VI KA 361/16
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Okręgowy w Gliwicach rozpoznał apelację wniesioną przez oskarżonego T. R. oraz jego obrońcę od wyroku Sądu Rejonowego w Gliwicach, który skazał oskarżonego za szereg przestępstw, w tym groźby bezprawne (art. 191 § 1 kk), fałszerstwo dokumentów (art. 270 § 1 kk), oszustwa kredytowe (art. 286 § 1 kk) i wyłudzenia kredytów (art. 297 § 1 kk), działając w warunkach recydywy i ciągu przestępstw. Sąd Rejonowy wymierzył oskarżonemu łączną karę 2 lat i 4 miesięcy pozbawienia wolności oraz orzekł obowiązek naprawienia szkody na rzecz pokrzywdzonych banków. Apelujący zarzucali błędy w ustaleniach faktycznych, naruszenie przepisów postępowania (m.in. art. 7 kpk, art. 410 kpk) oraz obrazę zasady in dubio pro reo. Sąd Okręgowy, po szczegółowej analizie materiału dowodowego i argumentacji stron, uznał zarzuty dotyczące winy i sprawstwa za w większości bezzasadne, podkreślając prawidłowość oceny dowodów przez Sąd Rejonowy, w szczególności zeznań kluczowego świadka P. R. (1). Sąd Okręgowy dokonał jednak istotnej zmiany w punkcie 6 wyroku, uchylając orzeczenie o obowiązku naprawienia szkody na rzecz czterech banków (m.in. (...) Bank S.A., Bank (...) S.A.) z uwagi na fakt, że wierzytelności przysługujące tym bankom zostały zbyte innym podmiotom, które prowadzą działania windykacyjne. W pozostałym zakresie zaskarżony wyrok został utrzymany w mocy. Zasądzono również od oskarżonego na rzecz Skarbu Państwa wydatki postępowania odwoławczego i opłatę.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: ŚredniaInterpretacja przepisów dotyczących sprawstwa polecającego, przestępstw formalnych (groźba bezprawna), oceny dowodów w postępowaniu karnym oraz możliwości uchylenia obowiązku naprawienia szkody w przypadku zbycia wierzytelności.
Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji prawnej związanej ze zbyciem wierzytelności przez banki. Analiza oceny dowodów jest standardowa dla spraw karnych.
Zagadnienia prawne (4)
Czy sąd drugiej instancji może uchylić obowiązek naprawienia szkody na rzecz pokrzywdzonego banku, jeśli wierzytelność została zbyta na rzecz innego podmiotu?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, sąd drugiej instancji może uchylić obowiązek naprawienia szkody, jeśli wierzytelność została skutecznie zbyta, a tym samym pokrzywdzony bank nie posiada już skutecznych roszczeń cywilnoprawnych.
Uzasadnienie
Sąd Okręgowy uznał, że w przypadku zbycia wierzytelności przez banki na rzecz innych podmiotów, orzekanie obowiązku naprawienia szkody na rzecz pierwotnych pokrzywdzonych jest niezasadne, ponieważ nie posiadają oni już skutecznych roszczeń cywilnoprawnych.
Czy zarzut błędu w ustaleniach faktycznych i naruszenia art. 7 kpk jest zasadny, gdy sąd pierwszej instancji oparł się na zeznaniach świadka, mimo że oskarżony kwestionuje ich wiarygodność i wskazuje na inne dowody?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, zarzut jest bezzasadny, jeśli sąd drugiej instancji uzna, że ocena dowodów przez sąd pierwszej instancji była swobodna, logiczna i zgodna z zasadami doświadczenia życiowego, a zarzuty apelacji stanowią jedynie polemikę z ustaleniami sądu.
Uzasadnienie
Sąd Okręgowy szczegółowo analizował zarzuty dotyczące oceny dowodów, w tym zeznań świadka P. R. (1) i wyjaśnień oskarżonego T. R. Stwierdzono, że sąd pierwszej instancji prawidłowo ocenił dowody, kierując się zasadami logiki i doświadczenia życiowego, a zarzuty apelacji nie wykazały błędów w tej ocenie.
Czy przestępstwo groźby bezprawnej z art. 191 § 1 kk jest przestępstwem formalnym, a dla jego dokonania wystarczające jest użycie groźby, nawet jeśli nie wzbudziła ona u pokrzywdzonego uzasadnionej obawy jej spełnienia?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, art. 191 § 1 kk jest przestępstwem formalnym. Dla jego dokonania wystarcza podjęcie środków zmuszania (groźby), bez względu na to, czy pokrzywdzony zachował się zgodnie z wolą sprawcy, czy też wzbudzono w nim uzasadnioną obawę.
Uzasadnienie
Sąd Okręgowy wyjaśnił, że art. 191 § 1 kk jest przestępstwem formalnym, a jego znamiona nie obejmują skutku w postaci zmuszenia czy wzbudzenia obawy. Podkreślono, że ocena groźby jako realnej powinna być dokonywana w realiach konkretnej sprawy, a w tym przypadku ustalenia sądu pierwszej instancji, zawarte w uzasadnieniu, potwierdzały realność groźby.
Czy oskarżonemu można przypisać sprawstwo polecające w przypadku wyłudzenia kredytów, jeśli działał on przez osobę zależną, wydając polecenia, a sam nie dokonywał bezpośrednio czynności wyłudzenia?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, oskarżonemu można przypisać sprawstwo polecające, jeśli wydawał polecenia wykonania czynu zabronionego osobie zależnej, która działała pod jego wpływem i w wyniku jego poleceń.
Uzasadnienie
Sąd Okręgowy wyjaśnił istotę sprawstwa polecającego, wskazując, że polegający wydaje stanowcze polecenie wykonania czynu zabronionego osobie zależnej. W tej sprawie oskarżony T. R. wydawał polecenia P. R. (1), wykorzystując jego uzależnienie, a sam podejmował decyzje dotyczące kredytów i zakupów, z których często sam czerpał korzyści majątkowe.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| T. R. | osoba_fizyczna | oskarżony |
| P. R. (1) | osoba_fizyczna | świadek |
| Skarb Państwa | organ_państwowy | pokrzywdzony (koszty postępowania) |
| (...) Bank S.A. | spółka | pokrzywdzony |
| Bank (...) S.A. | spółka | pokrzywdzony |
| (...) Bank S.A. | spółka | pokrzywdzony |
| (...) Bank (...) S.A. | spółka | pokrzywdzony |
Przepisy (26)
Główne
k.p.k. art. 437
Kodeks postępowania karnego
k.p.k. art. 438
Kodeks postępowania karnego
k.p.k. art. 636 § 1
Kodeks postępowania karnego
k.k. art. 191 § 1
Kodeks karny
k.k. art. 12
Kodeks karny
k.k. art. 64 § 1
Kodeks karny
k.k. art. 270 § 1
Kodeks karny
k.k. art. 286 § 1
Kodeks karny
k.k. art. 297 § 1
Kodeks karny
k.k. art. 11 § 2
Kodeks karny
k.k. art. 91 § 1
Kodeks karny
k.k. art. 11 § 3
Kodeks karny
k.k. art. 46 § 1
Kodeks karny
k.p.k. art. 7
Kodeks postępowania karnego
k.p.k. art. 410
Kodeks postępowania karnego
k.p.k. art. 4
Kodeks postępowania karnego
k.p.k. art. 5 § 2
Kodeks postępowania karnego
k.k. art. 53
Kodeks karny
Pomocnicze
k.k. art. 197 § 1
Kodeks karny
k.k. art. 207 § 1
Kodeks karny
k.k. art. 157 § 2
Kodeks karny
k.k. art. 190 § 1
Kodeks karny
k.p.k. art. 391 § 1
Kodeks postępowania karnego
k.p.k. art. 391 § 2
Kodeks postępowania karnego
k.p.k. art. 394 § 2
Kodeks postępowania karnego
k.k. art. 115 § 4
Kodeks karny
Argumenty
Skuteczne argumenty
Wierzytelności banków zostały zbyte, co uniemożliwia orzeczenie obowiązku naprawienia szkody na ich rzecz.
Odrzucone argumenty
Błędy w ustaleniach faktycznych Sądu Rejonowego. • Naruszenie przepisów postępowania karnego (art. 7 kpk, art. 410 kpk). • Naruszenie zasady in dubio pro reo (art. 5 § 2 kpk). • Niewłaściwe prowadzenie sprawy przez Sąd Rejonowy. • Niewiarygodność zeznań świadka P. R. (1). • Nieprzeprowadzenie konfrontacji między oskarżonym a świadkiem P. R. (1). • Nieprzeprowadzenie dowodu z opinii biegłego grafologa. • Obraza zasady obiektywizmu (art. 4 kpk).
Godne uwagi sformułowania
zarzut błędu w ustaleniach faktycznych poprzez przyjęcie, iż popełnił on zarzucane mu przestępstwa • zarzut naruszenia przepisów postępowania karnego poprzez niewłaściwe prowadzenie sprawy • błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia to błąd, który wynika bądź to z niepełności postępowania dowodowego (tzw. błąd „braku • bądź też z przekroczenia granic swobodnej oceny dowodów (błąd „dowolności") • zarzut obrazy przepisu art. 7 kpk i w związku z tym dokonania błędnych ustaleń faktycznych może być skuteczny zatem tylko wtedy, gdy skarżący wykaże, że Sąd orzekający - oceniając dowody - naruszy zasady logicznego rozumowania • treść tych środków odwoławczych stanowi jednak w istocie polemikę z ustaleniami Sądu merytorycznego, próbę zastąpienia ich własną odmienną oceną materiału dowodowego • przestępstwo z art. 191 § 1 kk jest przestępstwem formalnym, a nie materialnym • istota sprawstwa polecającego tkwi w tym, że jakkolwiek sprawca taki nie steruje zachowaniem bezpośredniego wykonawcy czynu zabronionego w trakcie jego realizacji, to w stanowczej formie poleca mu (nakazuje, obciąża go obowiązkiem, zleca) jego zrealizowanie
Skład orzekający
Małgorzata Peteja-Żak
przewodniczący-sprawozdawca
Agata Gawron-Sambura
sędzia
Grażyna Tokarczyk
sędzia
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących sprawstwa polecającego, przestępstw formalnych (groźba bezprawna), oceny dowodów w postępowaniu karnym oraz możliwości uchylenia obowiązku naprawienia szkody w przypadku zbycia wierzytelności."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji prawnej związanej ze zbyciem wierzytelności przez banki. Analiza oceny dowodów jest standardowa dla spraw karnych.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy wyłudzeń kredytowych i groźb, co jest tematem interesującym. Kluczowa jest zmiana w orzeczeniu dotycząca obowiązku naprawienia szkody, która ma praktyczne znaczenie dla banków i wierzycieli.
“Wyłudzenie kredytu na groźby: Sąd zmienia wyrok – banki tracą prawo do odszkodowania?”
Sektor
finanse
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.