VI Ka 233/13

Sąd Okręgowy w Jeleniej GórzeJelenia Góra2013-06-04
SAOSKarneprzestępstwa przeciwko mieniuWysokaokręgowy
nieletniodpowiedzialność karnakradzieżrozbójobrażenia ciałaapelacjaprawo karne materialnekwalifikacja prawna

Sąd Okręgowy zmienił wyrok Sądu Rejonowego, eliminując z kwalifikacji prawnej czynu zarzut spowodowania obrażeń ciała u pokrzywdzonego, uznając, że nieletni sprawca nie mógł być skazany za czyn nieujęty w katalogu art. 10 § 2 k.k.

Prokurator złożył apelację od wyroku skazującego nieletniego M.F. za kradzież rozbójniczą połączoną z pobiciem. Zarzucił obrazę prawa materialnego, wskazując, że nieletni sprawca nie mógł być skazany za czyn z art. 157 § 2 k.k., który nie był wymieniony w art. 10 § 2 k.k. Sąd Okręgowy przychylił się do apelacji, zmieniając wyrok poprzez wyeliminowanie art. 157 § 2 k.k. z podstawy skazania, uznając, że nieletni może odpowiadać tylko za czyny enumeratywnie wymienione w kodeksie.

Sprawa dotyczyła apelacji prokuratora od wyroku Sądu Rejonowego w Jeleniej Górze, który skazał nieletniego M.F. za kradzież telefonu komórkowego połączoną z uderzeniem pokrzywdzonego, skutkującym obrażeniami ciała poniżej siedmiu dni. Prokurator zarzucił obrazę prawa materialnego, argumentując, że nieletni sprawca (poniżej 17 roku życia) może odpowiadać karnie tylko za czyny wymienione w art. 10 § 2 k.k., a art. 157 § 2 k.k. (spowodowanie lekkich obrażeń ciała) nie znajduje się w tym katalogu. Sąd Okręgowy w Jeleniej Górze, rozpoznając apelację, przychylił się do argumentacji prokuratora. Zmienił zaskarżony wyrok, eliminując art. 157 § 2 k.k. w zw. z art. 11 § 2 k.k. z podstawy skazania, a także art. 11 § 3 k.k. z podstawy wymiaru kary. Sąd podkreślił, że odpowiedzialność karna nieletniego na zasadach ogólnych jest wyjątkiem i dotyczy tylko ściśle określonych przestępstw. W sytuacji, gdy czyn nieletniego wykracza poza katalog z art. 10 § 2 k.k., nie można uzupełniać kwalifikacji prawnej o inne przepisy. Sąd utrzymał wyrok w pozostałej części, zasądził koszty obrony z urzędu i zwolnił oskarżonego od kosztów sądowych.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, nieletni sprawca może odpowiadać karnie na zasadach ogólnych tylko za czyny enumeratywnie wymienione w art. 10 § 2 k.k. Nie można uzupełniać kwalifikacji prawnej o inne przepisy, jeśli czyn wykracza poza ten katalog.

Uzasadnienie

Sąd Okręgowy oparł się na wykładni art. 10 § 2 k.k., zgodnie z którą odpowiedzialność karna nieletniego jest wyjątkiem i dotyczy tylko wskazanych w przepisie typów czynów zabronionych. W przypadku zbiegu przepisów, gdy czyn nieletniego wykracza poza katalog, nie można stosować kumulatywnej kwalifikacji prawnej.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

zmiana wyroku

Strona wygrywająca

oskarżony M. F. (w zakresie kwalifikacji prawnej czynu)

Strony

NazwaTypRola
M. F.osoba_fizycznaoskarżony
A. S.osoba_fizycznapokrzywdzony
J. S.osoba_fizycznapokrzywdzony
Prokurator Prokuratury Okręgowejorgan_państwowyoskarżyciel publiczny
adw. T. K.inneobrońca z urzędu

Przepisy (13)

Główne

k.k. art. 10 § § 1

Kodeks karny

Określa wiek podmiotowej zdolności do ponoszenia odpowiedzialności karnej na 17 lat.

k.k. art. 10 § § 2

Kodeks karny

Określa katalog czynów zabronionych, za które nieletni po ukończeniu 15 lat mogą być pociągnięci do odpowiedzialności karnej.

k.k. art. 11 § § 2

Kodeks karny

Dotyczy zbiegu przepisów ustawy przy popełnieniu czynu przez nieletniego.

k.k. art. 11 § § 3

Kodeks karny

Dotyczy wymiaru kary w zbiegu przepisów ustawy.

k.k. art. 157 § § 2

Kodeks karny

Dotyczy spowodowania naruszenia czynności narządu ciała lub rozstroju zdrowia na okres poniżej dni siedmiu.

k.k. art. 280 § § 1

Kodeks karny

Dotyczy kradzieży połączonej z przemocą.

Pomocnicze

k.k. art. 10 § § 3

Kodeks karny

Określa zasady wymiaru kary wobec nieletniego skazanego za przestępstwa określone w § 2, w tym możliwość nadzwyczajnego złagodzenia kary i ograniczenie jej do dwóch trzecich górnej granicy ustawowego zagrożenia.

u.p.a. art. 29 § ust. 1 i 2

Ustawa - Prawo o adwokaturze

Dotyczy zasad zasądzania kosztów nieopłaconej obrony z urzędu.

k.p.k. art. 624 § § 1

Kodeks postępowania karnego

Dotyczy zwolnienia od kosztów sądowych.

k.p.k. art. 634

Kodeks postępowania karnego

Dotyczy kosztów postępowania odwoławczego.

k.p.k. art. 427 § § 1 i 2

Kodeks postępowania karnego

Dotyczy warunków wnoszenia apelacji.

k.p.k. art. 438 § pkt 1

Kodeks postępowania karnego

Dotyczy względnych przyczyn odwoławczych (obraza prawa materialnego).

k.p.k. art. 437 § § 2

Kodeks postępowania karnego

Dotyczy skutków uwzględnienia apelacji w całości lub części na korzyść oskarżonego.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Nieletni sprawca nie może być skazany za czyn nieujęty w katalogu art. 10 § 2 k.k. Nie można stosować kumulatywnej kwalifikacji prawnej, gdy czyn nieletniego wykracza poza katalog z art. 10 § 2 k.k.

Godne uwagi sformułowania

W realiach niniejszej sprawy w sytuacji, gdy Sąd I instancji przypisał nieletniemu oskarżonemu M. F. popełnienie czynu, którego znamiona wychodziły poza art.280§1k .k. – wymieniony w katalogu przestępstw, za które może ponosić odpowiedzialność na zasadach określonych w kodeksie karnym nieletni ( spowodowanie obrażeń ciała u pokrzywdzonego na okres poniżej dni 7 ) nie mógł uzupełnić prawno karnego opisu tego czynu o art.157§2k .k. tego przepisu bowiem nie wymienia art.10§2k .k. W sytuacji istnienia rzeczywistego zbiegu przepisów ustawy, gdy czyn nieletniego wykracza poza znamiona przepisu wymienionego w art.10§2k.k., sięgnięcie do pozostałych zbiegających się przepisów dla pełnej charakterystyki prawno karnej poprzez kumulatywną kwalifikację prawną czynu nie jest możliwe.

Skład orzekający

Tomasz Skowron

przewodniczący-sprawozdawca

Andrzej Tekieli

członek

Andrzej Wieja

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących odpowiedzialności karnej nieletnich, w szczególności art. 10 § 2 k.k. i zasady kumulatywnej kwalifikacji prawnej czynów popełnionych przez nieletnich."

Ograniczenia: Dotyczy spraw, w których sprawca jest nieletni (wiek 15-17 lat) i popełnił czyn, który może być kwalifikowany na podstawie różnych przepisów, w tym tych nieujętych w katalogu art. 10 § 2 k.k.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia odpowiedzialności karnej nieletnich i precyzyjnej kwalifikacji prawnej czynów, co jest istotne dla praktyków prawa karnego.

Nieletni sprawca: kiedy można go skazać za czyn nieujęty w kodeksie?

Sektor

inne

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygn. akt VI Ka 233/13 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 4 czerwca 2013 r. Sąd Okręgowy w Jeleniej Górze w VI Wydziale Karnym Odwoławczym w składzie: Przewodniczący – Sędzia SO Tomasz Skowron (spr.) Sędziowie SO Andrzej Tekieli SO Andrzej Wieja Protokolant Anna Potaczek przy udziale Prokuratora Prokuratury Okręgowej Lesława Kwapiszewskiego po rozpoznaniu w dniu 4 czerwca 2013 r. sprawy M. F. oskarżonego z art. 280 § 1 kk i art. 157 § 2 kk w zw. z art. 11 § 2 kk z powodu apelacji, wniesionej przez prokuratora od wyroku Sądu Rejonowego w Jeleniej Górze z dnia 28 lutego 2013 r. sygn. akt IIK 2005/12 I. zmienia zaskarżony wyrok wobec oskarżonego M. F. w ten sposób, że z podstawy skazania eliminuje art. 157 § 2 kk w zw. z art. 11 § 2 kk , natomiast z podstawy wymiaru kary art. 11 § 3 kk , II. w pozostałej części zaskarżony wyrok utrzymuje w mocy, III. zasądza od Skarbu Państwa na rzecz adw. T. K. kwotę 516, 60 zł w tym 96, 60 zł podatku od towarów i usług tytułem nieopłaconej obrony oskarżonego z urzędu w postępowaniu odwoławczym, IV. zwalnia oskarżonego od zapłaty na rzecz Skarbu Państwa kosztów sądowych za postępowanie odwoławcze obciążając nimi Skarb Państwa. Sygn. akt VI Ka 233/13 UZASADNIENIE M. F. został oskarżony o to, że w dniu 9 lipca 2012 roku w J. po uprzednim zastosowaniu przemocy wobec małoletniego A. S. polegającej na kilkukrotnym uderzeniu go pięścią w twarz, w wyniku czego doznał on obrażeń w postaci stłuczenia kości jarzmowej i obrzęku po stronie prawej, skutkujących naruszeniem narządów ciała na okres poniżej dni siedmiu, dokonał zaboru w celu przywłaszczenia telefonu komórkowego marki N. (...) ze słuchawkami o wartości 110 złotych czym działał na szkodę A. S. i J. S. , tj. o czyn z art. 280 § 1 kk i art. 157 § 2 kk w zw. z art. 11 § 2 kk . Sąd Rejonowy w Jeleniej Górze wyrokiem z dnia 28 lutego 2013r. w sprawie sygn. akt II K 2005/12: I. oskarżonego M. F. uznał za winnego popełniania zarzucanego mu czynu opisanego w części wstępnej wyroku, tj. występku z art. 280 § 1 kk i art. 157 § 2 kk w zw. z art. 11 § 2 kk i za to na mocy art. 280 § 1 kk w zw. z art. 11 § 3 kk wymierzył mu karę 2 (dwóch) lat pozbawienia wolności, II. na mocy art. 63 § 1 kk zaliczył oskarżonemu M. F. na poczet orzeczonej kary pozbawienia wolności okres zatrzymania w dniu 11 lipca 2012r. przyjmując, iż jeden dzień rzeczywistego pozbawienia wolności równa się jednemu dniowi kary pozbawienia wolności, III. na mocy art. 29 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 26.05.1982r. prawo o adwokaturze zasądził od Skarbu Państwa na rzecz adw. T. K. kwotę 720 złotych tytułem nieopłaconych kosztów obrony z urzędu oraz kwotę 165,60 złotych tytułem podatku od towarów i usług, IV. na mocy art. 624 § 1 kpk zwolnił oskarżonego M. F. od zapłaty na rzecz Skarbu Państwa kosztów sądowych. Apelację od powyższego wyroku wniósł prokurator zaskarżając orzeczenie Sądu I instancji w całości na korzyść oskarżonego M. F. Powołując się na treść art. 427 § 1 i 2 kpk oraz art. 438 pkt 1 kpk wyrokowi temu zarzucił: 1. obrazę przepisu prawa materialnego, tj. art. 10 § 2 kk , poprzez skazanie oskarżonego M. F. za czyn wypełniający znamiona art. 157 § 2 kk , w sytuacji, gdy in concreto sprawca będący osobą nieletnią odpowiadał w warunkach określonych w art. 10 § 2 kk , zaś określony tym przepisem katalog typów czynów zabronionych, za popełnienie których nieletni po ukończeniu 15 lat mogą być pociągnięci do odpowiedzialności karnej, nie zawiera wskazania występku z art. 157 § 2 kk , 2. obrazę przepisu prawa materialnego, tj. art. 10 § 3 kk , poprzez jego niezastosowanie i niewskazani w podstawie prawnej wymiaru kary orzeczonej wobec oskarżonego M. F. w pkt I sentencji wyroku za czyn z art. 280 § 1 kk i art. 157 § 2 kk w zw. z art. 11 § 2 kk , w sytuacji orzeczenia kary wobec sprawcy nieletniego, który dopuścił się czynu zabronionego po ukończeniu 15 roku życia ale przed ukończeniem 17 roku życia, podlegającego odpowiedzialności karnej na podstawie art. 10 § 2 kk . Stawiając powyższe zarzuty i powołując się na treść art. 437 § 2 kpk skarżący wniósł o zmianę zaskarżonego wyroku poprzez wyeliminowanie z podstawy kwalifikacji prawnej czynu popełnionego przez M. F. art. 157 § 2 kk i art. 11 § 2 kk , wskazanie w podstawie prawnej wymiaru kary orzeczonej wobec oskarżonego w pkt I sentencji wyroku – obok przepisu art. 280 § 1 kk – także art. 10 § 3 kk utrzymanie wyroku w pozostałej części w mocy. Sąd Okręgowy zważył co następuje: Apelacja prokuratora zasługuje na uwzględnienie. Zasadnie Skarżący podnosi, iż ferując zaskarżony wyrok Sąd Instancji dopuścił się obrazy prawa materialnego, a to przepisu art.10§2k.k. Art.10§1k.k.określa wiek podmiotowej zdolności do ponoszenia odpowiedzialności karnej określając go na 17 lat. Oskarżony M. F. w chwili popełnienia przypisanego mu przestępstwa, tj. w dniu 09.07.2012r. nie miał ukończonych 17 lat. W tej sytuacji jego odpowiedzialność na zasadach określonych w kodeksie karnym mogła nastąpić wyjątkowo i dotyczyć tylko przestępstw wymienionych w art.10§2k.k. Z treści tego przepisu jednoznacznie wynika za jakie czyny przestępcze ponosi odpowiedzialność nieletni. W sytuacji istnienia rzeczywistego zbiegu przepisów ustawy, gdy czyn nieletniego wykracza poza znamiona przepisu wymienionego w art.10§2k.k., sięgnięcie do pozostałych zbiegających się przepisów dla pełnej charakterystyki prawno karnej poprzez kumulatywną kwalifikację prawną czynu nie jest możliwe. ( vide: wyrok Sądu Apelacyjnego we Wrocławiu z dnia 19.06.2001, sygn akt II AKa 218/01, OSA 2001/10/63, wyrok Sądu Apelacyjnego w Katowicach z dnia 21.04.2005r., sygn. akt II AKa 114/05, Prok. i Pr.- wykł. 2006/1/15 ). W realiach niniejszej sprawy w sytuacji, gdy Sąd I instancji przypisał nieletniemu oskarżonemu M. F. popełnienie czynu, którego znamiona wychodziły poza art.280§1k .k. – wymieniony w katalogu przestępstw, za które może ponosić odpowiedzialność na zasadach określonych w kodeksie karnym nieletni ( spowodowanie obrażeń ciała u pokrzywdzonego na okres poniżej dni 7 ) nie mógł uzupełnić prawno karnego opisu tego czynu o art.157§2k .k. tego przepisu bowiem nie wymienia art.10§2k .k. W tej sytuacji zaskarżony wyrok należało zmienić poprze wyeliminowanie z podstawy skazania art.157§2k.k. w zw. z art.11§2k.k., a podstawy skazania art.11§3k.k. Nie zasługiwał natomiast na uwzględnienie drugi z zarzutów apelacji – obrazy przepisu prawa materialnego art.10§3k.k. Przepis ten określa zasady wymiaru kary w stosunku do nieletniego skazanego za przestępstwa określone w §2 tego przepisu. Zgodnie z jego treścią wymierzona kara nie może przekroczyć dwóch trzecich górnej granicy ustawowego zagrożenia przewidzianego za przypisane przestępstwo, sąd może zastosować także nadzwyczajne złagodzenie kary. W sytuacji wymierzenia nieletniemu kary bez zastosowania instytucji przewidzianej w tym przepisie nie było potrzeby powoływania jego w podstawie wymiaru kary. W pozostałej części zatem zaskarżony wyrok jako słuszny należało utrzymać w mocy. Na podstawie art.29ust.1 ustawy z dnia 26.05.1982r. prawo o adwokaturze Sąd zasadził od skarbu Państwa na rzecz adw. T. K. 516,60zł w tym 96,60zł podatku od towarów i usług . Ustanowiony bowiem oskarżonemu obrońca brał udział w postępowaniu odwoławczym, a koszty tej obrony nie zostały opłacone. Ze względów słuszności Sąd odwoławczy zwolnił oskarżonego od ponoszenia kosztów sądowych za postępowanie odwoławcze ( art.624§1k.p.k. w zw. z art. 634k.p.k. ) Wyk. J.K.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI