VI KA 292/16
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Okręgowy w Warszawie rozpoznał sprawę z apelacji obrońcy oskarżonego oraz pełnomocnika oskarżyciela posiłkowego, dotyczącą wyroku Sądu Rejonowego w Nowym Dworze Mazowieckim, którym K. B. został skazany za przestępstwo stalkingu (art. 190a § 1 k.k. w zb. z art. 190 § 1 k.k. w zw. z art. 11 § 2 k.k.). Sąd Okręgowy, analizując akta sprawy, stwierdził istnienie bezwzględnej przyczyny odwoławczej z art. 439 § 1 pkt 9 k.p.k., polegającej na braku skutecznego wniosku o ściganie. Oskarżonemu zarzucono popełnienie czynów z art. 190a § 1 k.k. i art. 190 § 1 k.k. Oba te przestępstwa są ścigane z wniosku pokrzywdzonego. W sprawie pokrzywdzeni byli J. B., M. B. oraz ich małoletnie córki E. B. i W. B. Choć J. B. złożył wniosek o ściganie za nękanie rodziny i groźby wobec siebie, a M. B. za groźby wobec niej i dzieci, to wniosek M. B. nie obejmował czynu z art. 190a § 1 k.k. (stalking) popełnionego na jej szkodę. Ponadto, J. B. nie miał umocowania do złożenia wniosku w imieniu żony. Sąd Rejonowy nie zauważył tego braku i nie uzupełnił go. Sąd Okręgowy podkreślił, że w sprawach ściganych z wniosku wymagany jest jednoznaczny wyraz woli ścigania, a wszelkie zawiadomienia do czasu pouczenia nie stanowią skutecznego wniosku. W związku z tym, wyrok należało uchylić i przekazać sprawę do ponownego rozpoznania Sądowi Rejonowemu. W toku ponownego postępowania Sąd Rejonowy ma pouczyć M. B. o możliwości złożenia wniosku o ściganie, a w przypadku jego braku, rozważyć modyfikację opisu czynu. Sąd Okręgowy ograniczył rozpoznanie apelacji do kwestii proceduralnych, uznając je za wystarczające do uchylenia wyroku.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaUgruntowanie zasady, że brak skutecznego wniosku o ściganie w sprawach ściganych z wniosku stanowi bezwzględną przyczynę odwoławczą, nawet przy kumulatywnej kwalifikacji prawnej czynu.
Dotyczy wyłącznie spraw o przestępstwa ścigane z wniosku pokrzywdzonego.
Zagadnienia prawne (3)
Czy brak skutecznego wniosku o ściganie w zakresie przestępstwa stalkingu (art. 190a § 1 k.k.) wobec jednej z pokrzywdzonych stanowi bezwzględną przyczynę odwoławczą skutkującą uchyleniem wyroku?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, brak skutecznego wniosku o ściganie w zakresie przestępstwa ściganego na wniosek, nawet w sytuacji kumulatywnej kwalifikacji prawnej czynu, stanowi bezwzględną przyczynę odwoławczą z art. 439 § 1 pkt 9 k.p.k., skutkującą koniecznością uchylenia wyroku i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania.
Uzasadnienie
Sąd Okręgowy wskazał, że przestępstwa z art. 190a § 1 k.k. i art. 190 § 1 k.k. są ścigane z wniosku. W analizowanej sprawie wniosek o ściganie za stalking (art. 190a § 1 k.k.) nie został skutecznie złożony przez M. B. Sąd Rejonowy nie uzupełnił tego braku. Sąd Okręgowy podkreślił, że nawet jeśli czyn wyczerpuje znamiona przestępstwa ściganego na wniosek, a wniosek nie został złożony, nie jest dopuszczalne przyjęcie kumulatywnej kwalifikacji prawnej.
Czy przedstawiciel ustawowy (ojciec) może skutecznie złożyć wniosek o ściganie za przestępstwo stalkingu (art. 190a § 1 k.k.) w imieniu swojej żony?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, przedstawiciel ustawowy (ojciec) nie miał umocowania do złożenia w imieniu swojej żony wniosku o ściganie za występek stalkingu.
Uzasadnienie
Sąd Okręgowy stwierdził, że J. B. nie miał umocowania do złożenia w imieniu swojej żony wniosku o ściganie oskarżonego za występek stalkingu. Wniosek taki musiałby być złożony przez samą M. B. lub jej przedstawiciela ustawowego, jeśli ona sama byłaby do tego niezdolna.
Jakie są konsekwencje procesowe stwierdzenia braku skutecznego wniosku o ściganie w sprawie o przestępstwa ścigane z wniosku?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Stwierdzenie braku skutecznego wniosku o ściganie stanowi bezwzględną przyczynę odwoławczą z art. 439 § 1 pkt 9 k.p.k., skutkującą koniecznością uchylenia zaskarżonego wyroku i przekazania sprawy sądowi pierwszej instancji do ponownego rozpoznania.
Uzasadnienie
Sąd Okręgowy powołał się na art. 439 § 1 pkt 9 k.p.k., który nakazuje uchylenie orzeczenia w przypadku stwierdzenia braku wniosku o ściganie, niezależnie od granic zaskarżenia i podniesionych zarzutów. Wskazano również na orzecznictwo Sądu Najwyższego potwierdzające tę zasadę.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| K. B. | osoba_fizyczna | oskarżony |
| J. B. | osoba_fizyczna | pokrzywdzony |
| M. B. | osoba_fizyczna | pokrzywdzony |
| E. B. | osoba_fizyczna | pokrzywdzony |
| W. B. | osoba_fizyczna | pokrzywdzony |
| Anna Radyno-Idzik | inne | prokurator |
| M. K. (1) | inne | obrońca z urzędu |
| M. H. | inne | pełnomocnik oskarżyciela posiłkowego z urzędu |
Przepisy (19)
Główne
k.k. art. 190a § § 1
Kodeks karny
Dotyczy przestępstwa uporczywego nękania (stalkingu), ściganego z wniosku pokrzywdzonego.
k.k. art. 190 § § 1
Kodeks karny
Dotyczy przestępstwa groźby karalnej, ściganego z wniosku pokrzywdzonego.
k.p.k. art. 439 § § 1
Kodeks postępowania karnego
Określa bezwzględne przyczyny odwoławcze, w tym pkt 9 - brak wniosku o ściganie.
k.p.k. art. 12 § § 1
Kodeks postępowania karnego
Dotyczy wniosku o ściganie.
k.k. art. 51 § § 2
Kodeks karny
Dotyczy praw małoletniego pokrzywdzonego i jego przedstawiciela ustawowego.
Pomocnicze
k.k. art. 11 § § 2
Kodeks karny
Dotyczy zbiegu przepisów ustawy.
k.k. art. 3 § § 3
Kodeks karny
Dotyczy wymiaru kary ograniczenia wolności.
k.p.k. art. 438 § pkt 2
Kodeks postępowania karnego
Podstawa zarzutu apelacji dotycząca naruszenia przepisów postępowania.
k.p.k. art. 438 § pkt 3
Kodeks postępowania karnego
Podstawa zarzutu apelacji dotycząca błędu w ustaleniach faktycznych.
k.p.k. art. 438 § pkt 4
Kodeks postępowania karnego
Podstawa zarzutu apelacji dotycząca rażącej niewspółmierności kary.
k.p.k. art. 624 § § 1
Kodeks postępowania karnego
Dotyczy zwolnienia od kosztów sądowych.
k.p.k. art. 629
Kodeks postępowania karnego
k.c. art. 96
Kodeks cywilny
Dotyczy przedstawicielstwa ustawowego.
k.r.o. art. 92
Kodeks rodzinny i opiekuńczy
Dotyczy przedstawicielstwa ustawowego rodziców.
k.r.o. art. 98
Kodeks rodzinny i opiekuńczy
Dotyczy przedstawicielstwa ustawowego rodziców.
k.k. art. 72 § § 1
Kodeks karny
Dotyczy obowiązków o charakterze probacyjnym.
k.p.k. art. 427 § § 1
Kodeks postępowania karnego
Dotyczy wnoszenia apelacji.
k.p.k. art. 427 § § 2
Kodeks postępowania karnego
Dotyczy wnoszenia apelacji.
k.p.k. art. 436
Kodeks postępowania karnego
Dotyczy zakresu rozpoznania apelacji.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Brak skutecznego wniosku o ściganie w zakresie przestępstwa stalkingu wobec M. B. jako bezwzględna przyczyna odwoławcza.
Odrzucone argumenty
Zarzuty obrońcy dotyczące naruszenia przepisów postępowania i błędu w ustaleniach faktycznych (nie zostały rozpoznane z uwagi na uchylenie wyroku).
Godne uwagi sformułowania
zaskarżony wyrok dotknięty jest bezwzględną przyczyną odwoławczą, o której mowa w art. 439 § 1 pkt 9 k.p.k. • brak wniosku o ściganie jest bezwzględną przyczyną odwoławczą określoną w art. 439 § 1 pkt 9 k.p.k. powodującą uchylenie orzeczenia, niezależnie od granic zaskarżenia i podniesionych zarzutów. • nie jest dopuszczalne przyjęcie tzw. kumulatywnej kwalifikacji prawnej czynu sprawcy i ujęcie w opisie czynu przypisanego sprawcy elementów faktycznych należących do istoty przestępstwa ściganego na wniosek w sytuacji, gdy brak jest wniosku o ściganie tego przestępstwa.
Skład orzekający
Małgorzata Bańkowska
przewodniczący
Włodzimierz Suwała
sędzia
Anna Zawadka
sędzia sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Ugruntowanie zasady, że brak skutecznego wniosku o ściganie w sprawach ściganych z wniosku stanowi bezwzględną przyczynę odwoławczą, nawet przy kumulatywnej kwalifikacji prawnej czynu."
Ograniczenia: Dotyczy wyłącznie spraw o przestępstwa ścigane z wniosku pokrzywdzonego.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa pokazuje kluczową, często pomijaną kwestię proceduralną w sprawach o stalking i groźby karalne – wymóg skutecznego wniosku o ściganie. Pokazuje, jak błąd formalny może doprowadzić do uchylenia wyroku.
“Brak wniosku o ściganie zniweczył wyrok skazujący za stalking. Kluczowa lekcja dla prawników.”
Sektor
inne
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.