VI Ka 233/13
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Okręgowy zmienił wyrok Sądu Rejonowego, eliminując z kwalifikacji prawnej czynu zarzut spowodowania obrażeń ciała u pokrzywdzonego, uznając, że nieletni sprawca nie mógł być skazany za czyn nieujęty w katalogu art. 10 § 2 k.k.
Prokurator złożył apelację od wyroku skazującego nieletniego M.F. za kradzież rozbójniczą połączoną z pobiciem. Zarzucił obrazę prawa materialnego, wskazując, że nieletni sprawca nie mógł być skazany za czyn z art. 157 § 2 k.k., który nie był wymieniony w art. 10 § 2 k.k. Sąd Okręgowy przychylił się do apelacji, zmieniając wyrok poprzez wyeliminowanie art. 157 § 2 k.k. z podstawy skazania, uznając, że nieletni może odpowiadać tylko za czyny enumeratywnie wymienione w kodeksie.
Sprawa dotyczyła apelacji prokuratora od wyroku Sądu Rejonowego w Jeleniej Górze, który skazał nieletniego M.F. za kradzież telefonu komórkowego połączoną z uderzeniem pokrzywdzonego, skutkującym obrażeniami ciała poniżej siedmiu dni. Prokurator zarzucił obrazę prawa materialnego, argumentując, że nieletni sprawca (poniżej 17 roku życia) może odpowiadać karnie tylko za czyny wymienione w art. 10 § 2 k.k., a art. 157 § 2 k.k. (spowodowanie lekkich obrażeń ciała) nie znajduje się w tym katalogu. Sąd Okręgowy w Jeleniej Górze, rozpoznając apelację, przychylił się do argumentacji prokuratora. Zmienił zaskarżony wyrok, eliminując art. 157 § 2 k.k. w zw. z art. 11 § 2 k.k. z podstawy skazania, a także art. 11 § 3 k.k. z podstawy wymiaru kary. Sąd podkreślił, że odpowiedzialność karna nieletniego na zasadach ogólnych jest wyjątkiem i dotyczy tylko ściśle określonych przestępstw. W sytuacji, gdy czyn nieletniego wykracza poza katalog z art. 10 § 2 k.k., nie można uzupełniać kwalifikacji prawnej o inne przepisy. Sąd utrzymał wyrok w pozostałej części, zasądził koszty obrony z urzędu i zwolnił oskarżonego od kosztów sądowych.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Nie, nieletni sprawca może odpowiadać karnie na zasadach ogólnych tylko za czyny enumeratywnie wymienione w art. 10 § 2 k.k. Nie można uzupełniać kwalifikacji prawnej o inne przepisy, jeśli czyn wykracza poza ten katalog.
Uzasadnienie
Sąd Okręgowy oparł się na wykładni art. 10 § 2 k.k., zgodnie z którą odpowiedzialność karna nieletniego jest wyjątkiem i dotyczy tylko wskazanych w przepisie typów czynów zabronionych. W przypadku zbiegu przepisów, gdy czyn nieletniego wykracza poza katalog, nie można stosować kumulatywnej kwalifikacji prawnej.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
zmiana wyroku
Strona wygrywająca
oskarżony M. F. (w zakresie kwalifikacji prawnej czynu)
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| M. F. | osoba_fizyczna | oskarżony |
| A. S. | osoba_fizyczna | pokrzywdzony |
| J. S. | osoba_fizyczna | pokrzywdzony |
| Prokurator Prokuratury Okręgowej | organ_państwowy | oskarżyciel publiczny |
| adw. T. K. | inne | obrońca z urzędu |
Przepisy (13)
Główne
k.k. art. 10 § § 1
Kodeks karny
Określa wiek podmiotowej zdolności do ponoszenia odpowiedzialności karnej na 17 lat.
k.k. art. 10 § § 2
Kodeks karny
Określa katalog czynów zabronionych, za które nieletni po ukończeniu 15 lat mogą być pociągnięci do odpowiedzialności karnej.
k.k. art. 11 § § 2
Kodeks karny
Dotyczy zbiegu przepisów ustawy przy popełnieniu czynu przez nieletniego.
k.k. art. 11 § § 3
Kodeks karny
Dotyczy wymiaru kary w zbiegu przepisów ustawy.
k.k. art. 157 § § 2
Kodeks karny
Dotyczy spowodowania naruszenia czynności narządu ciała lub rozstroju zdrowia na okres poniżej dni siedmiu.
k.k. art. 280 § § 1
Kodeks karny
Dotyczy kradzieży połączonej z przemocą.
Pomocnicze
k.k. art. 10 § § 3
Kodeks karny
Określa zasady wymiaru kary wobec nieletniego skazanego za przestępstwa określone w § 2, w tym możliwość nadzwyczajnego złagodzenia kary i ograniczenie jej do dwóch trzecich górnej granicy ustawowego zagrożenia.
u.p.a. art. 29 § ust. 1 i 2
Ustawa - Prawo o adwokaturze
Dotyczy zasad zasądzania kosztów nieopłaconej obrony z urzędu.
k.p.k. art. 624 § § 1
Kodeks postępowania karnego
Dotyczy zwolnienia od kosztów sądowych.
k.p.k. art. 634
Kodeks postępowania karnego
Dotyczy kosztów postępowania odwoławczego.
k.p.k. art. 427 § § 1 i 2
Kodeks postępowania karnego
Dotyczy warunków wnoszenia apelacji.
k.p.k. art. 438 § pkt 1
Kodeks postępowania karnego
Dotyczy względnych przyczyn odwoławczych (obraza prawa materialnego).
k.p.k. art. 437 § § 2
Kodeks postępowania karnego
Dotyczy skutków uwzględnienia apelacji w całości lub części na korzyść oskarżonego.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Nieletni sprawca nie może być skazany za czyn nieujęty w katalogu art. 10 § 2 k.k. Nie można stosować kumulatywnej kwalifikacji prawnej, gdy czyn nieletniego wykracza poza katalog z art. 10 § 2 k.k.
Godne uwagi sformułowania
W realiach niniejszej sprawy w sytuacji, gdy Sąd I instancji przypisał nieletniemu oskarżonemu M. F. popełnienie czynu, którego znamiona wychodziły poza art.280§1k .k. – wymieniony w katalogu przestępstw, za które może ponosić odpowiedzialność na zasadach określonych w kodeksie karnym nieletni ( spowodowanie obrażeń ciała u pokrzywdzonego na okres poniżej dni 7 ) nie mógł uzupełnić prawno karnego opisu tego czynu o art.157§2k .k. tego przepisu bowiem nie wymienia art.10§2k .k. W sytuacji istnienia rzeczywistego zbiegu przepisów ustawy, gdy czyn nieletniego wykracza poza znamiona przepisu wymienionego w art.10§2k.k., sięgnięcie do pozostałych zbiegających się przepisów dla pełnej charakterystyki prawno karnej poprzez kumulatywną kwalifikację prawną czynu nie jest możliwe.
Skład orzekający
Tomasz Skowron
przewodniczący-sprawozdawca
Andrzej Tekieli
członek
Andrzej Wieja
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących odpowiedzialności karnej nieletnich, w szczególności art. 10 § 2 k.k. i zasady kumulatywnej kwalifikacji prawnej czynów popełnionych przez nieletnich."
Ograniczenia: Dotyczy spraw, w których sprawca jest nieletni (wiek 15-17 lat) i popełnił czyn, który może być kwalifikowany na podstawie różnych przepisów, w tym tych nieujętych w katalogu art. 10 § 2 k.k.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia odpowiedzialności karnej nieletnich i precyzyjnej kwalifikacji prawnej czynów, co jest istotne dla praktyków prawa karnego.
“Nieletni sprawca: kiedy można go skazać za czyn nieujęty w kodeksie?”
Sektor
inne
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionySygn. akt VI Ka 233/13 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 4 czerwca 2013 r. Sąd Okręgowy w Jeleniej Górze w VI Wydziale Karnym Odwoławczym w składzie: Przewodniczący – Sędzia SO Tomasz Skowron (spr.) Sędziowie SO Andrzej Tekieli SO Andrzej Wieja Protokolant Anna Potaczek przy udziale Prokuratora Prokuratury Okręgowej Lesława Kwapiszewskiego po rozpoznaniu w dniu 4 czerwca 2013 r. sprawy M. F. oskarżonego z art. 280 § 1 kk i art. 157 § 2 kk w zw. z art. 11 § 2 kk z powodu apelacji, wniesionej przez prokuratora od wyroku Sądu Rejonowego w Jeleniej Górze z dnia 28 lutego 2013 r. sygn. akt IIK 2005/12 I. zmienia zaskarżony wyrok wobec oskarżonego M. F. w ten sposób, że z podstawy skazania eliminuje art. 157 § 2 kk w zw. z art. 11 § 2 kk , natomiast z podstawy wymiaru kary art. 11 § 3 kk , II. w pozostałej części zaskarżony wyrok utrzymuje w mocy, III. zasądza od Skarbu Państwa na rzecz adw. T. K. kwotę 516, 60 zł w tym 96, 60 zł podatku od towarów i usług tytułem nieopłaconej obrony oskarżonego z urzędu w postępowaniu odwoławczym, IV. zwalnia oskarżonego od zapłaty na rzecz Skarbu Państwa kosztów sądowych za postępowanie odwoławcze obciążając nimi Skarb Państwa. Sygn. akt VI Ka 233/13 UZASADNIENIE M. F. został oskarżony o to, że w dniu 9 lipca 2012 roku w J. po uprzednim zastosowaniu przemocy wobec małoletniego A. S. polegającej na kilkukrotnym uderzeniu go pięścią w twarz, w wyniku czego doznał on obrażeń w postaci stłuczenia kości jarzmowej i obrzęku po stronie prawej, skutkujących naruszeniem narządów ciała na okres poniżej dni siedmiu, dokonał zaboru w celu przywłaszczenia telefonu komórkowego marki N. (...) ze słuchawkami o wartości 110 złotych czym działał na szkodę A. S. i J. S. , tj. o czyn z art. 280 § 1 kk i art. 157 § 2 kk w zw. z art. 11 § 2 kk . Sąd Rejonowy w Jeleniej Górze wyrokiem z dnia 28 lutego 2013r. w sprawie sygn. akt II K 2005/12: I. oskarżonego M. F. uznał za winnego popełniania zarzucanego mu czynu opisanego w części wstępnej wyroku, tj. występku z art. 280 § 1 kk i art. 157 § 2 kk w zw. z art. 11 § 2 kk i za to na mocy art. 280 § 1 kk w zw. z art. 11 § 3 kk wymierzył mu karę 2 (dwóch) lat pozbawienia wolności, II. na mocy art. 63 § 1 kk zaliczył oskarżonemu M. F. na poczet orzeczonej kary pozbawienia wolności okres zatrzymania w dniu 11 lipca 2012r. przyjmując, iż jeden dzień rzeczywistego pozbawienia wolności równa się jednemu dniowi kary pozbawienia wolności, III. na mocy art. 29 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 26.05.1982r. prawo o adwokaturze zasądził od Skarbu Państwa na rzecz adw. T. K. kwotę 720 złotych tytułem nieopłaconych kosztów obrony z urzędu oraz kwotę 165,60 złotych tytułem podatku od towarów i usług, IV. na mocy art. 624 § 1 kpk zwolnił oskarżonego M. F. od zapłaty na rzecz Skarbu Państwa kosztów sądowych. Apelację od powyższego wyroku wniósł prokurator zaskarżając orzeczenie Sądu I instancji w całości na korzyść oskarżonego M. F. Powołując się na treść art. 427 § 1 i 2 kpk oraz art. 438 pkt 1 kpk wyrokowi temu zarzucił: 1. obrazę przepisu prawa materialnego, tj. art. 10 § 2 kk , poprzez skazanie oskarżonego M. F. za czyn wypełniający znamiona art. 157 § 2 kk , w sytuacji, gdy in concreto sprawca będący osobą nieletnią odpowiadał w warunkach określonych w art. 10 § 2 kk , zaś określony tym przepisem katalog typów czynów zabronionych, za popełnienie których nieletni po ukończeniu 15 lat mogą być pociągnięci do odpowiedzialności karnej, nie zawiera wskazania występku z art. 157 § 2 kk , 2. obrazę przepisu prawa materialnego, tj. art. 10 § 3 kk , poprzez jego niezastosowanie i niewskazani w podstawie prawnej wymiaru kary orzeczonej wobec oskarżonego M. F. w pkt I sentencji wyroku za czyn z art. 280 § 1 kk i art. 157 § 2 kk w zw. z art. 11 § 2 kk , w sytuacji orzeczenia kary wobec sprawcy nieletniego, który dopuścił się czynu zabronionego po ukończeniu 15 roku życia ale przed ukończeniem 17 roku życia, podlegającego odpowiedzialności karnej na podstawie art. 10 § 2 kk . Stawiając powyższe zarzuty i powołując się na treść art. 437 § 2 kpk skarżący wniósł o zmianę zaskarżonego wyroku poprzez wyeliminowanie z podstawy kwalifikacji prawnej czynu popełnionego przez M. F. art. 157 § 2 kk i art. 11 § 2 kk , wskazanie w podstawie prawnej wymiaru kary orzeczonej wobec oskarżonego w pkt I sentencji wyroku – obok przepisu art. 280 § 1 kk – także art. 10 § 3 kk utrzymanie wyroku w pozostałej części w mocy. Sąd Okręgowy zważył co następuje: Apelacja prokuratora zasługuje na uwzględnienie. Zasadnie Skarżący podnosi, iż ferując zaskarżony wyrok Sąd Instancji dopuścił się obrazy prawa materialnego, a to przepisu art.10§2k.k. Art.10§1k.k.określa wiek podmiotowej zdolności do ponoszenia odpowiedzialności karnej określając go na 17 lat. Oskarżony M. F. w chwili popełnienia przypisanego mu przestępstwa, tj. w dniu 09.07.2012r. nie miał ukończonych 17 lat. W tej sytuacji jego odpowiedzialność na zasadach określonych w kodeksie karnym mogła nastąpić wyjątkowo i dotyczyć tylko przestępstw wymienionych w art.10§2k.k. Z treści tego przepisu jednoznacznie wynika za jakie czyny przestępcze ponosi odpowiedzialność nieletni. W sytuacji istnienia rzeczywistego zbiegu przepisów ustawy, gdy czyn nieletniego wykracza poza znamiona przepisu wymienionego w art.10§2k.k., sięgnięcie do pozostałych zbiegających się przepisów dla pełnej charakterystyki prawno karnej poprzez kumulatywną kwalifikację prawną czynu nie jest możliwe. ( vide: wyrok Sądu Apelacyjnego we Wrocławiu z dnia 19.06.2001, sygn akt II AKa 218/01, OSA 2001/10/63, wyrok Sądu Apelacyjnego w Katowicach z dnia 21.04.2005r., sygn. akt II AKa 114/05, Prok. i Pr.- wykł. 2006/1/15 ). W realiach niniejszej sprawy w sytuacji, gdy Sąd I instancji przypisał nieletniemu oskarżonemu M. F. popełnienie czynu, którego znamiona wychodziły poza art.280§1k .k. – wymieniony w katalogu przestępstw, za które może ponosić odpowiedzialność na zasadach określonych w kodeksie karnym nieletni ( spowodowanie obrażeń ciała u pokrzywdzonego na okres poniżej dni 7 ) nie mógł uzupełnić prawno karnego opisu tego czynu o art.157§2k .k. tego przepisu bowiem nie wymienia art.10§2k .k. W tej sytuacji zaskarżony wyrok należało zmienić poprze wyeliminowanie z podstawy skazania art.157§2k.k. w zw. z art.11§2k.k., a podstawy skazania art.11§3k.k. Nie zasługiwał natomiast na uwzględnienie drugi z zarzutów apelacji – obrazy przepisu prawa materialnego art.10§3k.k. Przepis ten określa zasady wymiaru kary w stosunku do nieletniego skazanego za przestępstwa określone w §2 tego przepisu. Zgodnie z jego treścią wymierzona kara nie może przekroczyć dwóch trzecich górnej granicy ustawowego zagrożenia przewidzianego za przypisane przestępstwo, sąd może zastosować także nadzwyczajne złagodzenie kary. W sytuacji wymierzenia nieletniemu kary bez zastosowania instytucji przewidzianej w tym przepisie nie było potrzeby powoływania jego w podstawie wymiaru kary. W pozostałej części zatem zaskarżony wyrok jako słuszny należało utrzymać w mocy. Na podstawie art.29ust.1 ustawy z dnia 26.05.1982r. prawo o adwokaturze Sąd zasadził od skarbu Państwa na rzecz adw. T. K. 516,60zł w tym 96,60zł podatku od towarów i usług . Ustanowiony bowiem oskarżonemu obrońca brał udział w postępowaniu odwoławczym, a koszty tej obrony nie zostały opłacone. Ze względów słuszności Sąd odwoławczy zwolnił oskarżonego od ponoszenia kosztów sądowych za postępowanie odwoławcze ( art.624§1k.p.k. w zw. z art. 634k.p.k. ) Wyk. J.K.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI