VI Ka 234/18
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Okręgowy w Gliwicach, Wydział VI Karny Odwoławczy, wyrokiem z dnia 24 kwietnia 2018 r. utrzymał w mocy zaskarżony wyrok Sądu Rejonowego w Gliwicach z dnia 5 października 2017 r. (sygn. akt IX K 1051/16). Sąd Rejonowy uznał oskarżonego J.Ł. winnym popełnienia dwóch przestępstw: oszustwa na szkodę (...) Sp. z o.o. w kwocie 111.210,21 zł (art. 286 § 1 kk w zw. z art. 12 kk) oraz niezgłoszenia wniosku o upadłość spółki Zakład (...) Sp. z o.o. (art. 586 ksh). Orzeczono łączną karę 1 roku pozbawienia wolności z warunkowym zawieszeniem jej wykonania na 3 lata próby, zobowiązując oskarżonego do informowania sądu o przebiegu próby. Apelację od wyroku wniósł pełnomocnik oskarżyciela posiłkowego, domagając się zmiany wyroku poprzez orzeczenie obowiązku naprawienia szkody w kwocie 111.210,21 zł. Zarzucił naruszenie art. 415 kpk w zw. z art. 46 kk przez niezastosowanie i błędne uznanie tożsamości podmiotowej, co uniemożliwiło orzeczenie obowiązku naprawienia szkody. Sąd Okręgowy uznał apelację za bezzasadną. Podkreślił, że sąd I instancji prawidłowo ustalił stan faktyczny i winę oskarżonego. W kwestii obowiązku naprawienia szkody, Sąd Okręgowy powołał się na ugruntowane orzecznictwo Sądu Najwyższego, zgodnie z którym klauzula antykumulacyjna z art. 415 § 1 kpk (odpowiednik art. 415 § 5 kpk) wyklucza orzeczenie obowiązku naprawienia szkody w procesie karnym, gdy roszczenie jest przedmiotem innego postępowania lub zostało już prawomocnie orzeczone. Sąd Okręgowy zinterpretował ten przepis w kontekście art. 299 ksh, wskazując, że w przypadku odpowiedzialności członka zarządu spółki z o.o. za zobowiązania spółki, istnienie tytułu egzekucyjnego przeciwko spółce wyklucza orzeczenie obowiązku naprawienia szkody wobec członka zarządu w procesie karnym, gdyż nie można mówić o ścisłej tożsamości podmiotowej, a dochodzenie roszczenia wymagałoby wytoczenia odrębnego powództwa cywilnego. Sąd odwoławczy podkreślił również wagę utrwalonego orzecznictwa dla bezpieczeństwa prawnego. Na koniec zasądził od oskarżyciela posiłkowego koszty postępowania odwoławczego.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja art. 415 § 1 kpk w kontekście art. 299 ksh, wykluczenie orzeczenia obowiązku naprawienia szkody w procesie karnym wobec członka zarządu spółki z o.o. w sytuacji istnienia tytułu egzekucyjnego przeciwko spółce.
Dotyczy specyficznej sytuacji odpowiedzialności członka zarządu spółki z o.o. i istnienia tytułu egzekucyjnego przeciwko spółce.
Zagadnienia prawne (2)
Czy w przypadku istnienia tytułu egzekucyjnego przeciwko spółce z o.o. można orzec obowiązek naprawienia szkody wobec członka zarządu tej spółki w procesie karnym?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, w sytuacji istnienia tytułu egzekucyjnego przeciwko spółce z o.o., orzeczenie obowiązku naprawienia szkody w procesie karnym wobec członka zarządu tej spółki jest wykluczone na gruncie art. 415 § 1 kpk w związku z art. 299 ksh, zgodnie z ugruntowanym orzecznictwem Sądu Najwyższego.
Uzasadnienie
Sąd Okręgowy powołał się na orzecznictwo Sądu Najwyższego, które interpretuje art. 415 § 1 kpk (odpowiednik art. 415 § 5 kpk) w kontekście art. 299 ksh. Stwierdzono, że choć nie ma ścisłej tożsamości podmiotowej między spółką a członkiem zarządu, to jednak istnienie tytułu egzekucyjnego przeciwko spółce wyklucza orzeczenie obowiązku naprawienia szkody w procesie karnym wobec członka zarządu, gdyż dochodzenie roszczenia wymagałoby odrębnego powództwa cywilnego.
Jaka jest wykładnia art. 415 § 1 kpk w kontekście odpowiedzialności członka zarządu spółki z o.o. i istnienia tytułu egzekucyjnego przeciwko spółce?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Przepis art. 415 § 1 kpk, w powiązaniu z art. 299 ksh, należy interpretować w ten sposób, że istnienie tytułu egzekucyjnego przeciwko spółce z o.o. wyklucza orzeczenie obowiązku naprawienia szkody w procesie karnym wobec członka zarządu tej spółki.
Uzasadnienie
Sąd Okręgowy oparł swoje rozstrzygnięcie na utrwalonym stanowisku Sądu Najwyższego, zgodnie z którym szczególna regulacja art. 299 ksh musi mieć wpływ na wykładnię art. 415 § 1 kpk. W analizowanych stanach faktycznych, gdzie przestępstwo członka zarządu jest ściśle związane z działalnością spółki, orzeczenie obowiązku naprawienia szkody nie powoduje ryzyka istnienia dwóch tożsamych tytułów egzekucyjnych, ale wymaga odrębnego postępowania cywilnego.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| J. Ł. | osoba_fizyczna | oskarżony |
| (...) Sp. z o.o. | spółka | oskarżyciel posiłkowy |
| Skarb Państwa | organ_państwowy | strona postępowania (koszty) |
Przepisy (19)
Główne
k.k. art. 286 § § 1
Kodeks karny
k.s.h. art. 586
Kodeks spółek handlowych
k.p.k. art. 415 § § 1
Kodeks postępowania karnego
Nawiązki na rzecz pokrzywdzonego, obowiązku naprawienia szkody lub zadośćuczynienia za doznaną krzywdę nie orzeka się, jeżeli roszczenie wynikające z popełnienia przestępstwa jest przedmiotem innego postępowania albo o roszczeniu tym prawomocnie orzeczono. W przypadku odpowiedzialności członka zarządu spółki z o.o. za zobowiązania spółki, istnienie tytułu egzekucyjnego przeciwko spółce wyklucza orzeczenie obowiązku naprawienia szkody w procesie karnym wobec członka zarządu.
k.s.h. art. 299
Kodeks spółek handlowych
Dyspozycja art. 299 ksh, zwłaszcza § 1 i 2, musi mieć istotne znaczenie dla wykładni art. 415 § 1 kpk w pewnych stanach faktycznych, odnosząc się do funkcjonowania i odpowiedzialności spółki z o.o. oraz odpowiedzialności członków zarządu.
Pomocnicze
k.k. art. 12
Kodeks karny
k.p.k. art. 437 § § 1
Kodeks postępowania karnego
k.p.k. art. 636 § § 1
Kodeks postępowania karnego
k.k. art. 33 § § 2
Kodeks karny
k.k. art. 85 § § 1 i 2
Kodeks karny
k.k. art. 85a
Kodeks karny
k.k. art. 86 § § 1
Kodeks karny
k.k. art. 69 § § 1 i 2
Kodeks karny
k.k. art. 70 § § 1
Kodeks karny
k.k. art. 72 § § 1 punkt 1
Kodeks karny
k.p.k. art. 624 § § 1
Kodeks postępowania karnego
u.o.p.k. art. 17 § ust. 1
Ustawa o opłatach w sprawach karnych
k.p.k. art. 46 § § 1
Kodeks postępowania karnego
k.k. art. 53
Kodeks karny
u.o.p.k. art. 13 § ust. 2
Ustawa o opłatach w sprawach karnych
Argumenty
Skuteczne argumenty
Istnienie tytułu egzekucyjnego przeciwko spółce z o.o. wyklucza orzeczenie obowiązku naprawienia szkody wobec członka zarządu w procesie karnym na gruncie art. 415 § 1 kpk w zw. z art. 299 ksh, zgodnie z ugruntowanym orzecznictwem Sądu Najwyższego.
Odrzucone argumenty
Naruszenie art. 415 kpk w związku z art. 46 kk przez niezastosowanie i błędne uznanie tożsamości podmiotowej, co uniemożliwiło orzeczenie obowiązku naprawienia szkody. • Naruszenie art. 415 kpk w związku z art. 46 kk przez niezastosowanie i orzeczenie kary, która nie będzie realizować celów zapobiegawczych i wychowawczych, ani zaspokajać społecznego poczucia sprawiedliwości. • Naruszenie art. 299 ksh przez błędne uznanie, że przepis ten wyłącza stosowanie art. 46 kk, co zmusza oskarżyciela posiłkowego do wytoczenia powództwa cywilnego.
Godne uwagi sformułowania
klauzula antykumulacyjna zawarta w art. 415 § 1 kpk [...] rozumiana być musi odmiennie z uwagi na szczególną regulację prawną, jaką jest art. 299 ksh. • orzecznictwo Sądu Najwyższego [...] stanowi wskazówkę dla sądów powszechnych w jaki sposób należy interpretować przepisy budzące wątpliwości w praktyce orzeczniczej; tym samym utrwalone orzecznictwo Sądu Najwyższego oraz sądów powszechnych stanowi określoną wartość konstytucyjną i odstępstwo od tej linii orzeczniczej zagraża zasadzie bezpieczeństwa prawnego oraz zasadzie ochrony zaufania obywatela do państwa.
Skład orzekający
Grażyna Tokarczyk
przewodniczący
Agnieszka Woźniak
sędzia sprawozdawca
Arkadiusz Łata
sędzia
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja art. 415 § 1 kpk w kontekście art. 299 ksh, wykluczenie orzeczenia obowiązku naprawienia szkody w procesie karnym wobec członka zarządu spółki z o.o. w sytuacji istnienia tytułu egzekucyjnego przeciwko spółce."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji odpowiedzialności członka zarządu spółki z o.o. i istnienia tytułu egzekucyjnego przeciwko spółce.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy ważnej kwestii procesowej związanej z odpowiedzialnością członków zarządu spółek i możliwością dochodzenia roszczeń w procesie karnym, co jest istotne dla praktyków prawa gospodarczego i karnego.
“Czy członek zarządu spółki odpowiada za szkodę w procesie karnym, gdy istnieje już dług spółki?”
Dane finansowe
WPS: 111 210,21 PLN
Sektor
inne
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.