VI Ka 347/21

Sąd Okręgowy w ElbląguElbląg2021-09-10
SAOSKarnewyrok łącznyWysokaokręgowy
wyrok łącznykara łącznaustawa antycovidowaprzepisy przejścioweapelacjaobraza prawa materialnegoumorzenie postępowania

Sąd Okręgowy uchylił wyrok Sądu Rejonowego w sprawie o wydanie wyroku łącznego z powodu błędnego zastosowania przepisów przejściowych ustawy antycovidowej, umarzając postępowanie.

Sąd Okręgowy w Elblągu rozpoznał apelacje obrońcy skazanego i prokuratora od wyroku Sądu Rejonowego w Ostródzie w sprawie o wydanie wyroku łącznego. Sąd Okręgowy uznał apelację prokuratora za zasadną, stwierdzając obrazę prawa materialnego. Powodem było nieprawidłowe zastosowanie przepisów przejściowych ustawy antycovidowej, które skutkowało brakiem podstaw do wydania wyroku łącznego w sytuacji, gdy czyny przypisane w wyrokach jednostkowych nie zostały popełnione przed wydaniem pierwszego wyroku. W konsekwencji, Sąd Okręgowy uchylił zaskarżony wyrok w części dotyczącej wyroku łącznego i umorzył postępowanie, utrzymując w mocy jedynie rozstrzygnięcie o kosztach obrony z urzędu.

Sąd Okręgowy w Elblągu rozpoznał sprawę z powodu apelacji wniesionych przez obrońcę skazanego oraz oskarżyciela publicznego od wyroku Sądu Rejonowego w Ostródzie z dnia 21 maja 2021 r. (sygn. akt II K 82/21), dotyczącego wydania wyroku łącznego. Sąd Okręgowy, zmieniając zaskarżony wyrok, uchylił go w zakresie rozstrzygnięć z punktów I, II, III i V, umarzając postępowanie o wydanie wyroku łącznego. W pozostałym zakresie, tj. w punkcie IV dotyczącym kosztów, wyrok został utrzymany w mocy. Uzasadnienie opiera się na stwierdzeniu, że Sąd Rejonowy błędnie zastosował przepisy przejściowe ustawy antycovidowej (tzw. IV ustawy antycovidowej). Zgodnie z art. 81 ust. 2 tej ustawy, w przypadku gdy oba wyroki jednostkowe zapadły po 24 czerwca 2020 r., należało stosować nowe rozwiązania prawne dotyczące orzekania kary łącznej, co w tej sytuacji skutkowałoby umorzeniem postępowania. Kluczowe było stwierdzenie, że pierwszy chronologicznie wyrok jednostkowy zapadł we wrześniu 2020 r., a drugi w styczniu 2021 r., przy czym czyn przypisany drugim wyrokiem został popełniony po wydaniu pierwszego wyroku. Tym samym nie został spełniony warunek z art. 85 § 1 k.k., który wymaga, aby wszystkie przestępstwa zostały popełnione przed wydaniem pierwszego chronologicznie wyroku. Sąd Okręgowy uznał, że art. 81 ust. 2 ustawy antycovidowej stanowił lex specialis do art. 4 § 1 k.k. i nie było podstaw do jego pominięcia. W związku z tym, zarzut obrazy prawa materialnego podniesiony przez prokuratora został uznany za zasadny. Apelacja obrońcy skazanego, dotycząca rażącej surowości kary łącznej, stała się bezprzedmiotowa wobec uchylenia wyroku w tym zakresie. Sąd Okręgowy zasądził od Skarbu Państwa koszty obrony z urzędu w kwocie 147,60 zł brutto i obciążył Skarb Państwa pozostałymi kosztami procesu, zgodnie z art. 632 pkt 2 k.p.k.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Tak, należy stosować nowe przepisy przejściowe ustawy antycovidowej (art. 81 ust. 2), co w tej sytuacji skutkuje umorzeniem postępowania o wydanie wyroku łącznego.

Uzasadnienie

Sąd Okręgowy uznał, że art. 81 ust. 2 ustawy antycovidowej jest przepisem szczególnym (lex specialis) wobec art. 4 § 1 k.k. i nakazuje umorzenie postępowania o wydanie wyroku łącznego, jeśli oba wyroki jednostkowe zapadły po 24 czerwca 2020 r. Nie zostały spełnione warunki z art. 85 § 1 k.k. do orzeczenia kary łącznej, ponieważ czyny przypisane w wyrokach jednostkowych nie zostały popełnione przed wydaniem pierwszego chronologicznie wyroku.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

zmiana wyroku i umorzenie postępowania

Strona wygrywająca

skazany (w zakresie wyroku łącznego)

Strony

NazwaTypRola
K. K. (1)osoba_fizycznaskazany
Prokurator Prokuratury Okręgowej w Elbląguorgan_państwowyoskarżyciel publiczny
adw. R. G.inneobrońca z urzędu

Przepisy (7)

Główne

tzw. IV ustawa antycovidowa art. 81 § ust. 2

Ustawa z dnia 19 czerwca 2020 r. o dopłatach do oprocentowania kredytów bankowych udzielanych przedsiębiorcom dotkniętym skutkami COVID-19 oraz o uproszczonym postępowaniu o zatwierdzenie układu w związku z wystąpieniem COVID-19

Nakazuje stosowanie nowych rozwiązań prawnych dotyczących orzekania kary łącznej i umorzenie postępowania o wydanie wyroku łącznego, gdy oba wyroki jednostkowe zapadły po 24 czerwca 2020 r.

k.k. art. 85 § § 1

Kodeks karny

Określa warunki orzekania kary łącznej, w tym wymóg popełnienia wszystkich przestępstw przed wydaniem pierwszego chronologicznie wyroku.

k.p.k. art. 572

Kodeks postępowania karnego

Dotyczy umorzenia postępowania.

Pomocnicze

k.k. art. 4 § § 1

Kodeks karny

Ogólna zasada intertemporalna, która nie miała zastosowania w tej sprawie ze względu na istnienie przepisu szczególnego (art. 81 ust. 2 IV ustawy antycovidowej).

p. o. adw. art. 29 § ust. 1

Prawo o adwokaturze

Podstawa do zasądzenia od Skarbu Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu.

Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 3 października 2016 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu § §4 ust.1 i 3, §17 ust.5

Szczegółowe regulacje dotyczące wysokości wynagrodzenia adwokata z urzędu.

k.p.k. art. 632 § pkt.2

Kodeks postępowania karnego

Podstawa do obciążenia Skarbu Państwa kosztami procesu w przypadku umorzenia postępowania.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Nieprawidłowe zastosowanie przepisów przejściowych ustawy antycovidowej przez Sąd Rejonowy. Niespełnienie warunków z art. 85 § 1 k.k. do orzeczenia kary łącznej. Art. 81 ust. 2 IV ustawy antycovidowej jako lex specialis.

Odrzucone argumenty

Zarzut rażącej surowości kary łącznej (bezprzedmiotowy po uchyleniu wyroku).

Godne uwagi sformułowania

Należało więc w niniejszej sprawie stosować - zgodnie z treścią przepisu przejściowego tj. art.81 ust. 2 ustawy z 19 czerwca 2020r. (...) - nowe rozwiązania prawne dotyczące orzekania kary łącznej, przy czym stosując te przepisy należałoby postępowanie o wydanie wyroku łącznego umorzyć. Nie został więc spełniony warunek z art. 85§1kk by wszystkie przestępstwa zostały popełnione zanim zapadł pierwszy wyrok. Sąd Rejonowy nie miał jednak podstaw by w realiach dat wyroków jednostkowych i czynów nimi przypisanych stosować regułę z art. 4§1kk , skoro art.81 ust. 2 tzw. IV ustawy antycovidowej stanowi lex specialis do art. 4§1kk

Skład orzekający

Elżbieta Kosecka - Sobczak

przewodniczący

Krzysztof Korzeniewski

sędzia

Marek Nawrocki

sędzia

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów przejściowych ustawy antycovidowej (tzw. IV ustawa antycovidowa) w kontekście orzekania kary łącznej oraz stosowania art. 85 § 1 k.k."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji prawnej związanej z wejściem w życie przepisów antycovidowych i ich wpływem na postępowania karne.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa dotyczy ważnej kwestii interpretacji przepisów przejściowych, które miały istotny wpływ na postępowania karne w okresie pandemii. Pokazuje, jak nowe regulacje mogą zmieniać zasady orzekania.

Jak pandemia zmieniła zasady orzekania kary łącznej? Kluczowa interpretacja przepisów antycovidowych.

Sektor

karne

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygn. akt VI Ka 347/21 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 10 września 2021 r. Sąd Okręgowy w Elblągu VI Wydział Karny Odwoławczy w składzie: Przewodniczący: Sędzia Elżbieta Kosecka - Sobczak Sędziowie: Krzysztof Korzeniewski Marek Nawrocki Protokolant: st. sekr. sąd. Magdalena Popławska przy udziale Prokuratora Prokuratury Okręgowej w Elblągu Jerzego Adamowskiego po rozpoznaniu w dniu 10 września 2021 r. w Elblągu sprawy K. K. (1) s. A. i W. ur. (...) w O. o wyrok łączny z powodu apelacji wniesionych przez obrońcę skazanego i oskarżyciela publicznego od wyroku Sądu Rejonowego w Ostródzie z dnia 21 maja 2021 r. sygn. akt II K 82/21 I. zmienia zaskarżony wyrok w ten sposób, że: a) uchyla zaskarżony wyrok w zakresie rozstrzygnięć z pkt. I, II, III i V i umarza postępowanie o wydanie wyroku łącznego, b) w pozostałym zakresie (pkt. IV) zaskarżony wyrok utrzymuje w mocy, II. zasądza od Skarbu Państwa na rzecz Kancelarii Adwokackiej adw. R. G. 147,60 zł brutto za obronę udzieloną skazanemu z urzędu przed sądem II instancji, III. kosztami procesu obciąża Skarb Państwa. UZASADNIENIE Formularz UK 2 Sygnatura akt VI Ka 347/21 Załącznik dołącza się w każdym przypadku. Podać liczbę załączników: 2 1. CZĘŚĆ WSTĘPNA 1.1. Oznaczenie wyroku sądu pierwszej instancji Wyrok Sądu Rejonowego w Ostródzie z 21 maja 2021r. w spr. II K 82/21 1.2. Podmiot wnoszący apelację ☒ oskarżyciel publiczny albo prokurator w sprawie o wydanie wyroku łącznego ☐ oskarżyciel posiłkowy ☐ oskarżyciel prywatny ☒ obrońca ☐ oskarżony albo skazany w sprawie o wydanie wyroku łącznego ☐ inny 1.3. Granice zaskarżenia 1.3.1. Kierunek i zakres zaskarżenia ☒ na korzyść ☒ na niekorzyść ☒ w całości ☒ w części ☐ co do winy ☒ co do kary ☐ co do środka karnego lub innego rozstrzygnięcia albo ustalenia 1.3.2. Podniesione zarzuty Zaznaczyć zarzuty wskazane przez strony w apelacji ☐ art. 438 pkt 1 k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w zakresie kwalifikacji prawnej czynu przypisanego oskarżonemu ☒ art. 438 pkt 1a k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w innym wypadku niż wskazany w art. 438 pkt 1 k.p.k. , chyba że pomimo błędnej podstawy prawnej orzeczenie odpowiada prawu ☐ art. 438 pkt 2 k.p.k. – obraza przepisów postępowania, jeżeli mogła ona mieć wpływ na treść orzeczenia ☐ art. 438 pkt 3 k.p.k. – błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia, jeżeli mógł on mieć wpływ na treść tego orzeczenia ☒ art. 438 pkt 4 k.p.k. – rażąca niewspółmierność kary, środka karnego, nawiązki lub niesłusznego zastosowania albo niezastosowania środka zabezpieczającego, przepadku lub innego środka ☐ art. 439 k.p.k. ☐ brak zarzutów 1.4. Wnioski ☒ uchylenie ☒ zmiana 2. Ustalenie faktów w związku z dowodami przeprowadzonymi przez sąd odwoławczy 2.1. Ustalenie faktów 2.1.1. Fakty uznane za udowodnione Lp. Oskarżony Fakt oraz czyn, do którego fakt się odnosi Dowód Numer karty 2.1.2. Fakty uznane za nieudowodnione Lp. Oskarżony Fakt oraz czyn, do którego fakt się odnosi Dowód Numer karty 2.2. Ocena dowodów 2.2.1. Dowody będące podstawą ustalenia faktów Lp. faktu z pkt 2.1.1 Dowód Zwięźle o powodach uznania dowodu 2.2.2. Dowody nieuwzględnione przy ustaleniu faktów (dowody, które sąd uznał za niewiarygodne oraz niemające znaczenia dla ustalenia faktów) Lp. faktu z pkt 2.1.1 albo 2.1.2 Dowód Zwięźle o powodach nieuwzględnienia dowodu 3. STANOWISKO SĄDU ODWOŁAWCZEGO WOBEC ZGŁOSZONYCH ZARZUTÓW i wniosków Lp. Zarzut 1. obrazy prawa materialnego – z apelacji prokuratora ☒ zasadny ☐ częściowo zasadny ☐ niezasadny Zwięźle o powodach uznania zarzutu za zasadny, częściowo zasadny albo niezasadny Sąd I instancji w pisemnym uzasadnieniu wyroku prawidłowo zauważył, że oba wyroki jednostkowe wskazane w części wstępnej zaskarżonego wyroku zostały prawomocnie orzeczone po 24 czerwca 2020r. Należało więc w niniejszej sprawie stosować -zgodnie z treścią przepisu przejściowego tj. art.81 ust. 2 ustawy z 19 czerwca 2020r. o dopłatach do oprocentowania kredytów bankowych udzielanych przedsiębiorcom dotkniętym skutkami COVID-19 oraz o uproszczonym postępowaniu o zatwierdzenie układu w związku z wystąpieniem COVID-19 (tj. tzw. IV ustawy antycovidowej)- nowe rozwiązania prawne dotyczące orzekania kary łącznej, przy czym stosując te przepisy należałoby postępowanie o wydanie wyroku łącznego umorzyć. Obowiązujący od 24 czerwca 2020r. przepis art. 85§1kk wskazuje, że sąd orzeka karę łączną wtedy, gdy sprawca popełnił dwa lub więcej przestępstw, zanim zapadł pierwszy chronologicznie wyrok, chociażby nieprawomocny, co do któregokolwiek z tych przestępstw i wymierzono za nie kary tego samego rodzaju albo inne podlegające łączeniu. Tymczasem pierwszy chronologicznie wyrok jednostkowy w Sądzie Rejonowym w O. zapadł w dniu 1 września 2020r. w sprawie (...) a drugi zapadł w dniu 19 stycznia 2021r. w sprawie (...) , przy czym czyn przypisany tym drugim wyrokiem został popełniony przez skazanego w dniu 22 września 2020r. tj. po tym jak zapadł pierwszy chronologicznie wyrok w spr. (...) . Nie został więc spełniony warunek z art. 85§1kk by wszystkie przestępstwa zostały popełnione zanim zapadł pierwszy wyrok. Mimo tego sąd I instancji uznał jednak, że może wydać wyrok łączny. Sąd Rejonowy nie miał jednak podstaw by w realiach dat wyroków jednostkowych i czynów nimi przypisanych stosować regułę z art. 4§1kk , skoro art.81 ust. 2 tzw. IV ustawy antycovidowej stanowi lex specialis do art. 4§1kk , a nie zdarzyło się tak w realiach niniejszej sprawy, że jedno z prawomocnych skazań nastąpiło przed 24.06.2020 r., a drugie po tej dacie, bo tylko wtedy zachodziłaby sytuacja, której ustawodawca nie przewidział w przepisach przejściowych art. 81 IV ustawy antycovidowej, co by wymagało sięgnięcia do art. 4§1kk . Treść art. 81 ust. 2 tzw. IV ustawy antycovidowej jest zaś jasna i tyczy się dokładnie takiej sytuacji jaka ma miejsce w rozpoznawanej sprawie. Stąd brak zastosowania się przez sąd I instancji do przepisu z art. 81 ust. 2 tzw. IV ustawy antycovidowej stanowi zarzucaną w apelacji prokuratora obrazę przepisu prawa materialnego mającą wpływ na treść wyroku, bo stosując prawidłowo ten przepis sąd ten nie miał podstaw do orzekania kary łącznej. Skoro nie było podstaw do stosowania art. 4§1kk , a czyny przypisane w obu jednostkowych wyrokach, które zapadły po 24 czerwca 2020r., nie zostały popełnione przez K. K. zanim zapadł pierwszy chronologicznie wyrok, to należało uchylić wyrok w zakresie rozstrzygnięć dot. nieprawidłowo orzeczonej kary łącznej. Wniosek o zmianę wyroku, uchylenie zaskarżonego wyroku i umorzenie postępowania w przedmiocie wydania wyroku łącznego ☒ zasadny ☐ częściowo zasadny ☐ niezasadny Zwięźle o powodach uznania wniosku za zasadny, częściowo zasadny albo niezasadny. Z przyczyn dla których uwzględniono zarzut obrazy prawa materialnego Lp. Zarzut 2. rażąco surowej orzeczonej wobec skazanego kary łącznej- z apelacji obrońcy skazanego ☐ zasadny ☐ częściowo zasadny ☒ niezasadny Zwięźle o powodach uznania zarzutu za zasadny, częściowo zasadny albo niezasadny wobec uwzględnienia zarzutu z apelacji prokuratora, to nie zaszły podstawy do orzeczenia kary łącznej z przyczyn podanych wyżej, stąd zarzut rażąco surowej orzeczonej wobec skazanego kary łącznej zdezaktualizował się, gdyż nie można było orzec żadnej kary łącznej Wniosek o zmianę wyroku w pkt. I i wymierzenie skazanemu kary łagodniejszej kary łącznej ☐ zasadny ☐ częściowo zasadny ☒ niezasadny Zwięźle o powodach uznania wniosku za zasadny, częściowo zasadny albo niezasadny. z przyczyn dla których należało stwierdzić brak podstaw do orzeczenia kary łącznej i należało uchylić zaskarżony wyrok w zakresie rozstrzygnięć z pkt. I,II, III i V i umorzyć postępowanie o wydanie wyroku łącznego 4. OKOLICZNOŚCI PODLEGAJĄCE UWZGLĘDNIENIU Z URZĘDU 1. Zwięźle o powodach uwzględnienia okoliczności 5. ROZSTRZYGNIĘCIE SĄDU ODWOŁAWCZEGO 5.1. Utrzymanie w mocy wyroku sądu pierwszej instancji 1. Przedmiot utrzymania w mocy Jedynie rozstrzygnięcie z pkt. IV dot. kosztów obrony udzielonej skazanemu z urzędu Zwięźle o powodach utrzymania w mocy Skazany miał w postępowaniu przed sądem I instancji wyznaczonego obrońcę z urzędu i za obronę świadczoną z urzędu obrońcy należało się stosowne wynagrodzenie, niezależnie od wyniku sprawy. 5.2. Zmiana wyroku sądu pierwszej instancji 1. Przedmiot i zakres zmiany zmiana wyroku poprzez uchylenie zaskarżonego wyroku w zakresie rozstrzygnięć z pkt. I,II, III i V i umorzenie postępowania o wydanie wyroku łącznego, a utrzymanie wyroku w mocy w pozostałym zakresie –pkt.IV Zwięźle o powodach zmiany Z przyczyn dla których uwzględniono zarzut z apelacji prokuratora, co powodowało uchylenie zaskarżonego wyroku w zakresie rozstrzygnięć ściśle związanych z orzeczoną karą łączną, przy czym należało utrzymać w mocy rozstrzygnięcie dot. kosztów obrony udzielonej skazanemu z urzędu przed sądem I instancji. 5.3. Uchylenie wyroku sądu pierwszej instancji 5.3.1. Przyczyna, zakres i podstawa prawna uchylenia 1.1. ☐ art. 439 k.p.k. Zwięźle o powodach uchylenia 2.1. Konieczność przeprowadzenia na nowo przewodu w całości ☐ art. 437 § 2 k.p.k. Zwięźle o powodach uchylenia 3.1. Konieczność umorzenia postępowania ☒ art. 437 § 2 k.p.k. Zwięźle o powodach uchylenia i umorzenia ze wskazaniem szczególnej podstawy prawnej umorzenia Z przyczyn dla których uwzględniono zarzut z apelacji prokuratora, co powodowało uchylenie zaskarżonego wyroku w zakresie rozstrzygnięć ściśle związanych z orzeczoną karą łączną, gdyż brak było warunków z art. 85§1kk w brzmieniu obowiązującym od 24 czerwca 2020r. do orzeczenia kary łącznej/wydania wyroku łącznego ( art. 572 kpk ) 4.1. ☐ art. 454 § 1 k.p.k. Zwięźle o powodach uchylenia 5.3.2. Zapatrywania prawne i wskazania co do dalszego postępowania 5.4. Inne rozstrzygnięcia zawarte w wyroku Punkt rozstrzygnięcia z wyroku Przytoczyć okoliczności 6. Koszty Procesu Punkt rozstrzygnięcia z wyroku Przytoczyć okoliczności pkt. II i III - ponieważ skazanego w postępowaniu odwoławczym reprezentował obrońca ustanowiony z urzędu, to należało zasądzić od Skarbu Państwa na rzecz kancelarii tego obrońcy kwotę 147,60zł brutto tj. uwzględniającą podatek VAT ( art. 29 ust. 1 prawa o adwokaturze , §4 ust.1 i3, §17ust.5 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 3 października 2016 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu), - w ustalonych okolicznościach sprawy, gdy doszło do umorzenia postępowania o wydanie wyroku łącznego, to kosztami procesu obciążono Skarb Państwa ( art. 632 pkt.2 kpk ). 7. PODPIS

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI