VI Ka 311/22
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Okręgowy utrzymał w mocy wyrok Sądu Rejonowego, oddalając apelację prokuratora w sprawie prowadzenia pojazdu pod wpływem alkoholu przez osobę starszą, podkreślając indywidualne okoliczności sprawy i możliwość zastosowania warunkowego umorzenia.
Sąd Okręgowy w Elblągu rozpoznał apelację prokuratora wniesioną na niekorzyść oskarżonego M. P. w sprawie prowadzenia pojazdu mechanicznego w stanie nietrzeźwości (art. 178a § 1 kk). Prokurator zarzucił błąd w ustaleniach faktycznych, kwestionując bezkrytyczne przyjęcie przez sąd I instancji wyjaśnień oskarżonego dotyczących motywacji spożycia alkoholu i kierowania pojazdem. Sąd Okręgowy uznał zarzuty za niezasadne, podkreślając, że okoliczności podane przez oskarżonego (choroba, problemy z poruszaniem się) oraz zeznania świadka S. S. uwiarygodnione dokumentacją medyczną, wskazywały na nietypowość motywu działania. Sąd odwoławczy utrzymał w mocy zaskarżony wyrok, uznając, że sąd I instancji prawidłowo rozważył możliwość zastosowania warunkowego umorzenia postępowania, biorąc pod uwagę wiek oskarżonego, jego dotychczasową niekaralność i wyrażony żal.
Sąd Okręgowy w Elblągu, VI Wydział Karny Odwoławczy, rozpoznał apelację prokuratora wniesioną na niekorzyść oskarżonego M. P., który został oskarżony o czyn z art. 178a § 1 Kodeksu karnego (prowadzenie pojazdu mechanicznego w stanie nietrzeźwości). Sąd pierwszej instancji, Sąd Rejonowy w Elblągu, wydał wyrok z dnia 26 maja 2022 r. sygn. akt VIII K 1135/21, który został zaskarżony przez prokuratora. Głównym zarzutem apelacji był błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia, który mógł mieć wpływ na treść wyroku. Prokurator kwestionował sposób, w jaki sąd pierwszej instancji ocenił wyjaśnienia oskarżonego dotyczące spożycia alkoholu (200 g wódki w drinkach) przed zatrzymaniem w stanie nietrzeźwości. Oskarżony twierdził, że czuł się dobrze i był przekonany o swojej trzeźwości, a spożycie alkoholu wynikało z informacji o pogorszeniu się jego stanu zdrowia (rak). Sąd Okręgowy uznał zarzuty apelacji za niezasadne. Podkreślono, że analiza dowodów, w tym wyjaśnień oskarżonego, zeznań świadka S. S. oraz dokumentacji medycznej, potwierdzała nietypowość motywacji oskarżonego. Sąd odwoławczy zwrócił uwagę, że styl jazdy oskarżonego ani inne zachowanie nie wskazywały na stan nietrzeźwości w momencie zatrzymania, a protokoły badania stanu trzeźwości nie wykazały woni alkoholu. Sąd Okręgowy uznał, że sąd pierwszej instancji nie przyjął wyjaśnień oskarżonego bezkrytycznie, a okoliczności takie jak wiek oskarżonego (68 lat), dotychczasowa niekaralność, wyrażony żal i skrucha, a także problemy z poruszaniem się, które uzasadniały jazdę samochodem, pozwalały na rozważenie zastosowania warunkowego umorzenia postępowania. Sąd odwoławczy stwierdził, że prokurator nie przedstawił dowodów podważających te okoliczności. Odnosząc się do kwestii społecznej szkodliwości czynu, sąd uznał, że mimo stanu nietrzeźwości (0,42 mg/l), okoliczności sprawy pozwalały na przyjęcie, że nie była ona znaczna w rozumieniu art. 115 § 2 k.k. Sąd odwoławczy uznał, że zastosowanie warunkowego umorzenia, wraz z okresem próby i świadczeniem pieniężnym w wysokości 5.000 zł (przy emeryturze oskarżonego wynoszącej 2.000 zł), może spełnić cele prewencji indywidualnej i generalnej. W konsekwencji, sąd utrzymał w mocy zaskarżony wyrok, a koszty postępowania odwoławczego obciążyły Skarb Państwa.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (3)
Odpowiedź sądu
Tak, sąd pierwszej instancji prawidłowo rozważył okoliczności podane przez oskarżonego, które wskazywały na nietypowość motywu działania, co pozwoliło na zastosowanie warunkowego umorzenia postępowania.
Uzasadnienie
Sąd Okręgowy uznał, że wyjaśnienia oskarżonego, wsparte zeznaniami świadka i dokumentacją medyczną, nie zostały przyjęte bezkrytycznie. Wiek oskarżonego, jego problemy zdrowotne i dotychczasowa postawa życiowa stanowiły istotne czynniki przy ocenie możliwości zastosowania dobrodziejstwa warunkowego umorzenia.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
utrzymanie w mocy
Strona wygrywająca
oskarżony
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| M. P. (1) | osoba_fizyczna | oskarżony |
Przepisy (8)
Główne
k.k. art. 178a § § 1
Kodeks karny
Pomocnicze
k.p.k. art. 438 § pkt 3
Kodeks postępowania karnego
k.p.k. art. 434
Kodeks postępowania karnego
k.k. art. 115 § § 2
Kodeks karny
k.k. art. 66
Kodeks karny
k.p.k. art. 636 § § 1
Kodeks postępowania karnego
k.p.k. art. 437 § § 2
Kodeks postępowania karnego
k.p.k. art. 454 § § 1
Kodeks postępowania karnego
Argumenty
Skuteczne argumenty
Nietypowość motywacji spożycia alkoholu i kierowania pojazdem przez oskarżonego, wynikająca z jego stanu zdrowia i problemów z poruszaniem się. Wiek oskarżonego (68 lat), dotychczasowa niekaralność i właściwe zachowanie. Wyrażony przez oskarżonego żal i skrucha. Możliwość zastosowania warunkowego umorzenia postępowania z uwagi na nieznaczny stopień społecznej szkodliwości czynu w kontekście indywidualnych okoliczności. Potencjał prewencyjno-wychowawczy zastosowanego warunkowego umorzenia.
Odrzucone argumenty
Zarzut błędu w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia. Argumentacja prokuratora o bezkrytycznym przyjęciu wyjaśnień oskarżonego przez sąd pierwszej instancji. Obawa, że warunkowe umorzenie nie spełni celów prewencji indywidualnej i generalnej.
Godne uwagi sformułowania
względną przyczyną odwoławczą, która może doprowadzić do postulowanego uchylenia wyroku w odniesieniu do oskarżonego jest stwierdzenie i to w świetle przytoczonych argumentów w apelacji wniesionej na niekorzyść, błędu w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia, jeżeli mógł on mieć wpływ na treść tego orzeczenia. nie można zgodzić się z poglądem z apelacji o dowolnym i bezkrytycznym przyjęciu takich okoliczności, które mimo wszystko wskazują nietypowość motywu spożycia alkoholu i kierowania pojazdem przez oskarżonego w czasie zdarzenia, w porównaniu do innych stanów faktycznych czynów z art. 178a§1kk znanych sądowi odwoławczemu. nie jest znaczny, tzn. więcej niż znikomy (czyn zabroniony ma bowiem stanowić przestępstwo), ale też taki, o którym nie można powiedzieć, że jest znaczny. Sformułowanie „nie jest znaczny" jest bliższe pojęciom „niewielki mały niski".
Skład orzekający
Elżbieta Kosecka - Sobczak
przewodniczący
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja art. 178a § 1 kk w kontekście indywidualnych okoliczności oskarżonego, zwłaszcza jego wieku, stanu zdrowia i dotychczasowej niekaralności, jako podstawy do zastosowania warunkowego umorzenia postępowania."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznych okoliczności faktycznych i indywidualnych cech oskarżonego, co może ograniczać jego bezpośrednie zastosowanie w innych sprawach.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa pokazuje, że nawet w przypadku prowadzenia pojazdu pod wpływem alkoholu, indywidualne okoliczności życiowe oskarżonego (wiek, choroba) mogą mieć znaczenie dla rozstrzygnięcia sądu, prowadząc do warunkowego umorzenia zamiast skazania.
“Czy wiek i choroba usprawiedliwiają jazdę po alkoholu? Sąd Okręgowy rozstrzyga nietypową sprawę.”
Sektor
transport
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionySygn. akt VI Ka 311/22 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 21 października 2022 r. Sąd Okręgowy w Elblągu VI Wydział Karny Odwoławczy w składzie: Przewodniczący: Sędzia Elżbieta Kosecka - Sobczak Protokolant: stażysta Anna Mościcka przy udziale Prokuratora Prokuratury Okręgowej w Elblągu Barbary Kamińskiej po rozpoznaniu w dniu 21 października 2022 r. w Elblągu sprawy M. P. (1) s. S. i K. ur. (...) w E. oskarżonego o czyn z art. 178a § 1 kk z powodu apelacji wniesionej przez oskarżyciela publicznego od wyroku Sądu Rejonowego w Elblągu z dnia 26 maja 2022 r. sygn. akt VIII K 1135/21 I. utrzymuje w mocy zaskarżony wyrok, II. kosztami za II instancję obciążą Skarb Państwa. UZASADNIENIE Formularz UK 2 Sygnatura akt VI Ka 311/22 Załącznik dołącza się w każdym przypadku. Podać liczbę załączników: 1 1. CZĘŚĆ WSTĘPNA 1.1. Oznaczenie wyroku sądu pierwszej instancji Wyrok Sądu Rejonowego w Elblągu z 26 maja 2022r. w spr. VIII K 1135/21 1.2. Podmiot wnoszący apelację ☒ oskarżyciel publiczny albo prokurator w sprawie o wydanie wyroku łącznego ☐ oskarżyciel posiłkowy ☐ oskarżyciel prywatny ☐ obrońca ☐ oskarżony albo skazany w sprawie o wydanie wyroku łącznego ☐ inny 1.3. Granice zaskarżenia 1.3.1. Kierunek i zakres zaskarżenia ☐ na korzyść ☒ na niekorzyść ☒ w całości ☐ w części ☐ co do winy ☐ co do kary ☐ co do środka karnego lub innego rozstrzygnięcia albo ustalenia 1.3.2. Podniesione zarzuty Zaznaczyć zarzuty wskazane przez strony w apelacji ☐ art. 438 pkt 1 k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w zakresie kwalifikacji prawnej czynu przypisanego oskarżonemu ☐ art. 438 pkt 1a k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w innym wypadku niż wskazany w art. 438 pkt 1 k.p.k. , chyba że pomimo błędnej podstawy prawnej orzeczenie odpowiada prawu ☐ art. 438 pkt 2 k.p.k. – obraza przepisów postępowania, jeżeli mogła ona mieć wpływ na treść orzeczenia ☒ art. 438 pkt 3 k.p.k. – błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia, jeżeli mógł on mieć wpływ na treść tego orzeczenia ☐ art. 438 pkt 4 k.p.k. – rażąca niewspółmierność kary, środka karnego, nawiązki lub niesłusznego zastosowania albo niezastosowania środka zabezpieczającego, przepadku lub innego środka ☐ art. 439 k.p.k. ☐ brak zarzutów 1.4. Wnioski ☒ uchylenie ☐ zmiana 2. Ustalenie faktów w związku z dowodami przeprowadzonymi przez sąd odwoławczy 2.1. Ustalenie faktów 2.1.1. Fakty uznane za udowodnione Lp. Oskarżony Fakt oraz czyn, do którego fakt się odnosi Dowód Numer karty 1. M. P. (1) Niekaralność oskarżonego Czyn z art.178a§1kk Informacja z KRK k.119 2.1.2. Fakty uznane za nieudowodnione Lp. Oskarżony Fakt oraz czyn, do którego fakt się odnosi Dowód Numer karty 2.2. Ocena dowodów 2.2.1. Dowody będące podstawą ustalenia faktów Lp. faktu z pkt 2.1.1 Dowód Zwięźle o powodach uznania dowodu 1. Informacja z KRK Informacja została sporządzona przez podmiot do tego uprawniony, jej treść nie była kwestionowana przez strony, stad dowód ten zasługuje na wiarygodność. 2.2.2. Dowody nieuwzględnione przy ustaleniu faktów (dowody, które sąd uznał za niewiarygodne oraz niemające znaczenia dla ustalenia faktów) Lp. faktu z pkt 2.1.1 albo 2.1.2 Dowód Zwięźle o powodach nieuwzględnienia dowodu 3. STANOWISKO SĄDU ODWOŁAWCZEGO WOBEC ZGŁOSZONYCH ZARZUTÓW i wniosków Lp. Zarzut 1. Błędu w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia ☐ zasadny ☐ częściowo zasadny ☒ niezasadny Zwięźle o powodach uznania zarzutu za zasadny, częściowo zasadny albo niezasadny Prokurator w apelacji podniósł zarzut błędu w ustaleniach faktycznych z art. 438 pkt. 3 kpk . Należy zaś podkreślić, że względną przyczyną odwoławczą, która może doprowadzić do postulowanego uchylenia wyroku w odniesieniu do oskarżonego jest stwierdzenie i to w świetle przytoczonych argumentów w apelacji wniesionej na niekorzyść, błędu w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia, jeżeli mógł on mieć wpływ na treść tego orzeczenia. Bowiem art. 434 kpk zawiera zakaz orzekania na niekorzyść oskarżonego poza granicami zaskarżenia. W ocenie sądu odwoławczego argumenty przytoczone przez prokuratora w apelacji były zaś niewystarczające do wzruszenia zaskarżonego wyroku. Przede wszystkim analiza dowodów zgromadzonych w sprawie wskazuje na to, że wynika z nich iż oskarżony wypił 200 g wódki w drinkach w dniu 23 sierpnia 2021 r. około godz. 21.00, a został zatrzymany w stanie nietrzeźwości w dniu 24 sierpnia 2021r. o godz. 13:25 w świetle czego wyjaśnienia w których oskarżony twierdził, że czuł się dobrze i był przekonany że jest trzeźwy mogły być uwzględnione, tym bardziej, że z protokołów badania stanu trzeźwości oskarżonego nie wynika by badający czuli od niego woń alkoholu, co mogłoby podważyć podane przez oskarżonego przekonanie że mógł domniemywać że spożyty 16 godzin wcześniej alkohol nie zalega w organizmie w ilości wskazującej na nietrzeźwość. Ponadto z dokumentów z zatrzymania i kontroli nie wynika by styl jazdy oskarżonego czy inne jego zachowanie wskazywało na stan nietrzeźwości. Należy też podkreślić, że oskarżony podał, iż spożycie alkoholu wynikało z otrzymanej informacji o chorobie, o tym że rak o którym wiedział wcześniej ma charakter złośliwy (gdy okoliczność choroby udokumentowano dokumentacją medyczną), zaś decyzja o tym by podjechać do siostrzeńca samochodem uzasadniał tym, że miał problemy z poruszaniem (a więc nie mógł udać się tam pieszo) a chciał z siostrzeńcem (który miał się z nim skontaktować ale tego nie dopełnił) znaleźć informacje dot. leczenia. Co prawda prokurator okoliczności te uznał za przyjęte przez sąd I instancji , za wyjaśnieniami oskarżonego, w sposób bezkrytyczny, ale sam nie przedstawił dowodów na ich podważenie. Tymczasem w sprawie zeznawał S. S. , który te okoliczności przedstawił spójnie z wersją oskarżonego, którą uwiarygadnia też dokumentacja medyczna, co powoduje że nie można zgodzić się z poglądem z apelacji o dowolnym i bezkrytycznym przyjęciu takich okoliczności, które mimo wszystko wskazują nietypowość motywu spożycia alkoholu i kierowania pojazdem przez oskarżonego w czasie zdarzenia, w porównaniu do innych stanów faktycznych czynów z art. 178a§1kk znanych sądowi odwoławczemu., a co wpłynęło na możliwość rozważenia wobec osoby M. P. możliwości zastosowania warunkowego umorzenia postępowania. Tym bardziej, że oskarżony miał w czasie czynu 68 lat, nie był karany, nie przedstawiono do akt dowodów wskazujących na łamanie przez oskarżonego zasad współżycia społecznego czy popełniania wykroczeń drogowych, przestępstw. Z pewnością zaś wiek oskarżonego w powiązaniu z faktem, że przez wiele lat zachowywał się właściwie i nie wszedł dotychczas w konflikt z prawem, należy rozróżnić na korzyść oskarżonego od sytuacji młodej osoby, która też nie była karana, ale co powinno być w młodym wieku normą. M. P. nie tylko szczerze przyznał się do czynu stanowiącego pierwsze popełnione przez niego przestępstwo, ale też wyraził żal i skruchę, a także podał okoliczności które wskazywały na motywację jego działania, a także problemy z poruszaniem się, które spowodowały jazdę samochodem. Nadto z danych z akt sprawy wynika, że przejechał on krótki odcinek drogi, w wakacje. Co prawda cała trasa nie przebiegała po drodze osiedlowej, ale ani wspomniany w apelacji O. przy szkole podstawowej ani przedszkole nie znajdowały się bezpośrednio na czy przy trasie przejazdu oskarżonego. Sam prokurator też nie posłużył się w apelacji argumentem by obiekty te znajdowały się na trasie przejazdu oskarżonego, tylko użył sformułowania że były w bezpośredniej okolicy trasy przejazdu, przy czym prokurator sesyjny nie potrafił tego sformułowania doprecyzować, wskazać jaka była faktyczna odległość tych placówek czy O. od trasy przejazdu oskarżonego, czy znajdowały się one przy trasie przejazdu oskarżonego, gdy pojęcie okolicy należy utożsamiać z pewnym obszarem. Tym samym nie wykazano by na trasie przejazdu, konkretnie w czasie czynu, znalazły się dzieci lub młodzież, co miałoby według skarżącego wpływ na znaczne zagrożenie bezpieczeństwa w ruchu drogowym. Kwestia stopnia społecznej szkodliwości czynu jest regulowana w art. 115 § 2 k.k. Tak jak wina, również stopień społecznej szkodliwości czynu , dla zastosowania dobrodziejstwa z art. 66 kk ma nie być znaczny. Nie jest znaczny, tzn. więcej niż znikomy (czyn zabroniony ma bowiem stanowić przestępstwo), ale też taki, o którym nie można powiedzieć, że jest znaczny. Sformułowanie „nie jest znaczny" jest bliższe pojęciom „niewielki", „mały", „niski". Decydują o tym kryteria przedmiotowe i podmiotowe. A w realiach omawianej sprawy, mimo wystąpienia opisanych wyżej przytoczonych okoliczności na korzyść, których skarżący nie zdołał skutecznie zakwestionować, to oczywiście nie można było z uwagi na szczególnie akcentowany w apelacji stan nietrzeźwości oskarżonego (0,42 mg/l), który mógł wezwać taksówkę, ale zdecydował się na jazdę pojazdem, przyjąć znikomości stopnia społecznej szkodliwości czynu, jednak ustalenia i rozważania zaprezentowane przez sąd I instancji oraz wynikające z okoliczności sprawy pozwalały na przyjęcie, że zaszły warunki do zastosowania dobrodziejstwa z art. 66 kk . Prokurator w apelacji wyraził też obawę, iż zastosowanie tej instytucji nie spełni celów prewencji indywidualnej i generalnej oraz wychowawczej. Jednak należy zwrócić uwagę na maksymalny okres próby oraz świadczenie pieniężne w wysokości 5.000zł, co przy wysokości emerytury oskarżonego tj. 2.000 zł, z pewności zmusi oskarżonego do zwiększonego wysiłku finansowego by świadczenie to zapłacić, a tym samym dolegliwość karana z tym związana zobliguje go do refleksji na przyszłość i jak najbardziej – mimo obaw skarżącego- ma szansę spełnić cel prewencyjno-wychowawczy i to nie tylko wobec oskarżonego, ale i członków społeczeństwa. Stąd nie można przyjąć by założenia sądu o spełnieniu takich celów wobec zastosowanej do oskarżonego odpłaty karnej, były sprzeczne z zasadami doświadczenia życiowego. Reasumując, to zarzut i argumenty podniesione w apelacji oskarżyciela nie mogły posłużyć do wzruszenia zaskarżonego wyroku. Wniosek o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy sądowi I instancji do ponownego rozpoznania. ☐ zasadny ☐ częściowo zasadny ☒ niezasadny Zwięźle o powodach uznania wniosku za zasadny, częściowo zasadny albo niezasadny. Z przyczyn dla których zarzut z apelacji i argumenty podniesione w apelacji, a w konsekwencji wniosek końcowy nie zasługiwały na uwzględnienie. Ponadto treść art. 437§2 kpk w powiązaniu z treścią art. 454§1 kpk limituje rodzaje orzeczeń sądu odwoławczego; w sytuacji warunkowego umorzenia postępowania wyłączając możliwość uchylenia wyroku celem przekazania sprawy sądowi I instancji do ponownego rozpoznania. 4. OKOLICZNOŚCI PODLEGAJĄCE UWZGLĘDNIENIU Z URZĘDU 1. Zwięźle o powodach uwzględnienia okoliczności 5. ROZSTRZYGNIĘCIE SĄDU ODWOŁAWCZEGO 5.1. Utrzymanie w mocy wyroku sądu pierwszej instancji 1. Przedmiot utrzymania w mocy Cały wyrok Zwięźle o powodach utrzymania w mocy Z przyczyn dla których zarzut z apelacji i argumenty podniesione w apelacji, a w konsekwencji wniosek końcowy nie zasługiwały na uwzględnienie. 5.2. Zmiana wyroku sądu pierwszej instancji 1. Przedmiot i zakres zmiany Zwięźle o powodach zmiany 5.3. Uchylenie wyroku sądu pierwszej instancji 5.3.1. Przyczyna, zakres i podstawa prawna uchylenia 1.1. ☐ art. 439 k.p.k. Zwięźle o powodach uchylenia 2.1. Konieczność przeprowadzenia na nowo przewodu w całości ☐ art. 437 § 2 k.p.k. Zwięźle o powodach uchylenia 3.1. Konieczność umorzenia postępowania ☐ art. 437 § 2 k.p.k. Zwięźle o powodach uchylenia i umorzenia ze wskazaniem szczególnej podstawy prawnej umorzenia 4.1. ☐ art. 454 § 1 k.p.k. Zwięźle o powodach uchylenia 5.3.2. Zapatrywania prawne i wskazania co do dalszego postępowania 5.4. Inne rozstrzygnięcia zawarte w wyroku Punkt z wyroku Przytoczyć okoliczności 6. Koszty Procesu Punkt z wyroku Przytoczyć okoliczności Pkt. II Apelacja oskarżyciela publicznego nie zasługiwała na uwzględnienie, stąd zachodziły podstawy z art. 636§1kpk do obciążenia Skarbu Państwa kosztami za postępowanie odwoławcze. 7. PODPIS
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI