VI Ka 33/18

Sąd Okręgowy Warszawa-Praga w WarszawieWarszawa2018-10-02
SAOSKarneprzestępstwa przeciwko mieniuŚredniaokręgowy
przywłaszczenieprawo karneprawo cywilnerozliczenia majątkoweapelacjauniewinnienieznamiona czynu zabronionego

Sąd Okręgowy zmienił wyrok sądu rejonowego, uniewinniając oskarżoną od zarzutu przywłaszczenia, uznając, że sprawa ma charakter cywilnoprawny.

Sąd Okręgowy w Warszawie rozpoznał apelację od wyroku Sądu Rejonowego w Legionowie, który skazał A. K. za przywłaszczenie mienia. Sąd Okręgowy, uwzględniając apelację obrońcy i prokuratora, zmienił zaskarżony wyrok, uniewinniając oskarżoną. Uznano, że czyn zarzucany oskarżonej nie nosi znamion przestępstwa z art. 284 § 2 kk, a kwestia rozliczeń między matką a synem powinna być rozpatrywana w ramach prawa cywilnego.

Sąd Okręgowy w Warszawie rozpoznał sprawę z apelacji prokuratora i obrońcy oskarżonej A. K., która została skazana przez Sąd Rejonowy w Legionowie za przywłaszczenie mienia na podstawie art. 284 § 2 kk. Sąd Okręgowy, przychylając się do argumentów apelacji, zmienił zaskarżony wyrok i uniewinnił oskarżoną od zarzucanego jej czynu, obciążając jednocześnie Skarb Państwa kosztami procesu. Uzasadnienie wyroku wskazuje, że zarzut naruszenia prawa do obrony poprzez przeprowadzenie rozprawy pod nieobecność oskarżonej nie był zasadny, gdyż sąd już wcześniej zwracał uwagę na konieczność spełnienia wymogów formalnych usprawiedliwienia nieobecności. Kluczowym elementem rozstrzygnięcia było jednak uznanie, że czyn zarzucany oskarżonej nie wypełnia znamion przestępstwa z art. 284 § 2 kk. Sąd podkreślił, że rozporządzenie mieniem przez syna na rzecz matki miało charakter oświadczenia o przekazaniu dochodów z majątku i było decyzją ostateczną, co stanowiło tytuł prawny do dysponowania środkami. Brak było podstaw do kwestionowania poczytalności syna w chwili składania oświadczeń. Sąd uznał, że okoliczności podmiotowe pokrzywdzonego, takie jak naiwność czy wpływ matki, są prawnie irrelewantne dla bytu przestępstwa. Do przyjęcia znamion przestępstwa konieczny jest zamiar zatrzymania rzeczy dla siebie lub innej osoby bez tytułu, a w tym przypadku tytuł istniał. Sąd stwierdził, że kwestia rozliczeń między stronami powinna być rozpatrywana wyłącznie w kontekście prawa cywilnego.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, czyn zarzucany oskarżonej nie wypełnia znamion przestępstwa z art. 284 § 2 kk.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że rozporządzenie mieniem przez syna na rzecz matki stanowiło tytuł prawny do dysponowania środkami, co wyklucza zamiar przywłaszczenia bez tytułu. Kwestia rozliczeń ma charakter cywilnoprawny.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

zmiana wyroku i uniewinnienie

Strona wygrywająca

A. K.

Strony

NazwaTypRola
A. K.osoba_fizycznaoskarżona
Prokuratororgan_państwowyoskarżyciel

Przepisy (2)

Główne

k.k. art. 284 § § 2

Kodeks karny

Do przyjęcia realizacji znamion tegoż przestępstwa konieczne jest wykazanie, że rozporządzając cudzą rzeczą ruchomą sprawca kieruje się zamiarem zatrzymania rzeczy dla siebie lub innej osoby bez żadnego ku temu tytułu (animus rem sibi habendi). Bezsporne jest zaś, że tytułem owym było wskazane wyżej rozporządzenie mieniem przez K. K.

Pomocnicze

k.p.k. art. 391 § § 1

Kodeks postępowania karnego

Umożliwia odczytanie uprzednio złożonych wyjaśnień jako dowodu.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Brak znamion czynu zabronionego z art. 284 § 2 kk z uwagi na istnienie tytułu prawnego do dysponowania mieniem. Kwestia rozliczeń między stronami ma charakter cywilnoprawny, a nie karny.

Odrzucone argumenty

Zarzut naruszenia prawa do obrony poprzez przeprowadzenie rozprawy pod nieobecność oskarżonej (uznany za niezasadny).

Godne uwagi sformułowania

Do przyjęcia realizacji znamion tegoż przestępstwa konieczne jest wykazanie, że rozporządzając cudzą rzeczą ruchomą sprawca kieruje się zamiarem zatrzymania rzeczy dla siebie lub innej osoby bez żadnego ku temu tytułu ( animus rem sibi habendi ). Bezsporne jest zaś, że tytułem owym było wskazane wyżej rozporządzenie mieniem przez K. K. Nader oczywiste jest się zatem, że kwestia rozliczeń pomiędzy oskarżoną a jej synem winna być rozpatrywana wyłącznie przez pryzmat prawa cywilnego, nie zaś karnego.

Skład orzekający

Michał Chojnowski

przewodniczący

Zenon Stankiewicz

sprawozdawca

Anna Zawadka

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja znamion przestępstwa przywłaszczenia, rozgraniczenie prawa karnego i cywilnego w sprawach majątkowych między członkami rodziny."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznego stanu faktycznego, gdzie istniało oświadczenie o przekazaniu dochodów.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa pokazuje, jak cienka granica dzieli sprawy karne od cywilnych w kontekście rozliczeń majątkowych między bliskimi, a także podkreśla znaczenie formalnych aspektów prawa procesowego.

Czy przekazanie pieniędzy synowi matce to przywłaszczenie? Sąd wyjaśnia.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Warszawa, dnia 2 października 2018 r. Sygn. akt VI Ka 33/18 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Sąd Okręgowy Warszawa-Praga w Warszawie VI Wydział Karny Odwoławczy w składzie : Przewodniczący: SSO Michał Chojnowski Sędziowie: SO Zenon Stankiewicz (spr.) SO Anna Zawadka Protokolant: sekr. sądowy Anna Rusak przy udziale prokuratora Mariusza Ejflera po rozpoznaniu dnia 2 października 2018 r. w Warszawie sprawy A. K. , córki J. i R. , ur. (...) w T. oskarżonej z art. 284 § 2 kk na skutek apelacji wniesionych przez prokuratora i obrońcę oskarżonej od wyroku Sądu Rejonowego w Legionowie z dnia 9 października 2017 r. sygn. akt II K 374/16 zaskarżony wyrok zmienia w ten sposób, że uniewinnia oskarżoną od czynu jej zarzucanego; kosztami procesu w sprawie obciąża Skarb Państwa. SSO Michał Chojnowski SSO Zenon Stankiewicz SSO Anna Zawadka Sygn. akt VI Ka 33/18 UZASADNIENIE wyroku Sądu Okręgowego Warszawa – Praga w Warszawie z dnia 2 października 2018r. Wyrok Sądu Rejonowego w Legionowie z dnia 9 października 2017r. został zaskarżony przez prokuratora na korzyść oskarżonej oraz przez jej obrońcę. Niniejsze uzasadnienie sporządzone jest na wniosek obrońcy. Apelacja ta, a co za tym idzie, również i prokuratora, jest – co do istoty - zasadna. W pierwszym rzędzie odnieść się należy do zarzutu bezwzględnej przyczyny odwoławczej, a to naruszenia prawa oskarżonej do obrony poprzez przeprowadzenie rozprawy w dniu 9 października 2017r. podczas nieobecności oskarżonej, która – zdaniem obrońcy, miała usprawiedliwić swoje niestawiennictwo. Zarzut ten nie jest zasadny. Przypomnieć należy, że do podobnej sytuacji procesowej – przedstawienia przez obronę nie przetłumaczonego z języka hiszpańskiego zaświadczenia lekarskiego jako usprawiedliwienia nieobecności na rozprawie – doszło już w dniu 6 czerwca 2017r. Poinformował wówczas Sąd strony o konieczności zachowania wymogów formalnych, uznając nieobecność za nieusprawiedliwioną (k. 51). Tożsama decyzja Sądu na rozprawie w dniu 9 października 2017r. nie mogła wiec być dla obrońcy zaskoczeniem, a w konsekwencji nie odebranie od oskarżonej wyjaśnień na rozprawie głównej potraktować należy jedynie w kategoriach braku dbałości strony o swoje interesy procesowe. Przypomnieć tylko należy, że uprzednio złożone wyjaśnienia zostały odczytane w trybie art. 391§1 kpk , a zatem prawidłowo zaliczone w poczet materiału dowodowego. Trafne są natomiast wywody apelacji negujące istnienie ustawowych znamion czynu zabronionego tj. występku z art. 284§2 kk . Z niekwestionowanych w sprawie ustaleń faktycznych wynika, że K. K. w dniu 23 września 2013r. sporządził oświadczenie, iż dochód ze sprzedaży jego części domu w M. G. oraz mieszkania w W. przekazuje swojej matce A. K. i decyzja w tym przedmiocie jest „ostateczna i nieodwołalna” (k.129 akt 2 Ds. 734/15). Pismo to zostało uzupełnione poprzez polecenie przelania uzyskanej kwoty 230 tys. zł na wskazane konto matki (k. 130 tychże akt). Decyzje te nie zostały obwarowane jakimikolwiek zastrzeżeniami ani ograniczone w czasie. Nie ma przy tym podstaw, by kwestionować poczytalność K. K. w krytycznym czasie - przesłuchany przy udziale psychologa, przyznaje, że wskazane oświadczenia sporządził świadomie i dobrowolnie. Przywołane przez Sąd orzekający okoliczności podmiotowe pokrzywdzonego – naiwność wynikająca z braku doświadczenia życiowego oraz pozostawanie pod wpływem matki – są dla bytu występku jej zarzuconego prawnie irrelewantne. Do przyjęcia realizacji znamion tegoż przestępstwa konieczne jest wykazanie, że rozporządzając cudzą rzeczą ruchomą sprawca kieruje się zamiarem zatrzymania rzeczy dla siebie lub innej osoby bez żadnego ku temu tytułu ( animus rem sibi habendi ). Bezsporne jest zaś, że tytułem owym było wskazane wyżej rozporządzenie mieniem przez K. K. . O nastawieniu psychicznym oskarżonej, a w szczególności braku jej złej woli świadczy chociażby tylko zgłoszenie darowizny w urzędzie skarbowym oraz nie negowanie powinności dalszego wspierania syna, co sam on przecież przyznaje. Nader oczywiste jest się zatem, że kwestia rozliczeń pomiędzy oskarżoną a jej synem winna być rozpatrywana wyłącznie przez pryzmat prawa cywilnego, nie zaś karnego. Należało zatem orzec jak w wyroku.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI