwumiesięczna. Wbrew stanowisku skarżącego, niejednolitość wyjaśnień oskarżonego, realizującego w ten sposób przysługujące mu prawo do obrony, nie może być uznana za dowodzącą, iż oskarżony realizował zamiar przywłaszczenia cudzego mienia nastawiony na wywołanie dla pokrzywdzonej skutku w postaci nieodwracalnej szkody. Wszak oskarżony nie zwrócił mienia, ale uiścił na rzecz pokrzywdzonej jego równowartość, a z zeznań świadka K. C. /k-21v./ wynika, że jeszcze w kwietniu 2014r. oskarżony nosił się z zamiarem zapłaty na rzecz pokrzywdzonej pewnej kwoty w zamian za prawa do maszyn. Przy ocenie zachowania oskarżonego zaprezentowanego wobec pokrzywdzonej należy mieć także na uwadze to, że strony były powiązane również innymi kontraktami, a ich wzajemne rozliczenia z tego tytułu pozostawały i nadal pozostają kwestią sporną. Z naprowadzonych względów Sąd Okręgowy nie podzielił zarzutów i wniosków apelacji uznając ocenę zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego dokonaną przez sąd pierwszej instancji za prawidłową i nie naruszającą wymogów art. 7 kpk , a poczynione przezeń ustalenia faktyczne, jako wynikające z właściwej analizy dowodów za pozostające pod ustawową ochroną. Nieuwzględnienie apelacji skutkowało obciążeniem oskarżycielki posiłkowej wydatkami postępowania odwoławczego oraz opłatą.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI