VI Ka 245/22

Sąd Okręgowy w GliwicachGliwice2022-05-20
SAOSKarneprzestępstwa przeciwko rodzinie i obowiązkom rodzinnymŚredniaokręgowy
alimentyniealimentacjaobowiązek alimentacyjnydziecikararecydywaprawo karne

Sąd Okręgowy utrzymał w mocy wyrok skazujący za uchylanie się od obowiązku alimentacyjnego, uznając apelację obrońcy za bezzasadną.

Sąd Okręgowy w Gliwicach rozpoznał apelację obrońcy od wyroku skazującego za niealimentowanie córek. Obrońca zarzucał obrazę prawa materialnego, jednak sąd odwoławczy uznał te zarzuty za niezasadne. Utrzymano w mocy wyrok Sądu Rejonowego, zasądzono koszty obrony z urzędu i zwolniono oskarżoną od kosztów sądowych.

Sąd Okręgowy w Gliwicach, Wydział VI Karny Odwoławczy, rozpoznał sprawę z apelacji obrońcy oskarżonej P. K., która została skazana przez Sąd Rejonowy w Tarnowskich Górach za przestępstwo z art. 209 § 1a kk w zw. z art. 64 § 1 kk, polegające na uchylaniu się od obowiązku alimentacyjnego na rzecz małoletnich córek. Obrońca zarzucił obrazę przepisów prawa materialnego, w tym art. 209 § 1a kk oraz art. 30 kk, kwestionując kwalifikację prawną czynu i podnosząc argument o usprawiedliwionej nieświadomości bezprawności działania. Sąd Okręgowy, po analizie akt sprawy i stanowiska Sądu Rejonowego, uznał apelację za niezasadną. Podkreślono, że Sąd Rejonowy prawidłowo ocenił zebrany materiał dowodowy i dokonał właściwej subsumpcji prawnej. Sąd odwoławczy wskazał, że ustalenia faktyczne, niekwestionowane przez skarżącego, jednoznacznie potwierdzają wyczerpanie znamion przestępstwa z art. 209 § 1a kk, biorąc pod uwagę m.in. opuszczenie rodziny, brak zainteresowania dziećmi, zasądzenie alimentów, ich brak realizacji oraz narażenie dzieci na niemożność zaspokojenia podstawowych potrzeb. Sąd odrzucił również argument o usprawiedliwionej nieświadomości bezprawności, wskazując na wiedzę oskarżonej o toczącym się postępowaniu alimentacyjnym. Utrzymano w mocy zaskarżony wyrok, zasądzono koszty obrony z urzędu i zwolniono oskarżoną od kosztów sądowych postępowania odwoławczego.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Tak, zachowanie oskarżonej wyczerpuje znamiona przestępstwa z art. 209 § 1a kk w zw. z art. 64 § 1 kk.

Uzasadnienie

Sąd Okręgowy uznał, że prawidłowe ustalenia faktyczne Sądu Rejonowego, niekwestionowane przez obronę, wskazują na brak realizacji obowiązku alimentacyjnego, narażenie dzieci na niemożność zaspokojenia podstawowych potrzeb życiowych, a także na działanie w warunkach recydywy.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

utrzymanie w mocy wyroku

Strona wygrywająca

Skarb Państwa (w zakresie kosztów obrony)

Strony

NazwaTypRola
P. K.osoba_fizycznaoskarżona
r.pr. Ł. G.inneobrońca z urzędu
Grzegorz PopławskiinneProkurator Prokuratury Rejonowej

Przepisy (5)

Główne

k.k. art. 209 § § 1a

Kodeks karny

k.k. art. 64 § § 1

Kodeks karny

Określa działanie w warunkach recydywy.

Pomocnicze

k.p.k. art. 437 § § 1

Kodeks postępowania karnego

Podstawa do utrzymania w mocy zaskarżonego wyroku.

k.p.k. art. 624 § § 1

Kodeks postępowania karnego

Podstawa do zwolnienia oskarżonej od kosztów sądowych.

k.k. art. 30

Kodeks karny

Dotyczy nieświadomości bezprawności.

Argumenty

Odrzucone argumenty

Obraza przepisów prawa materialnego, a to art. 209 § 1a kk w zw. z art. 64 § 1 kk polegająca na przyjęciu, iż oskarżona dopuściła się czynu zabronionego. Obraza przepisów prawa materialnego, a to art. 30 kk polegająca na przyjęciu, że oskarżona dopuściła się przestępstwa podczas gdy oskarżona dopuściła się czynu zabronionego w usprawiedliwionej nieświadomości jego bezprawności.

Godne uwagi sformułowania

W judykaturze Sądu Najwyższego dominuje ugruntowane stanowisko, że z obrazą prawa materialnego mamy do czynienia wówczas, gdy do prawidłowo ustalonego stanu faktycznego sąd zastosował niewłaściwą kwalifikację prawną bądź dokonał wadliwej wykładni przepisów prawa materialnego. Sąd Rejonowy w sposób wyczerpujący i dokładny przeprowadził postępowanie dowodowe, zgromadził kompletny materiał dowodowy, zaś jego ocena dokonana została pod względem wewnętrznej spójności dowodów, wzajemnych ich relacji z uwzględnieniem zasad prawidłowego rozumowania oraz wskazań wiedzy i doświadczenia życiowego. Trzeba bowiem w tym miejscu podkreślić, że ojciec dziewczynek jedynie kosztem dużego swojego wysiłku oraz dzięki pomocy matki, a babci dzieci, był w stanie zaspokoić ich podstawowe potrzeby, co - zważywszy na wiek dzieci, niepełnosprawność młodszej z córek oraz wysokość osiąganego w zarzucanym okresie dochodu przez T. D. - nie było proste. Z wypowiedzi T. D. wynika bezsprzecznie, że oskarżona nigdy nie interesowała się losem dzieci i ich sytuacją materialną, deklarując jedynie chęć powrotu do byłego konkubenta, a nie do córek.

Skład orzekający

Małgorzata Peteja-Żak

przewodniczący

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Potwierdzenie utrwalonej linii orzeczniczej dotyczącej przestępstwa niealimentacji, oceny dowodów w takich sprawach oraz interpretacji znamion czynu."

Ograniczenia: Dotyczy konkretnego stanu faktycznego i nie wprowadza nowych zasad prawnych.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa dotyczy przestępstwa niealimentacji, które jest powszechnym problemem społecznym. Orzeczenie potwierdza utrwaloną linię orzeczniczą, co jest istotne dla praktyków prawa.

Sąd Okręgowy podtrzymuje wyrok za niealimentowanie dzieci – co musisz wiedzieć o przestępstwie z art. 209 kk?

Sektor

praca

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygnatura akt VI Ka 245/22 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 20 maja 2022 r. Sąd Okręgowy w Gliwicach, Wydział VI Karny Odwoławczy w składzie: Przewodniczący sędzia Małgorzata Peteja-Żak Protokolant Monika Dąbek przy udziale Grzegorza Popławskiego Prokuratora Prokuratury Rejonowej w T. po rozpoznaniu w dniu 20 maja 2022 r. sprawy P. K. ur. (...) w Z. córki M. i I. oskarżonej z art. 209§1a kk w zw. z art. 64§1 kk na skutek apelacji wniesionej przez obrońcę oskarżonej od wyroku Sądu Rejonowego w Tarnowskich Górach z dnia 20 stycznia 2022 r. sygnatura akt II K 931/21 na mocy art. 437 § 1 kpk , art. 624 § 1 kpk 1. utrzymuje w mocy zaskarżony wyrok; 2. zasądza od Skarbu Państwa na rzecz r.pr. Ł. G. kwotę 516,60 zł (pięćset szesnaście złotych i sześćdziesiąt groszy) obejmującą kwotę 96,60 zł (dziewięćdziesiąt sześć złotych i sześćdziesiąt groszy) podatku VAT, tytułem zwrotu nieuiszczonych kosztów obrony oskarżonej z urzędu w postępowaniu odwoławczym; 3. zwalnia oskarżoną od zapłaty kosztów sądowych postępowania odwoławczego, obciążając wydatkami Skarb Państwa. UZASADNIENIE Formularz UK 2 Sygnatura akt VI Ka 245/22 Załącznik dołącza się w każdym przypadku. Podać liczbę załączników: 1 1.CZĘŚĆ WSTĘPNA 0.1.Oznaczenie wyroku sądu pierwszej instancji wyrok Sądu Rejonowego w Tarnowskich Górach z 20 stycznia 2022r., sygn. akt II K 931/21 0.1.Podmiot wnoszący apelację ☐ oskarżyciel publiczny albo prokurator w sprawie o wydanie wyroku łącznego ☐ oskarżyciel posiłkowy ☐ oskarżyciel prywatny ☒ obrońca ☐ oskarżony albo skazany w sprawie o wydanie wyroku łącznego ☐ inny 0.1.Granice zaskarżenia 0.0.1.Kierunek i zakres zaskarżenia ☒ na korzyść ☐ na niekorzyść ☒ w całości ☐ w części ☐ co do winy ☐ co do kary ☐ co do środka karnego lub innego rozstrzygnięcia albo ustalenia 0.0.1.Podniesione zarzuty Zaznaczyć zarzuty wskazane przez strony w apelacji ☐ art. 438 pkt 1 k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w zakresie kwalifikacji prawnej czynu przypisanego oskarżonemu ☒ art. 438 pkt 1a k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w innym wypadku niż wskazany w art. 438 pkt 1 k.p.k. , chyba że pomimo błędnej podstawy prawnej orzeczenie odpowiada prawu ☐ art. 438 pkt 2 k.p.k. – obraza przepisów postępowania, jeżeli mogła ona mieć wpływ na treść orzeczenia ☐ art. 438 pkt 3 k.p.k. – błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia, jeżeli mógł on mieć wpływ na treść tego orzeczenia ☐ art. 438 pkt 4 k.p.k. – rażąca niewspółmierność kary, środka karnego, nawiązki lub niesłusznego zastosowania albo niezastosowania środka zabezpieczającego, przepadku lub innego środka ☐ art. 439 k.p.k. ☐ brak zarzutów 0.1.Wnioski ☐ uchylenie ☒ zmiana 1.Ustalenie faktów w związku z dowodami przeprowadzonymi przez sąd odwoławczy 0.1.Ustalenie faktów 0.0.1.Fakty uznane za udowodnione Lp. Oskarżony Fakt oraz czyn, do którego fakt się odnosi Dowód Numer karty 2.1.1.1. P. K. dotychczasowa karalność za przestępstwo dane o karalności 252-254 0.0.1.Fakty uznane za nieudowodnione Lp. Oskarżony Fakt oraz czyn, do którego fakt się odnosi Dowód Numer karty 2.1.2.1. 0.1.Ocena dowodów 0.0.1.Dowody będące podstawą ustalenia faktów Lp. faktu z pkt 2.1.1 Dowód Zwięźle o powodach uznania dowodu 2.1.1.1 dane o karalności dokument urzędowy - niekwestionowany przez strony, brak wątpliwości co do jego autentyczności i wiarygodności 0.0.1.Dowody nieuwzględnione przy ustaleniu faktów (dowody, które sąd uznał za niewiarygodne oraz niemające znaczenia dla ustalenia faktów) Lp. faktu z pkt 2.1.1 albo 2.1.2 Dowód Zwięźle o powodach nieuwzględnienia dowodu 1.STANOWISKO SĄDU ODWOŁAWCZEGO WOBEC ZGŁOSZONYCH ZARZUTÓW i wniosków Lp. Zarzut 3.1. - obraza przepisów prawa materialnego, a to art. 209 § 1a kk w zw. z art. 64 § 1 kk polegająca na przyjęciu, iż oskarżona dopuściła się czynu zabronionego stypizowanego w art. 209 § 1a kk w zw. z art. 64 § 1 kk , a to, że w okresie od 8 lutego 2017r. do 18 stycznia 2019r. w Z. uchylała się od obowiązku alimentacyjnego na rzecz małoletnich córek W. i V. D. , stwierdzonego wyrokiem Sądu Rejonowego w Tarnowskich Górach z 30 stycznia 2017r., sygn. III RC 358/16, - obraza przepisów prawa materialnego, a to art. 30 kk polegająca na przyjęciu, że oskarżona dopuściła się przestępstwa podczas gdy oskarżona dopuściła się czynu zabronionego w usprawiedliwionej nieświadomości jego bezprawności ☐ zasadny ☐ częściowo zasadny ☒ niezasadny Zwięźle o powodach uznania zarzutu za zasadny, częściowo zasadny albo niezasadny Obrońca w lakonicznym uzasadnieniu wskazał, że nie kwestionuje ustaleń faktycznych poczynionych przez Sąd Rejonowy, Sąd ten jednak błędnie przyjął, ze zachowanie oskarżonej wyczerpało znamiona zarzucanego jej występku z art. 209 § 1a kk . Analiza akt sprawy nie potwierdziła zasadności tego zarzutu. W judykaturze Sądu Najwyższego dominuje ugruntowane stanowisko, że z obrazą prawa materialnego mamy do czynienia wówczas, gdy do prawidłowo ustalonego stanu faktycznego sąd zastosował niewłaściwą kwalifikację prawną bądź dokonał wadliwej wykładni przepisów prawa materialnego. Wbrew wywodom apelacji, z uzasadnienia Sądu I instancji wynikało jasno, że przeanalizował i ocenił wszystkie zgromadzone dowody i uczynił to nader wyczerpująco. Badanie procedowania tego Sądu wykluczyło możliwość uwzględnienia wniesionego środka zaskarżenia, ponieważ nie ujawniono żadnych błędów, które mogłyby prowadzić do korekty zapadłego orzeczenia. Sąd Rejonowy w sposób wyczerpujący i dokładny przeprowadził postępowanie dowodowe, zgromadził kompletny materiał dowodowy, zaś jego ocena dokonana została pod względem wewnętrznej spójności dowodów, wzajemnych ich relacji z uwzględnieniem zasad prawidłowego rozumowania oraz wskazań wiedzy i doświadczenia życiowego. Odnosząc się do zarzutu naruszenia prawa materialnego, tj. art. 209 § 1a kk , wskazać należy, że Sąd Rejonowy po przeprowadzeniu postępowania dowodowego dokonał prawidłowej subsumpcji prawnej tego czynu, aprobując kwalifikację prawną wskazaną w skardze przez oskarżyciela. Przypomnieć więc trzeba, iż w realiach tej sprawy, mając do czynienia z prawidłowymi ustaleniami faktycznymi, bo nie kwestionowanymi przez skarżącego, nie można było zasadnie wywodzić, że Sąd orzekający naruszył wskazane przepisy prawa karnego. Ze stanu faktycznego ustalonego przez Sąd Rejonowy, w pełni zaaprobowanego przez Sąd Okręgowy, wprost wypływa wniosek, że czyn przypisany P. K. wyczerpuje znamiona przestępstwa z art. 209 § 1a kk . Wskazywało na to kilka okoliczności, m.in. opuszczenie rodziny przez oskarżoną i brak jej zainteresowania córkami, wychowywanie i utrzymywanie dzieci przez ojca T. D. , zasądzenie od oskarżonej alimentów na rzecz małoletnich córek, płatnych do rąk ich ojca, brak realizacji przez oskarżoną obowiązku alimentacji dzieci w okresie jej przypisanym, otrzymywanie przez ojca dzieci świadczenia z Funduszu Alimentacyjnego, w końcu - narażenie dzieci swoim zachowaniem na niemożność zaspokojenia podstawowych potrzeb życiowych. Trzeba bowiem w tym miejscu podkreślić, że ojciec dziewczynek jedynie kosztem dużego swojego wysiłku oraz dzięki pomocy matki, a babci dzieci, był w stanie zaspokoić ich podstawowe potrzeby, co - zważywszy na wiek dzieci, niepełnosprawność młodszej z córek oraz wysokość osiąganego w zarzucanym okresie dochodu przez T. D. - nie było proste. Dodatkowo zupełnie niezrozumiałym jest wywodzenie przez skarżącego jakoby oskarżona działała w usprawiedliwionej nieświadomości co do bezprawności swojego działania; wszak o toczącym się postępowaniu przed Sądem o alimenty wiedziała, składając w nim zeznania, podnoszone zaś w apelacji "zapewnienia" ojca, jak można się tylko domyślać - co do dobrej sytuacji bytowej dzieci, nie znajdują żadnego potwierdzenia w zebranym materiale dowodowym. Z wypowiedzi T. D. wynika bezsprzecznie, że oskarżona nigdy nie interesowała się losem dzieci i ich sytuacją materialną, deklarując jedynie chęć powrotu do byłego konkubenta, a nie do córek. Z treści sporządzonej natomiast opinii sądowo - psychiatrycznej wynika, iż poza rozpoznanym u oskarżonej uzależnieniem od alkoholu nie stwierdzono u niej czynnych zaburzeń psychotycznych, w czasie czynu miała zachowaną poczytalność, w pełni rozumiejąc znaczenie zarzucanego jej czynu, a w trakcie badania była prawidłowo zorientowana. Wniosek zmiana zaskarżonego wyroku i uniewinnienie oskarżonej lub ewentualnie uchylenie wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania ☐ zasadny ☐ częściowo zasadny ☒ niezasadny Zwięźle o powodach uznania wniosku za zasadny, częściowo zasadny albo niezasadny. Brak było podstaw do uwzględnienia wniosku; przeprowadzone postępowanie wykazało sprawstwo i winę oskarżonej, zaś podniesione zarzuty obrazy przepisów prawa materialnego były niezasadne i chybione. 1.OKOLICZNOŚCI PODLEGAJĄCE UWZGLĘDNIENIU Z URZĘDU 4.1. Zwięźle o powodach uwzględnienia okoliczności 1.ROZSTRZYGNIĘCIE SĄDU ODWOŁAWCZEGO 0.1.Utrzymanie w mocy wyroku sądu pierwszej instancji 5.1.1. Przedmiot utrzymania w mocy z punktu 1 - przypisanie oskarżonej przestępstwa z art. 209 § 1a kk w zw. z art. 64 § 1 kk (w zakresie opisu czynu i kwalifikacji prawnej, a także wymierzonej kary pozbawienia wolności z punktu 2 - zaliczenie na poczet kary okresu zatrzymania z punktu 3 - zasądzenie na rzecz obrońcy wynagrodzenia z punktu 4 - rozstrzygnięcie o zwolnieniu oskarżonej od kosztów sądowych Zwięźle o powodach utrzymania w mocy Oskarżona popełniła przypisane jej przestępstwo, jego kwalifikacja prawna jest prawidłowa, przyjęcie działania w warunkach recydywy także, a wymierzona kara nie jest rażąco niewspółmiernie surową, zważywszy na okoliczności popełnienia czynu, okres niealimentacji oraz uprzednią karalność oskarżonej za podobne przestępstwo. Nadto zasadne było zwolnienie oskarżonej od ponoszenia kosztów sądowych w oparciu o art. 624 § 1 kpk . 0.1.Zmiana wyroku sądu pierwszej instancji 5.2.1. Przedmiot i zakres zmiany Zwięźle o powodach zmiany 0.1.Uchylenie wyroku sądu pierwszej instancji 0.0.1.Przyczyna, zakres i podstawa prawna uchylenia 5.3.1.1.1. ☐ art. 439 k.p.k. Zwięźle o powodach uchylenia 5.3.1.2.1. Konieczność przeprowadzenia na nowo przewodu w całości ☐ art. 437 § 2 k.p.k. Zwięźle o powodach uchylenia 5.3.1.3.1. Konieczność umorzenia postępowania ☐ art. 437 § 2 k.p.k. Zwięźle o powodach uchylenia i umorzenia ze wskazaniem szczególnej podstawy prawnej umorzenia 5.3.1.4.1. ☐ art. 454 § 1 k.p.k. Zwięźle o powodach uchylenia 0.0.1.Zapatrywania prawne i wskazania co do dalszego postępowania 0.1.Inne rozstrzygnięcia zawarte w wyroku Punkt rozstrzygnięcia z wyroku Przytoczyć okoliczności 1.Koszty Procesu Punkt rozstrzygnięcia z wyroku Przytoczyć okoliczności 2, 3 Zastosowano względem oskarżonej instytucję przewidzianą w art. 624 § 1 kpk , zwalniając ją od zapłaty kosztów sądowych postępowania odwoławczego w związku z jej aktualną sytuacją osobistą i majątkową. Nadto zasądzono od Skarbu Państwa na rzecz obrońcy stosowne wynagrodzenie tytułem zwrotu nieuiszczonych kosztów obrony z urzędu oskarżonej w postępowaniu odwoławczym. 1.PODPIS 0.1.Granice zaskarżenia Kolejny numer załącznika 1 Podmiot wnoszący apelację obrońca oskarżonej Rozstrzygnięcie, brak rozstrzygnięcia albo ustalenie, którego dotyczy apelacja przypisanie sprawstwa i winy oskarżonej 0.1.1.3.1. Kierunek i zakres zaskarżenia ☒ na korzyść ☐ na niekorzyść ☒ w całości ☐ w części ☐ co do winy ☐ co do kary ☐ co do środka karnego lub innego rozstrzygnięcia albo ustalenia 0.1.1.3.2. Podniesione zarzuty Zaznaczyć zarzuty wskazane przez strony w apelacji ☐ art. 438 pkt 1 k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w zakresie kwalifikacji prawnej czynu przypisanego oskarżonemu ☒ art. 438 pkt 1a k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w innym wypadku niż wskazany w art. 438 pkt 1 k.p.k. , chyba że pomimo błędnej podstawy prawnej orzeczenie odpowiada prawu ☐ art. 438 pkt 2 k.p.k. – obraza przepisów postępowania, jeżeli mogła ona mieć wpływ na treść orzeczenia ☐ art. 438 pkt 3 k.p.k. – błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia, jeżeli mógł on mieć wpływ na treść tego orzeczenia ☐ art. 438 pkt 4 k.p.k. – rażąca niewspółmierność kary, środka karnego, nawiązki lub niesłusznego zastosowania albo niezastosowania środka zabezpieczającego, przepadku lub innego środka ☐ art. 439 k.p.k. ☐ brak zarzutów 0.1.1.4. Wnioski ☐ uchylenie ☒ zmiana

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI